B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH
TRN THANH TUYN

HOTăNG X LÝ N XU
TI NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN ậ HÀ NI
QUA CÔNG TY SHAMC

LUNăVNăTHC SăKINHăT
THÀNH PH H CHÍ MINH ậ NMă2014
B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. H CHÍ MINH TRN THANH TUYN


Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim v li cam đoan ca mình.

Thành ph H Chí Minh, ngày tháng nm 2014
Tác gi lun vn

Trn Thanh Tuyn

MC LC
Trang
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH V,ă TH

2.2.1.2 N xu phân theo ngành ngh kinh doanh 35
2.2.1.3 N xu phân theo thành phn kinh t 37
2.2.1.4 N xu phân theo đm bo bng tài sn 38
2.2.2 N xu ca SHB so vi 10 NHTM khác ti Vit Nam 39
2.2.3 Nguyên nhân phát sinh n xu ti SHB 43
2.3 Thc trng x lý n xu ti SHB qua công ty SHAMC 44
2.3.1 Các gii pháp x lý n xu SHB đư thc hin 44
2.3.2 Quy trình x lý n xu ti SHB 45
2.3.3 Thc trng x lý n xu ti SHB qua công ty SHAMC 46
2.4 Kho sát các nhân t nhăhng đn x lý n xu ti SHAMC 49
2.4.1 Quy trình nghiên cu 49
2.4.2 Phng pháp nghiên cu 49
2.4.3 K hoch phân tích d liu 51
2.4.4 Phng pháp kim đnh mô hình 53
2.4.5 Kt qu nghiên cu kho sát 55
2.4.5.1 Kt qu kim đnh Cronbach‟s Alpha và phân tích nhân t EFA 55
2.4.5.2 Kim đnh Ủ ngha và kt qu phù hp ca mô hình 56
2.4.6 Kt lun 60
2.5ăánhăgiáăhiu qu x lý n xu ti SHAMC 60
2.5.1 Nhng kt qu đt đc 61
2.5.2 Nhng tn ti, hn ch 62 2.5.3 Nguyên nhân ca nhng tn ti, hn ch 64
Kt lun chng 2 68
CHNG 3: GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU X LÝ N XU TI
NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN ậ HÀ NI QUA CÔNG TY SHAMC 69
3.1ănhăhng phát trin ca SHB 69
3.2 Gii pháp hoàn thin x lý n xu ti SHAMC 69
3.2.1 Mô hình SHAMC 70

Eximbank Ngân hàng TMCP Xut Nhp Khu Vit Nam
Ficombank Ngân hàng TMCP  Nht
Habubank Ngân hàng TMCP Nhà Hà Ni
HDBank Ngân hàng TMCP Phát trin Thành ph H Chí Minh
NHNN Ngân hàng Nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
RRTD Ri ro tín dng
Sacombank Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thng Tín
SCB Ngân hàng TMCP Sài Gòn
SHAMC Công ty trách nhim hu hn mt thành viên qun lý n và khai
thác tài sn thuc Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Ni
SHB Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Ni
TCTD T chc tín dng
Tinnghiabank Ngân hàng TMCP Vit Nam Tín Ngha
TMCP Thng mi c phn
TP HCM Thành ph H Chí Minh
TSB Tài sn đm bo
VAMC Công ty trách nhim hu hn mt thành viên Qun lý tài sn
ca các t chc tín dng Vit Nam
VCB Ngân hàng TMCP Ngoi thng Vit Nam
XLNX X lý n xu DANH MC CÁC BNG
Trang
Bng 2.1 Tình hình d n và n xu SHB t 2010 – 2013 32
Bng 2.2 N xu SHB phân theo nhóm n t 2010 – 2013 33
Bng 2.3 Tình hình n xu SHB theo ngành ngh kinh doanh t 2010 – 2013 36
Bng 2.4 C cu d n SHB theo thành phn kinh t t nm 2010 – 2013 37
Bngă2.5ăC cu d n có TSB ca SHB t 2010 – 2013 39


LI M U
1. Lý do chnăđ tài
Nn kinh t Vit Nam trong nhng nm gn đây đang dn hi phc t sau nh
hng ca cuc khng hong tài chính toàn cu nm 2008, trong đó phi k đn s
đóng góp đáng k ca hot đng ngân hàng dù di hình thc trc tip hay gián
tip. Vic gia nhp T chc Thng mi Th gii (WTO – tháng 1/2007) m ra cho
nn kinh t Vit Nam nói chung và ngành ngân hàng nói riêng nhiu vn hi mi
đng thi cng mang đn nhiu khó khn và thách thc mi.
 tn dng nhng li th kinh t mà Vit Nam trc đây cha có đng thi hòa
cùng nhp tng trng ca th gii,các thành phn kinh t trong nc phi không
ngng gia tng sn xut, gia tng cung ng các sn phm, dch v nhm mang li
hiu qu cao nht và tng bc nâng cao giá tr cng nh cht lng cuc sng,
ngành ngân hàng cng không phi là ngoi l. H thng ngân hàng Vit Nam hin
nay vi s gia tng mang tính sâu rng c v cht lng dch v và mng li chi
nhánh rng khp, tng bc đy nhanh tin trình quc t hóa ngân hàng trên phm
vi toàn cu.
Th nhng, con đng kinh doanh không phi lúc nào cng gp thun li. “Trc

li hiu qu cao nht cho nn kinh t.
Vi Ủ ngha và tm quan trng đó, qua thi gian nghiên cu và chiêm nghim t
nhng bài ging ca quý Thy Cô cùng vi các kin thc thu thp đc t nhng tp
chí chuyên ngành, tác gi xin mnh dn chn đ tài nghiên cu “Hot đng x lý n
xu ti Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn – Hà Ni qua Công ty SHAMC” đ
thc hin đ tài lun vn thc s kinh t.
2. Mc tiêu nghiên cu
Thông qua lun vn, tác gi phân tích thc trng n xu; hot đng XLNX ti SHB
qua công ty SHAMC cng nh các nhân t nh hng đn vic XLNX ti SHAMC.
Trên c s tìm ra nhng nguyên nhân tn ti, nhng khó khn vng mc cn gii
quyt giúp cho tác gi đ xut mt s kin ngh, gii pháp nhm đóng góp cho hot
đng XLNX ca SHB ngày mt hiu qu và hoàn thin hn.
3. Câu hi nghiên cu
 thc hin mc tiêu nghiên cu, tác gi tin hành phân tích và đánh giá thc trng hot đng ca SHB nhm tìm câu tr li cho các câu hi sau: tình hình n xu ti
SHB và hiu qu XLNX ti SHB qua công ty SHAMC trong thi gian t 2010 -
2013 nh th nào, các nhân t nào nh hng đn hiu qu hot đng XLNX ti
SHAMC qua mô hình nghiên cu đnh tính và đnh lng, tìm kim gii pháp nâng
cao hiu qu hot đng XLNX ca SHB.
4. Tình hình nghiên cuăđ tài
XLNX là vn đ ct lõi nm trong bình din chung ca qun tr ri ro ngân hàng
thng mi (NHTM), c th là ri ro v tín dng. Vì vy, đ tài v XLNX ngày càng
đc quan tâm và đc bit là khía cnh XLNX bng công c AMC song song vi
các công c truyn thng.
Nhìn chung, đ tài XLNX là không mi nhng nhìn t góc đ các mô hình AMC
trên th gii và đa vào kinh nghim thc tin cho SHB là khá mi, s lng bài
làm tng đi ít, chính vì th trong bài lun vn này, tác gi đi sâu vào hng phân
tích mi da trên nn tng ca các lý thuyt chuyên ngành nhm tránh s nhàm chán

nhiu tác gi ni ting trong và ngoài nc đư đc đng ti trên các tp chí uy tín
v đ tài ni bt – đó là XLNX, tm nhìn và chin lc đ thc hin thành công hot
đng XLNX ti mi ngân hàng đi vi tng quc giaầ
5. iătng và phm vi nghiên cu
 i tng nghiên cu ch yu ca lun vn là tình hình n xu ti SHB và hot
đng XLNX ti SHB qua công ty SHAMC.
 Phm vi nghiên cu. Tác gi tin hành nghiên cu và phân tích các nhân t nh
hng đn hot đng XLNX ti công ty SHAMC trên đa bàn Thành ph H Chí
Minh (TP HCM). Thi gian nghiên cu lun vn trong giai đon t 2010 – 2013.
6. Phngăphápănghiênăcu
 D liu nghiên cu
Tác gi tin hành tng hp s liu thu thp đc t các báo cáo tài chính ca SHB trong giai đon t nm 2010 đn nm 2013 kt hp vi các bài báo ca các chuyên
gia phân tích đc đng trên tp chí uy tín th gii nh tp chí Journal of Banking
and Finance, Cambridge Journal of Economics, Sciencedirect, Emeraldầv các mô
hình AMC và mt s ngun tài liu khác t sách báo, Internet đ tin hành phân tích
và đánh giá.
 Phân tích d liu bao gm
Nghiên cu đnh tính, tác gi tin hành tng hp, phân tích và so sánh các s liu thu
thp đc và qua các đ th nhm đánh giá mt cách tng quát tình hình n xu và
công tác XLNX ti SHB trong thi gian qua.
Nghiên cu đnh lng, tác gi tin hành thc hin các bc theo trình t nhm
kho sát các nhân t nh hng đn hot đng XLNX ti SHAMC theo trình t sau
- Lp bng câu hi nhm tin hành kho sát các nhân t nh hng đn hot đng
XLNX ti SHAMC đc trin khai thc hin thông qua vic gi bng câu hi
kho sát nhân viên tín dng đang làm vic ti SHB trên đa bàn TP HCM.
- S dng phn mm SPSS 20.0 đ phân tích kt qu thu thp đc.
- Phân tích h s Cronbach‟s Alpha kt hp vi phng pháp phân tích nhân t

VAMC nói chung.
Bên cnh đó vic gi bng câu hi cho các nhân viên làm vic ti SHAMC gp khó
khn v đa lý, vì vy trong lun vn này tác gi ch tin hành gi bng câu hi kho
sát các nhân t nh hng đn hiu qu XLNX cho nhân viên SHB trên đa bàn TP
HCM; phn này gi m cho hc viên các khóa sau tip tc nghiên cu và m rng
cùng vi vic vn dng phng pháp chuyên gia nhm tìm ra các nhân t nh hng
đn hiu qu XLNX ti SHAMC s tt hn phng pháp kho sát phân tích đnh
lng nh tác gi đư thc hin trong lun vn. 10. ụănghaăkhoaăhc và thc tin ca lunăvn
Lun vn làm sáng rõ mi quan h bin chng gia hai ch th là ngân hàng và các
công ty AMC trên phng din gii quyt và XLNX nhm hn ch đn mc thp
nht RRTD. ng thi, tác gi cho thy mt cách nhìn bao quát v thc trng hot
đng XLNX bng AMC ti các ngân hàng trong thi gian qua cng nh nhng
vng mc v c ch, chính sách trong hot đng ca h thng ngân hàng  Vit
Nam trong công tác qun lý và thu hi n. Bên cnh đó, tác gi cng xin đ xut mt
s gii pháp đy mnh hot đng qun tr RRTD cùng vi mt s kin ngh nhm
hoàn thin v c ch, chính sách cho hot đng qun tr RRTD, c th là XLNX
theo hng phù hp vi tình hình Vit Nam hin nay. Ngoài ra, thông qua các ni
dung c bn trong nghiên cu lun vn này, hc viên các khóa sau có th phát trin,
m rng thêm vn đ v công tác XLNX nhm thúc đy hot đng qun tr RRTD
ti các NHTM ngày mt cht lng và hoàn thin hn. 1

CHNGă1
TNG QUAN V X LÝ N XU
CAăNGỂNăHĨNGăTHNGăMI

thun; hoc các khon phi thanh toán đư quá hn di 90 ngày nhng có lỦ do chc
chn đ nghi ng v kh nng khon vay s đc thanh toán đy đ”.
T nm 2005, Chun mc Báo cáo tài chính quc t (IFRS) và Chun mc K toán
quc t 39 (IAS) đư khuyn cáo s dng đnh ngha khác v n xu. Theo đó, IFRS
và IAS cng chú Ủ kh nng hoàn tr ca khách hàng cho dù thi gian ca khon
vay cha ti 90 ngày hoc cha quá hn, bng vic s dng phng pháp phân tích
dòng tin tng lai hoc xp hng khon vay theo tng khách hàng đ đánh giá kh
nng tr n ca khách hàng, điu này đc coi là hoàn toàn chính xác v mt lý
thuyt, tuy nhiên trong thc t vic áp dng gp không ít khó khn, chính vì th IAS
vn đang tip tc nghiên cu đ hoàn chnh hn na trong IFRS 9.
Trong hng dn đ tính toán các ch s lành mnh tài chính ti các quc gia (FSIs),
Qu Tin t Quc t (IMF) cng đa ra đnh ngha v n xu “Mt khon vay đc
coi là n xu khi quá hn thanh toán gc hoc lãi 90 ngày hoc hn; khi các khon
lãi sut đư quá hn 90 ngày hoc hn đư đc vn hóa, c cu li, hoc trì hoãn theo
tha thun; khi các khon thanh toán đn hn di 90 ngày nhng có th nhn thy
các du hiu rõ ràng cho thy ngi vay s không th hoàn tr n đy đ (chng hn
trong trng hp ngi vay b phá sn). Sau khi khon vay đc xp vào danh mc
n xu, nó hoc bt c khon vay thay th nào cng nên đc xp vào danh mc n
xu đn thi đim phi xóa n hoc thu hi đc lãi và gc ca khon vay thay th”.
Theo y ban Basel v Giám sát ngân hàng (BCBS) thì không đa ra bt c đnh
ngha c th nào v n xu. Tuy nhiên, trong hng dn v các thông l chung ti
nhiu quc gia v qun lỦ RRTD, BCBS đư xác đnh vic khon n b coi là không
có kh nng hoàn tr khi mt trong hai hoc c hai điu kin sau xy ra. Th nht là
ngân hàng thy ngi vay không có kh nng tr n đy đ khi ngân hàng cha thc
3 hin hành đng nào đ gng thu hi; hoc th hai là ngi vay đư quá hn tr n trên
90 ngày. Theo Basel II, các ngân hàng đư la chn mô hình da trên h thng d
liu ni b đ xác đnh kh nng tn tht tín dng.

and Gorter, N., 2001). Giá tr TSB không đc xác đnh đúng, các thông tin bên
ngoài nh thông tin v quy hoch, tình hình tranh chp hay môi trng xung
quanhầkhông đc thu thp đy đ và khách quan dn đn vic n xu phát sinh
khi khách hàng không có kh nng tr n và TSB không đ giá tr đ thu hi; hoc
vic xy ra s c đi vi TSB trong quá trình khon vay đư đc ngân hàng gii
ngân dn đn vic ngân hàng không còn quyn qun lỦ TSB đó na. Vì vy, vic
d báo giá tr tng lai ca TSB không sát vi tình hình thc t cng là mt trong
nhng nguyên nhân chính góp phn làm phát sinh n xu.
Th t, công tác kim tra sau khi cho vay, qun lỦ và giám sát đi vi TSB cha
đc chú trng (Bloem, M. and Gorter, N., 2001). Vic thiu chú trng, thiu cp
nht tình trng tài sn đúng thc t khin cho ngân hàng không thu hi đc n
trong trng hp TSB b xung cp hoc h hng nng, khách hàng bán TSB
không qua ngân hàng cho bên th baầ làm tng ri ro n xu cho ngân hàng vì
nhng du hiu phát sinh n xu không đc phát hin và khc phc kp thi.
Th nm, quy mô ngân hàng có th tác đng lên n xu theo hng tích cc
(Ranjan, R. and Dhal, S., 2003; Dash, M. and Kabra, G., 2010) và chiu hng tiêu
cc (Salas, V. and Saurina, J., 2002; Hu, J. et al., 2006). Nhng ngân hàng ln có
th đt hiu qu hn trong vic XLNX nh đa dng hóa danh mc cho vay. Ngoài
ra, tng trng tín dng các ngân hàng cho vay quá mc thng đc xem là ch s
quan trng tác đng đn các khon n xu theo nghiên cu ca Salas, V. and
Saurina, J. (2002) và Jimenez, G. and Saurina, J. (2006).
Th sáu, v yu t lãi sut cho vay đư đc Ranjan, R. and Dhal, S. (2003) s dng
mô hình hi quy ch ra rng các yu t tài chính nh lưi sut cho vay tác đng tng
đi đn n xu. Nghiên cu ca Waweru, M. and Kalini, M. (2009) ti các NHTM 
Kenya ch ra rng lãi sut cao là mt trong nhng yu t tác đng đn n xu. Bên
5 cnh đó, yu t t l n xu trc đây theo nghiên cu ca Jalan (2002) đư gii thích
vn đ n xu có th phát sinh đáng k t s yu kém trong quá trình thu hi n hin

dng đòn by tài chính không hiu qu nh dùng vn ngn hn đu t vào c s h
tng, tài sn c đnh hay doanh nghip kinh doanh dàn trãi thiu s tp trung, vt
quá kh nng qun lý vn dn đn kinh doanh thua l, vn b tht thoát nên không
tr đc n cho ngân hàng.
 Nguyên nhân t môi trng kinh t v mô và môi trng kinh doanh không n
đnh
Th nht, khng hong hoc suy thoái kinh t, tng trng GDP thp, lm phát
tng, lưi sut th trng cao, mt cân bng cán cân thanh toán quc t, t giá hi đoái
bin đng bt thng (Goldstein, M. and Turner, P., 1996; Fofack, H., 2005; Bloem,
M. and Gorter, N., 2001). ng thi, Fofack, H. (2005) s dng quan h nhân qu
Granger và mô hình d liu bng tìm hiu nhng nhân t gây ra n xu trong vùng
Sahara Châu Phi trong nhng nm 1990. Kt qu nghiên cu cho thy tng trng
kinh t, t giá hi đoái thc, lãi sut thc, t l li nhun lãi thun, t l li nhun
trên tài sn ROA và lãi t các khon vay liên ngân hàng là yu t quyt đnh quan
trng ca n xu các quc gia này. Ngoài ra, Hu, J. et al. (2006) đư phân tích mi
quan h gia n xu và c cu s hu ca 40 NHTM ti ài Loan vi mt b d
liu bng trong giai đon t 1996 – 1999. Nghiên cu cho thy các ngân hàng có t
l s hu Nhà nc cao hn thì t l n xu thp hn. Hu, J. et al. (2006) cng cho
thy quy mô ca các ngân hàng nh hng tiêu cc đn n xu.
Th hai, Keeton, W. and Morris, S. (1987) đư nghiên cu xem xét các nhân t gây
tn tht trong hot đng cho vay. ây là mt trong nhng nghiên cu đu tiên xem
xét vn đ này trên th gii. Trong bài báo cáo, hai tác gi đư kim tra thit hi ca
2.470 NHTM trong thi gian t 1979 – 1985 và thy rng điu kin kinh t đa
phng cùng vi s yu kém trong công tác qun lý là nhân t gây ra thit hi, ri ro
ln trong các NHTM.
Th ba, s bin đi ln v thi tit, khí hu nh tình trng hn hán, bão lt hay dch
bnh (Goldstein, M. and Turner, P., 1996). Nguyên nhân này nh hng đn các
7
G10 bao gm các nc thuc y ban Basel v giám sát ngân hàng: Anh, B, Canada, c, Hà
Lan, Hoa K, Luxembourg, Nht, Pháp, Tây Ban Nha, Thy in, Thy S và Ý.
8 hng dn trong cách tính toán các ch s lành mnh tài chính (FSIs) ca Qu Tin
t Quc t (IMF), 5 nhóm n đc nhiu quc gia áp dng bao gm
- N nhóm 1: N đ tiêu chun (Current) bao gm các khon n trong hn đc
các TCTD đánh giá là có kh nng thu hi đy đ c gc và lưi đúng thi hn.
- N nhóm 2: N cn chú ý (Other loans especially – OLEM) bao gm các khon
n quá hn di 90 ngày.
- N nhóm 3: N di tiêu chun (Substandard) bao gm các khon n quá hn
t 90 đn 180 ngày.
- N nhóm 4: N nghi ng (Doubtful) bao gm các khon n quá hn t 181 đn
360 ngày.
- N nhóm 5: N có kh nng mt vn (Loss) bao gm các khon n quá hn trên
360 ngày. Trong đó, n xu bao gm các khon n t nhóm 3 đn nhóm 5
(Bank of Ghana, 2008).
1.1.4ăTácăđng ca n xu
 Tác đng ca n xu đn hot đng ca NHTM
N xu có nh hng trc tip đn hot đng ca NHTM gây nh hng không nh
đn s vn hành ca h thng ngân hàng nói riêng và toàn b nn kinh t nói chung.
Th nht, n xu hn ch kh nng m rng và tng trng tín dng, kh nng kinh
doanh ca các NHTM, to ra chi phí rt ln cho NHTM (Bloem, M. and Gorter, N.,
2001). Vic n xu tn ti và không ngng gia tng buc các NHTM phi tng
cng trích lp d phòng khin lng vn trong ngân hàng tm thi b tn đng,
không s dng cho vay đc, gim vòng quay vn, gim doanh s cho vay ca ngân
hàng ầ. ngân hàng khó có th thu v c gc và lãi vay t các khon n xu trong
khi đó vn phi tr đy đ n gc và lãi cho ngun vn huy đng khi đn hn dn
đn vic ngân hàng mt cân đi trong thu chi, kh nng thanh khon gim, kh nng

cho vay dn đn nhiu t chc, cá nhân có nhu cu vay vn khó có th tip cn đc
vi các ngun vn t phía ngân hàng. Tình trng thiu vn làm cho vic kinh doanh

Trích đoạn G ii thi um ts mô hình XLNX trên th g ii

---