B GIÁO DC VÀ ÀO
TO

TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ
MINH
NGUYNăTHăHNGăNHUNG
NỂNGăCAOăNNGăLCăCNHăTRANHăCAăă
NGÂN HÀNG TMCPăCỌNGăTHNGăVITăNAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT Thành phăHăChí Minh ậ 2014
LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s này là công trình nghiên cu ca riêng tôi,
đc thc hin theo s hng dn khoa hc ca TS. Nguyn Thanh Phong.
Các s
liu s dng trong lun vn hoàn toàn trung thc, chính xác và có ngun gc
rõ ràng
. Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim v tính pháp lý quá trình nghiên cu
khoa hc ca lun vn này.

TPHCM, ngày … tháng …. nm 2014
Ngi cam đoan Nguyn Th Hng Nhung

1.2.2 Nng lc qun tr điu hành 7
1.2.3 Sn phm dch v 8
1.2.4 Ngun nhân lc .9
1.2.5 Kênh phân phi .10
1.2.6 Nng lc công ngh .11
1.2.7 Uy tín, thng hiu .12
1.3.ăăMôăhìnhăđánhăgiáănngălc cnh tranh caăNgơnăhƠngăthngămi 13
1.3.1. Lý thuyt đánh giá nng lc cnh tranh ca mt doanh nghip theo mô
hình Michale E.Porter…………………………………………………………….13 1.3.2 Lý thuyt đánh giá nng lc cnh tranh ca mt ngân hàng thng mi
theo mô hình ca Victor Smith…………………………………………………….16
1.4. Kinh nghim caăcácăngơnăhƠngănc ngoài và bài hc cho các ngân hàng
Vit Nam trong vicănơngăcaoănngălc cnh tranhầ ầầầ ầầầầầầ18
1.4.1 Kinh nghim ca HSBC………………… ……….………… …… 18
1.4.2 Kinh nghim ca mt s ngân hàng khác………………………… 19
1.4.3 Bài hc vê tng cng nng lc cnh tranh cho các ngân hàng Vit
Nam……………………………………………………………………………….19
KT LUNăCHNGă1 ầ ầ.20
CHNGă 2:ă THCă TRNGă NNGă LCă CNHă TRANHă CAă NGỂNă
HÀNG TMCP CỌNGăTHNGăVITăNAM 21
2.1. Tng quan v ngơnăhƠngăTMCPăCôngăThngăVit Nam 21
2.1.1. Lch s hình thành và phát trin 21
2.1.2. Hot đng kinh doanh 22
2.2. Thc trngă nngă lc cnh tranh caă NgơnăhƠngă TMCPă CôngăThngă
Vit Nam 24

2.5.3.2 Kim đnh thang đo cronbach’sAlpha ln 1 51
2.5.3.3 Phân tích nhân t khám phá EFA 55
2.5.3.4 Kim đnh thang đo cronbach’s Alpha ln 2 58
2.5.4. Phân tích mô hình hi quy tuyn tính bi 62
2.5.5. Phân tích kt qu các bin 63
KTăLUNăCHNGă2 66

CHNGă 3:ă GIIă PHỄPă NỂNGă CAOă NNGă LCă CNHă TRANHă CAă
NGỂNăHĨNGăTMCPăCỌNGăTHNGăVITăNAM 68
3.1.ăă nhă hng phát trin ca ngơnăhƠngă TMCPă CôngăThngă Vit Nam
đn nmă2018 68
3.2. Giiă phápă nơngă caoă nngă lc cnh tranh ca ngân hàng TMCP Công
ThngăVit Nam 70
3.2.1. Nhóm gii pháp nâng cao cht lng ngun nhân lc 70
3.2.2. Nhóm gii pháp đa dng hoá Sn phm và nâng cao cht lng dch v
h tr ……………… 71
3.2.3. Nhóm gii pháp nâng cao nng lc qun tr điu hành 72
3.2.4. Nhóm gii pháp nâng cao Nng lc tài chính 73 3.2.5. Nhóm gii pháp nâng cao công ngh 75
3.2.6. Nhóm gii pháp m rng mng li, nâng cao uy tín thng hiu 76
KT LUNăCHNGă3 77
KT LUN 78
TĨIăLIUăTHAMăKHO
PHăLC


DANHăMCăBNGăBIU Trang
Bng 2.1 Quy mô vn điu l ca Vietinbank so sánh vi các Ngân hàng
TMCP khác……………………………………………………………………25
Bng 2.2 Quy mô tng tài sn ca Vietinbank so sánhvi các Ngân hàng
TMCP khác……………………………………………………………………26
Bng 2.3: Li nhun trc thu ca Vietinbank so sánh vi các Ngân hàng
TMCP khác……………………………………………………………………27
Bng 2.4: ROA và ROE ca ca Vietinbank so sánh vi các Ngân hàng TMCP
……………………………………………………………………………… 28
Bng 2.5: S lng và cht lng lao đng ca Vietinbank ti thi đim
31/12/2013…………………………………………………………………….32
Bng 2.6: Mã hóa d liu………………………………………………….….48
Bng 2.7: Mô t mu theo thông tin khách hàng đã kho sát…………………50
Bng 2.8: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha ca các thang đo ln th
nht……………………………………………………………………………51
Bng 2.9: Kt qu phân tích Cronbach’s Alpha bin ph thuc…………… 54
Bng 2.10: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA ln th nht………….56
Bng 2.11: Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA ln th hai……… …57


MăU
1. Lý do chnăđ tài
Vic hi nhp kinh t th gii đt ra cho Vit Nam nhiu c hi thun li và
cng mang đn nhiu thách thc. Hi nhp kinh t còn đt Vit Nam vào mt môi
trng cnh tranh mi: Cnh tranh mang tính toàn cu. Các doanh nghip tham gia
hi nhp s phi cnh tranh vi các doanh nghip khác trong cùng mt lnh vc
nhng có quy mô và nng lc  tm quc t.
Bc vào nm 2014, sau 8 nm k t khi Vit Nam gia nhp t chc thng
mi th gii (WTO), v th ca Vit Nam trên trng quc t ngày càng cao, quá
trình đi mi ngày càng toàn din hn, rõ nét hn. L trình hi nhp đã đt các
doanh nghip nói chung và h thng NHTM nói riêng trc môi trng kinh doanh
mi vi nhng áp lc cnh tranh ngày càng mnh m. Do vy các ngân hàng phi
tích cc ch đng tìm ra nhng gii pháp phát trin phù hp đ đa dng hóa sn
phm, nâng cao nng lc cnh tranh đ có th tn ti và đng vng trong quá trình
hi nhp.
Vi mong mun nng lc cnh tranh ca Ngân hàng TMCP Công Thng
Vit Nam ngày càng mnh m đ hot đng kinh doanh ngày càng hiu qu, an toàn
và phát trin bn vng góp phn vào s tng trng n đnh, vng mnh lâu dài ca
h thng NHTM Vit Nam, tác gi đã chn đ tài “Nâng cao nng lc cnh tranh ca
ngân hàng TMCP Công Thng Vit Nam ” làm lun vn thc s kinh t.
2. Mc tiêu nghiên cu
H thng hóa nhng vn đ c bn v cnh tranh và nng lc cnh tranh ca
NHTM, các nhân t nh hng đn nng lc cnh tranh và các ch tiêu đánh giá nng
lc cnh tranh ca mt NHTM. T đó, phân tích đánh giá thc trng hot đng, nng
lc cnh tranh, đo lng các yu t tác đng đn nng lc cnh tranh ca NHTMCP
Công Thng Vit Nam. Da trên thc trng nng lc cnh tranh ca NHTMCP
Công Thng Vit Nam tác gi đ xut các gii pháp nhm nâng cao nng lc cnh
tranh ca NHTMCP Công Thng Vit Nam.
.

3

1. CHNGă1:ăTNGăQUANăVăNNGăLCăCNHăTRANH CAăNGỂNă
HĨNGăTHNGăMI
1.1. TngăquanăvăcnhătranhăvƠănngălcăcnhătranhăcaăNgơnăhƠngă
thngămi
1.1.1. CnhătranhătrongălnhăvcăngơnăhƠng
1.1.1.1. CnhătranhăvƠăliăthăcnhătranh
 Kháiănimăcnhătranh
Theo t đin Bách khoa Vit Nam “Cnh tranh trong kinh doanh là mt hot
đng ganh đua gia nhng ngi sn xut hàng hóa, gia các thng nhân, các nhà
kinh doanh trong nn kinh t th trng, chi phi quan h cung cu nhm giành các
điu kin sn xut, tiêu th th trng có li nht.” (T đin Bách Khoa tp 1, 1996,
trang 482).
Qua đnh ngha trên có th tip cn v cnh tranh nh sau: Cnh tranh là mt
hot đng ganh đua, c gng giành ly phn li hn v mình. Cnh tranh có s
tham gia ca nhiu ch th. ó là các ch th có cùng các mc đích, mc tiêu nh
th phn, li nhun, vn, nhân lc, hay đm bo an toàn trong hot đng kinh
doanh… Cnh tranh din ra trong môi trng c th và có nhng qui đnh chung
mà các ch th tham gia phi tuân th.
 Liăthăcnhătranh
Theo Giáo s Michael E.Porter, (1985, trang 33).: “Li th cnh tranh là
nhng gì làm cho doanh nghip ni bt hay khác bit so vi các đi th cnh tranh.
ó là nhng th mnh mà t chc có hoc khai thác tt hn nhng đi th cnh

thng tài chính ca đt nc. Bên cnh đó vic cnh tranh trong lnh vc Ngân
hàng không phi là cnh tranh mt mt mt còn, s cnh tranh này nhm giúp h
thng Ngân hàng sàng lc các t chc tín dng yu kém. Trong các cuc cnh
tranh, chính khách hàng đc hng li nhiu nht vì đc phc v tt hn. Qua
cnh tranh, các Ngân hàng nh hot đng kinh doanh yu kém s thc hin sáp
nhp vi các Ngân hàng ln đ hot đng kinh doanh tt hn và phc v khách
hàng tt hn.
1.1.2. NngălcăcnhătranhăcaăNgơnăhƠngăthngămi
1.1.2.1. Nngălcăcnhătranh
Nng lc cnh tranh là kh nng cnh tranh ca doanh nghip so vi đi th
da trên nhng li th cnh tranh mà doanh nghip sn có vi mc đích là tng li
5

nhun duy trì và m rng th phn, gia tng v th so vi đi th. (Michael E Porter,
1985)
1.1.2.2. NngălcăcnhătranhăcaăNgơnăhƠngăthngămi
Theo PGS.TS Nguyn Th Quy trong Tp Chí Phát Trin Kinh T s 223,
Tháng 5 nm 2009: “Nng lc cnh tranh ca NHTM là kh nng do chính ngân
hàng to ra trên c s duy trì và phát trin nhng li th vn có, nhm cng c và
m rng th phn; gia tng li nhun và kh nng chng đ và vt qua nhng bin
đng bt li ca môi trng kinh doanh”
Vy có th hiu rng Nng lc cnh tranh ca NHTM là kh nng NHTM s
dng các li th cnh tranh ca mình trên th trng đ đt đc mc li nhun và
th phn nht đnh hoc kh nng chng li mt cách thành công sc ép ca các đi
th cnh tranh khác.
1.2. CácăchătiêuăđánhăgiáănngălcăcnhătranhăcaăNgơnăhƠngăthngămi
1.2.1. NngălcătƠiăchính

hiu qu kinh doanh ca NHTM tt, c cu tài sn hp lý. Tuy nhiên nu ROA quá
ln làm cho các nhà qun tr lo lng vì ri ro nhìn chung luôn đi song hành vi
li
nhun.

 ROE là t l thu nhp sau thu trên vn ch s hu, trong đó thu nhp sau khi
đã bù đp toàn b chi phí và thu chia cho vn ch s hu. T s ROE v mt qun
tr cho bit kh nng, mc đ kim đc li nhun tính trên giá tr s sách ca vn
s hu đu t vào ngân hàng. S đo lng này cng phn nh doanh thu, hiu qu
hot đng đt đc.
+ăKhănngăthanhăkhon: là kh nng thanh toán, kh nng sn sàng chi
tr cho khách hàng và kh nng bù đp nhng tn tht xy ra ri ro trong hot đng
kinh doanh. Kh nng thanh khon ca NHTM đc xem nh kh nng tc thi đ
đáp ng nhu cu rút tin gi và gii ngân các khon tín dng đã cam kt. Vic qun
tr ri ro thanh khon có tính cht vô cùng quan trng đi vi ngân hàng nói riêng
và toàn b nn kinh t nói chung. Nu thanh khon ca mt ngân hàng có vn đ,
ngi gi tin s mt lòng tin đi vi h thng ngân hàng, gây ra tình trng rút tin
 t, gây đ v dây chuyn trong h thng ngân hàng và nh hng nghiêm trng
đn toàn b nn kinh t. 7

1.2.2. NngălcăqunătrăđiuăhƠnh
Nng lc qun tr điu hành th hin  kh nng qun lý điu hành ca Ban
lãnh đo ngân hàng đm bo đc hot đng ca ngân hàng đc an toàn và nâng
cao giá tr tng trng. Nng lc qun tr ca mt ngân hàng th hin  tm nhìn,

Basel II cng nhn mnh 4 nguyên tc ca công tác rà soát giám sát: Th
nht, các ngân hàng cn phi có mt quy trình đánh giá đc mc đ đy đ vn
ni b theo danh mc ri ro và phi có đc mt chin lc đúng đn nhm duy trì
mc vn đó. Th hai, các giám sát viên nên rà soát và đánh giá vic xác đnh mc
đ vn ni b và chin lc ca ngân hàng, cng nh kh nng giám sát và đm
bo tuân th t l vn ti thiu; giám sát viên nên thc hin mt s hành đng giám
sát phù hp nu h không hài lòng vi kt qu ca quy trình này. Th ba, Giám sát
viên khuyn ngh các ngân hàng duy trì mc vn cao hn mc ti thiu theo quy
đnh. Th t, giám sát viên nên can thip  giai đon đu đ đm bo mc vn ca
ngân hàng không gim di mc ti thiu theo quy đnh và có th yêu cu sa đi
ngay lp tc nu mc vn không đc duy trì trên mc ti thiu.
+ V vic công khai thông tin mt cách thích đáng theo nguyên tc th
trng: Basel II đa ra mt danh sách các yêu cu buc các ngân hàng phi công
khai thông tin, t nhng thông tin v c cu vn, mc đ đy đ vn đn nhng
thông tin liên quan đn mc đ nhy cm ca ngân hàng vi ri ro tín dng, ri ro
th trng, ri ro vn hành và quy trình đánh giá ca ngân hàng đi vi tng loi ri
ro này.
1.2.3. Snăphmădchăv
Cnh tranh bng sn phm dch v luôn là mc tiêu hàng đu ca các ngân
hàng trong nc hin nay, đc bit khi bc vào thi k hi nhp hot đng ca các
ngân hàng nc ngoài càng to sc ép cho các ngân hàng ni đa. Mt ngân hàng
càng có nhiu sn phm dch v trên th trng thì càng có kh nng cnh tranh
cao.
Nhn bit đc điu đó, hin nay các ngân hàng đang tích cc to lp c s
h tng đ phát trin sn phm dch v, phân khúc th trng và thit k ra nhng
sn phm mang tính đc đáo riêng bit, gia tng tin ích cho các sn phm dch v
hin hu
 đánh giá s đa dng ca sn phm dch v ca ngân hàng này so vi
ngân hàng khác, đu tiên ngi ta thng xem xét s đy đ ca các dòng sn


ngun nhân lc có cht lng cao càng có vai trò quan trng.
 đánh giá ngun nhân lc ca mt ngân hàng, ngi ta quan tâm đn hai
khía cnh: s lng và cht lng ngun nhân lc.
10

Sălng: S lng nhân lc ca ngân hàng phi tng xng vi quy mô,
mng li ca ngân hàng. Phát trin v s lng là s gia tng v s lng và thay
đi v c cu ca đi ng nhân lc theo hng phù hp vi môi trng và điu
kin hot đng ca ngân hàng.
Chtălng:ăCht lng ngun nhân lc ca ngân hàng đc đánh giá da
trên trình đ hc vn, trình đ chuyên môn k thut và sc khe ca đi ng nhân
lc. Bên cnh đó, c ch tuyn dng, c ch tin lng cng là mt ch tiêu
quan trng đ đánh giá kh nng duy trì mt đi ng nhân s cht lng cao ca
mt ngân hàng.
Phát trin ngun nhân lc là vic phát trin v s lng và cht lng nhân
lc thông qua thc hin các chc nng ca công tác phát trin ngun nhân lc,
nhm có đc mt đi ng nhân lc phù hp vi mc tiêu và đnh hng phát trin
ca ngân hàng trong tng thi gian nht đnh. Phát trin ngun nhân lc là hot
đng mang tính ch quan ca các bên tham gia quá trình xây dng và phát trin đ
đáp ng các yêu cu hoc thách thc ca điu kin khách quan, giúp cho ngi lao
đng có kh nng thích ng cao hn theo đnh hng tng lai ca ngân hàng đó.
1.2.5. Kênhăphơnăphi
Bên cnh các yu t khác, kênh phân phi - mng li giao dch ca ngân
hàng cng là mt yu t quan trng. Là mt phn gn kt ngân hàng vi khách
hàng, kênh phân phi là mt cu phn tt yu phi có trong quá trình sng còn ca
ngân hàng, đây là cách thc ngân hàng tip cn và cung cp sn phm dch v ti
khách hàng. Mt ngân hàng ln vi h thng mng li ph khp toàn quc s to

yu là vì khách hàng ngày càng có nhiu c hi chn la s dng dch v. Trc
đòi hi ngày càng cao ca khách hàng, các ngân hàng đang chy đua hin đi hóa
trang thit b nht là v mng ngân hàng đin t.
Công ngh thông tin chính là nn tng c bn đ t đó các ngân hàng phát
trin và m rng thêm nhiu sn phm dch v mi nh: Mobile banking, internet
banking, SMS banking…
Bên cnh đó, công ngh thông tin cng chính là công c phc v cho công
tác qun tr điu hành ngân hàng, h tr cung cp thông tin cho các nhà qun tr ra
quyt đnh, tng hiu qu điu hành, qun tr ni b, qun tr ri ro và ct gim chi
phí hot đng ngân hàng.
12

Hin nay các ng dng công ngh ngân hàng rt nhiu. Ngân hàng nào ng
dng các công ngh ct lõi càng hin đi, thông minh thì b máy vn hành càng
tinh gin, linh hot, đi ng nhân s hot đng càng hiu qu. Tuy nhiên, điu quan
trng đ có th ng dng đc các công ngh thông minh này là ngân hàng cn
quan tâm đn các h tng thit b có đc đng b hóa hay không và có phù hp
vi các công ngh đc ng dng hay không.
1.2.7. Uyătín,ăthngăhiu
Thng hiu mang trong nó mt giá tr hin ti và tim nng. Thng hiu
đc coi là tài sn vô hình và rt có giá tr ca ngân hàng. Giá tr ca thng hiu
rt khó đnh đot, nhng nh nhng li th mà thng hiu mang li, sn phm,
dch v s bán đc nhiu hn, thm chí vi giá cao hn, d thâm nhp vào th
trng hn. Thng hiu không t nhiên mà có, nó đc to ra vi nhiu khon
đu t và chi phí khác nhau, nhng chi phí đó to nên giá tr ca thng hiu. Li
nhun và tim nng mà ngân hàng có đc nh s ni ting ca thng hiu s quy
đnh giá tr tài chính ca thng hiu.

chính chp nhn đc và hot đng kinh doanh n đnh, hoc có nng lc tài chính
tt vi hot đng kinh doanh kém n đnh hn.
+ Nhóm D: Ngân hàng có nng lc cnh tranh hn ch. Nhng ngân hàng
này thng b hn ch bi mt hoc nhiu hn nhng yu t sau: mng li kinh
doanh yu, sc mnh th trng yu; nng lc tài chính chp nhn đc; và hot
đng kinh doanh kém n đnh.
Ngoài báo cáo ca CRVC, đ đánh giá uy tín thng hiu ca mt ngân
hàng, ngi ta cng quan tâm đn các danh hiu mà ngân hàng đã đt đc, bên
cnh đó còn có th da vào đánh giá ca các c quan xp hng tín nhim  nc
ngoài nh: Moody’s, Fitch, S&P’…
1.3. CácălỦăthuytăđánhăgiáănngălcăcnhătranh
1.3.1. LỦăthuytăđánhăgiáănngălcăcnhătranhăcaămtădoanhănghipă
theoămôăhìnhăcaăMichaelăE.Porter
Giáo s Michael Porter - nhà qun tr chin lc ni ting ca trng đi
hc Harvard đã đa ra nhn đnh v các áp lc cnh tranh trong mi ngành sn xut
kinh doanh. Các áp lc cnh tranh đó đc th hin c th trong hình 1.1 14
phm dch v thay th
i th tim n
Cnh tranh ni b ngành Cnh tranh gia các doanh
nghip đang có mt trên th
trng

Nhà
cung
cp

Khách hàng
Nhà phân
phi
Sn phm thay th
15

C hai nhóm đu gây áp lc vi doanh nghip v giá c, cht lng sn
phm, dch v đi kèm và chính h là ngi điu khin cnh tranh trong ngành
thông qua quyt đnh mua hàng.
Khi phân tích áp lc cnh tranh t khách hàng đi vi ngành chúng ta xem
xét các tác đng t khách hàng nh: quy mô, tm quan trng, chi phí chuyn đi
khách hàng, thông tin khách hàng. c bit khi phân tích nhà phân phi ta phi chú
ý tm quan trng ca h vì h có th trc tip đi sâu vào uy hip ngay trong ni b
ca doanh nghip.