B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.H CHÍ MINH

NGUYN TH HNG
CHÍNH SÁCH C TC VÀ BIN NG
GIÁ C PHIU TI VIT NAM
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG
MÃ NGÀNH: 60340201

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN:
PGS.TS. PHAN TH BÍCH NGUYT

3.3.2 T l sut c tc (D-yield) 28
3.3.3 T l chi tr c tc (Payout) 29
3.3.4 Quy mô (Size) 30
3.3.5 Bin đng thu nhp (Earnings) 31
3.3.6 N dài hn (Debt) 32
3.3.7 Tng trng (Growth) 33
3.4 D liu 33
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 35
4.1 Thng kê mô t các bin trong mô hình 35
4.2 Phân tích tng quan gia các bin 37
4.3 Kim đnh các gi thit ca hi quy bình phng nh nht c đin 39
4.3.1 Kim đnh đa cng tuyn 39
4.3.2 Kim tra phng sai sai s thay đi 40
4.3.3 Kim tra t tng quan 41
4.4 Kt qu hi quy 42
4.5 Tho lun kt qu nghiên cu 50
CHNG 5: KT LUN 52
5.1 Kt qu nghiên cu 52
5.2 Hn ch và hng nghiên cu 53
TÀI LIU THAM KHO
PH LC

i
+ a
5
Earnings
i
+ a
6
Debt
i
+ a
7
Growth
i
43
Bng 4.8: Kt qu ca phng trình hi quy P-Vol = a
1
+a
2
D-yield
i
+ a
3
Size
i
+
a
4
Earnings
i
+ a

i
47
Bng 4.10: Kt qu ca phng trình hi quy P-Vol = a
1
+ a
2
D-yield
i
+ a
3
Size
i
+
a
4
Earnings
i
+ a
5
Debt
i
48
Bng 4.11: Kt qu ca phng trình hi quy P-Vol = a
1
+ a
2
D-yield
i
+ a
3

chi tr c tc tin mt ít nht mt trong các nm t nm 2007 đn nm 2013.
Kt qu ca bài nghiên cu cho thy có mi quan h ngc chiu rõ ràng
gia t sut c tc ca doanh nghip vi bin đng giá c phiu. Bài nghiên cu
không tìm thy bt k mi quan h nào gia t l chi tr c tc và bin đng giá
c phiu. Ngoài ra, kt qu nghiên cu cng cung cp mi quan h cùng chiu
gia bin đng thu nhp và n dài hn vi bin đng giá c phiu; mi quan h
ngc chiu gia quy mô công ty và bin đng giá c phiu.

2

CHNG 1. GII THIU
1.1. Lý do chn đ tài nghiên cu
Các công ty nhn thy rng các nhà đu t đc bit quan tâm đn phn li
nhun đc chia và ri ro ca các khon đu t có th nh hng đn vic đnh
giá c phiu ca công ty trong dài hn. iu này làm cho s bin đng ca giá c
phiu là quan trng đi vi công ty cng nh đi vi các nhà đu t. C tc
không ch là ngun thu nhp ca các nhà đu t mà còn th hin hiu qu hot
đng ca công ty. Chính sách c tc quan trng cho các nhà qun lý tài chính ca
các công ty trong vic chi tr c tc và thc hin đu t vào nhng công ty khác.
Do đó, la chn chính sách chi tr c tc thích hp cho công ty là mt trong
nhng quyt đnh quan trng nht ca các nhà qun lý và các nhà đu t.
Bin đng giá c phiu có ngha là giá c phiu tng hoc gim trong mt
khong thi gian nào đó, đó là nhng ri ro mà các nhà đu t phi đi mt trong
quá trình đu t c phiu ca h. Trong trng hp không có bin đng nh các
nhà đu t tim nng mt quan tâm đn tham gia th trng k t khi thông tin
mi đc truyn đi và tr nên có sn nhng thay đi giá tr ni ti. T kt lun
rng "bin đng giá chng khoán là mt thc đo t l xut hin ca nhng
thông tin mi", các nhà đu t, môi gii, đi lý, nhà khoa hc và nhà qun lý đu
quan tâm đn bin đng giá c phiu. H làm nh vy không ch vì bin đng là
thc đo ri ro và nh hng đn giá tr ca công ty mà còn vì nhng thay đi

Lun vn bao gm 05 chng:
- Chng 1: Gii thiu trình bày tng quan các ni dung chính ca lun
vn và gii thích lý do tác gi chn đ tài này đ nghiên cu.
- Chng 2: Trình bày tng quan v lý thuyt chính sách c tc doanh
nghip và ni dung ca các nghiên cu thc nghim có liên quan.
- Chng 3: Trình bày phng pháp, d liu và mô hình nghiên cu.
- Chng 4: Nghiên cu mô hình kim đnh tác đng ca chính sách c tc
đn bin đng giá c phiu ca các công ty niêm yt trên sàn chng
khoán Vit Nam.
- Chng 5: Kt lun ca lun vn.

5

CHNG 2. TNG QUAN LÝ THUYT
VÀ CÁC NGHIÊN CU THC NGHIM
Vic s hu c phiu ca công ty là mt hot đng đu t ph bin. Giá c
phiu là ch s quan trng nht đc s dng bi các nhà đu t đ ra quyt đnh
đu t hay không vào mt c phiu c th. Mc tiêu chính ca vic đu t vào th
trng chng khoán là ti đa hóa li nhun k vng vi mc ri ro thp. Có các
yu t tâm lý góp phn vào s bin đng giá c phiu, gm có phn ng ca nhà
đu t đn li nhun, c tc hay các thông tin khác. Theo gi thuyt ca th
trng hiu qu, khi thông tin mi đc công b dù tt hay xu cng s nh
hng và làm thay đi giá c phiu trên th trng.
Vic chi tr c tc là nhân t chính ca thu nhp t th trng chng
khoán ca các c đông. Tr c tc có th cung cp mt tín hiu cho các nhà đu
t rng công ty đang tuân th các thông l qun tr doanh nghip tt. Qun tr
doanh nghip tt có giá tr cho mt công ty vì ng ý rng các công ty có th huy
đng vn t th trng vn vi các điu khon hp dn. Bng cách chia c tc,
công ty có th thu hút các nhà đu t và gián tip làm tng giá c phiu ca công
ty. Nhng công ty này có th d dàng huy đng vn thông qua vic phát hành c

phiu ca công ty trên th trng.
7

- Chính sách c tc nh hng đn chính sách tài tr ca công ty: li
nhun gi li là ngun quan trng cho vic tài tr vn c phn cho khu
vc t nhân. Do đó, chính sách c tc nh hng đn s lng vn c
phn thng trong cu trúc vn ca doanh nghip. Ngoài ra, nu chi tr
c tc thì doanh nghip phi bù tr li ngun tài tr thiu ht do li
nhun gi li ít bng vic huy đng vn t bên ngoài vi nhiu th tc
phc tp và tn nhiu chi phí hn.
- Chính sách c tc nh hng đn chính sách đu t ca công ty: vi
ngun tài tr có chi phí s dng vn thp t li nhun gi li s làm cho
chi phí s dng vn ca doanh nghip  mc tng đi thp. Li nhun
gi li luôn sn có ti doanh nghip, doanh nghip có th linh hot la
chn đu t vào các d án có t sut sinh li cao. Nh vy, li nhun gi
li có th kích thích tng trng li nhun trong tng lai và do đó có th
nh hng đn giá tr c phiu ca doanh nghip.
Nhng tuyên b ni ting nht v mi quan h gia chính sách c tc và
giá tr doanh nghip khng đnh rng, trong th trng hoàn ho, chính sách tài
tr, chính sách chi tr c tc mà công ty la chn không nh hng đn giá hin
ti ca c phiu cng nh tng thu nhp cho các c đông. Tuy nhiên, th trng
không hoàn ho do s khác bit v thu thu nhp, thông tin bt cân xng gia ni
b và bên ngoài, mâu thun gia nhà qun lý và các c đông, chi phí giao dch và
hành vi bt hp lý ca nhà đu t s liên quan đn quyt đnh chi tr c tc.
S liên h gia chính sách c tc vi giá tr công ty là do th trng không
hoàn ho. C đông có th nhn đc thu nhp trên phn đu t ca mình di
hình thc c tc hoc lãi vn. C tc cu thành mt thanh toán bng tin mt gn
8

nh ngay lp tc mà không đòi hi bt c vic bán c phn nào. Ngc li, l

có t l chi tr c tc thp hn các doanh nghip đang trong giai đon sung mãn
(bão hòa). Ngc li, các doanh nghip có t l tng trng cao có khuynh
hng t l chi tr c tc hi thp.
2.1.2. Chính sách c tc tin mt nh
Các công ty duy trì chi tr c tc liên tc qua các nm vi mc chi tr các
nm tng đi n đnh, có th có s bin đng, song không đáng k so vi s
bin đng ca li nhun. Hu ht các doanh nghip và các c đông đu thích
chính sách c tc tng đi n đnh. Tính n đnh đc đc trng bng mt s
min cng trong vic gim lng tin mt chi tr c tc t k này sang k khác.
Tng t, nhng gia tng trong t l c tc cng thng b trì hoãn cho đn khi
các giám đc tài chính công b rng các khon li nhun trong tng lai đ cao
đn mc đ tha mãn c tc ln hn. Nh vy, t l c tc có khuynh hng đi
theo sau mt s gia tng li nhun và đng thi cng thng trì hoãn li trong
mt chng mc nào đó.
Có nhiu lý do ti sao các nhà đu t thích c tc n đnh. Chng hn,
nhiu nhà đu t thy các thay đi c tc có ni dung hàm cha thông tin. Ngoài
ra, nhiu c đông cn và l thuc vào mt dòng c tc không đi cho các nhu cu
10

tin mt ca mình. Dù h có th bán bt mt s c phn nh mt ngun thu nhp
hin ti khác nhng do các chi phí giao dch và các ln bán vi lô l cho nên
phng án này không th thay th mt cách hoàn ho cho li nhun c tc đu
đn.
2.1.3. Các chính sách chi tr c tc khác
Ngoài chính sách li nhun gi li th đng và c tc tin mt c đnh, các
doanh nghip còn có th s dng mt s các chính sách c tc khác nh:
- Chính sách c tc có t l chi tr không đi: các công ty luôn c gng
duy trì mt t l phn trm đnh sn gia phn tr c tc và thu nhp mi
c phn. Nu li nhun ca doanh nghip thay đi nhiu t nm này qua
nm khác thì c tc cng có th dao đng theo. T sut c tc không đi

Tóm li, vic theo đui chính sách c tc nh th nào là mt trong nhng
quyt đnh quan trng ca ban qun lý doanh nghip. Vic đa ra chính sách c
tc nh th nào tùy thuc vào hoàn cnh c th ca tng công ty. Có nhng lu ý
cho vic thit lp chính sách c tc ca mt công ty:
- Nên theo đui mt chính sách c tc n đnh, nht quán, tránh gây ra
nhng thay đi đt ngt trong chính sách c tc nu cha cân nhc mt
cách k lng tác hi ca s thay đi này trong dài hn đi vi giá tr ca
công ty.
12

- Nên theo đui mt chính sách c tc an toàn, đm bo s n đnh, nht
quán ca chính sách c tc ngay c trong trng hp li nhun hot đng
gim. Mt chính sách c tc an toàn không đng ngha vi mt chính
sách c tc thp. Chính sách c tc thp đng ngha vi vic tng t l
li nhun gi li, nu qu tin mt tích ly t li nhun gi li quá ln
s: khin cho nhà đu t suy din là công ty b tc trong s tng trng;
công ty vô tình s tr thành mc tiêu ca mt s thao túng mua và lãng
phí do gi tin mt quá nhiu. Tt c nhng điu này đu có nh hng
không tt lên giá tr c phiu ca công ty.
- Mt chính sách c tc an toàn là mt chính sách c tc có t l chia c
tc hp lý sao cho va tho mãn đc nhu cu có mt ngun thu nhp n
đnh, nht quán ca c đông (hiu ng nhóm khách hàng) va đm bo
mt t l li nhun gi li đ đ tài tr cho nhng nhu cu đu t bình
thng nhm duy trì s tng trng bn vng ca công ty.
- Tránh ti đa vic ct gim c tc, cho dù công ty đang có mt c hi đu
t tuyt vi. Trong trng hp nh th, đ không b l c hi đu t này,
công ty nên chn gii pháp đi vay hay phát hành c phiu mi. Nu vì
mt lý do nào đó công ty không th huy đng đ vn t ngun tài tr bên
ngoài mà buc phi ct gim c tc, công ty cn phi cung cp thông tin
đy đ và gii thích mt cách rõ ràng cho các nhà đu t bit v chng


đng giá c phiu là bin ph thuc; t sut c tc và t l chi tr c tc là hai
bin đc lp. Ngoài ra, còn mt s bin kim soát trong mô hình nh bin đng
thu nhp, quy mô công ty, n dài hn và tng trng tài sn. Sau khi kim soát
hin tng đa cng tuyn, bài nghiên cu ch ra mi quan h ngc chiu gia t
sut c tc và bin đng giá c phiu, mi tng quan này ln hn mi tng
quan gia bin đng giá c phiu vi bt k mt bin đng nào khác. Nghiên cu
cng kt lun rng chính sách c tc có th đc s dng đ kim soát s bin
đng ca giá c phiu, nu t sut c tc tng thêm 1% thì đ lch chun hàng
nm ca bin đng giá c phiu gim 2,5%. Bin đng giá c phiu b tác đng
trc tip bi chính sách c tc, do đó các nhà qun lý doanh nghip có th s
dng mi quan h này đ điu chnh ri ro c phiu nhm thu hút các nhà đu t.
Allen và Rachim (1996), “Dividend policy and stock price volatility:
Australia evidence”, đã chn 173 công ty niêm yt trên th trng chng khoán
Australia trong giai đon t nm 1972 đn nm 1985 đ nghiên cu mi quan h
gia chính sách c tc và bin đng giá c phiu. Các công ty này thuc 24
ngành kinh t và đc chia thành 05 nhóm đ phân tích. Tng t nghiên cu
ca Baskin (1989), Allen và Rachim (1996) cng s dng phng pháp bình
phng bé nht cho hi quy đa bin.  loi b nh hng ca mô hình ngành
công nghip, bn bin gi đi din cho bn nhóm ngành công nghip đã đc
đa vào mô hình. Kt qu nghiên cu cho thy, có mi quan h ngc chiu gia
t l chi tr c tc và bin đng giá c phiu. Trái ngc vi nghiên cu ca
Baskin (1989), mi tng quan gia t sut c tc và bin đng giá c phiu là
rt thp. T sut c tc b loi b khi mô hình hi quy sau đó vì hin tng đa
cng tuyn. i vi các bin kim soát khác, bin đng thu nhp và n dài hn là
hai yu t chính nh hng đn bin đng giá c phiu.
15

Gn đây, đã có mt s lng ngày càng tng ca các phân tích thc
nghim đ khám phá mi quan h gia chính sách c tc và s bin đng ca giá

tài chính trong th trng chng khoán Dhaka trong giai đon t nm 1999 đn
nm 2006. N dài hn và t l tng trng có tác đng cùng chiu và không đáng
k vi bin đng giá c phiu. Ch có t l chi tr c tc và quy mô công ty là có
quan h ngc chiu và đáng k đn bin đng giá c phiu. Tác gi cng ch ra
rng phn ng giá c phiu đn vic thông báo li nhun ti Bangladesh là khác
vi các nc phát trin khác. Nguyên nhân là do Bangladesh có th trng vn
kém hiu qu, nh hng ca ri ro giá c phiu thông qua c tc vn còn cha
rõ ràng. Vì vy, các nhà qun lý có th không đa ra quyt đnh và la chn
chính sách c tc tác đng đn ri ro c phiu ca h. Kt qu này trái ngc vi
kt qu nghiên cu ca Baskin J. (1989) da trên các d liu  M, ni mà t
sut c tc không tng quan vi bin đng giá c phiu. Mâu thun có th là do
môi trng kinh t và kinh doanh khác nhau ca hai nc.
Nazir, M. S., Nawaz, M. M., Anwar, W., & Ahmed, F. (2010),
“Determinants of stock price volatility in Karachi stock exchange: The mediating
role of corporate dividend policy”, s dng mt mu gm 73 công ty niêm yt
trên th trng chng khoán Karachi (KSE) và nghiên cu mi quan h gia bin
đng giá c phiu và chính sách c tc trong giai đon t nm 2003 đn nm
2008. H s dng mô hình hiu ng c đnh và mô hình hiu ng ngu nhiên trên
bng d liu. Trái ngc vi Rashid và Anisur Rahman (2008), kt qu nghiên
17

cu ch ra rng bin đng giá c phiu có mi quan h ngc chiu đáng k vi
t sut c tc và t l chi tr c tc. Ngoài ra, giá tr th trng và đòn by có tác
đng ngc chiu không đáng k đn bin đng giá c phiu.
Suleman, Asghar, Ali Shah và Hamid (2011), “Impact of dividend policy
on stock price risk: empirical evidence from equity market of Parkistan”, đã
nghiên cu mi quan h gia chính sách c tc vi bin đng giá c phiu 
Pakistan. Các tác gi đã trích xut d liu t th trng chng khoán Karachi
(KSE) v 05 lnh vc quan trng trong giai đon t nm 2005 đn nm 2009, đó
là các công ty phi tài chính đc niêm yt trong 05 lnh vc: hóa cht, xi mng,

bin đng giá c phiu vì các bin khác nh quy mô công ty, bin đng thu nhp
và tc đ tng trng s có tác đng ít hay nhiu hn đn bin đng giá chng
khoán.
Mohammad Hashemijoo, Aref Mahdavi Ardekani và Nejat Younesi
(2012), “The impact of dividend policy on share price volatility in the Malaysian
stock market”, đã kim tra mi quan h gia chính sách c tc và bin đng giá
c phiu bng vic nghiên cu mu gm 84 công ty trong tng s 142 công ty
trong lnh vc hàng tiêu dùng đc niêm yt trên th trng chng khoán
Malaysia trong khong thi gian 06 nm, t nm 2005 đn nm 2010. Mô hình
hi quy đ kim tra mi quan h gia bin đng giá c phiu và chính sách c
tc (t sut c tc và t l chi tr c tc) đc m rng bng cách thêm vào các
bin kim soát nh giá tr th trng (quy mô), bin đng thu nhp, đòn by tài
19

chính, n dài hn và tc đ tng trng. Các kt qu thc nghim ca nghiên cu
này cho thy mi quan h ngc chiu gia bin đng giá c phiu vi t sut c
tc và t l chi tr c tc. Ngoài ra, nghiên cu còn ch ra mi quan h ngc
chiu gia bin đng giá c phiu và giá tr th trng. Da trên nhng phát hin
ca nghiên cu này, trong s các bin d đoán, t sut c tc và giá tr th trng
có tác đng nht lên bin đng giá c phiu.
Zuriawati Zakaria, Joriah Muhammad và Abdul Hadi Zulkifli (2012),
“The impact of dividend policy on the share price volatility: Malaysian
construction and material companies”, đã nghiên cu tác đng ca chính sách c
tc đn bin đng giá c phiu ca 77 công ty trong lnh vc vt liu và xây dng
trên th trng chng khoán Malaysia trong giai đon t nm 2005 đn nm
2010. Bài nghiên cu s dng phng pháp bình phng bé nht sau khi kim
soát n dài hn, quy mô công ty, tng trng đu t và bin đng thu nhp. Kt
qu nghiên cu cho thy 43,43% thay đi giá c phiu đc gii thích bi t sut
c tc, t l chi tr c tc và tc đ tng trng, quy mô ca công ty, đòn by tài
chính, bin đng thu nhp. T l chi tr c tc nh hng đáng k đn bin đng