B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRNH ANH THCH NGHIÊN CU CÁC NHÂN T NH HNG N
Ý NH MUA SN PHM DU LCH SINH THÁI
CA KHÁCH HÀNG TI KHU DU LCH
SINH THÁI NAM CÁT TIÊN TNH NG NAI
LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh – Nm 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM TRNH ANH THCH NGHIÊN CU CÁC NHÂN T NH HNG N
Ý NH MUA SN PHM DU LCH SINH THÁI
CA KHÁCH HÀNG TI KHU DU LCH
SINH THÁI NAM CÁT TIÊN TNH NG NAI
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH V
DANH MC CÁC PH LC
CH!∀NG 1: T#NG QUAN NGHIÊN C∃U % TÀI 1
1.1 Lý do ch&n tài 1
1.2 M∋c tiêu nghiên cu 2
1.3 i tng và phm vi nghiên cu 3
1.3.1 i tng nghiên cu 3
1.3.2 Phm vi nghiên cu 3
1.4 Phng pháp nghiên cu 3
1.5 T(ng quan nghiên cu có liên quan n tài 4
1.7 Kt cu tài 6
3.1 Quy trình nghiên cu 32
3.2 Thit k nghiên cu nh tính 33
3.2.1 Xây dng thang o nháp 33
3.3 Thit k nghiên cu nh lng 43
3.3.1 Thit k m0u 43
3.3.2 Phng pháp ch&n m0u 43
3.3.3 Thit k bng câu h1i và thang o 43
3.3.4 Phng pháp phân tích d2 liu 44
CH!∀NG 4: KT QU NGHIÊN C∃U 47
4.1 Thông tin m0u nghiên cu 47
4.2 ánh giá tin cy ca thang o thông qua h s Cronbach’s Alpha 48
4.3 Phân tích nhân t khám phá (EFA: Exploratory Factor Analysis) 50
4.3.1 Phân tích nhân t khám phá (EFA) i v.i các nhân t nh h−ng n ý nh mua
ca khách hàng 51
5.2.2 Nhóm xut nâng cao ý thc tng tác xã hi ca du khách. 71
5.2.3 Nhóm xut làm tng cht lng chng trình du lch 72
5.2.4 Nhóm xut vic nâng cao kh nng qun lý 72
5.2.5 Nhóm xut v thun tin tip cn 73
5.2.6 Nhóm xut vic nâng cp c s− h t6ng 73
5.2.7 Nhóm xut v xây dng ngun nhân lc chuyên nghip. 74
5.2.8 Nhóm xut chi phí hp lý 74
5.2.9 Nhóm xut xây dng môi trng du lch vn hóa a phng 75
5.3 Hn ch ca tài và h.ng nghiên cu tip theo 76
TÀI LI7U THAM KHO
PH LC
DANH MC CÁC BNG BI!U
Bng 2.1: Bng yu t xp hng du lch sinh thái ( Fennell, 1999) 20
Bng 2.2: Tóm t/t các nhân t nh h−ng n ý nh mua sn ph,m du lch sinh thái 24
Bng 3.1: Thang o nháp nhân t Chi phí 33
Bng 3.2: Thang o nháp nhân t C s− h t6ng 33
Bng 3.3: Thang o nháp nhân t An toàn & an ninh 34
Bng 3.4: Thang o nháp nhân t Vn hóa a phng 35
Bng 3.5: Thang o nháp nhân t Thun tin tip cn 35
Bng 3.6: Thang o nháp nhân t Cht lng chng trình du lch 36
Bng 3.7: Thang o nháp nhân t Tính chuyên nghip cùa nhân viên 37
Bng 3.8: Thang o nháp nhân t Tng tác xã hi 37
Bng 3.9: Thang o nháp nhân t Kh nng qun lý 38
Bng 3.10: Thang o nháp v Ý nh mua sn ph,m du lch sinh thái 38
Bng 3.11: Thang o chính thc nhân t Chi phí 39
Bng 3.12: Thang o chính thc nhân t C s− h t6ng 39
Bng 3.13: Thang o chính thc nhân t An toàn & an ninh 40
Bng 3.14: Thang o chính thc nhân t Vn hóa a phng 40
Bng 3.15: Thang o chính thc nhân t Thun tin tip cn 40
Bng 3.16: Thang o chính thc nhân t Cht lng chng trình du lch 41
Bng 3.17: Thang o chính thc nhân t Tính chuyên nghip ca nhân viên 41
Bng 3.18: Thang o chính thc nhân t Tng tác xã hi 41
Bng 3.19: Thang o chính thc nhân t Kh nng qun lý 42
Bng 3.20: Thang o chính thc Ý nh mua sn ph,m du lch 42
Bng 4.1: T(ng hp s liu thng kê mô t m0u 47
Bng 4.2: Cronbach’s alpha ca các nhân t nh h−ng n ý nh mua sn ph,m du
lch sinh thái ca khách hàng 48
Bng 4.3: Kt qu EFA ca các nhân t nhn thc li ích nh h.ng n ý nh mua
ca khách hàng l6n 1 51
Bng 4.4: Kt qu EFA i v.i các nhân t nh h−ng n ý nh mua l6n 2 55
Hình 2.10 Mô hình nghiên cu ngh 27
Hình 3.1: Quy trình nghiên cu 32
DANH MC CÁC PH LC
Ph∋ l∋c 1: Thông tin v các chuyên gia và nhóm tho lun
Ph∋ l∋c 2: Bng ph1ng vn nh tính 1: Ph1ng vn chuyên gia
Ph∋ l∋c 3: Bng ph1ng vn nh tính 2: Tho lun nhóm
Ph∋ l∋c 4: Bng câu h1i kho sát chính thc
Ph∋ l∋c 5: Mô t m0u nghiên cu
Ph∋ l∋c 6: ánh giá tin cy thang o b9ng Cronbach’s Alpha
Ph∋ l∋c 7: Phân tích nhân t EFA l6n 1
Ph∋ l∋c 8: Phân tích nhân t EFA l6n 2
Ph∋ l∋c 9: Phân tích ma trn tng quan
Ph∋ l∋c 10: Phân tích hi quy
Ph∋ l∋c 11: Phân tích ANOVA mt yu t
nh:
- Nhà qun lý cha nh h.ng c th mnh ca tài nguyên sinh thái nên vic
khai thác cha mang li hiu qu mong i i v.i c phía nhà qun lý (các công ty du
lch liên quan) và cng ng dân c a phng (hiu theo ngh8a phát trin bn v2ng).
Hot ng du lch sinh thái v0n cha ht tim nng khai thác các tuyn tham quan,
cha tn d∋ng nhân lc t< cng ng dân c a phng cng nh cha có s 6u t
2
nghiên cu k= v khách hàng m∋c tiêu có th a ra c các chin lc kinh
doanh và qung bá phù hp cho khu du lch này.
- Bên cnh vic khai thác ngun li t< thiên nhiên nhà qun lý cha có k hoch
tôn to và bo v ngun li thiên nhiên ó. B−i l;, loi hình du lch sinh thái rt d làm
t(n thng h sinh thái ng thc vt gây ra b−i du khách tham quan. Và nu nhà qun
lý không a ra c chng trình bo tn c6n thit thì rt d làm nh h−ng n s
cân b9ng sinh thái − Vn Quc Gia Cát Tiên.
- Nhà qun lý cha hoch nh c chin lc phát trin lâu dài và hot ng
cha mang tính kh thi khi mà iu kin c s− vt cht, lc lng h.ng d0n viên, dch
v∋ n ung khách sn ca khu du lch sinh thái v0n cha áp ng c nhu c6u ca du
khách.
Vì lý do ó, tài “Nghiên cu các nhân t nh hng n ý nh mua sn phm
du lch sinh thái ca khách hàng ti khu du lch sinh thái Nam Cát Tiên, tnh ng
Nai” c la ch&n nghiên cu. V.i tài này, hy v&ng kt qu tìm c s; giúp xác
nh và o lng mi quan h gi2a nhân t tác ng và ý nh mua sn ph,m du lch
sinh thái. T< ó, gi ý cho các khu du lch sinh thái Nam Cát Tiên a ra các bin pháp
nh9m gia tng, khuyn khích khách du lch n tham quan khu du lch sinh thái Nam
Cát Tiên.
1.2 M(c tiêu nghiên c)u
M∋c tiêu nghiên cu ct lõi ca lun vn là tp trung nghiên cu s nh h−ng
ca các nhân t n ý nh mua sn ph,m dch v∋ du lch sinh thái ti khu du lch Nam
Cát Tiên ca khách hàng. Chính vì vy, m∋c tiêu nghiên cu ca lun vn tp trung
Nam. Do ó, nghiên cu nh tính nh9m m∋c ích khám phá, iu ch3nh và b( sung
các bin quan sát dùng o lng khái nim nghiên cu. Nghiên cu nh tính c
thc hin thông qua ph1ng vn chuyên gia v.i 5 nhà qun lý có kinh nghim làm vic
lâu nm ti các công ty du lch và 10 khách hàng ã tri nghim du lch sinh thái.
Nghiên c)u &+nh l∗ng: M0u c thu thp thông qua bng câu h1i kho sát trc
tip và qua Google Docs. ánh giá tin cy và giá tr ca thang o b9ng h s tin cy
Cronbach’s Alpha và phân tích nhân t khám phá (EFA) thông qua ph6n mm x> lý
SPSS, qua ó loi b1 các bin quan sát không gii thích cho khái nim nghiên cu
(không t tin cy) ng thi tái cu trúc các bin quan sát còn li vào các nhân t
(thành ph6n o lng) phù hp làm c s− cho vic hiu ch3nh mô hình nghiên cu và
các gi thuyt nghiên cu, các ni dung phân tích và kim nh tip theo. Sau cùng,
nghiên cu dùng phng pháp phân tích hi quy v.i các quan h tuyn tính xây
dng hàm hi quy v mi liên h gi2a các khái nim trong mô hình v.i nhau. Cui
4
cùng, s> d∋ng ANOVA kim nh s nh h−ng ca các nhân t nh tính n giá
tr cm nhn ca khách hàng.
1.5 T,ng quan nghiên c)u có liên quan &−n &∋ tài
tài nghiên cu ca Stephen W Boyd và Riehard W Butler (1996): “Qun lý du
lch sinh thái: phng pháp tip cn theo di c hi” a ra mt phng pháp tip cn
v hành vi khách hàng, nh ngh8a v du lch nh mt s kt hp gi2a khoa h&c t
nhiên, sinh vt h&c, tính xã hi và óng góp ca s qun lý. Phng pháp này xây
dng mt lot các thit lp v du lch a dng t< vùng hoang dã nguyên s n nh2ng
khu mang tính vui chi gii trí cao. Tác gi ã vn d∋ng các thit lp yu t này a
ra các yu t nh h−ng n ý nh mua. Tuy nhiên vì hai môi trng kinh doanh
không ging nhau, nên vic ch3nh s>a, loi b1 và thay (i cu trúc các yu t là iu
tt yu.
tài nghiên cu ca Tazim Jamal, Marcos Borges and Amanda Stronza (2006):
“Th ch hóa v du lch sinh thái: cp giy chng nhn, cân b9ng vn hóa và tp quán”
a ra mt phng pháp tip cn nh v du lch sinh thái trong bài nghiên cu nh
H Chí Minh. Dù r9ng tài nghiên cu này tp trung vào du lch l2 hành nhng
nh2ng im c bn gi2a hai loi hình du lch sinh thái và l2 hành v0n ging nhau. Tr6n
Th Ng&c Bích ã nghiên cu sâu vào các yu t ch cht nh cht lng chng trình,
tính chuyên nghip ca nhân viên và chi phí, ó cng là các yu t c bn ca loi hình
dch v∋ du lch. Tác gi xem xét c,n thn các yu t này có th vn d∋ng linh hot
vào tài nghiên cu cho phù hp v.i loi hình du lch sinh thái.
1.6 Tính m.i c/a &∋ tài
Nh ã nói − trên, các nghiên cu liên quan trc tip n ý nh mua sn ph,m du
lch sinh thái − Vit Nam rt ít c thc hin, trong khi ó, các nghiên cu ca n.c
ngoài v du lch sinh thái c thc hin khá nhiu. Có mt s các nghiên cu trong
n.c liên quan n du lch nói chung ch cha nghiên cu sâu vào vào mt loi hình
du lch nht nh. tài mun tp trung vào hình thc du lch sinh thái ti mt khu du
lch nht nh là khu du lch sinh thái Nam Cát Tiên.
S kt hp các mô hình lý thuyt v hành vi khách hàng nh thuyt hành ng
hp lý (TRA) ca Fishbein & Aijen (1075) và thuyt Môi trng tiêu dùng: hành vi
sinh thái ca Kaiser và cng s (1999) v.i các mô hình nghiên cu v du lch sinh
thái s; tng thêm s ng nht khi khách hàng có ý nh mua sn ph,m du lch sinh
thái. ây là im khác so v.i các tài tr.c.
Các thang o trong nghiên cu này c xây dng da trên mt s tài ca
n.c ngoài có ni dung liên quan c tác gi dch trc tip t< bn gc b9ng ting
Anh. Tuy nhiên, do s khác bit v vn hóa cng nh +c im ca th trng Vit
Nam nên tác gi ã ch&n l&c cng nh thêm vào mt s thang o phù hp hn ti th
trng Vit Nam.
6
1.7 K−t c0u &∋ tài
tài c trình bày thành 5 chng nh sau:
Chng 1: T,ng quan nghiên c)u &∋ tài
Chng 6u tiên trình bày t(ng quan v tài nghiên cu, bao gm lý do hình
thành tài, m∋c tiêu nghiên cu, i tng và phm vi nghiên cu, phng pháp
7
CHNG 2: C S KHOA HC VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1 T,ng quan v∋ du l+ch sinh thái
2.1.1 4c &i5m s2n ph6m du l+ch sinh thái
Thut ng2 v du lch sinh thái: Ecologically Responsible Tourism (c vit t/t là
Ecotourism) có ngh8a là du lch ý thc sinh thái hay du lch có trách nhim v.i h sinh
thái. nh ngh8a v du lch sinh thái ca Hip hi du lch sinh thái:
“Du lch sinh thái là s du hành có m∋c ích n các khu vc t nhiên
hiu bit lch s> t nhiên, vn hóa môi trng, không làm bin (i tính hoàn ch3nh
v sinh thái ng thi to c hi phát trin kinh t, bo v ngun tài nguyên thiên nhiên
và li ích tài chính cho cng ng a phng”.
Trong hi tho “Xây dng chin lc quc gia v phát trin du lch sinh thái
− Vit Nam” do T(ng c∋c Du lch phi hp v.i T( chc bo tn thiên nhiên Th
Gi.i (IUCN) và ≅y ban kinh t Xã hi Châu Á - Thái Bình Dng t( chc ti Hà Ni
t< ngày 7 tháng 9 n ngày 9 tháng 9 nm 1999. T(ng c∋c du lch Vit Nam ã a
ra mt nh ngh8a thng nht du lch sinh thái ca Vit Nam nh sau: “Du lch sinh thái
là loi hình du lch da vào thiên nhiên và vn hóa bn a g/n v.i giáo d∋c môi
trng, có óng góp cho n: lc bo tn và phát trin bn v2ng, v.i s tham gia tích
cc ca cng ng a phng”.
Theo Patterson (2002), +c im ca mt doanh nghip du lch sinh thái là:
- Có ít nh h−ng t.i tài nguyên thiên nhiên trên mt khu vc c bo v và loi hình
gii trí.
- Làm vic v.i các bên liên quan (cá nhân, cng ng, khách du lch, công ty l2 hành
cnh Bò tót n c1 trên nh2ng bãi c1 xung quanh trm kim lâm.
b. Tuyn tham quan làng dân tc M, S’Tiêng Tà Lài
Chiu dài tuyn t< tr∋ s− Vn n Tà Lài là 12 km. Có th i 30 phút b9ng canô
ho+c 20 phút b9ng ô tô. n v.i Tà Lài 6u tiên du khách s; tham quan Nhà vn hóa
các dân tc Tà Lài, n v.i Nhà vn hóa, du khách có th thy ht toàn cnh lao ng,
sinh hot, l hi ca cng ng dân tc − ây qua các hình nh, hin vt c lu gi2.
c. Tuyn Bàu Chim
i v.i tuyn +c thù này ph∋ thuc rt nhiu vào thi tit. Mt khong 20 phút
i xe ô tô n 6u tuyn, chiu dài on ng khong 10 km. a s khách quc t
ho+c các nhà nghiên cu quan tâm n tuyn này. ) tuyn này du khách s; c thy
các kiu r<ng khác nhau, s phân b thm thc vt t< thp n cao, ni này có mt
chòi quan sát, t< chòi du khách có th quan sát c cnh bao quát xung quanh h và
mt s loi chim.
d. Tuyn bng lng
9
Thi im tham quan tt nht là tri không ma, chiu dài tuyn 3km. Thi gian
kho ng 15 phút i xe ho+c 3 ting i b, i v.i m&i du khách u có th tham gia
tuyn này. T< tr∋ s− Vn du khách i b khong 15 phút s; c thy cánh r<ng b9ng
lng g6n nh tri rng ht t6m m/t.
e. im ghnh Bn C
Khong 20 phút i b. i tng là m&i du khách. Ti ây du khách có th th
giãn b9ng cách ngi d.i tán cây, v<a trò chuyn v<a có th ng/m nh2ng àn kh3, ho+c
i b trên nh2ng tng á.
f. Tuyn thác M Vt
Chiu dài tuyn 3km. Thi gian 15 phút i canô. i tng là m&i du khách. T<
tr∋ s− Vn du khách s; c a u b9ng xung, d&c b sông ng/m nhìn phong cnh
2 bên b.
g. Tuyn Thác Tri – Thác Dng
Chiu dài tuyn là 8km. Thi gian 30 phút i xe ho+c 2 gi i b. M&i du khách
Tuyn hang Di này c khai thác tháng 05 nm 2008, ây là dng a hình
karst (hang ng) rt c du khách a thích. Tuyn này thích hp i v.i các du
khách thích mo him, khám phá.
2.2 C s1 lý lu3n v∋ hành vi khách hàng
2.2.1 Khái ni7m v∋ hành vi khách hàng
Theo Hip hi Marketing Hoa KΧ: “Hành vi tiêu dùng chính là s tác ng qua li
gi2a các yu t kích thích ca môi trng v.i nhn thc và hành vi ca con ngi mà
qua s tng tác ó, con ngi thay (i cuc sng ca h&”
Theo Philip Kotler, “Hành vi tiêu dùng là nh2ng hành vi c∋ th ca mt cá nhân
khi thc hin các quyt nh mua s/m, s> d∋ng và vt b1 sn ph,m hay dch v∋”.
“Hành vi tiêu dùng là mt tin trình cho phép mt cá nhân hay mt nhóm ngi
la ch&n, mua s/m, s> d∋ng ho+c loi b1 mt sn ph,m/ dch v∋, nh2ng suy ngh8 ã
có, kinh nghim hay tích ly, nh9m th1a mãn nhu c6u hay .c mun ca h&”.
(Solomon Micheal- Consumer Behavior, 1992)
2.2.2 Các nhân t 2nh h1ng &−n hành vi khách hàng
Hành vi ca ngi mua chu nh h−ng ca bn yu t ch yu: vn hóa, xã hi,
cá nhân, và tâm lý. Tt c nh2ng yu t này u cho ta nh2ng cn c bit cách tip
cn và ph∋c v∋ ngi mua mt cách hiu qu hn.
11
- Nhánh vn hóa
- Giai t6ng xã hi
Tâm lý:
- ng lc
- Tri giác
- Kin thc
- Nim tin & quan im
Cá nhân:
- Tu(i i & ng i
- Ngh nghip
- Hoàn cnh kinh t
- Cá tính & t nhn
Xã hi:
- Nhóm
- Gia ình
- Vai trò & a v xã hi
Ngi mua
12
Nhóm tham kho ca mt ngi bao gm nh2ng nhóm có nh h−ng trc tip
hay gián tip n thái hay hành vi ca ngi ó. Nh2ng nhóm có nh h−ng trc
tip n mt ngi g&i là nh2ng nhóm thành viên. ó là nh2ng nhóm mà ngi ó
tham gia và có tác ng qua li. Có nh2ng nhóm là nhóm s cp, nh gia ình, bn bè,
hàng xóm láng ging, và ng nghip, mà ngi ó có quan h giao tip thng xuyên.
b. Gia ình
Các thành viên trong gia ình là nhóm tham kho quan tr&ng có nh h−ng l.n
nht. Ta có th phân bit hai gia ình trong i sng ngi mua. Gia ình nh h.ng
gm b mΑ ca ngi ó. Mt ngi có c mt nh h.ng i v.i tôn giáo, chính
tr, kinh t và mt ý thc v tham v&ng cá nhân, lòng t tr&ng và tình yêu.
c. Vai trò và a v
nh v.i các la ch&n sn ph,m và nhãn hiu.
2.2.2.4 Nhng yu t tâm lý
a. Nhu cu và ng c
Nhu c6u là mt thuc tính tâm lý, là nh2ng iu mà con ngi òi h1i tn ti
và phát trin. Ti nh2ng thi im khác nhau, ngi ta li b thôi thúc b−i nh2ng nhu
c6u khác nhau. Con ngi s; c g/ng th1a mãn tr.c ht là nh2ng nhu c6u quan tr&ng
nht. Khi ngi ta ã tho mãn c mt nhu c6u quan tr&ng nào ó thì nó s; không
còn là ng c hin thi n2a, và ngi ta li c g/ng th1a mãn nhu c6u quan tr&ng nht
tip theo.
b. Nhn thc
Nhn thc c nh ngh8a là "mt quá trình thông qua ó cá th tuyn ch&n, t(
chc và gii thích thông tin to ra mt bc tranh có ý ngh8a v th gi.i xung quanh".
Nhn thc không ch3 ph∋ thuc vào nh2ng tác nhân vt lý, mà còn ph∋ thuc vào c
mi quan h ca các tác nhân ó v.i môi trng xung quanh và nh2ng iu kin bên
trong cá th ó.
c. Tri thc
H6u ht hành vi ca con ngi u c l8nh hi. Các nhà lý lun v tri thc cho
r9ng tri thc ca mt ngi c to ra thông qua s tác ng qua li ca nh2ng thôi
thúc, tác nhân kích thích, nh2ng tm gng, nh2ng phn ng áp li và s cng c.
d. Nim tin và thái
Thái làm cho ngi ta x> s khá nht quán i v.i nh2ng s vt tng t.
Ngi ta không phi gii thích và phn ng v.i m:i s vt theo mt cách m.i. Thái
cho phép tit kim sc lc và trí óc. Vì th mà rt khó thay (i c thái . Thái
ca mt ngi c hình thành theo mt khuôn m0u nht quán, nên mun thay (i
luôn c nh2ng thái khác n2a.
14
2.2.3 Các mô hình lý thuy−t v∋ hành vi khách hàng
2.2.3.1 Mô hình hành ng hp lý (TRA – Theory of Resonable Action)
Thuyt hành ng hp lý TRA (Theory of Reasoned Action) c Ajzen và
Nim tin i v.i
nh2ng thuc tính
s
n ph,m
S thúc ,y làm theo
ý mun ca nh2ng
ngi nh h−ng
Nim tin v nh2ng
ngi nh h−ng s;
ngh8 r9ng tôi nên
hay không nên mua
sn ph,m
o lng nim tin
i v.i nh2ng thuc
tính sn ph,m
Thái
Chu,n
ch quan
Xu h.ng
Hành vi
thc s