Website: Email : Tel (: 0918.775.368
MỤC LỤC
M C L C Ụ Ụ ...........................................................................................................................1
M C L C Ụ Ụ ...........................................................................................................................1
L I M U Ờ Ở ĐẦ ....................................................................8
L I M U Ờ Ở ĐẦ ....................................................................8
Ph n I: S c n thi t ph i b o đ m v n đ u t cho phát tri n ầ ự ầ ế ả ả ả ố ầ ư ể
kinh t - xã h iế ộ ............................................................................................................9
Ph n II: Th c tr ng ho t đ ng đ u t t nh Yên Bái th i k 2001-ầ ự ạ ạ ộ ầ ư ỉ ờ ỳ
2005........................................................................................................................................9
Phần III: Một số giải pháp nhằm bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh
tế - xã hội của tỉnh Yên Bái thời kỳ 2006 - 2010......................................9
PH N I: Ầ .............................................................................................................................10
PH N I: Ầ .............................................................................................................................10
S C N THI T PH I B O M V N U T CHO PH T TRI N KINH T - Ự Ầ Ế Ả Ả ĐẢ Ố ĐẦ Ư Á Ể Ế
X H IÃ Ộ ...............................................................................................................................10
S C N THI T PH I B O M V N U T CHO PH T TRI N KINH T - Ự Ầ Ế Ả Ả ĐẢ Ố ĐẦ Ư Á Ể Ế
X H IÃ Ộ ...............................................................................................................................10
I. Lý luận chung về đầu tư...........................................................................10
I. Lý lu n chung v đ u tậ ề ầ ư................................................................................10
1. Khái niệm và phân loại đầu tư.............................................................10
1. Khái ni m v phân lo i đ u tệ à ạ ầ ư...................................................................10
1.1. Khái niệm.....................................................................................10
1.1. Khái ni mệ ................................................................................................................10
1.2. Phân loại đầu tư ...........................................................................11
1.2. Phân lo i đ u t ạ ầ ư ..............................................................................................11
1.2.1. Theo bản chất của đối tượng đầu tư:.................................11
1.2.1. Theo b n ch t c a đ i t ng đ u t :ả ấ ủ ố ượ ầ ư .............................................11
1.2.2. Theo cơ cấu tái sản xuất :..................................................11
1.2.2. Theo c c u tái s n xu t :ơ ấ ả ấ .........................................................................11
1.2.3. Theo nguồn vốn :...............................................................11
3. C c u v n đ u t ơ ấ ố ầ ư ..............................................................................................15
3.1. Cơ cấu vốn đầu tư theo thành phần kinh tế .................................15
3.1. C c u v n đ u t theo th nh ph n kinh t ơ ấ ố ầ ư à ầ ế .................................15
3.2. Cơ cấu vốn đầu tư theo nguồn vốn đầu tư ..................................15
3.2. C c u v n đ u t theo ngu n v n đ u t ơ ấ ố ầ ư ồ ố ầ ư ...................................15
3.3. Cơ cấu vốn đầu tư theo vùng và lãnh thổ.....................................17
3.3. C c u v n đ u t theo vùng v lãnh thơ ấ ố ầ ư à ổ......................................17
3.4. Cơ cấu vốn đầu tư theo ngành kinh tế .........................................18
2
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
3.4. C c u v n đ u t theo ng nh kinh t ơ ấ ố ầ ư à ế .............................................18
II. Bảo đảm vốn đầu tư và nhân tố liên quan đến bảo đảm vốn đầu tư......18
II. B o đ m v n đ u t v nhân t liên quan đ n b o đ m v nả ả ố ầ ư à ố ế ả ả ố
đ u t .ầ ư ............................................................................................................................18
1. Xác định được nhu cầu vốn đầu tư......................................................18
1. Xác đ nh đ c nhu c u v n đ u tị ượ ầ ố ầ ư........................................................18
2. Bảo đảm vốn đầu tư bằng các nguồn vốn đầu tư ...............................19
2. B o đ m v n đ u t b ng các ngu n v n đ u t ả ả ố ầ ư ằ ồ ố ầ ư ........................19
2.1. Nguồn vốn trong nước là chủ yếu................................................19
2.1. Ngu n v n trong n c l ch y uồ ố ướ à ủ ế .........................................................19
2.2. Nguồn vốn nước ngoài là quan trọng...........................................23
2.2. Ngu n v n n c ngo i l quan tr ngồ ố ướ à à ọ ..................................................23
3. Bảo đảm công tác cung ứng vốn hợp lý, kịp thời cho quá trình thực
hiện các đối tượng đầu tư........................................................................26
3. B o đ m công tác cung ng v n h p lý, k p th i cho quá ả ả ứ ố ợ ị ờ
trình th c hi n các đ i t ng đ u t .ự ệ ố ượ ầ ư ..................................................26
III. Sự cần thiết phải bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội đối
với tỉnh Yên Bái..........................................................................................26
III. S c n thi t ph i b o đ m v n đ u t cho phát tri n kinh ự ầ ế ả ả ả ố ầ ư ể
t - xã h i đ i v i t nh Yên Bái.ế ộ ố ớ ỉ ......................................................................26
2.1. T i nguyên thiên nhiênà ................................................................................31
2.2. Nguồn nhân lực............................................................................34
2.2. Ngu n nhân l cồ ự ..................................................................................................34
3. Tình hình kinh tế - xã hội....................................................................34
3. Tình hình kinh t - xã h iế ộ .............................................................................34
II. Thực trạng bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Yên
Bái thời kỳ 2001 - 2005...............................................................................36
II. Th c tr ng b o đ m v n đ u t cho phát tri n kinh t - xã ự ạ ả ả ố ầ ư ể ế
h i t nh Yên Bái th i k 2001 - 2005.ộ ỉ ờ ỳ ..................................................................36
1. Quy trình phân bổ vốn đầu tư của tỉnh ...............................................37
1. Quy trình phân b v n đ u t c a t nh ổ ố ầ ư ủ ỉ ..............................................37
2. Quy mô và nhịp độ vốn đầu tư ...........................................................38
2. Quy mô v nh p đ v n đ u t à ị ộ ố ầ ư ....................................................................38
Bảng 1: Vốn đầu tư toàn xã hội tỉnh Yên Bái.............................................38
3. Cơ cấu đầu tư theo nguồn vốn.............................................................39
3. C c u đ u t theo ngu n v nơ ấ ầ ư ồ ố ....................................................................39
B ng 2: C c u đ u t theo ngu nả ơ ấ ầ ư ồ ................................................................41
4
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
B ng 2: C c u đ u t theo ngu nả ơ ấ ầ ư ồ ................................................................41
4. Cơ cấu đầu tư theo ngành....................................................................46
4. C c u đ u t theo ng nhơ ấ ầ ư à .............................................................................46
B ng 3: C c u đ u t theo ng nhả ơ ấ ầ ư à ................................................................46
4.1. Ngành công nghiệp và xây dựng.................................................47
4.1. Ng nh công nghi p v xây d ngà ệ à ự ............................................................47
4.2. Ngành nông lâm nghiệp, thủy sản................................................52
4.2. Ng nh nông lâm nghi p, th y s n.à ệ ủ ả .........................................................52
4.3. Ngành thương mại dịch vụ...........................................................54
4.3. Ng nh th ng m i d ch v .à ươ ạ ị ụ ..........................................................................54
III. Đánh giá chung về việc bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã
t 2006 - 2010ừ ....................................................................................................................61
1. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội thời kỳ 2006 - 2010.....................61
1. M c tiêu phát tri n kinh t - xã h i th i k 2006 - 2010ụ ể ế ộ ờ ỳ .................61
2. Nhu cầu về vốn đầu tư của tỉnh Yên Bái từ 2006 - 2010...................64
2. Nhu c u v v n đ u t c a t nh Yên Bái t 2006 - 2010ầ ề ố ầ ư ủ ỉ ừ ...................64
Bảng 9: Tổng hợp nhu cầu vốn đầu tư 5 năm 2006 - 2010.................65
Bảng 10: Nhu cầu vốn cần huy động từ các nguồn ............................66
Nông lâm nghiệp.............................................................................68
Văn hóa xã hội.............................................................................69
II. Một số giải pháp nhằm bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh tế - xã
hội của tỉnh Yên Bái thời kỳ 2006 - 2010...................................................69
II. M t s gi i pháp nh m b o đ m v n đ u t cho phát tri n ộ ố ả ằ ả ả ố ầ ư ể
kinh t - xã h i c a t nh Yên Bái th i k 2006 - 2010ế ộ ủ ỉ ờ ỳ ..............................69
1. Tăng cường khả năng huy động vốn...................................................69
1. T ng c ng kh n ng huy đ ng v nă ườ ả ă ộ ố .......................................................69
1.1. Đối với nguồn vốn huy động từ nội bộ nền kinh tế .....................69
1.1. i v i ngu n v n huy đ ng t n i b n n kinh t Đố ớ ồ ố ộ ừ ộ ộ ề ế ....................69
1.2. Đối với nguồn vốn huy động từ bên ngoài...................................70
1.2. i v i ngu n v n huy đ ng t bên ngo iĐố ớ ồ ố ộ ừ à .......................................70
2. Khuyến khích đầu tư theo phương châm nhà nước và nhân dân cùng
làm...........................................................................................................71
2. Khuy n khích đ u t theo ph ng châm nh n c v nhân ế ầ ư ươ à ướ à
dân cùng l mà ..............................................................................................................71
3. Cải tiến cơ chế quản lý và sử dụng các nguồn vốn có hiệu quả..........72
3. C i ti n c ch qu n lý v s d ng các ngu n v n có hi u quả ế ơ ế ả à ử ụ ồ ố ệ ả
..............................................................................................................................................72
6
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
4. Giải pháp về đầu tư cho một số công trình trọng điểm đặc biệt là hệ
thống đường xá........................................................................................72
+ Cơ cấu đầu tư theo ngành
Về mặt thời gian, bài viết chủ yếu đề cập đến bảo đảm đầu tư của tỉnh
trong giai đoạn 2006-2010 là giai đoạn có nhiều chuyển biến rõ nét và cập
nhật nhất, các số liệu trước đó được dùng cho mục đích tham khảo so sánh.
Từ đó bản chuyên đề đưa ra “Một số giải pháp nhằm bảo đảm vốn
đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Yên Bái thời kỳ
2006-2010”. Với mục đích đó kết cấu của chuyên đề gồm :
8
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Phần I: Sự cần thiết phải bảo đảm vốn đầu tư cho phát triển kinh
tế - xã hội
Phần II: Thực trạng hoạt động đầu tư tỉnh Yên Bái thời kỳ 2001-
2005
Phần III: Một số giải pháp nhằm bảo đảm vốn đầu tư cho phát
triển kinh tế - xã hội của tỉnh Yên Bái thời kỳ 2006 - 2010.
Em xin bày tỏ lòng biết ơn đối với PGS.TS thầy Ngô Thắng Lợi, đã
trực tiếp hướng dẫn em trong suốt quá trình lam bản chuyên đề này.
Qua đây, em cũng cảm ơn các cán bộ trong Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh
Yên Bái, những người đã cung cấp tài liệu và những ý kiến quý báu cho bản
chuyên đề này.
Do những hạn chế về mặt nhận thức, cũng như về thời gian, bản chuyên
đề này chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được các thầy
cô chỉ bảo để chuyên đề được hoàn thiện hơn.
9
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
PHẦN I:
SỰ CẦN THIẾT PHẢI BẢO ĐẢM VỐN ĐẦU TƯ CHO PHÁT TRIỂN
KINH TẾ - XÃ HỘI
I. Lý luận chung về đầu tư
1. Khái niệm và phân loại đầu tư
Bao gồm đầu tư cho các loại vật chất, đầu tư cho các đối tượng tài
chính và đầu tư cho các loại đối tượng phi vật chất. Trong các loại đầu tư đó
thì đầu tư vật chất là điều kiện tiên quyết cơ bản làm tăng tiềm lực cho nền
kinh tế.
1.2.2. Theo cơ cấu tái sản xuất :
Có thể phân loại thành đầu tư theo chiều rộng và đầu tư theo chiều sâu.
Trong đó đầu tư theo chiều rộng vốn kê đọng lâu, tính chất kỹ thuật phức tạp,
độ mạo hiểm cao. Còn đầu tư theo chiều sâu thì khối lượng vốn ít hơn, thời
gian đầu tư không lâu, độ mạo hiểm thấp hơn so với đầu tư theo chiều sâu.
1.2.3. Theo nguồn vốn :
Bao gồm vốn đầu tư trong nước (tích lũy từ ngân sách, của doanh
nghiệp, tiền tiết kiệm của dân cư) và vốn huy động từ nước ngoài (vốn đầu tư
gián tiếp và trực tiếp). Phân loại này cho biết tình hình huy động vốn từ mỗi
nguồn và vai trò của nguồn vốn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của từng
ngành, từng điạ phương và của toàn bộ nền kinh tế.
1.2.4. Theo giai đoạn hoạt động của các kết quả đầu tư trong quá trình
tái sản xuất xã hội:
Có thể phân thành đầu tư thương mại và đầu tư sản xuất. Đầu tư thương
mại là hoạt động đầu tư mà thời gian thực hiện đầu tư và hoạt động của các
kết quả đầu tư đsản xuất thu hồi vốn ngắn, độ mạo hiểm thấp do thời gian
ngắn, tính bất định không cao lại đễ dự đoán. Còn đầu tư sản xuất là loại đầu
11
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
tư dài hạn vốn lớn, thời gian thu hồi vốn lâu, độ mạo hiểm cao vì tính chất kỹ
thuật của hoạt động đầu tư phức tạp.
1.2.5. Theo quan hệ quản lý của chủ đầu tư
Bao gồm đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp. Đầu tư trực tiếp là đầu tư
trong đó người bỏ vốn không tham gia trực tiếp vào quá trình quản lý, thực
hiện và vận hành các kết quả đầu tư. Còn đầu tư gián tiếp là loại đầu tư mà
người bỏ vốn trực tiếp tham gia quản lý, điều hành quá trình thực hiện và vận
sản xuất tài sản cố định, bao gồm phần thay thế những tài sản bị thải loại, chi
phí tăng thêm những tài sản cố định mới, chi phí tăng thêm tài sản tồn kho.
Vốn đầu tư được hình thành từ các nguồn tiết kiệm, tích lũy và nó là cơ
sở cho vốn sản xuất, tạo ra vốn sản xuất. Để tiến hành quá trình sản xuất, đòi
hỏi phải có máy móc, thiết bị và các loại hàng hóa khác phục vụ, điều kiện
này có được khi thực hiện đầu tư. Các nguồn tài sản này (theo lập luận ở trên)
sẽ trở thành vốn sản xuất khi chúng được tham gia vào sản xuất. Vốn sản xuất
là yếu tố làm tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế, vì thế để tăng sản lượng
của nền kinh tế thì đòi hỏi phải thực hiện quá trình đầu tư, đầu tư cả về chiều
rộng lẫn chiều sâu từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng của mỗi đồng vốn.
2.2. Đặc trưng của vốn đầu tư
2.2.1. Vốn bao giờ cũng gắn liền với một chủ sở hữu nhất định
Muốn quản lý vốn đầu tư một cách có hiệu quả thì trước tiên vốn phải
gắn liền với chủ sở hữu vốn. Chủ sở hữu có thể đồng nhất hoặc không đồng
nhất với người sử dụng vốn.
Trong nền kinh tế thị trường giá trị tài sản xã hội được khai thác sử
dụng nhằm phục vụ quốc kế dân sinh đều được quan niệm là vốn. Để khai
thác tối đa các nguồn lực xã hội thì cần phải đa dạng hóa các phương thức
khai thác và sử dụng. Vốn và các nguồn lực có thể huy động và khai thác từ
13
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
nhiều nguồn khác nhau như: nguồn vốn đầu tư của các doanh nghiệp, từ
nguồn nước ngoài (FDI, ODA)…
2.2.2. Vốn phải tích lũy và tập hợp để phát huy hiệu quả
Với tất cả yêu cầu đã đề ra vốn phải được tích lũy đến mức độ nào đó
mới được nhu cầu. Vì vậy cần phải tập trung vốn đầu tư toàn xã hội từ nhiều
nguồn khác nhau.
Đối với điều kiện đất nước ta hoạt động khai thác và sử dụng vốn trong
quá trình đổi mới, một mặt vốn chưa phát huy hết chức năng và vai trò của nó
đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, mặt khác quản lý vốn nói chung
+ Liên doanh với các thành phần kinh tế tập thể
+ Liên doanh với các thành phần kinh tế cá thể
+ Liên doanh với thành phần kinh tế hỗn hợp
- Khư vực kinh tế đầu tư ra nước ngoài
+ Thành phần kinh tế nhà nước
+ Thành phần kinh tế tập thể
+ Thành phần kinh tế tư nhân
+ Thành phần kinh tế cá thể
+ Thành phần kinh tế hỗn hợp
3.2. Cơ cấu vốn đầu tư theo nguồn vốn đầu tư
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế nước nhà, vốn đầu tư toàn xã hội
ngày nay rất đa dạng, được hình thành từ nhiều nguồn vốn, có thể được phân
loại chi tiết như sau:
- Vốn ngân sách nhà nước: (bao gồm ngân sách trung ương và địa
phương). Vốn ngân sách được hình thành từ tích luỹ của nền kinh tế dùng để
đầu tư theo kế hoạch Nhà nước, đối với những cơ sở hạ tầng kinh tế, các dự
án trồng rừng đầu nguồn, rừng phòng hộ, vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên
nhiên, các dự án xây dựng công trình phúc lợi công cộng, quản lý Nhà nước,
15
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
công trình khoa học kỹ thuật an ninh quốc phòng và các dự án trọng điểm của
Nhà nước do Chính phủ quyết định và không có khả năng trực tiếp thu hồi
vốn.
- Vốn tín dụng ưu đãi thuộc ngân sách Nhà nước.
Dùng để đầu tư vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế, các cơ sở
sản xuất tạo việc làm, các dự án đầu tư của các ngành có khả năng thu hồi vốn
được xác định trong cơ cấu kế hoạch của Nhà nước. Vốn tín dụng ưu đãi
thuộc ngân sách nhà nước hình thành từ ngân sách Nhà nước, vốn thu hồi nợ
từ các năm trước, vốn Chính phủ vay nợ nước ngoài theo mục tiêu dự án thoã
thuận với nước ngoài. Việc bố trí đầu tư do Chính phủ quyết định cụ thể cho
này gồm vốn tự có và vốn vay của các tổ chức nói trên để đầu tư cho các công
trình của mình.
- Vốn góp của nhân dân
Là huy động nhân dân đóng góp bằng tiền, bằng hiện vật hoặc công lao
động của các dự án đầu tư chủ yếu sử dụng vào xây dựng công trình phúc lợi
công cộng phục vụ trực tiếp cho người đóng góp vốn theo các điều kiện cam
kết khi huy động vốn.
- Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI)
Là phần vốn đầu tư mà nhà đầu tư nước ngoài đầu tư liên doanh một
phần hoặc đầu tư 100% vốn tại Việt Nam
- Những nguồn khác
Ngoài những nguồn vốn nói trên, còn có vốn đầu tư của các cơ quan
ngoại giao, tổ chức quốc tế và các cơ quan nước ngoài được phép xây dựng
trên nước ta, sẽ được quản lý theo hiệp định hoặc thoả thuận đã được ký kết
của Chính Phủ với các tổ chức cơ quan đó
3.3. Cơ cấu vốn đầu tư theo vùng và lãnh thổ
Nước ta bao gồm 8 vùng địa lý sau:
- Đồng bằng sông Hồng
17
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
- Đông Bắc
- Tây Bắc
- Bắc Trung Bộ
- Duyên hải Nam Trung Bộ
- Tây Nguyên
- Đông Nam Bộ
- Đồng bằng sông Cửu Long
3.4. Cơ cấu vốn đầu tư theo ngành kinh tế
- Nông lâm nghiệp
- Công nghiệp xây dựng
ra hai nhóm nguồn vốn chính.
2.1. Nguồn vốn trong nước là chủ yếu
Với bất kỳ một quốc gia nào để có thể phát triển kinh tế đất nước thì
bản thân quốc gia đó phải biết dựa vào sức mình là chính, dùng nội lực làm
điểm tựa vững chắc để phát triển. Xuất phát từ thực tiễn của nhiều quốc gia
nguồn vốn đầu tư trong nước luôn chiếm tỷ trọng cao hơn so với nguồn vốn
nước ngoài điều đó được thể hiện trong chiến lược phát triển của từng quốc
gia, bảo đảm sự phát triển liên tục bền vững và lâu dài.
Vốn đầu tư trong nước gồm ba bộ phận:
Nguồn vốn nhà nước: bao gôm nguồn vốn của ngân sách nhà
nước, nguồn vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước và nguồn vốn đầu tư
phát triển của doanh nghiệp nhà nước.
- Đối với nguồn vốn ngân sách nhà nước: đây chính là nguồn chi
của ngân sách nhà nước cho đầu tư. Đó là nguồn vốn đầu tư quan trọng trong
chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Nguồn vốn này
thường được sử dụng cho các dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, an ninh,
19
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
quốc phòng, hỗ trợ cho các dự án của doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực cần
sự tham gia của nhà nước, chi cho công tác lập và thực hiện các dự án quy
hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng, lãnh thổ, quy hoạch xây dựng
đô thị và nông thôn.
Trong những năm gần đây, quy mô tổng thu của ngân sách nhà nước
không ngừng gia tăng nhờ mở rộng nhiều nguồn thu khác nhau (huyđộng qua
thuế, phí, bán tài nguyên, bán hay cho thuê tài sản thuộc nhà nước quản lý…)
- Vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước: cùng với quá trình
đổi mới và mở cửa, tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước ngày càng đóng
vai trò đáng kể trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Nếu như trước
năm 1990, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước chưa được sử dụng
như một công cụ quản lý và điều tiết nền kinh tế thì trong giai đoạn hiện nay,
quy mô vốn đầu tư của toàn xã hội.
Nguồn vốn từ khu vực tư nhân
Nguồn vốn từ khu vực tư nhân bao gồm phần tiết kiệm của dân cư,
phân tích lũy của cac doanh nghiệp dân doanh, các hợp tác xã. Theo đánh giá
sơ bộ, khu vực kinh tế ngoài nhà nước vẫn sở hữu một lượng vốn tiềm năng
rất lớn mà chưa được huy động triệt để.
Cùng với sự phát triển kinh tế của đất nước, một bộ phận không
nhỏ trong dân cư có tiềm năng về vốn do có nguồn thu nhập gia tăng hoặc do
tích lũy truyền thống. Nhìn tổng quan, nguồn vốn tiềm năng trong dân cư
không phải là nhỏ, tồn tại dưới dạng vàng, ngoại tệ, tiền mặtcThực tế phát
hành trái phiếu chính phủ và trái phiếu của một số ngân hàng thương mại
quốc doanh cho thấy, chỉ trong thời gian ngắn đã huy động được hàng ngàn tỷ
đồng và hàng chục triệu USD từ khu vực dân cư.
Nhiều hộ gia đình thực sự đã trở thành các đơn vị kinh tế năng động
trong các lĩnh vực kinh doanh thương mại, dịch vụ, sản xuất nông nghiệp và
tiểu thủ công nghiệp. ở mức độ nhất định, các hộ gia đình cũng sẽ là một
trong số các nguồn tập trung và phân phối vốn quan trọng trong nền kinh tế.
21
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
Vốn của dân cư phụ thuộc vào thu nhập và chi tiêu của các hộ gia
đình. Quy mô của nguồn tiết kiệm này phụ thuộc vào:
- Trình độ phát triển của đất nước ( ở những nước có trình độ phát
triển thấp thường có quy mô và tỷ lệ tiết kiệm thấp)
- Tập quán tiêu dùng của dân cư
- Chính sách động viên của nhà nước thông qua chính sách thuế thu
nhập và các khoản đóng góp đối với xã hội.
Với khoảng vài vạn doanh nghiệp ngoài nhà nước (doanh nghiệp tư
nhân, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, các hợp tác xã) đang và
sẽ đi vào hoạt động, phần tích lũy của các doanh nghiệp này cũng sẽ đóng góp
đáng kể vào tổng quy mô vốn của toàn xã hội. Thực hiện chinh sách đổi mới
Đây là nguồn vốn phát triển do các tổ chức quốc tế và các chính phủ
nước ngoài cung cấp với mục tiêu trợ giúp các nước đang phát triển. So với
các hình thức tài trợ khác, ODA mang tính ưu đãi cao hơn bất cứ nguồn ODF
nào khác. Ngoài các điều kiện ưu đãi về lãi suất, thời hạn cho vay dài, khối
lượng vốn vay tương đối lớn, bao giờ trong ODA cũng có yếu tố không hoàn
lại (còn gọi là thành tố hỗ trợ) đạt ít nhất 25%.
Yếu tố không hoàn lại của từng khoản vay được xác định dựa vào các
yếu tố lãi suất, thời hạn cho vay, thời gian ân hạn, số lần trả nợ trong năm và
tỷ suất chiết khấu.
Thời gian qua việc thu hút ODA phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp
hóa hiện đại hóa ở nước ta đã diễn ra trong bối cảnh trong nước và quốc tế có
rất nhiều thuận lợi.
Mặc dù có tính ưu đãi cao, song sự ưu đãi cho loại vốn này thường đi
kèm các điêu kiện và ràng buộc tương đối khắt khe (tính hiệu quả của dự án,
thủ tục chuyển giao vốn và thị trường…). Vì vậy, để nhận được loại tài trợ
hấp dẫn nay với thiệt thòi ít nhất, cần phải xem xét dự án trong điều kiện tài
chính tổng thể. Nêu không việc tiếp nhận viện trợ có thể trở thành gánh nặng
nợ nần lâu dài cho nền kinh tế. Điều này còn hàm ý răng, ngoài những yếu tố
23
Website: Email : Tel (: 0918.775.368
thuộc về nội dung dự án tài trợ, cần có nghệ thuật thõa thuận để vừa có thể
nhận vốn, vừa bảo tồn được các mục tiêu có tinh nguyên tắc.
Nguồn vốn tín dụng từ các ngân hàng thương mại
Điều kiện ưu đãi dành cho loại vốn này không dễ dàng như đối với
nguồn vốn ODA. Tuy nhiên, bù lại nó có ưu điểm rõ ràng là không có gắn với
các ràng buộc về chính trị, xã hội. Mặc dù vậy, thủ tục vay đối với nguồn vốn
này thường tương đối khắt khe, thời gian trả nợ nghiêm ngặt, mức lãi suất cao
là những trở ngại không nhỏ đối với các nước nghèo.
Do được đánh giá là mức lãi suất tương đối cao cũng như sự thận trọng
trong kinh doanh ngân hàng (tính rủi ro ở nước đi vay, của thị trường thế giới
ngoài còn đóng góp vào việc bù đắp thâm hụt tài khoản vãng lai và cải thiện
cán cân thanh toán quốc tế.
Đóng góp cho ngân sách nhà nước của khu vực đầu tư nước ngoài cũng
rất đáng kể. Đặc biệt, nguồn vốn đầu tư nước ngoài đã góp phần tích cực vào
việc hoàn chỉnh ngày càng đầy đủ và tốt hơn hệ thống cơ sở hạ tầng giao
thông vận tải, bưu chính viễn thông…
Thị trường vốn quốc tế
Với xu hướng toàn cầu hóa mối liên kết ngày càng tăng của các thị
trường vốn quốc gia vào hệ thống tài chính quốc tế đã tạo nên vẻ đa dạng về
các nguồn vốn cho mỗi quốc gia và làm tăng khối lượng vốn lưu chuyển trên
phạm vi toàn cầu.
Đối với Việt Nam để thúc đẩy kinh tế phát triển nhanh và bền vững,
nhằm mục tiêu công nghiệp hóa và hiện đại hóa, nhà nước rất coi trọng việc
huy động mọi nguồn vốn trong và ngoài nước để đầu tư phát triển sản xuất,
tạo thêm công ăn việc làm, cải thiện đời sống nhân dân. Trong đó, nguồn huy
động qua thị trường vốn cũng được Chính phủ quan tâm. Các đề án về phát
hành trái phiếu chính phủ và trái phiếu công ty ra nước ngoài cũng đã được
xây dựng và xem xét. Tuy nhiên, đây là một hình thức huy động vốn rất mới
mẻ và còn phức tạp đối với Việt Nam.
25