B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
BÙI THO NGUYểN

GII PHÁP HOÀN THIN VN HÓA DOANH NGHIP
TI NGỂN HÀNG THNG MI C PHN
CÔNG THNG VIT NAM N NM 2018

LUN VN THC S KINH T

Thành ph H Chí Minh - Nm 2015
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
MC LC

TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG, BIU
DANH MC CÁC HÌNH V
CHNG 1: TNG QUAN V NGHIểN CU 1
1.1. Lý do chn đ tài 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tài 3
1.3. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp nghiên cu 3
1.5. Kt cu lun vn 4
CHNG 2: C S Lụ LUN V VN HÓA DOANH NGHIP 5
2.1. Khái nim v vn hóa và vn hóa doanh nghip 5
2.1.1. Khái nim v vn hóa 5
2.1.2. Khái nim v vn hóa doanh nghip 6
2.1.3. Các cp đ vn hóa doanh nghip 7
2.1.3.1. Cp đ th nht: Nhng giá tr vn hóa hu hình 7
2.1.3.2. Cp đ th hai: Nhng giá tr đc tuyên b 9
2.1.3.3. Cp đ th ba: Nhng giá tr ngm đnh 10
2.2. Vai trò ca vn hóa doanh nghip 12
2.3. Các thành phn đo lng vn hóa doanh nghip 13
2.3.1. Nghiên cu ca O’Reilly và cng s (1991) 13
2.3.2. Nghiên cu ca Sarros và cng s (2003) 14
2.3.3. Nghiên cu ca Denison và Mishra (1995) 15
2.3.4. Nghiên cu ca Recardo và Jolly (2003) 17

4.2.1.1. Mô t mu nghiên cu 51
4.2.1.2. Kim đnh đ tin cy ca thang đo các yu t vn hóa doanh nghip 52
4.2.1.3. Phân tích nhân t khám phá (EFA) 54
4.2.1.4. Thng kê mô t 54
4.2.2. Phân tích thc trng các yu t vn hóa doanh nghip ti VietinBank 55
4.2.3. ánh giá chung v thc trng vn hóa doanh nghip ti VietinBank 69
TÓM TT CHNG 4 74
CHNG 5 : GII PHÁP HOÀN THIN VN HÓA DOANH NGHIP TI
NGỂN HÀNG TMCP CÔNG THNG VIT NAM (VIETINBANK) 75
5.1. nh hng và mc tiêu ca VietinBank đn nm 2018 75
5.2. Mt s gii pháp hoàn thin vn hóa doanh nghip ti VietinBank 77
KT LUN 85
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

  !∀ #
 

!∀ #∃% &∋!&∋∀(
)∗ +,−%./,0/,1,∃203∃
 &&45&6
7!+) 89:;<=>?≅
Α)ΑΑ ),Β5Χ5,%0(∆,(,,ΕΦ,Γ
Α)(0&4,&ΑΑ&&
7!+) 7,ΗΙ05ϑ+Κ,Β
Λ∗7∗ΜΝΜ Μ0Ο,Π07,ΗΙ05ϑ+Κ,Β+20,ΗΙ0Λ∃
Μ5

()
#Ω,∴ΣΤΥΨΩ,0,∆ΞΨΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΡ∴
#Ω,γΣΤΥο0,∃ϑλΛ&Ν(ΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣ∴ϕ
#Ω,γΣΡΥ+ΙκΨµΓ5/ΖΨΘΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣΣγ_
1

CHNG 1: TNG QUAN V NGHIểN CU
1.1. Lý do chn đ tài
Hin nay khi Vit Nam đã m ca hi nhp vi nn kinh t quc t, thì các
doanh nghip trong nc càng phi cnh tranh gay gt hn đ giúp doanh nghip
mình tn ti và phát trin. Trong đó có các vn đ nh v vn, v công ngh và đc
bit là cnh tranh v ngun lc nhân lc ngày càng khc lit hn. Các doanh
nghip nc ngoài đang xâm nhp vào th trng Vit Nam vi tc đ nhanh hn,
nhiu hn. H đã tn ti t lâu đi, đc nhiu ngi bit đn vi u đim là
thng hiu mnh, uy tín trên thng trng, ch đ v lng và nhiu u đãi khác
nên đã thu hút ngun lao đng trong nc và đc bit là lao đng cht lng cao.
Vn hóa doanh nghip hin đc trao đi và nhc đn rt nhiu trong thi
gian gn đây. Ch đ v vn hóa doanh nghip hin nhn đc s quan tâm ca
nhiu nhà nghiên cu và các doanh nghip trên các bài báo, các din đàn doanh
nghip. ây là mt tài sn vô cùng quý giá đi vi bt k t chc, doanh nghip
nào, vn hóa doanh nghip đóng vai trò then cht, quyt đnh s thành công hay
tht bi đi vi doanh nghip.
c bit trong lnh vc ngân hàng, trong nhng nm tr li đây s cnh
tranh ngày càng tr nên gay gt hn bao gi ht. Các khách hàng ngày càng tr nên
khó tính, h đn giao dch vi mt ngân hàng nào đó, không ch vì giá c ti ngân
hàng đó thp hn so vi ngân hàng khác, mà đc bit là vì đi ng nhân viên
chuyên nghip, phong cách phc v ca ngân hàng này vt tri, tt hn so vi

Nhn thc đc điu này, khi VietinBank chuyn sang giai đon c phn
hóa Ban Lãnh đo ngân hàng đã ban hành S tay vn hóa VietinBank, vi mong
mun các nét vn hóa này s to dng, gn kt mi thành viên VietinBank, là
chun mc đo đc, hành vi ng x ca tng cán b, ngi lao đng trong h
thng. c bit t nm 2013 tr li đây, VietinBank đã có nhiu thay đi t vic
tr hóa đi ng nhân s ngân hàng, đy mnh xây dng các d án tái cu trúc ngân
hàng, thay đi cách thc bán sn phm dch v, áp dng nn tng công ngh thông
tin hin đi tiên tin đ phc v khách hàng mt cách tt nht…. Vi nhng mc
tiêu, đnh hng nh trên thì vic hoàn thin nét vn hóa riêng có ca VietinBank
là điu cn thit hn bao gi ht.
Các yu t vn hóa tuy đã hình thành nhng vn cha tht s thm sâu và
nhun nhuyn trong suy ngh và hành đng ca mi ngi nhân viên; cha mang
3

nét khác bit đc trng và cha đc s quan tâm sâu sc ca các cp lãnh đo đ
các yu t này đc hoàn thin hn na nhm xng đáng vi quy mô hot đng
kinh doanh ca mt trong nhng Ngân hàng TMCP Nhà nc.
C th ti ngân hàng hin có nhiu kênh đ truyn ti thông tin, dn đn s
trùng lp trong vic tip nhn đng thi tn nhiu thi gian ca nhân viên; hay các
khóa đào to đc t chc cha tht s đáp ng đúng cho nhu cu công vic ca
nhân viên; h thng lng hin ti vn còn có mt s đim cha công bng; hay
các gii thng dành cho các chng trình bán hàng cha tht s hp dn v.v.
Chính vì nhng lý do nêu trên, tác gi đã chn đ tài “Gii pháp hoàn
thin vn hóa doanh nghip ti Ngân hàng Thng mi C phn Công thng
Vit Nam (VietinBank) đn nm 2018” vi mong mun đc góp phn giúp
VietinBank hoàn thin vn hóa doanh nghip ti ngân hàng.
1.2. Mc tiêu nghiên cu ca đ tài

các bc sau: (1) Kim đnh đ tin cy ca thang đo. (2) Kim đnh thang đo bng
phân tích nhân t khám phá. (3) Thng kê mô t.
Bên cnh đó, tác gi cng thu thp các d liu th cp t Ngân hàng TMCP
Công thng Vit Nam, t đó thc hin so sánh, phân tích đ đánh giá thc trng
vn hóa doanh nghip ti VietinBank.
1.5. Kt cu lun vn
Lun vn đc trình bày vi kt cu nm chng, c th là:
- Chng 1: Tng quan v nghiên cu.
- Chng 2: C s lý lun v vn hóa doanh nghip.
- Chng 3: Phng pháp nghiên cu.
- Chng 4: Thc trng vn hóa doanh nghip ti Ngân hàng TMCP Công
thng Vit Nam.
- Chng 5: Gii pháp hoàn thin vn hóa doanh nghip ti Ngân hàng
TMCP Công thng Vit Nam.

5

CHNG 2: C S Lụ LUN V VN HÓA DOANH NGHIP

2.1. Khái nim v vn hóa và vn hóa doanh nghip
2.1.1. Khái nim v vn hóa
Vn hóa là mt cm t thông dng trong đi sng hàng ngày, luôn tn ti
sn trong tim thc ca mi ngi. Xét v tính logic, vn hóa phi là mt khái
nim đn gin, d hiu. Nhng thc t hoàn toàn trái ngc, vn hóa li là mt
phm trù rt đa dng và phc tp, có nhiu cách đ tip cn v vn hóa.
Theo phng Tây, “vn hóa” (culture) có gc t ch Latinh – Cultus dùng
trong lnh vc xã hi có ngha là s giáo dc, đào to, phát trin các kh nng ca

Theo  Th Phi Hoài (2009, trang 8) thì “Vn hóa là toàn b nhng giá tr
vt cht và tinh thn mà loài ngi to ra trong quá trình lch s”.
Nh vy, vn hóa là mt khái nim đa dng và phc tp. Vn hóa không ch
gii hn  nhng biu hin b ngoài nh cách ng x, li sng, phng thc giao
tip, mà nó còn là nhng gì vt ra khi nhng giao thc trc din đó. Vn hóa
là s kt tinh các giá tr vt cht và tinh thn th hin thông qua t tng, trit lý,
tm nhìn, nhân sinh quan và th gii quan. Vì vy, vn hóa không d dàng có th
sinh ra hoc mt đi, mà cn phi có quá trình tích ly, gây dng, k tha, giao thoa,
đào thi, chn lc t bên trong và bên ngoài t chc.
2.1.2. Khái nim v vn hóa doanh nghip
Mi xã hi, mi dân tc đu có mt nn vn hóa riêng ca mình và doanh
nghip đc xem là mt xã hi thu nh, doanh nghip đc hình thành do s liên
kt ca nhiu thành viên vi cùng mc đích, tôn ch hot đng và li ích chung.
Mt doanh nghip s tng đi đc lp so vi doanh nghip, t chc khác. Vì th,
mi doanh nghip tt yu s hình thành cho mình mt nn vn hóa riêng bit, mang
đc trng vn có ca doanh nghip, đng thi cng là mt b phn không tách ri
ca nn vn hóa chung.
Mt s đnh ngha v vn hóa doanh nghip ca các hc gi phng Tây
nh sau:
Vn hóa doanh nghip là phm cht riêng bit ca t chc dùng đ phân bit
nó vi các t chc khác trong cùng lnh vc (Gold, 1982).
Vn hóa là nim tin và k vng chung ca tt c mi thành viên trong mt
7

t chc. Nhng nim tin và k vng này hình thành nhng chun mc đy quyn
uy trong vic đnh hình hành vi ca các cá nhân và tp th trong t chc đó
(Schwartz và Davis, 1981).


hóa doanh nghip. Các thc th hu hình mô t mt cách tng quan nht môi
trng vt cht và các hot đng xã hi trong mt doanh nghip. Bao gm các hình
thc c bn sau:
Th nht, kin trúc đc trng và din mo doanh nghip.
c coi là b mt ca doanh nghip, kin trúc và din mo luôn đc các
doanh nghip quan tâm, xây dng. Kin trúc, din mo b ngoài s gây n tng
mnh vi khách hàng, đi tác v sc mnh, s thành đt và tính chuyên nghip ca
bt k doanh nghip nào. Din mo th hin  hình khi kin trúc, quy mô v
không gian ca doanh nghip. Kin trúc th hin  s thit k các phòng làm vic,
b trí ni tht trong phòng, màu sc ch đo. Tt c nhng s th hin đó đu có
th làm nên đc trng cho doanh nghip.
Th hai, ni quy, quy ch, t chc b máy qun lý, h thng thông tin
trong doanh nghip, các l k nim, l nghi và các sinh hot vn hóa.
ây là nhng hot đng đã đc d kin t trc và chun b k lng. L
nghi là nhng nghi thc đã tr thành thói quen, đc mc đnh s đc thc hin
khi tin hành mt hot đng nào đó, nó th hin trong đi sng hàng ngày ch
không ch trong nhng dp đc bit. L nghi to nên đc trng v vn hóa, vi mi
nn vn hóa khác nhau các l nghi cng có hình thc khác nhau.
L k nim là hot đng đc t chc nhm nhc nh mi ngi trong
doanh nghip ghi nh nhng giá tr ca doanh nghip và là dp tôn vinh doanh
nghip, tng cng s t hào ca mi ngi v doanh nghip. ây là hot đng
quan trng đc t chc sng đng nht.
Các sinh hot vn hóa nh các chng trính ca nhc, th thao, các cuc thi
trong các dp đc bit, là hot đng không th thiu trong đi sng vn hóa. Các
hot đng này đc t chc to c hi cho các thành viên nâng cao sc khe, làm
phong phú thêm đi sng tinh thn, tng cng s giao lu, chia s và hiu bit ln
nhau gia các thành viên.
Th ba, ngôn ng, khu hiu.
Ngôn ng là phng tin giao tip trong đi sng hàng ngày, do cách ng

Th nht, tm nhìn.
Tm nhìn là trng thái trong tng lai mà doanh nghip mong mun đt ti.
Tm nhìn cho thy mc đích, phng hng chung đ dn ti hành đng thng
nht. Tm nhìn cho thy bc tranh toàn cnh v doanh nghip trong tng lai vi
10

gii hn v thi gian tng đi dài và có tác dng hng mi thành viên trong
doanh nghip chung sc n lc đt đc trng thái đó.
Th hai, s mnh và các giá tr c bn.
S mnh nêu lên các lý do vì sao t chc tn ti, mc đích ca t chc là gì?
Ti sao làm vy? Làm nh th nào?  phc v ai? S mnh và các giá tr c bn
nêu lên vai trò, trách nhim và t bn thân doanh nghip đt ra. S mnh và các giá
tr c bn cng giúp cho vic xác đnh con đng, cách thc và các giai đon đ đi
ti tm nhìn mà doanh nghip đã xác đnh.
Th ba, mc tiêu chin lc.
Trong quá trình hình thành, tn ti và phát trin, doanh nghip luôn chu các
tác đng khách quan và ch quan. Nhng tác đng này có th to điu kin thun
li hay thách thc cho doanh nghip. Mi t chc cn xây dng nhng k hoch
chin lc đ xác đnh l trình và chng trình hành đng, tn dng đc các c
hi, vt qua các th thách đ đi ti tng lai, hoàn thành s mnh ca doanh
nghip.
2.1.3.3. Cp đ th ba: Nhng giá tr ngm đnh
Các giá tr ngm đnh là nim tin, nhn thc, suy ngh, tình cm đã n sâu
trong tim thc mi thành viên trong doanh nghip. Các ngm đnh là c s cho
các hành đng, đnh hng s hình thành các giá tr trong nhn thc cho các cá
nhân.
Th nht, ngm đnh v mi quan h gia con ngi vi môi trng.

có s khác bit gia phng Tây và phng ông. Ngi phng Tây quan tâm
nhiu đn nng lc s c gng và th hin bn thân bng nhng cái c th làm
đc. Trong khi ngi phng ông coi trng v th, nên có li sng c chng t
mình là ai đó th hin qua đa v xã hi mà ngi đó có đc.
Th nm, ngm đnh v bn cht s tht l phi.
i vi mt s t chc, s tht và l phi là kt qu ca mt quá trình phân
tích, đánh giá theo nhng quy lut, chân lý đã có. Mt s t chc khác, s tht và
l phi là quan đim, ý kin ca lãnh đo. Có t chc li cho rng nhng gì còn li
sau cùng chính là l phi và s tht.
Ngoài ra doanh nghip còn tn ti mt h thng giá tr cha đc coi là
đng nhiên và các giá tr mà lãnh đo mong mun đa và doanh nghip ca mình.
Nhng giá tr này đc các thành viên chp nhn thì s đc duy trì theo thi gian
12

và dn đc coi là đng nhiên và s tr thành các ngm đnh khó thay đi và nh
hng rt ln đn phong cách làm vic, quyt đnh giao tip và đi x. S nh
hng ca các ngm đnh ln hn rt nhiu so vi s nh hng ca các giá tr
đc th hin.
2.2. Vai trò ca vn hóa doanh nghip
Vn hóa doanh nghip đã chng minh đc vai trò to ln ti nhiu quc gia.
Toàn cu hóa kéo theo s thay đi ca các quc gia, các doanh nghip, đ có th
sinh tn và phát trin mnh m thì xu hng đ cao vn hóa phát trin hn bao gi
ht và chng t đc nhng giá tr ca mình. Tuy nhiên không phi vn hóa doanh
nghip nào cng có vai trò đi vi các hot đng ca doanh nghip, không phi
vn hóa nào cng tác đng tích cc đn doanh nghip. Ch nhng doanh nghip có
nét vn hóa mnh mi có th phát huy ht vai trò chc nng ca doanh nghip đ
thúc đy sn xut, kinh doanh phát trin và nâng cao các giá tr mà doanh nghip

nhim v kinh t, xã hi đ tha mãn mong mun ca xã hi.
Xét  khía cnh vi mô, trong vic phát trin hot đng kinh doanh thì vn
hóa doanh nghip còn to ra nhng điu kin đ nâng cao hiu qu hot đng ca
chính bn thân doanh nghip.
2.3. Các thành phn đo lng vn hóa doanh nghip
2.3.1. Nghiên cu ca O’Reilly và cng s (1991)
O'Reilly và cng s (1991) đã phát trin mt công c đo lng da trên
nim tin là vn hóa có th đc phân bit bi các giá tr bên trong ca doanh
nghip. Công c này dùng đ đo lng các yu t cu thành vn hóa doanh nghip
có nh hng nh th nào đn hot đng chung ca doanh nghip và đ đánh giá
mt doanh nghip có nn vn hóa tt hay không tt.
Công c này có tên gi là Organizational Culture Profile (OCP) gm 8
thành phn đo lng nh sau:
i mi và chp nhn ri ro (Innovation and risk taking): Môi trng kinh
doanh luôn bin đng và công vic ca nhà lãnh đo t chc là đm bo t chc
phi mnh dn đi mi và phát trin đ đáp ng thay đi đó.
Chi tit hóa (Attention to detail): đó là s đo lng s cn thn, tính chính
xác và tuân th các quy trình, quy đnh trong công vic.
nh hng vào kt qu (Orientation toward outcomes): đo lng s u
tiên hàng đu ca t chc là hng đn kt qu thc hin công vic, đt mc tiêu
14

kt qu thc hin công vic là thc đo mc đ hoàn thành công vic ca nhân
viên và đnh hng k hoch hành đng c th đ đt kt qu cao nht.
Nng n/ tháo vát (Aggressiveness): là thành phn đo lng s nng n,
tháo vát, tn tâm, ch đng trong công vic cng nh các hot đng khác trong và
ngoài công ty.

nng, to đng lc và c ch khen thng.
i mi (Innovation): Môi trng kinh doanh luôn bin đng và công vic
ca nhà lãnh đo t chc là đm bo t chc phi mnh dn đi mi và phát trin
đ đáp ng thay đi đó.
nh hng vào kt qu (Performance Orientation): đo lng s u tiên
hàng đu ca t chc là hng đn kt qu thc hin công vic, đt mc tiêu kt
qu thc hin công vic thc đo mc đ hoàn thành công vic ca nhân viên, và
đnh hng k hoch hành đng c th đ đt kt qu cao nht.
S n đnh (Stability): đó là tính cht n đnh ca công vic mà t chc
cung cp cho nhân viên và vi môi trng làm vic tt, không có nhiu bin đng.
Nhn mnh vào phn thng (Emphasis on rewards): t chc s có c ch
lng thng xng đáng khi nhân viên đt thành tích cao trong công vic, to c
hi và điu kin cho h phát trin ngh nghip.
Hai yu t khác đã đc thêm vào nghiên cu này là: S n đnh và Trách
nhim xã hi.
2.3.3. Nghiên cu ca Denison và Mishra (1995)
Denison và Mishra (1995) đã s dng d liu t 764 t chc đ nghiên cu
và hình thành nên các yu t đo lng vn hóa doanh nghip trong t chc.
Nghiên cu này khng đnh rng vn hóa doanh nghip đc mô t bi bn
đc đim chính: S mnh (Mission), S kiên đnh (Consistency), S tham gia
(Involvement), Kh nng thích nghi (Adaptability). Mi mt đc đim này li gm
ba nhân t nh bên trong đ th hin rõ hn v các yu t đo lng vn hóa doanh
nghip.
S mnh (Mission): là mt khái nim đ ch mc đích ca t chc, lý do và
ý ngha ca s ra đi và tn ti ca nó. ây là tuyên ngôn ca công ty đi vi xã
hi, chng minh đc tính hu ích ca công ty đi vi xã hi và mang tính dài
hn. Bao gm 3 yu t sau:

Vic phân quyn (Employment): nhân viên trong t chc có đc trao
quyn đ gii quyt nhng công vic c th do mình đm trách vi tinh thn trách
nhim cao nht hay cha.
nh hng nhóm (Team Orientation): là vic hp tác gia các thành viên
đ cùng làm mt vic gì đó nhm đt mc đích chung ca t chc.