B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP H CHÍ MINH NGUYN KIM ANH S HUăNC NGOÀI VÀ BINăNG GIÁ CHNG
KHOÁN : BNG CHNG THC NGHIM
TI VIT NAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP H CHÍ MINH - NMă2014
`z
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP H CHÍ MINH
MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOANă
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC KÝ HIU
DANH MC CÁC BNG VÀ HÌNH V
TÓM TT
CHNGă1. GII THIU 1
1.1 Gii thiuăđ tài 1
1.2 Lý do chnăđ tài 3
1.3 Vnăđ nghiên cu 3
1.4 McăđíchăvƠăcơuăhiăđ tài 4
1.5 D liu nghiên cu 4
1.6 Phngăphápănghiênăcu 4
1.7 Cu trúc bài nghiên cu 5
1.8 ụănghaăcaăđ tài 5
CHNGă2. TNG QUAN CÁC NGHIÊN CUăTRCăỂY 6
CHNGă3. PHNGăPHỄPăNGHIểNăCU 19
3.1 D liu và mu 19
3.2 Phngăphápănghiênăcu 20
3.3 Các bin s dng trong mô hình 20
3.3.1 T l nm gi c phiu caănhƠăđuătănc ngoài FH
STT
T VIT TT
DIN GII
1.
SGDCK
S giao dch chng khoán
2.
VN ậ Index
Ch s chng khoán sàn TPHCM
3.
HASTC ậ Index
Ch s chng khoán sàn TP Hà Ni
4.
TPHCM
Thành ph H Chí Minh
5.
HN
Hà Ni
6.
NT
Nhàăđuătă
DANH MC CÁC KÝ HIU
Ký hiu
Din gii ting Anh
Din gii ting Vit
FT
Foreign trading
Giao dch c phiu caănhàăđuătănc ngoài
Bngă1ăA
TngăquanăthătrngăchngăkhoánăVităNamătănmă2009ă-
2014
28
2.
Bngă1ăB
Săhuăncăngoàiătheoăvnăhoáăthătrng
30
3.
Bngă1ăC
GiaoădchăcaănhàăđuătăncăngoàiătiăsànăHNX
31
4.
Bngă1ăD
GiaoădchăcaănhàăđuătăncăngoàiătiăsànăHSX
32
5.
Bng 2
Mô t d liu thng kê ca các bin quan sát
33
6.
Bng 3
Ma trnătngăquanăca các bin nghiên cu
34
7.
Bng 4
Kimă đnh nhă hng ca bină đng giá chng khoán lên
chênh lch s hu caănhàăđuătănc ngoài theo mô hình (1)
39
8.
phiu giao dch trong thi k này.
Nhàăđuătăncăngoàiăaăthíchăc phiu có binăđng quá kh thp. Bin
đng chngăkhoánătngălai chuătácăđng ca binăđng chng khoán quá
kh và t l s huănc ngoài quá kh.
Giao dch caănhàăđuătăncăngoàiăkhôngăcóătácăđngăđn binăđng giá
chng khoán. T khoá: s hu nhà đu t nc ngoài, binăđng giá chng khoán
1
CHNGă1. GII THIU
1.1 Gii thiuăđ tài
Trên th gii, ngun vnăđuătănc ngoài ngày càng gi vai trò quan
trngăđi vi s phát trin ca mi quc gia. Vit Nam ging các qucăgiaăđangă
phát trin, là mt nn kinh t mi niă đangă có nhu cu vn rt ln. thu hút
ngun vnăđuătănc ngoài chính ph VităNamăđangăthc hin nhiu bin pháp
boăđmămôiătrng chính tr - xã hi năđnh, bo h quyn và liăíchăchínhăđángă
caă cácă nhàă đuă t,ă cngă nhă to miă điu kin thun li cho nhàă đuă tă nc
ngoài. VităNamăđangăngàyăcàngăth hin là mtămôiătrng hp dn và timănngă
tngătrng mnh m đ thu hút nhiu dòng vn trc tip t cácănhàăđuătănc
ngoài. Mt trong các kênh thu hút vnă đuă tă nc ngoài là th trng chng
khoán.
T vic hn ch quyn s huăđi viănhàăđuătănc ngoài, chính ph
Vită Namă đưă m rng hnă quyn s hu choă nhàă đuă tă nc ngoài. Cui
nm 2005, gii hn s hu c phiu caănhàăđuătănc ngoàiăđcătngălênă49%,ă
ngoi tr đi vi ngân hàng vn gi là 30%. cătrngăca th trng tài chính ca
các nn kinh t mi ni đu có th trng chng khoán vi binăđng giá chng
khoánăcao.ăiu này dnăđn tâm lý e ngi caănhàăđuătătrênăth trng chng
đánhăgiáăv s nhăhng caănhàăđuătănc ngoài vi th trng chng khoán,
cn thit có các nghiên cuăđánhăgiáăđyăđ nhngătácăđng caănhàăđuătănc
ngoàiăđemăli cho VităNam.ă t đóăchínhăph VităNamăđaăraăcácăchínhăsáchă
hiu qu đ mi gi s tham gia caă nhàă đuă tă nc ngoài giúp phát trin th
3
trng chng khoán VităNamăđúngăhngă,ălàăniăphát huy kh nngăhuyăđng
vn cho nn kinh t.
1.2 Lý do chnăđ tài
Khi tham gia th trng chng khoán, bt c nhàăđuătănàoăcngăphiăđt ra
câu hi vnăđuătăs thuăđc bao nhiêu li nhun? Bên cnhăđóăriăroănàoănhàăđuătă
s phiăđi mtăkhiăbc chân vào th trng chng khoán. Riăroăthng hay xy ra
các th trng chngăkhoánăcácănc có nn kinh t mi niănhăVit Nam là ri ro v
giá. Binăđng chng khoán quá cao, hoc giá chng khoán d thayăđiăđt ngt s làm
nhăhngăđnănhàăđuăt.ăBinăđng giá chng khoán cngălàăthcăđoăhiu qu ri ro
và li nhun chng khoán. Hiuărõăhnăcăch binăđng giá chngăkhoánălàăđiu quan
tâm ca tt c cácănhàăđuătătrênăth trng chng khoán.
Trong thi gian qua, khi th trng có nhng phiên giao dch binăđng giá
rt mnh, chúng ta chng kinănhàăđuătănc ngoài vnătngăcng mua ròng mc
dù mc giao dch caănhàăđuătănc ngoài vnăchaăphi là vai trò dn dt th trng
Vyăvìăsaoănhàăđuătănc ngoài vn mua ròng chng khoán khi lúc binăđng chng
khoánăcao?ăCóăhayăkhôngătácăđng bình n binăđng giá chng khoán có nhăhng
t nhàăđuătănc ngoài.
1.3 Vnăđ nghiên cu
Da vào mu nghiên c t nmă2009ăđnăthángă5ănmă2014ăca các công ty
niêm yt trên c hai sàn TPHCM và HN, bài nghiên cu s tp trung nghiên cu kim
tra mi quan h gia s hu nhàăđuătănc ngoài và binăđng giá chng khoán. Kt
hp vi các binătácăđng là vn hoá th trng ca công ty, doanh thu chng khoán,
li nhun chng khoán, binăđng t sut sinh li trong quá kh, binăđng t sut sinh
4
Phn 4 : Ni dung và kt qu nghiên cu
Phn 5 : Kt lun
1.8 ụănghaăcaăđ tài
Bài nghiên cu này gii thích mi quan h gia s huănc ngoài và binăđng
c phiu ti VităNam.ăNhàăđuătăncăngoàiăaăthíchăloi c phiu có mc binăđng
nhăth nào trong quá kh? Khi nào s huănhàăđuătăncăngoàiătácăđngăđn bin
đng c phiuătrongătngălai?ăâyălàămi quan h rt quan trngăđ tìm hiuăđng lc
và li ích caănhàăđuătăncăngoàiăđi vi th trng vn caăcácănc có nn kinh t
mi ni. 6
CHNGă2. TNG QUAN CÁC NGHIÊN CUăTRCăỂY
Bekaert và Harvey (1997) nghiên cu cho thy vic t do hóa th trng vn
thng kéo theo gia tngămi tngăquanăgia li nhun th trngătrongănc và th
trng th gii nhngăkhôngălàmătngăbinăđng th trngăđaăphng. Mcăđ gia
tngătoànăcu hóa và t do hóa tài chính trong th trng mi ni thu hút vn đuătă
gián tipănc ngoài và dnăđn c ci thin thanh khon th trng và gim chi phí
vn. Tác gi phân tích binăđng li nhun chng khoán ti các th trng mi ni.
Wang (2007) dn chng mi quan h mnh m cùng lúc gia các giao dch ca
nhàăđuătăncăngoàiănc ngoài và binăđng th trng chng khoán ti Indonesia
và Thái Lan. Mcădùălng bán ra ch chim mt phn nh trong giao dch hàng ngày,
nó có sc mnh gii thích cao nht cho binăđng th trng trong c nc. Giao dch
caănhómănhàăđuătătrongăvàăngoàiăncăthngăliênăquanăngc chiuăđn binăđng.
Nhng phát hin này mnh m hnătrong thi gian ph khác nhau và các bin pháp
khác nhau đi vi các binăđng và hotăđng giao dch. Tác gi khám phá hai cách
điăđng nht v ngun lc vn và thông tin.
Nhàăđuăt nc ngoài giao dch mua ròng tng quan nghch vi binăđng
th trng, do giao dch mua ròng caă nhàă đuă t nc ngoài cung cp
ngun cung thanh khon cho th trng. Trong khiă cácă nhàă đuă tă đa
phngăli b áp lc cngăthng phi bán làm cho binăđngăgiáătngălên.ă
Vic này làm gim bină đng trong cuc khng hong châu Á bng cách
ngnăchn các th trngăđaăphngăgim giá. .
8
Tác gi cho thy vic m rng mngăliănhàăđuătăci thin tính chính xác
ca thông tin th trng và làm gim s binăđng ca giá c phiu.ăDoăđóă
mua bán nhàăđuătăncăngoàiăcóăxuăhng gim binăđng do giaătngăm
rng mngăliănhàăđuătăti các th trng mi ni. Giao dch bán ca nhà
đuăt nc ngoài gim bt mngă liănhàăđuătăvàăgiaătngăbină đng.
Giao dchătrongăcácănhómănhàăđuătătrongăvàăngoàiăncăkhôngăthayăđi
mngăliănhàăđuăt,ădoăđóăkhôngănhăhngăđn binăđng. Mc dù phân
tích thc nghim cho thy mt mi quan h đngăthi mnh m, tác gi luă
ý rng c haiăcăch kinh t ch ra nguyên nhân t giao dch bán caănhàăđu
tănc ngoài đn binăđng th trng.
Choe, Kho, and Stulz (1999), nghiên cu nàyăxemăxétătácăđng caăcácănhàăđu
tă nc ngoài vào Hàn Quc li nhun chng khoán trong khong thi gian t 30
ThángăMi Mtănmă1996,ăđn cui 1997. Nmă1996,ă nn kinh t Hàn Quc là ln
hnănn kinh t Mexico,ănhngănh hnăsoăvi nn kinh t Canada v GDP và vn hóa
th trng chng khoán. Thi k mu ca nghiên cu bao gm cuc khng hong kinh
t mnh m ca Hàn Quc trong nhng tháng cui cùng caănmă1997. Mt bin pháp
tt caăcngăđ ca cuc khng hong này là mtăđngăđôălaăđuătăvàoăch s th
trng chng khoán Hàn Qucăvàoăngàyă1ăthángă10ănmă1997ăđưăcóăgiáătr 35 cent vào
ngày cui cùng caăkinhădoanhănmă1997.ăThôngătinăchoămi giao dch trên th trng
chng khoán Hàn Qucăđ phân loiămuaăbánănhàăđuătăthànhăbaăloi:ănhàăđuătăHànă
Quc cá nhân, t chcăđuătăHànăQuc,ăvàăcácănhàăđuătănc ngoài.
10
Có mi quan h tiêu cc giaănhàăđuătănc ngoài ln ( mc s hu trên
5%) và binăđng chng khoán sau khi kim soát niăsinhăvàătácăđng ca
các c đôngălnătrongănc ti 31 th trng mi ni.ăiu này cho thy vai
trò năđnh ca nhàăđuătănc ngoài ln trong th trng mi ni, phù hp
viăcácăđ xutătrcăđóătrongăcácătàiăliu v các cam kt mnh m và vai trò
giám sát timănngăca c đôngănc ngoài ln. Trongămôiătrng có giám
sát, binăđng thpăhnăđángăk các công ty có c đôngănc ngoài ln,
đc bit trong vic sáp nhp th trng vi qun tr doanh nghipătngăđi
mnh. Lúc này mi quan h binăđng-nhàăđuătănc ngoài ln là yu khi
c đôngăch theo dõi có th không hiu qu.ăCóănghaăt do hóa th trng
chng khoán s có li nht nu ci cách qun tr doanh nghip hiu qu.
Li ích ca vic t do hóa th trng có th b hn ch bi s tht bi thin
th ch pháp lý và nn tng qun tr ca nc ch nhà
Nghiên cu ca Richard (2005) s dng d liu hàng ngày ca giao dch nhà
đuătănc ngoài tiăsáuănc có nn kinh t mi ni Asian. Sáu th trngăôngăỄăđưă
nghiên cu là th trng chng khoán Jakarta (JSX), th trng chng khoán Hàn Quc
(KSE), th trng chng khoán Philippines (PSE), th trng chng khoán Thái Lan
(SET), th trng chng khoán àiăLoană(TWSE),ăvàăth trng chng khoán Kosdaq.
D liu v muaăròngăhàngăngàyăđc ly t các sàn giao dch đưăchoăthy :
Dòng vn nc ngoài vào mt s th trng hin giao dch tích cc phn hi
mnh m đi vi li nhunăncăngoàiă(đc bit là M) vi,ăđc bit là hai
th trng ln nht Hàn QucăvàăàiăLoan.ă
Kt qu quan trng là vicăxácăđnh các miătngăquanăthun cht ch gia
vic mua ròng ca khi ngoi và li nhun th trng cùng mt ngày ti th
trng. Bài nghiên cu cung cp mô hình tt nht có th gii thích lý do ti
11
sao mua ròng caăngiăncăngoàiăcóăxuăhngăđc liên kt vi s gia
u tiên, mc dù có mt mi quan h tích cc mnh m gia binăđng và
giao dch tng hp hàng ngày, ba trong s bn loi giao dchănêuătrênăđưă
khôngăđóngăgópăvàoăbinăđng th trng cho hu ht các thi k mu.ăc
bit, giao dch giaăcácănhàăđuătăncăngoàiăcóăkíchăthc lnăhnănhiu
(5-8 ln) so viă cácă nhàăđuă tă đaă phng,ă nhngă khôngă nhă hngăđn
bină đng th trng. Lnh lnă đcă đt bi các t chcă nc ngoài cho
phép giao dch ln din ra viătácăđng th trng ti thiu,doăđóăcóăli cho
cácănhàăđuătăt chcătrongănc và phát trin th trng niăđa. Phát hin
này cung cp bng chng mi v li ích ca s tham gia caănc ngoài: ci
thinăđ sâu th trng niăđa và thanh khon.ăNóăcngăchoăthy nim tin
caăcácănhàăđuătăncăngoàiăđng nht và phù hp vi các nghiên cu
khác trên tp hp caănhàăđuătănc ngoài.
Th hai, giao dch bán caănhàăđuătănc ngoài vi nhàăđuăt Indonesia
cóătácăđng chi phi trên th trng binăđng trc và trong khi cuc khng
hong châu Á, và vn còn là mt yu t quan trng sau khng hong Mi
quan h tích cc gia binăđng và khiălng đưăđc phn ln là do đc
bit này ca các giao dch ch chim 13% giao dch hàng ngày và 23% giao
dch nc ngoài. Th trngătrongănc là cc k nhy cm đ giao dch nhà
đuătănc ngoài bán ra, mc dù cácă nhàăđuăt nc ngoài mua ròng
Indonesia trong sut thi gian mu. Khi mt phn nh ca giao dch nc
ngoài là yu t quan trng nhă hngă đn bină đng th trng ch di
nhiu điu kin th trng, nóăđi din cho mt nguyăc đángăk đi vi s
nă đnh ca th trngă đaă phng và phi là mt mi quan tâm ln cho
13
hochăđnh chính sách và các nhà nghiên cu. Phát hin này khngăđnh tm
quan trng ca vic duy trì nim tin nhàăđuăt nc ngoài vàăcácăđimăđn
s cn thit phi phát trin các t chc tàiăchínhătrongănc. Nó cngăch ra
rng không phi là dòng vn ròng cngăkhôngăphi là giao dchănhàăđuătă
nc ngoài tng hp làăđi din ca các tácăđng tim tàng ca s tham gia
nmă2009ăđnăthángă12ănmă2011ă(ăthi gian sau cuc khng hong).
Kt qu thc nghim cho thy VARs ca nhóm aăthíchănht nh hnăsoăvi
ca nhóm ítăaăthíchănht caănhàăđuătănc ngoài trong c haiăgiaiăđon
khng hong tài chính và hu qu ca nó, ng ý rng dòng vnăđuătănc
ngoàiă tngă đi nă đnh và không chuynă điă trongă thi gian cuc khng
hong tài chính. Tuy nhiên, d kin tiăđaări ro caoăhnă nhóm aăthíchă
nht caănhàăđuătănc ngoài cngăch ra cácănhàăđuătăcác c phiu này
th b nhăhng nhiuăhnăt khng hong. Vì vy,ăcácănhàăđuătătrongă
nc có th thc hin ttăđuătăthn trng khi vào các c phiu thuc nhóm
aăthíchănht caănhàăđuătănc ngoài.
Menelaos và Catherine (2011) nghiên cu v t do hóa th trng mi ni sau
cuc khng hongătàiăchínhăvàoănmă1997 thông qua nghiên cu quan h gia bin
đng chng khoán khiălng Hàn Qucăchoăgiaiăđon 1995-2005.
Tác gi xemăxétătácăđng ca cuc khng hong nhăhngăđnătngătácă
đng lc gia khiălng và binăđng. Các hành vi phc tp ca th trng
chng khoán Hàn Quc đưăđc tính trong môăhình.ăSauăđóătác gi xem xét
GARCH-loi mô hình Mackey-Glassă đ cho phép các giá tr tr ca khi
lng th trng cngănhăd đoánăca binăđngătrongătngălai.ă
Tng khiălng giao dchăđc chia thành khiălng caăcácănhàăđuătă
trongănc và nhàăđuătănc ngoài. Bngăcáchănàyăcácăthôngătinăđc s
15
dng biăhaiănhómăkhácănhauăđc tách ra. Cui cùng, bng cách thc hin
mu ph phân tích, cho thy có s thayăđiă căcu các mi quan h nhân
qu. C th,ătrc khi cuc khng hongătàiăchínhănm 1997 không có mi
quan h nhân qu gia khiălngătrongănc và binăđng c phiu trong
khiăđóătrongăvàăsauăkhiăcuc khng hong btăđu tn ti mt mi quan h
cùng chiu. Ngoài ra, nhăhng ca khiălngănc ngoài hoc tng s
trên binăđngălàăngc chiuătrongăgiaiăđonătrc khng hongănhngăđưă
chuyn sang cùng chiu trong và sau cuc khng hong.
ca th trng chng khoán. Vai trò năđnh caănhàăđuătănc ngoài trong vic thúc
đy giám sát ttăhnăchoăcácăcôngătyăbn đa gúp qun tr doanh nghip hiu qu.
Qua nghiên cu ca Thùy Linh (2013) v nhăhng ca s huăncăngoàiăđn
thanh khon ca th trng chng khoán Vit Nam. Vi d liu ca 703 công ty giao
dch t ngàyă01/01/2010ăđn ngày 15/08/2013. Tác gi đưătìmăđc mi liên h gia s
huănhàăđuătănc ngoài và th trng chng khoán Vit Nam là :
- Nhóm c phiu có li nhunăcaoăthuăhútănhàăđuătăncăngoàiăhn,ă
trong khi binăđngăgiáăcaoăhnălàmăgim mong mun nm gi c
phiu caănhàăđuătănc ngoài. Tuy nhiên, vic nm gi c phiu
đcăthúcăđy k vng dài hn trong khi các giao dchăthngăđc
điu kin bi binăđng ngn hn. Vì vy, mua ròng caănhàăđuătă
nc ngoài huănhăch b nhăhng bi li nhun c phiu. Khi giá
c phiuătngă1%ăs dn đn t l s hu trung bình caănhàăđuătă
ncăngoàiătngă0.4%.ă
17
- T l s hu caănhàăđuătănc ngoài gim theo chênh lch giá mua
bánăvàătngătheoăchiuăsâu.ăiuăngàyăcóănghaănhàăđuătănc ngoài
Vit Nam có s thíchăđuătăvàoăcácăc phiu có tính thanh khon
cao.
- T l s huănc ngoài hin tiăcóătácăđng tích ccăđn thanh khon
c phiuătrongătngălai.ăTuyănhiênănu t l ngàyătngăđn mcăđ
nhtă đnhă nàoă đóă s gây ra nhă hng xuă đn thanh khon trong
tngălaiăca c phiu. Do s hin din ca c phiuănc ngoài và
s cnh tranh caăchúngălàmătngătcăđ truyn dn vào thông tin giá
c.ăiu này giúp ci thiên tính thanh khon ca c phiu.
- Bên cnhăđó,ătácăgi cngănênănhng rào cnăđi viănhàăđuătănc
ngoài là hn ch room làm choănhàăđuătăncăngoàiăkhôngătácăđng
đn quyn qun tr doanh nghip không nhă hngă đn chină lc
kinh doanh caăcôngătyăđangănm gi.ăQuanăđim và mc tiêu kinh