i
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn “o lng s hài lòng ca khách hàng v sn phm
tín dng tài tr xut nhp khu ti NHTMCP Á Châu” là công trình nghiên cu ca
riêng tôi đc thc hin di s hng dn ca PGS.TS Trn Huy Hoàng. Lun vn là
kt qu nghiên cu đc lp không sao chép trái phép công trình ca ngi khác. Các s
liu trong lun vn nghiên cu thu thp t nhiu ngun khác nhau và có dn chiu
ngun tham kho.
Tp.HCM, Ngày 05 tháng 08 nm 2013
Tác gi lun vn Võ Th T Quyên
ii
MC LC
1.2.2.3 Mt s mô hình ng dng đo lng s hài lòng ca khách hàng 20
1.2.2.4 Mt s công trình nghiên cu s hài lòng ca khách hàng 22
Kt lun Chng 01 22
iii
Chng 2: Thc trng hot đng tín dng tài tr xut nhp khu ti Ngân
hàng TMCP Á Châu (ACB) 23
2.1 Tng quan v ACB 23
2.1.1 Gii thiu tng quan v ACB 23
2.1.2 C cu t chc ca ACB 24
2.1.3 Các thành tu đt đc 24
2.2 Thc trng v các hot đng tín dng tài tr xut nhp khu ca ACB 25
2.2.1 Kt qu hot đng tín dng nói chung 25
2.2.1.1 D n tín dng (2008 ậ 2012) 25
2.2.1.2 Kt qu li nhun ròng và thu nhp t lưi vay (2008 ậ 2012) 28
2.2.2 Hot đng tín dng tài tr xut nhp khu 30
2.2.2.1 Kt qu d n và thu nhp tín dng tài tr xut nhp khu (2008 -
2012) 30
2.2.2.2 Phân tích hot đng tín dng tài tr xut nhp khu theo hình thc tài
tr (2008 ậ 2012) 31
2.2.2.3 Phân tích hot đng tín dng tài tr xut nhp khu theo kt qu kim
soát n quá hn 32
2.2.3 Quy đnh và quy trình tín dng tài tr xut nhp khu ti ACB 33
2.2.3.1 i tng tài tr tín dng xut nhp khu 33
2.2.3.2 Tin ích ca sn phm 33
2.2.3.3 iu kin chn lc đi tng tài tr 34
2.2.3.4 Các hình thc tài tr tín dng tài tr xut nhp khu 34
2.2.3.5 Quy trình tài tr tín dng xut nhp khu 37
2.3 So sánh đim mnh – yu ca ACB và mt s ngân hàng đi th trong vic trin
3.7.1 ánh giá thang đo bng h s tin cy Cronbach’s Alpha 52
3.7.2 ánh giá thang đo các nhân t bng phân tích nhân t khám phá (EFA) 54
3.7 Mô hình nghiên cu hiu chnh 56
3.8 Phân tích hi quy đa bin 56
3.9.1 Phân tích ma trn tng quan các nhân t 56
3.9.2 Phân tích hi quy đa bin 57
3.9.3 Kim đnh mô hình hi quy bi 58
3.9.3.1 Hin tng đa cng tuyn 58
3.9.3.2 Kim đnh s phù hp ca mô hình 58
3.9.3.3 Kim đnh gi thuyt 58
3.9.3.4 Kim tra hin tng t tng quan 59
3.9.4 Kt qu nghiên cu s hài lòng ca khách hàng v sn phm tín dng tài
tr xut nhp khu ti ACB 59
3.9.4.1 Kt qu nhân t tác đng đn s hài lòng ca khách hàng 59
3.9.4.2 Mc đ hài lòng ca khách hàng đi vi sn phm tín dng tài tr xut
nhp khu ti ACB 61
v
3.9.4.3 Nguyên nhân dn đn khách hàng không hài lòng v sn phm tín dng
tài tr xut nhp khu 61
Kt lun Chng 03 63
Chng 4: Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v sn phm tín
dng tài tr xut nhp khu 64
4.1 nh hng phát trin hot đng tín dng tài tr xut nhp khu ti ACB 64
4.2 Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v sn phm tín dng tài tr xut
nhp khu 66
4.2.1. Policy _ Nâng cao s hài lòng ca khách hàng v chính sách sn phm tín
dng tài tr xut nhp khu 66
4.2.2. Policy _ Nâng cao s hài lòng ca khách hàng v chính sách lưi sut vay
B chng t xut khu
BCTNK
B chng t nhp khu
CAD
B chng tr tin ngay
Cash Against Document
D/A
Nh thu kèm chng t tr chm
Documents Against
Acceptance
D/P
Nh thu kèm chng t tr ngay
Documents Against
Payment
DNSX
Doanh nghip sn xut
DNTM
Doanh nghip thng mi
HNK
Hp đng nhp khu
HXK
Hp đng xut khu
KH
Khách hàng
TTNK
Tài tr nhp khu
TTQT
Thanh toán quc t
TTXK
Tài tr xut khu
TTXNK
Tài tr xut nhp khu
T/T
Chuyn tin bng đin
Telegráphic Transfer
TSB
Tài sn bo đm
TSTC
Tài sn th chp
USD
ô la M
XK
Xut khu
Mô hình nghiên cu hiu chnh
56
Hình 4.1
Mô hình sn phm tín dng TT.XNK trn gói ti ACB
67
Biu đ 2.1
Biu đ so sánh tng d n tín dng ti ACB (2008 ậ
2012)
25
Biu đ 2.2
Biu đ C cu cho vay theo thành phn kinh t nm
2012 ti ACB
27
Biu đ 2.3
Biu đ thu nhp lưi cho vay và li nhun ròng ca
ACB (2008 ậ 2012)
29
Biu đ 3.1
Biu đ đc đim nhóm khách hàng kho sát phân
theo nhóm lnh vc hot đng kinh doanh
48
Biu đ 3.2
Biu đ đc đim khách hàng nghiên cu phân nhóm
theo thi gian khách hàng s dng tín dng TTXNK
ti ACB
50
Biu đ 3.3
Biu đ đc đim nhóm khách hàng nghiên cu phân
theo quy mô nhóm doanh thu theo đnh hng kinh
doanh ca ACB
Bng 2.6
Kt qu d n và thu nhp tín dng TTXNK (2008 ậ
2012)
30
Bng 2.7
Kt qu d n và thu nhp lưi vay TT XNK theo hình
thc tài tr (2008 ậ 2012)
31
Bng 2.8
Cht lng d n tín dng tài tr xut nhp khu theo
tng hình thc tài tr (2008 ậ 2012)
32
Bng 3.1
c đim khách hàng nghiên cu theo loi hình kinh
doanh
48
Bng 3.2
c đim khách hàng nghiên cu theo thi gian quan
h tín dng vi ACB
49
Bng 3.3
c đim khách hàng nghiên cu theo quy mô doanh
thu nm 2012
51
Bng 3.4
Bng giá tr kho sát trung bình
51
Bng 3.5
Kt qu h s đánh giá s tin cy Cronbach’s Alpha
53
Phng trình 3.1
Phng trình hi quy cha chun hoá
57
Phng trình 3.2
Phng trình hi quy chun hoá
57
Phng trình 4.1,
4.2
Phng pháp tính lưi sut u đưi cho KH s dng
TT.XNK trn gói ti ACB
68
1
LI M U
1. Lý do chn đ tài
Phát hin vn đ cn nghiên cu: s lng khách hàng có hot đng xut
khu, va xut nhp khu đang quan h tín dng xut khu/xut nhp khu ti
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) có du hiu st gim t tháng 12.2013 và gim
mnh hn t đu nm 2013.
Trong môi trng kinh t hin nay, lnh vc kinh doanh ngân hàng cnh tranh
rt khc lit. Trong đó th phn các doanh nghip xut khu, va xut va nhp
khu là th phn mong đi ca rt nhiu ngân hàng, nguyên nhân chính là đi tng
khách hàng này va mang li thu nhp v tín dng va mang li thu nhp v các
dch v phi tín dng, quan trng không kém là mang li doanh s ngoi t giao dch
Phm vi nghiên cu: do có gii hn v thi gian nghiên cu và tài chính, hc viên
la chn phm vi nghiên cu nh sau:
Nghiên cu s hài lòng ca khách hàng hin hu ti ACB trong vic s dng
sn phm tín dng tài tr xut nhp khu (thông qua nghiên cu chn mu) theo
đi tng nghiên cu trình bày trên đây. Ch đi sâu nghiên cu các khách hàng
có hot đng xut khu hoc va xut va nhp khu. tài không nghiên
cu đi tng khách hàng ch có nhp khu.
Nghiên cu thc trng tín dng xut nhp khu dành cho khách hàng doanh
nghip ti ACB.
Nghiên cu so sánh vi đc đim sn phm tín dng tài tr xut khu ti mt
s ngân hàng thng mi c phn ni đa nhm to ra s khác bit trong đ xut
phát trin sn phm tài tr xut khu. Các ngân hàng la chn có s tng đng v
thng hiu, phng thc kinh doanh và quy mô hot đng: Sacombank,
Techcombank, Maritimebank, Eximbank.
Thi gian thu thp d liu nghiên cu: d liu th cp (2008 ậ 2012), d
liu s cp kho sát khách hàng thc hin t tháng 01.2013 ậ 04.2013.
4. Gi thuyt nghiên cu: các gi thuyt nghiên cu đc đt ra nh sau:
Gi thuyt th 01: Các yu t sau đây s đo lng mc đ hài lòng ca khách
hàng đi vi sn phm tín dng xut nhp khu:
H1: Hình nh doanh nghip càng tt thì s hài lòng càng cao
H2: Kh nng đáp ng nhu cu TTXNK càng tt thì s hài lòng càng cao
H3: S thun tin trong th tc vay vn, gii ngân TTXNK càng tt thì s
hài lòng càng cao.
H4: Nng lc phc v ca nhân viên càng tt thì s hài lòng càng cao
3
H5: S tín nhim càng nhiu thì s hài lòng càng cao
H6: Tính cnh tranh v lưi sut, phí càng tt thì s hài lòng càng cao
Gi thuyt 02: Khi khách hàng hài lòng thì khách hàng s tip tc s dng sn
phm dch v.
Chng 03: o lng s hài lòng ca khách hàng v sn phm tín dng tài
tr xut nhp khu ti ACB.
Chng 04: Gii pháp nâng cao s hài lòng ca khách hàng v sn phm tín
dng tài tr xut nhp khu ti ACB.
Trong ni dung 04 chng, thông qua kt qu nghiên cu khách hàng, lun
vn s gii quyt đc vn đ đt ra nhm nâng cao s hài lòng ca khách
hàng v sn phm tín dng tài tr xut nhp khu ti ACB.
xut nhp khu đc thù, chit khu, bo lưnh trong ngoài nc; riêng các dch v
phi tín dng nh: bo him, mua bán ngoi t, thanh toán quc t (TTQT), dch v
kho bưiầvv. đc xem là dch v cung ng kt hp vi tín dng xut nhp khu
nhm h tr tài tr trn gói cho khách hàng xut khu/xut nhp khu.
6
1.1.2 Khái nim v tín dng tài tr xut nhp khu trn gói
Tín dng tài tr xut nhp khu trn gói là mt gói dch v mà ngân hàng
thng mi cung cp cho các doanh nghip XNK bao gm các phng thc cp
tín dng ngn hn TTXNK (gm tín dng tài tr xut khu và/hoc tín dng tài
tr nhp khu) kt hp vi các dch v liên quan đn quá trình thc hin hp đng
xut khu và nhp khu ca doanh nghip nh: cung ng ngoi t, t vn mua bo
him, kho bưi, vn ti, bo v, t vn th trng xut nhp khuầvv.
Tài tr XNK trn gói đc hiu c th nh sau: cp tín dng XNK trn
gói và kt hp các dch v phi tín dng trn gói, c th nh sau:
V cp tín dng trn gói: các ngân hàng thng mi s cung ng vn ngn
hn b sung vn lu đng cho các doanh nghip xut khu/xut nhp khu t
khâu nhp khu hàng hóa cho đn khi xut hàng, chit khu b chng t hàng
xut và đi tin thu t b chng t xut khu. Hình thc cp tín dng gm tín
dng tài tr nhp khu và/hoc tín dng tài tr xut khu dành cho doanh nghip
va xut nhp khu/ doanh nghip ch xut khu.
V kt hp các dch v phi tín dng: trong chu trình cung ng tín dng, ngân
hàng s kt hp cung ng c ngoi t, t vn mua bo him, kho bưi, vn ti, bo
v, t vn th trng xut nhp khuầvv. Bi vì đây là các dch v phi tín dng
cn thit cho quá trình hot đng kinh doanh ca doanh nghip xut khu, xut
nhp khu (k t khi doanh nghip này mua hàng hoc kỦ kt hp đng nhp
khu đn nhp hàng hóa, đn xut khu hàng hóaầ và kt thúc là thu tin t
ngi mua). Các dch v này không th thiu trong quá trình sn xut kinh doanh
ca các doanh nghip này. Do đó, vic thit k ht hp trn gói cng nhm đa
dng hóa nhu cu khách hàng. Vai trò ca các ngân hàng thng mi lúc by gi
giai đon trc khi xut khu, khi chun b kỦ kt hp đng xut khu,
doanh nghip XK/XNK rt cn các NHTM cung cp các thông tin v th trng
mc tiêu, thông tin v đi tác, t vn các điu khon trong hp đng ngoi
thng, các phng pháp phòng nga ri ro ngoi hi, lúc này doanh nghip cn
nhu cu vn cho thu mua, sn xut hàng xut khu, bo lãnh ầTrng hp
doanh nghip vay ngoi t thanh toán tin hàng thì s có nhu cu v lng ngoi
t k hn thanh toán trong tng lai.
giai đon thc hin hp đng, khách hàng kỦ kt thc hin hp đng,
doanh nghip XK/XNK cn xúc tin các công vic đ giao hàng đúng thi hn
nh đư cam kt nh: la chn phng thc và phng tin vn ti, la chn các
công ty bo him, thc hin các th tc thông quan hàng hóa và lp b chng t
đòi tin nhà nhp khu (NK). Giai đon này, doanh nghip có nhu cu cung ng
vn tài tr hp đng xut khu.
8
giai đon sau khi giao hàng, doanh nghip XK/XNK s tin hành đòi
tin nhà NK. Tc đ thanh toán nhanh hay chm tin hàng ph thuc vào phng
thc và thi hn thanh toán mà hai bên đư tha thun. Trong khi ch nhà NK
thanh toán tin hàng, doanh nghip XK/XNK có th yêu cu ngân hàng (NH)
cung cp dch v tài tr xut khu sau giao hàng bng các dch v cho vay ng
trc tin hàng theo b chng t nh thu, chit khu b chng t xut khu
(BCTXK) có truy đòi hoc min truy đòi. Trng hp khách hàng xác đnh có
lng ngoi t thu v t hp đng xut khu (HXK) thì s có nhu cu bán ngoi
t k hn, quyn chn. Hin nay, hu ht các ngân hàng thng mi đu có cung
ng tài tr xut khu/chit khu b chng t xut khu theo phng thc nh thu
hay T/T vi điu kin chn lc khách hàng phi tt và kh nng tr n cao, tùy
theo tng ngân hàng s có tiêu chí chn lc khác nhau và nu khách hàng tha
điu kin ca ngân hàng s đc ngân hàng tài tr vn theo phng thc nh thu
hoc T/T.
Ngoài ra, các doanh nghip XNK có nhu cu ngân hàng h tr cung
1. Giai
đon
trc khi
XK
Tìm kim th trng
tim nng, tìm kim
đi tác.
KỦ kt hp đng
(H) ngoi thng
(xut khu) có ni
dung cht ch, không
có ri ro.
Nhu cu bo lưnh
thc hin hp đng.
Nhu cu mua nguyên
vt liu trong nc
sn xut hàng hóa
phc v xut khu.
Phòng nga ri ro hi
đoái.
Tìm kim th trng
tim nng, tìm kim
đi tác.
KỦ kt H ngoi
thng (Nhp
khu/xut khu) có
ni dung cht ch,
không có ri ro.
Nhu cu bo lưnh
thc hin hp đng.
10
Các giai
đon
Nhu cu ca DN XK
Nhu cu ca DN XNK
DV có th cung cp ca
NH
khai hi quan hàng
nhp khu, vn
chuyn, kho bưi, bo
v đi vi lô hàng
nhp khu.
T vn v H phái
sinh và cung ng các
dch v phái sinh.
Dch v mua bán
ngoi t giao ngay.
Gii thiu hoc đu
mi liên kt cung ng
bo him, kho bưi,
bo v, vn ti; dch
v chng t hi quan.
2. Giai
đon
thc hin
H
Thuê phng tin vn
h b chng t hàng
xut khu.
3. Giai
đon
sau giao
hàng
Thu tin hàng
Tài tr sau giao hàng
Thu tin hàng
Tài tr sau giao
hàng
Dch v h tr thanh
toán quc t, tin gi.
Tài tr sau giao hàng
(chit khu b chng
t hàng xut).
Dch v mua bán
ngoai t giao ngay. 11
1.1.4.1. Giai đon trc khi xut khu:
− Nu khách hàng có nhu cu nhp khu (NK) hàng hóa hoc thu mua
nguyên liu, hàng hóa trong nc nhng đi tác yêu cu có bo lưnh ngân
hàng thì ngân hàng s cung ng bo lưnh trong ngoài nc (có bao gm
phát hành L/C).
− Nu khách hàng có nhu cu b sung vn lu đng thì ngân hàng có nhng
loi hình vay vn phù hp vi tình hình ca doanh nghip:
Vay vn lu đng tài tr xut khu (TTXK) thu mua d tr nguyên liu
− T vn hp đng ngoi thng;
− Nu khách hàng có nhu cu mua bo him cho lô hàng nhp (nu giá mua
lô hàng không bao gm bo him) thì ngân hàng cung ng dch v bo
him thông qua đi tác là nhng công ty bo him liên kt, tin cy và u
đưi giá hn so vi khách hàng t mua đn l.
− Dch v kho bưi: Ngân hàng cung ng dch v kho bưi vi đi tác liên kt
(các công ty kho bưi) có uy tín đ lu tr và bo qun hàng hóa cho khách
hàng, đc bit có Ủ ngha trong trng hp khách hàng không có tài sn
bo đm tt cho khon vay và ch th chp hàng tn kho hoc lô hàng nhp
khu. Khách hàng s tr mt khon phí lu kho và phí bo qun hàng hóa.
− T vn v dch v giao nhn vn chuyn hoc gii thiu các công ty giao
nhn vn chuyn;
− T vn v dch v bo him hàng hóa hoc gii thiu các công ty bo
him.
− Các dch v khác mà ngân hàng s cung cp.
− Phng pháp phi hp gia các bên.
1.1.5 S cn thit ca tín dng tài tr xut nhp khu
1.1.5.1 i vi doanh nghip xut nhp khu
Doanh nghip xut khu, xut nhp khu tip xúc đc ngun vn ngân
hàng đ b sung nhu cu thiu ht vn lu đng, t đó tng doanh thu và li
nhun. Doanh nghip có th tp trung vào sn xut kinh doanh, lp ra nhng k
hoch kinh doanh mi và có th thu hiu qu cao hn trong hot đng kinh doanh
ca mình t k hoch kinh doanh mi này.
Hn ch ri ro có th phát sinh trong hot đng ngoi thng vì đc ngân
hàng t vn nhng bin pháp hn ch ri ro cho doanh nghip.
TT XNK là gii pháp tt cho các doanh nghip kinh doanh hiu qu, dòng
tin thu chi tt nhng li thiu ht tài sn hu hình th chp. Khi tài tr tín dng
xut nhp khu, hu ht các ngân hàng chú trng đn dòng tin thu ậ chi ca
doanh nghip, khi đó các ngân hàng s tài tr vn khi doanh nghip có nhu cu
13
Tóm li, Hot đng tín dng tài tr xut nhp khu tt thì s giúp cho c
doanh nghip, ngân hàng duy trì và phát trin hot đng kinh doanh ca mình, t
đó mang li nhiu ngun thu ngoi t cho quc gia và nhiu li ích kinh t kèm
theo s ln mnh ca ngân hàng và doanh nghip xut nhp khu.
14
1.1.6 Các ri ro ca vic tài tr tín dng xut nhp khu
Dch v tín dng TT XNK có liên quan nhiu dch v riêng l, khi cung cp
nhng dch v này, các ngân hàng thng mi có th gánh chu nhng ri ro tim
n ca tng dch v. Vì vy, các NHTM phi nghiên cu nhng ri ro tim n đó
đ tìm bin pháp hn ch ri ro khi cung cp dch v.
NH s cn c tng góc đ, v trí ca khách hàng và ngân hàng đ lng
trc ri ro và có bin pháp phòng nga phù hp.
1.1.6.1 Ri ro phát sinh t phía đn v xut nhp khu
Doanh nghip XK mt uy tín, vi phm hp đng trn gói vi NH.
Doanh nghip cha đ nng lc thc hin hp đng.
Doanh nghip xut khu b phá sn.
Doanh nghip xut khu và nhp khu cu kt la đo ngân hàng.
1.1.6.2 Ri ro phát sinh t phía ngân hàng đi lý
Ngân hàng đi lỦ tng vai trò là nhà trung gian thanh toán ca tng
phng thc thanh toán quc t khác nhau co
thê
th
c hiê
n không nghiêm tu
ng se
u
y tha
c cho tô
ch
c giao nhâ
n , vì vy, đòi
hi phi tìm kim và la chn đc t chc giao nhn có kinh nghim và trình đ
trong nghip v giao nhn ngoi thng, đ đm bo rng hàng hóa đc đa lên
mt phng tin vn ti an toàn.
Ri ro liên quan đn công ty bo him
Trong quá trình vn chuyn , nêu co
ru
i ro v
i ha
ng ho
a thố
i chố
nh và kinh nghim bo him không tôt s gây ri ro
doanh nghip, nh hng đn uy tín ca NH.
15
1.1.6.4 Ri ro tác nghip t ngân hàng tài tr tín dng XNK
Ri ro này có th xy ra khi ngân hàng cung cp dch v tài tr tín dng
XNK thiu nng lc trong nghiên cu th trng và đánh giá đi tác, thiu kinh
nghim và trình đ liên quan đn hot đng XNK, t vn không đúng các điu
kin giao hàng, áp dng phng thc thanh toán không phù hp vi th trng và
đi tác XNKầvv. gây ri ro cho doanh nghip khi thc hin theo nhng t vn
do NH cung cp.
Ri ro tác nghip cng có th phát sinh t quá trình thc hin các nghip v
v TTQT, hng dn doanh nghip hoc lp h BCTXK có sai sót gây bt hp l
b t chi thanh toán, hoc trong quá trình kim tra chng t không phát hin sai
sót b t chi thanh toán, hoc x lỦ nghip v không tuân th các quy tc thc
hành theo thông l quc t hin hành gây tranh chp trong TTQT.
hn ch ri ro này, NH cn trang b kin thc toàn din cho tng b phn
cung cp các dch v có liên quan, xây dng mt quy trình nghip v cht ch có
s phi hp gia các b phn liên quan trc khi trin khai dch v đn khách
hàng.
1.1.7 Bài hc kinh nghim trong vic tài tr tín dng xut nhp khu
LỦ do chn 03 quc gia này vì Thái Lan, Trung Quc, Malaysia đu thuc
khu vc Châu Á và là các quc gia có nn kinh t xut khu nông nghip, có tính
cht kinh t tng đng vi kinh t Vit Nam. Các quc gia này có nn kinh t
phát trin hn Vit Nam nên có th hc hi kinh nghim t các quc gia này.
1.1.7.1 Thái Lan
Các ngân hàng Thái Lan cung ng dch v tín dng tài tr xut nhp
khu ngn hn b sung vn lu đng bao gm các hình thc sau đây: