LỜI NÓI ĐẦU
Đảng và Nhà nước ta có chủ trương chuyển đổi nền kinh tế kế
hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị trường theo định hướng
XHCN, thực hiện công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hóa sẽ tạo đà
thuận lợi, cho đô thị hoá nước ta phát triển với quy mô rộng và tốc độ
nhanh trong những thập kỷ tới. Vấn đề trật tự và an toàn giao thông đô
thị có ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế xã hội, môi trường,
cảnh quan đô thị, đời sống sinh hoạt của dân cư cho nên Nhà nước cần
phải tăng cường quản lý về lĩnh vực này vì các vi phạm đang có xu
hướng gia tăng và phát triển rất nhanh.
Quản lý nhà nước về đô thị là những hoạt động quản lý mang
tính tổng hợp trên cơ sở quản lý của các chuyên ngành kết hợp với
quản lý lãnh thổ, bao gồm hệ thống các quy định chính sách, tổ chức,
cơ chế biện pháp, phương tiện được chính quyền nhà nước các cấp sử
dụng để tạo điều kiện và kiểm soát quá trình tăng trưởng, phát triển đô
thị theo các mục tiêu định hướng đặt ra với hiệu quả cao nhất.
Tiểu luận này tôi muốn đề cập đến vấn đề quản lý trật tự an
toàn giao thông đô thị và trật tự đô thị trên địa bàn thành phố Hà
Nội.
I. THỰC TRẠNG CỦA TÌNH HUỐNG
Thủ đô Hà Nội là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội
của cả nước, vì vậy nó có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế -
xã hội của đất nước. Thành phố tập trung đông dân cư với nhiều hoạt
động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đi lại giao tiếp, sinh hoạt, nghỉ
ngơi, giải trí… diễn ra sôi động và đan xen trong cuộc sống hàng ngày
ở đô thị.
Hệ thống đường giao thông của thành phố Hà Nội rất lạc hậu và
thấp kém so với các nước phát triển, diện tích đất giành cho giao
thông thấp chỉ chiếm khoảng 7 – 8%, mặt cắt đường nhỏ hẹp, giao cắt
nhau cùng cốt, chất lượng đường giao thông kém, biển báo giao thông
chưa đầy đủ. Mạng lưới đường Hà Nội được tạo thành bởi các trục

Hiện nay thành phố Hà Nội có khoảng vài chục ngàn người ngoại tỉnh
làm ăn sinh sống. Họ thuê trọ, sống tạm bợ trong khu lao động,
thường làm các nghề như xe ôm, đánh giầy, bán báo, bán hàng rong,
đồng nát. Hàng ngày những người này từ năm cửa ô dắt díu nhau gánh
gồng, xe đẩy, xe thồ vào các phố phường trung tâm. Đội quân lao
động nông thôn này gây ảnh hưởng rất lớn đến trật tự, an toàn giao
thông và trật tự đô thị, làm cho đô thị quá tải, xuống cấp…
Tình trạng vi phạm lấn chiếm vỉa hè hiện nay là khá phổ biến
với nhiều dạng như làm nơi kinh doanh buôn bán, biến thành nơi đỗ
xe tĩnh, xây bục bệ trái phép, làm nơi tập kết hàng trung chuyển hàng
hoá và là chỗ nghỉ ngơi của dân lao động ngoài tỉnh nằm chờ việc…
Hoạt động vỉa hè, lòng đường gắn liền với đời sống dân sinh,
khá nhạy cảm, phức tạp và nan giải. Không ít lỗi vi phạm, người ta lấy
lý do vì mưu sinh của một bộ phận dân cư để xem nhẹ, thậm chí bỏ
qua. Và cứ thế vi phạm ngày càng tràn lan, không ai xử lý ai.
Trước thực trạng giao thông và vận tải của nước ta nói chung và
các thành phố nói riêng. Chính phủ ban hành nghị định số
36/2001/NĐ – CP ngày 10 tháng 7 năm 2001 về việc đảm bảo trật tự
an toàn giao thông đường bộ và an toàn giao thông đô thị, ban hành
Nghị quyết 13/2002/NQ – CP ngày 19 tháng 11 năm 2002 về các giải
pháp kiềm chế gia tăng và tiến tới giảm dần tai nạn giao thông và ùn
tắc giao thông.
Để tạo thêm sức mạnh, điều kiện thực hiện các nghị định và
nghị quyết trên, Chính phủ ban hành Nghị định số 14/2003/NĐ – CP
và số 15/2003/NĐ – CP ngày 19 tháng 2 năm 2003 quy định xử phạt
hành chính về giao thông đường bộ.
Trên địa bàn thành phố Hà Nội căn cứ vào: luật tổ chức Hội
đồng nhân dân và uỷ ban nhân dân, pháp lệnh thủ đô Hà Nội, các nghị
định, nghị quyết của Chính phủ về giao thông đường bộ, thực trạng
giao thông vận tải của Thành phố. Hội đồng nhân dân thành phố đã

Khi lực lượng chức năng như: cảnh sát giao thông, cảnh sát trật
tự, thanh tra giao thông công chính xuất hiện thì người bán và người
mua chạy toán loạn. Sau đó khi lực lượng chức năng đi qua thì tình
trạng lấn chiếm lòng đường lại xảy ra.
Tại điểm giao cắt với các tuyến phố khác có đèn xanh, đèn đỏ,
vạch dành cho người đi bộ, vạch kẻ phần đường dừng xe khi có tín
hiệu đèn đỏ. Khi đèn đỏ bật lên, nếu không có lực lượng chức năng
đứng ở đó thì sẽ có một số người sẵn sàng vượt đèn đỏ, còn đa phần là
để xe trèo lấn lên vạch dành cho người đi bộ, khiến họ phải đi lùi lên
phía trước, đã đẩy các khoản không của giao lộ hẹp lại khiến cho việc
lưu hành giao thông trở nên khó khăn và dẫn tới ùn tắc giao thông.
Trên vỉa hè hai bên của tuyến phố có các cửa hàng, doanh
nghiệp kinh doanh, dịch vụ chiếm dụng vỉa hè làm nơi bày bán hàng
hoá, dịch vụ. Để bán được hàng hoá - dịch vụ, người ta để và treo biển
quảng cáo các loại ở mọi vị trí có thể trên vỉa hè và khoảng không
gian phía trên, ngoài ra người ta còn lắp đặt mái che phía trước cửa
hàng để che nắng, che mưa bảo vệ hàng hoá, làm bục bệ, làm cầu dẫn
xe một cách tùy tiện.
Vỉa hè còn là nơi để xe của các nhân viên cửa hàng và khách
đến giao dịch mua bán. Những người dân sống trong ngõ của tuyến
phố này sử dụng vỉa hè để bán hàng ăn uống và giải khát. Việc sử
dụng vỉa hè diễn ra một cách tuỳ tiện, người dân có thói quen coi vỉa
hè phía trước nhà thuộc quyền sử dụng của mình.
Trong quá trình thực hiện việc giải toả các vi phạm trật tự đô
thị, lấn chiếm hè đường để kinh doanh buôn bán, tập kết vật liệu xây
dựng làm lều lán, bục bệ… ở các tuyến phố. Ngày đầu “ra quân” các
lực lượng chức năng của phường sở tại hăng hái đến mức rầm rộ,
trống phách, thanh la não bạt rộn ràng. Xe máy cắm cờ lá chuối xanh
đỏ chạy rầm rầm qua tuyến phố này, mấy chị hàng rong, vài anh xe
thồ nhìn thấy từ xa đã kịp chạy mất, những trường hợp lấn chiếm vỉa