BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM
HUỲNH TUẤN TÚ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT
VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
HỢP LÝ ĐẾN NĂM 2020 TẠI QUẬN 4,
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: Kỹ thuật Môi trường
Mã số ngành: 60520320

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. THÁI VĂN NAM
TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 01 năm 2014
i

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM ii

TRƯỜNG ĐH CÔNG NGHỆ TP. HCM
PHÒNG QLKH - ĐTSĐH
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
TP. HCM, ngày 01 tháng 06 năm 2013

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: Huỳnh Tuấn Tú Giới tính: Nam
Ngày, tháng, năm sinh: 15/8/1982 Nơi sinh: TP. Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Kỹ thuật Môi trường MSHV: 1241810033

I- Tên đề tài:
Đánh giá hiện trạng sử dụng đất và đề xuất giải pháp quy hoạch sử dụng đất
hợp lý đến năm 2020 tại quận 4, thành phố Hồ Chí Minh
II- Nhiệm vụ và nội dung:
A. Nhiệm vụ
Đề tài tập trung vào ba mục tiêu cụ thể sau:
- Đánh giá được hiện trạ
ng sử dụng đất tại Quận 4 tại các thời điểm năm
2010, 2011 và 2012.
- Đề xuất các giải pháp quy hoạch sử dụng đất quận 4 hợp lý đến năm 2020.
- Đề xuất các biện pháp giảm thiểu tác động tiêu cực của quy hoạch giúp ổn
định tình hình quản lý và sử dụng đất, đảm bảo mối quan hệ hài hòa giữa

- Xây dựng bản đồ quy hoạch sử dụng đất quận 4 đến năm 2020.
Nội dung 4: Đề xuất các giải pháp để giảm thiểu các tác động của quy hoạch
sử dụng đất tại quận 4 đến năm 2020
- Xây dựng kế hoạch hành động, đề xuất biện pháp giám sát chất
lượng môi trườ
ng cho khu quy hoạch.
- Biện pháp giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đối với môi trường.
- Giải pháp quản lý, kỹ thuật, kinh tế và truyền thông.
III- Ngày giao nhiệm vụ: 01/6/2013
IV- Ngày hoàn thành nhiệm vụ:20/12/2013
V- Cán bộ hướng dẫn:
TS. Thái Văn Nam CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH iv

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số
liệu, kết quả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận
văn này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được
chỉ rõ nguồn gốc.


ng kê quận 4 đã tạo điều kiện và cung cấp tài liệu thông tin quý báu
giúp cho nội dung luận văn của tôi được hoàn chỉnh.
Cuối cùng là lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình đã tạo mọi điều kiện, động viên
và hỗ trợ tôi, đặc biệt là về mặt tinh thần cho tôi trong những lúc khó khăn nhất.
Xin cảm ơn tất cả mọi người!

HỌC VIÊN Huỳnh Tuấn Tú vi

TÓM TẮT

Hiện nay, do dân số tập trung ở các đô thị ngày một tăng nhanh vì thế nhu
cầu sử dụng đất rất lớn cho những mục đích khác nhau. Để đáp ứng được yêu cầu
đô thị hóa nêu trên, việc quản lý đô thị nói chung, quản lý và phát triển quỹ đất
trong quy hoạch sử dụng đất nói riêng là việc hết sức quan trọng.
Quận 4 là một quận trung tâm thành phố Hồ Chí Minh, do có diện tích nhỏ

 Đề tài đã đề xuất quy hoạch theo phương án khai thác sử dụng đất tiết
kiệm có hiệu quả và bền vững, mức độ khai thác sử dụng quỹ đất với
chiều hướng đô thị hóa mạnh, phù hợp với tình hình thực tế của địa
phươ
ng, không bằng mọi giá khai thác đất đai một cách quá triệt để, làm
mất cân bằng sinh thái gây ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế trong
tương lai vàxây dựng được bản đồ quy hoạch sử dụng đất quận 4 đến
năm 2020.
Để thực hiện quá trình quy hoạch và hạn chế được rủi ro ảnh hưởng đến môi
trường đề tài đã đề xuất được một số giải pháp về
quản lý, kỹ thuật và quan trắc.
Với kết quả đạt được thì đề tài sẽ góp phần ổn định tình hình quản lý và sử
dụng đất nhằm đảm bảo mối quan hệ hài hòa giữa khai thác và sử dụng tài nguyên
đất hợp lý, bền vững; đồng thời cung cấp thêm dữ liệu cho các nhà quy hoạch, quản
lý đất đai ở thành phố Hồ Chí Minh nói chung và trên địa bàn quận 4 nói riêng có
các định hướng trước khi ra quyết
định phù hợp.


not meet the public as education, health, urban trees. Should make use of urban
space in order to increase the efficiency of land use and environmental protection.
ix

• Project planning proposed under the plan of land utilization and efficiency
savings have sustainable level of exploitation of land use for urbanization trend,
consistent with the actual situation of local methods, not by all mining land a too
radical, ecological imbalance caused great impact on economic development in the
future and build a map of land use planning district 4 toward 2020 .
To make the planning process and limit risks affecting environmental topics
has proposed a number of solutions for the management, engineering and
monitoring.
With the results obtained, the subject will help stabilize the situation and land
use management to ensure harmonious relationship between the exploitation of
natural resources and land use rational, sustainable and provide more information
data for planning and management of land in Ho Chi Minh City in general and in
District 4 in particular have driven before a decision accordingly.


1.1.2. Tài nguyên thiên nhiên 23
1.1.3. Thực trạng môi trường 24
1.1.4. Cảnh quan 32
1.2. Kinh tế - xã hội Quận 4 34
1.2.1. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội 34
1.2.2. Dân số 35
1.2.3. Đánh giá chung về điều kiện kinh tế - xã hội 37
xi

CHƯƠNG 2. THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA QUY
HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TẠI QUẬN 4 38
2.1. Quy hoạch và quản lý sử dụng đất đô thị 38
2.1.1. Đất đô thị 38
2.1.2. Quy hoạch đất đô thị 39
2.1.3. Quản lý đất đô thị 40
2.2. Ứng dụng GIS trong quản lý đất đai 42
2.2.1. Tổng quan về GIS 42
2.3. Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch
44
2.3.1. So sánh số liệu thực tế năm 2010 với kế hoạch sử dụng đất năm 2010 44
2.3.2.Đánh giá các tác động của quy hoạch sử dụng đất quận 4 năm 2010 47
2.4. Thực trạng phát triển đô thị Quận 4 53
2.5. Đánh giá tiềm năng đất đai 55
2.5.1. Hiện trạng sử dụng đất năm 2012 55
2.5.2. Tiềm năng đất đang sử d
ụng 56
CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT QUẬN 4
HỢP LÝĐẾN NĂM 2020 58
3.1. Định hướng sử dụng đất đến năm 2015 – 2020 58
3.1.1. Định hướng sử dụng đất dài hạn 58

4.3.2. Các giải pháp tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất 92
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 95
1. Kết luận 95
2. Kiến nghị 97
TÀI LIỆU THAM KHẢO 99
PHỤ LỤC
xiii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

CSDL : Cơ sở dữ liệu
CTSN : Công trình sự nghiệp
DT : Diện tích
ĐDD : Đất dân dụng
ĐKTDD : Đất khác trong dân dụng
ĐNDD : Đất ngoài dân dụng
GIS : Geographie Information System ( Hệ thống thông tin địa lý)
GDĐT : Giáo dục đào tạo
SDĐ : Sử dụng đất
TN & MT : Tài nguyên và môi trường
TP. HCM : Thành phố Hồ Chí Minh
TDTT : Thể dục thể thao
UBND : Ủy ban nhân dân
xiv

Bảng 4.1: Kế hoạch hành động giám sát môi trường không khí 85
Bảng 4.2: Thông số giám sát và tiêu chuẩn so sánh 86
Bảng 4.3: Kế hoạch hành động giám sát môi trường nước mặt 86
Bảng 4.4: Thông số giám sát và tiêu chuẩn so sánh 87
Bảng 4.5: Kế hoạch hành động giám sát môi trường nước ngầm 87
Bảng 4.6: Thông số giám sát và tiêu chuẩn so sánh 87
xv

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 0.1: Color 42, mã loại đất là ODT, tên loại đất là đất ở đô thị 6
Hình 0.2: Các loại đất khác nhau trong đất ở đô thị 6
Hình 0.3: Xuất dữ liệu sang các trường mới 7
Hình 0.4: Xuất Annotation sang lớp mới 8
Hình 0.5: Chọn màu và gắn mã cho các loại đất 8
Hình 0.6: Chọn mã loại đất 9
Hình 0.7: Kết quả chọn loại mã đất 9
Hình 0.8: Gán tên cho các loại đất 10
Hình 0.9: Kết quả gán tên các loại đất 10
Hình 0.10: Gom nhóm các đối tượng và đặt tên theo quy định 11
Hình 0.11: Chọn layer và tên tr
ường cần hiển thị 12
Hình 0.12: Bản đồ hiển thị hoàn chỉnh 12
Hình 0.13: Hiển thị tên loại đất 13
Hình 0.14: Gán màu cho các loại đất 14
Hình 0.15: Bản đồ đã gán màu cho các loại đất 14
Hình 0.16: Bản đồ ở chế độ Layer view 15
Hình 0.17: Chọn lưới chiếu 15
Hình 0.18: Chọn loại lưới chiếu tick marks and labels 16
Hình 0.19: Bản đồ thể hiện trên lưới tọa độ 16

trong đó dân số đô thị khoảng 46 triệu người. Với tốc độ đô thị hóa như hiện nay,
dân số tập trung ở các đô thị ngày một tăng nhanh. Sự quá tải ở một số đô thị lớn
như Hà Nội, Hồ Chí Minh cùng với các yêu cầu về nhà ở, việc làm, chất lượng môi
trường sống ngày càng trở nên cấp thiết và đói hỏi phải có hướng giải quyết đúng
đắn.
Để đáp ứng được yêu cầu đô thị hóa nêu trên, việc quản lý đô thị nói chung,
quản lý và phát triển quỹ đất trong quy hoạch sử dụng đất nói riêng là việc hết s
ức
quan trọng. Trong những năm qua, công tác này đã được quan tâm nhưng chưa thực
sự đem lại hiệu quả, việc quản lý và phát triển quỹ đất trong quy hoạch sử dụng đất
chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển đô thị theo quy hoạch đã được phê duyệt, việc
sử dụng quỹ đất không đúng mục đích, lãng phí là tình trạng mang tính phổ biến
trên cả nước nói chung. Nguyên nhân chính là do công tác qu
ản lý về quy hoạch-
kiến trúc chưa đáp ứng được nhu cầu; công tác quản lý xây dựng đô thị theo quy
hoạch còn nhiều bất cập, công tác quản lý Nhà nước về đất đai còn yếu.
2



Quận 4 là một quận trung tâm thành phố Hồ Chí Minh, có vị trí địa lý thuận
lợi và góp phần không nhỏ cho sự phát triển kinh tế của thành phố. Quận 4 có diện
tích nhỏ nhất so với 24 quận huyện của thành phố, tuy nhiên mật độ dân số trung
bình rất cao 43.423 người/km
2
, tất cả các loại hoạt động kinh tế được tiến hành trên
cùng một diện tích đất, do đó áp lực đối với quỹ đất eo hẹp của quận là rất lớn.
Trong trường hợp sử dụng không hợp lý diện tích đất đô thị của quận sẽ mang đến
những tổn thất không lường được cho sự phát triển kinh tế và môi trường. Xuất phát
từ tầm quan trọng và tính c

Nội dung 1: Tổng hợp các tài liệu liên quan đến công tác quản lý sửdụng
đất tại quận 4
- Các giải pháp quản lý sử dụng đất trên thế giới và tại Việt Nam.
- Hệ thống ứng dụng GIS trong quản lý đất đai.
- Tổng quan về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường tại
quận 4.
Nội dung 2:Đánh giá hiện tr
ạng sử dụng đất và quy hoạch sử dụng đất
đô thị tại Quận 4 đến năm 2020
- Lập bản đồ hành chính, địa chính, thực hiện công tác kiểm kê đất
đai trên toàn quận 4.
- Đánh giá tính hiệu quả của quy hoạch sử dụng đất năm 2010 tại
quận 4.
- Đánh giá hiện trạng sử dụng đất năm 2012 tại quận 4.
Nội dung 3:Định h
ướng quy hoạch sử dụng đất tại quận 4 đến năm 2020
- Dựa vào hiện trạng và các căn cứ pháp lý về quản lý sử dụng đất,
từ đó đề xuất các phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020
tại quận 4.
- Lựa chọn phương án quy hoạch phù hợp với quận 4.
- Đề xuất giải pháp quy hoạch sử dụng đấ
t hợp lý cho quận 4 đến
năm 2020.
- Xây dựng bản đồ quy hoạch sử dụng đất quận 4 đến năm 2020.
Nội dung 4:Đề xuất các giải pháp để giảm thiểu các tác động của quy
hoạch sử dụng đất tại quận 4 đến năm 2020
- Xây dựng kế hoạch hành động, đề xuất biện pháp giám sát chất
lượng môi trường cho khu quy hoạch.
- Biện pháp giúp gi
ảm thiểu tác động tiêu cực đối với môi trường.

quyền sử dụng đất.
- Tình hình quản lý và sử dụng đất theo đối tượng sử dụng, theo đơn vị
hành chính.
- Hiện trạng sử dụng đất năm 2010 của Quận 4.
- Cơ cấu sử dụng đất năm 2010 của Quận 4.
- Kiểm kê
đất đai của Quận 4 năm 2011, 2012.
- Các số liệu thống kê, kiểm kê đất qua các thời kì.
5



- Tài liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội.
- Thu thập và phân tích các thông tin về sử dụng và quản lý đất đô thị.
 Phương pháp bản đồ
Tất cả các nhu cầu sử dụng đất của được thể hiện trên bản đồ điều chỉnh quy
hoạch sử dụng đất năm 2020, các bản đồ này có thể được chồng ghép với b
ản đồ
hiện trạng sử dụng đất năm 2020 để trên cơ sở đó giúp các nhà quản lý phát hiện,
xử lý chồng lấn và các điểm bất hợp lý.
Dữ liệu lấy về thuộc 2 định dạng khác nhau là microstation và AutoCad. Sử
dụng phần mềm ArcGis để biên tập lại dữ liệu và thành lập bản đồ.
Bước 1: Khảo sát dữ liệu
Mục đích là tìm xem nhữ
ng đối tượng giống nhau thì có cùng trường chung
nào không.



Bước 2: Xuất dữ liệu
Sau khi khảo sát xong các trường cần thiết, xuất dữ liệu sang trường mới để
dễ dàng biên tập.
Bấm chuột phải vào lớp dữ liệu chọn data/ Data Export, sau đó chọn đường
lưu file.

Hình 0.3: Xuất dữ liệu sang các trường mới
Đối với dữ liệu hiện trạng sử dụng đất, trường thuộc tính nằm trong lớp
Annotation vì vậy cần xuất Annotation ra một lớp mới. Vào Arccatalog, chọn
Coversion Tools/To Geodatabese/Import CAD Annotation. Thanh công cụ hiện ra
chọn lớp Annotation, chọn tỉ lệ và chọn đường lưu.
8




Hình 0.4: Xuất Annotation tạo ra lớp mới
Bước 3: Biên tập dữ liệu mã loại đất và gán tên loại đất
Đối với dữ liệu hiện trạng sử dụng đất
- Hiển thị level 33 của annotation là mã loại đất để gán mã cho vùng.
- Chọn các màu giống nhau và gán mã loại đất.

Hình 0.5: Chọn màu và gắn mã cho các loại đất 9