B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN TH THANH THO CÁC YU T NH HNG N QUYT
NH CHN TRNG CA HC VIÊN CAO
HC TRểN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH
LUN VN THC S KINH T
Tp. H Chí Minh – Nm 2013
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH NGUYN TH THANH THO
CÁC NHÂN T TÁC NG N QUYT
NH CHN TRNG CA HC VIÊN CAO
HC TRểN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành: Qun tr kinh doanh
Mã s: 60340102
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: GS.TS NGUYN ÔNG PHONG
Nguyn Th Thanh Tho
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CH VIT TT
DANH MC BNG BIU
DANH MC CÁC HÌNH V, TH
CHNG 1: TNG QUAN 1
1.1. Lý do chn đ tài 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
1.3. i tng và phm vi nghiên cu 3
1.4. Phng pháp nghiên cu 4
1.5. ụ ngha thc tin ca đ tài 5
1.6. Kt cu ca lun vn 5
Tóm tt 5
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 7
2.1. Gii thiu 7
2.2. C s lý thuyt 7
2.3. Mt s nghiên cu v quyt đnh chn trng đi hc 8
2.4. Mô hình các yu t nh hng đn quyt đnh chn trng ca hc viên
cao hc trên đa bàn thành ph H Chí Minh 10
2.4.1. c đim v đƠo to trình đ thc s Vit Nam 10
2.4.2. xut mô hình và các gi thuyt nghiên cu 13
2.4.2.1. Gi thuyt nghiên cu 13
a) Nhóm tham kho 13
b) c đim ca trng đi hc 14
c) S thích, kh nng ca hc viên 15
d) Yu t liên quan đn công vic 15
4.3.2. Kt qu phân tích nhân t khám phá EFA 40
4.4. Phơn tích tng quan 43 4.5. Phân tích hi quy 45
4.6. Phân tích nh hng ca các bin nhân khu hc đn quyt đnh chn
trng ca hc viên 48
4.6.1. Gii tính 48
4.6.2. tui 49
4.6.3. Tình trng hôn nhân 51
4.6.4. Ngh nghip 52
4.6.5. Thu nhp 53
4.7. Tho lun kt qu kim đnh và gi thuyt nghiên cu 54
4.8. Xem xét s đánh giá ca hc viên v các yu t có th nh hng đn
quyt đnh chn trng. 56
4.9. Xem xét đánh giá ca hc viên ti 4 trng v mt s yu t nh hng
đn quyt đnh chn trng 57
4.9.1. Nhóm Tham kho 57
4.9.2. c đim c đnh ca trng i hc 58
4.9.3. Danh ting ca trng đi hc 59
4.9.4. c đim ca chng trình hc 60
4.9.5. K vng ca hc viên 61
Tóm tt 62
CHNG 5: KT LUN VÀ KIN NGH 63
5.1. Gii thiu 63
5.2. Kt qu chính và nhng đóng góp ca nghiên cu 64
5.3. Kin ngh 66
5.4. Hn ch ca đ tƠi vƠ hng nghiên cu tip theo 68
Ph lc 1 DÀN BÀI PHNG VN NH TÍNH 75
Ph lc 2 BNG CÂU HI CHÍNH THC 77
QDCT:
Quyt đnh chn trng
TPHCM:
ThƠnh ph H Chí Minh
VIF:
Variance inflation factor
YTXH:
Môi trng xư hi ca trng đi hc
DANH MC BNG BIU
Bng 3.1: Tin đ thc hin các nghiên cu 23
Bng 3.2: Kt qu Cronbach alpha 34
Bng 4.1: Cronbach alpha ca các khái nim nghiên cu 40
Bng 4.2: Kt qu EFA 41
Bng 4. 3: Ma trn tng quan gia các bin 44
Bng 4. 4: Bng tóm tt 45
Bng 4.5: Bng ANOVA 45
Bng 4. 6: Bng trng s hi quy 47
Bng 4. 7: Kt qu T-test đi vi bin gii tính 49
Bng 4. 8: Kt qu T-test đi vi bin đ tui 50
Bng 4. 9: Kt qu ANOVA ca tình trng hôn nhơn đi vi quyt đnh chn 51
Bng 4. 10: Kt qu ANOVA ca ngh nghip đi vi quyt đnh chn trng 52
Bng 4. 11: Kt qu ANOVA ca thu nhp đi vi quyt đnh chn trng 53
Bng 4. 12: Bng tng hp kim đnh gi thuyt nghiên cu 56
Bng 4.13: im trung bình ca các thang đo 57
Bng 4. 14: im trung bình ca Nhóm Tham kho 57
Bng 4.15: im trung bình c đim c đnh ca trng đi hc 58
Bng 4. 16: im trung bình thang đo Danh ting ca trng đi hc 59
Nơng cao nng lc ngun nhân lc trong giai đon hin nay tr thành mt
vn đ cp bách, nht là yêu cu ca s phát trin kinh t - xã hi ca đt nc
và trong thi k hi nhp kinh t quc t. Thc tin cho thy cht lng ngun
nhân lc còn nhiu vn đ cn bàn, hin nay tình trng tha lao đng ph thông,
nhng thiu ngun nhân lc cht lng cao, đc bit lƠ các chuyên gia đu
ngành din ra thng xuyên. Cùng vi xu th đó, đƠo to sau đi hc đư vƠ đang
tr thành la chn hƠng đu ca các trng đi hc ti Vit nam nói chung và
thành ph H Chí Minh nói riêng. Trc bi cnh nh vy, tính cnh tranh ca
môi trng giáo dc đi hc ngày càng th hin rõ nét trên các mt nh cht
lng đƠo to, c s vt cht, cht vƠ lng ca đi ng ging viên…S cnh
tranh gia các trng i hc trong vic thu hút sinh viên đòi hi Ban qun tr
các trng đi hc cn hiu đc điu gì nh hng đn quyt đnh chn trng
ca hc viên khi chn các trng đi hc đ tip tc đc đƠo to bc cao hc
là yu t quyt đnh s thành công trong cnh tranh nhm thu hút ngi hc.
Vn đ xem xét nhng yu t nào nh hng đn quyt đnh chn trng
đư đc nhiu nhà nghiên cu trên th gii quan tâm và tp trung nghiên cu
(nghiên cu ca Chapman.1981, Freeman K.1999, Haylen.2000, Hossler và cng
s.1989, Kerin.2000, Marvin J Burns.2006, Shannon G.Wash Burn.2000, Ruth
E.Kallio.1995,…) nhng các nghiên cu li tp trung ch yu vào mô hình la
chn trng đi hc ca hc sinh trung hc ph thông, có rt ít nghiên cu đc
thc hin trên đi tng lƠ sinh viên sau đi hc, tuy nhiên theo Ruth E.Kallio
(1995), quyt đnh chn trng ca hc viên cao hc b nh hng bi mt s
2
yu t trong quyt đnh chn trng cao đng, đi hc ca hc sinh, c th là:
đc đim ca trng đi hc và đc đim cá nhân ca bn thân hc sinh. S khác
bit gia quyt đnh chn trng ca hc viên cao hc vi hc sinh là tình trng
hôn nhân và các yu t liên quan đn công vic.
Ti Vit Nam, vn đ đnh hng chn ngh, chn trng cng đc các
trng quan tơm, hƠng nm, các trng t chc chng trình t vn tuyn sinh
viên cao hc.
Xây dng và kim đnh mô hình lý thuyt, t đó đo lng mc đ nh
hng ca các nhân t tác đng đn quyt đnh chn trng ca hc viên cao
hc.
T kt qu phơn tích, đa ra các hƠm ý qun tr cho các trng đi hc
nhm thu hút sinh viên có d đnh hc cao hc.
1.3. i tng và phm vi nghiên cu
i tng kho sát ca đ tài là các hc viên cao hc khi ngành kinh
t, trong đó tp trung ngành Qun tr kinh doanh và Tài chính ậ Ngân hàng ti
các trng i hc trên đa bàn thành ph H Chí Minh.
Phm vi kho sát: các yu t tác đng đn quyt đnh la chn c s
đƠo to cao hc ca hc viên đang theo hc cao hc ti các trng đi hc trên
đa bàn thành ph H Chí Minh, tuy nhiên do s hn ch v điu kin thc hin
nghiên cu, nên nghiên cu này ch gii hn đi vi các hc viên theo hc khi
ngành kinh t, trong đó tp trung ngành Qun tr kinh doanh và Tài chính ậ
Ngân hàng ti 4 trng i hc: Trng i hc Tài chính ậ Marketing, Trng
i hc M thành ph H Chí Minh, Trng i hc Kinh t Tp.HCM và
Trng i hc Kinh t Lut ậ i hc Quc gia thành ph H Chí Minh. 4
1.4. Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu s dng phng pháp nghiên cu đnh tính và nghiên cu
đnh lng:
Phng pháp nghiên cu đnh tính đc thc hin thông qua nghiên
cu kinh nghim (hi chuyên gia) và tho lun nhóm tp trung. Hai nhóm, mt
nhóm gm 10 hc viên ngành qun tr kinh doanh và mt nhóm là 10 hc viên
ngành Tài chính ậ Ngơn hƠng. Bc nghiên cu đnh tính nhm khám phá, điu
chnh và b sung các bin quan sát dùng đ đo lng các khái nim nghiên cu.
các quyt sách phù hp trong vic xây dng chng trình đƠo to sao cho phù
hp vi nhu cu ca bn thơn ngi hc và ca xã hi, đng thi lƠm gia tng
kh nng cnh tranh ca các c s đƠo to trong nc cng nh vi các c s
đƠo to nc ngoài trong quá trình hi nhp.
tƠi cng lƠ tƠi liu tham kho cho các đ tài nghiên cu tip theo
trong mt phm vi rng hn.
1.6. Kt cu ca lun vn
Lun vn d kin gm 5 chng:
Chng 1: Tng quan
Chng 2: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu
Chng 3: Thit k nghiên cu
Chng 4: Kt qu nghiên cu và tho lun
Chng 5: Kt lun và kin ngh
Tóm tt
Chng nƠy gii thiu lý do chn đ tài, mc tiêu nghiên cu, đi tng
và phm vi nghiên cu. Chng 1 cng gii thiu phng pháp nghiên cu mà
tác gi s dng trong đ tƠi, theo đó, đ ti s dng c phng pháp nghiên cu
6
đnh tính vƠ phng pháp nghiên cu đnh lng. tƠi đc kt cu gm 5
chng, chng 1: tng quan, chng 2: c s lý thuyt và mô hình nghiên cu,
chng 3: thit k nghiên cu, chng 4: kt qu nghiên cu và tho lun,
chng 5: kt lun và kin ngh.
7
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1. Gii thiu
Chng 2 nhm mc đích gii thiu c s lý thuyt cho nghiên cu, h
thng c s lý thuyt v quyt đnh chn trng đi hc, trên c s này xây dng
mô hình lý thuyt và các gi thuyt ca nghiên cu.
v. Trong đó, tng giá tr ca khách hàng là toàn b nhng li ích mà h mong
đi sn phm, dch v, đó lƠ: giá tr sn phm, giá tr dch v, giá tr nhân s và
giá tr hình nh ca nhà cung cp; tng chi phí mà khách hàng phi tr là toàn b
nhng phí tn mà khách hàng phi b ra, bao gm: giá tin, phí tn thi gian, phí
tn công sc và phí tn tinh thn.
S tha mãn ca khách hàng: là trng thái cm giác ca mt ngi bt
ngun t vic so sánh gia nhng li ích khách hàng nhn đc t sn phm,
dch v và nhng k vng ca h, đc hình thƠnh trên c s kinh nghim mua
sm trc đó; ý kin ca bn bè, đng nghip (gi chung là nhóm tham kho)
cùng nhng thông tin ha hn ca nhng ngi lƠm marketing vƠ đi th cnh
tranh.
Cng theo Kotler (2001), các yu t nh hng đn quyt đnh mua sm
ca khách hàng, ngoài các yu t quyt đnh giá tr dành cho khách hàng, còn
bao gm nhóm tham kho, hot đng chiêu th ca nhng ngi làm marketing
vƠ đc tính cá nhân ca khách hàng.
2.3. Mt s nghiên cu v quyt đnh chn trng đi hc
Nghiên cu ca D.W.Chapman (1981), mô hình chung v sa la chn
trng đi hc ca hc sinh da trên s tng tác gia đc đim cá nhân ca hc
sinh, k vng, nng khiu, thành tích trong hc tp; mt lot các yu t bên
ngoài có nh hng nh gia đình, bn bè, bn bè đang theo hc ti trng đi
9
hc; đc đim c đnh ca trng đi hc và n lc giao tip ca trng đi hc
vi hc sinh. Nh vy, theo mô hình la chn trng đi hc ca D.W.Chapman
(1981), thì có 2 nhóm yu t nh hng đn quyt đnh chn trng đi hc ca
hc sinh: (1) c đim ca gia đình vƠ cá nhơn hc sinh, (2) các yu t bên ngoài
nh hng đn quyt đnh ca hc sinh.
Nghiên cu ca Ruth E.Kallio (1995), các yu t nh hng đn quyt
đnh chn trng đi hc ca sinh viên đư tt nghip, đc tin hành trên 2.834
sinh viên đc nhn vào hc bc sau đi hc ti Trng i hc Michigan ậ M,
bn thân cá nhân hc sinh, (4) yu t v cá nhân có nh hng đn quyt đnh,
(5) yu t đc đim c đnh ca trng đi hc.
Nghiên cu ca Nguyn Phng ToƠn (2011) cho thy có 05 yu t nh
hng đn quyt đnh chn trng ca hc sinh: yu t v mc đ đa dng và
hp dn ngành đƠo to; yu t v đc đim ca trng đi hc; yu t v kh
nng đáp ng s mong đi sau khi ra trng; yu t v nhng n lc giao tip
ca trng đi hc và yu t v danh ting ca trng đi hc.
2.4. Mô hình các yu t nh hng đn quyt đnh chn trng ca hc
viên cao hc trên đa bàn thành ph H Chí Minh
2.4.1. c đim v đƠo to trình đ thc s Vit Nam
Ơo to sau đi hc là hình thc đƠo to dƠnh cho các đi tng đư tt
nghip đi hc
3
. Trong nhng nm gn đơy, đƠo to sau đi hc phát trin quá
nóng, trong khi nhng điu kin c bn nh: đi ng ging viên, ni dung
chng trình, giáo trình, c s vt cht phc v cho công tác đƠo to còn hn
ch, do đó cht lng đƠo to không cao. Hn na, đƠo to sau đi hc ca nc
ta cha gn vi chin lc phát trin kinh t, nhu cu ngun nhân lc, cha xut
phát t nhu cu ngun nhân lc cho phát trin kinh t - xã hi, dn đn đƠo to
không phc v trc tip cho phát trin kinh t - xã hi. Tình trng mt cơn đi
nghiêm trng trong c cu lao đng đang din ra ph bin, lưng phí trong đƠo to
cng rt ln.
Qua kt qu nghiên cu đnh tính và ly ý kin mt s chuyên gia trong
ngành giáo dc thì đc trng c bn ca đƠo to sau đi hc:
Th nht, ni dung chng trình vƠ phng pháp đƠo to có xu hng
thay th rõ nét. c đim d nhn thy là xut hin s nht th hoá trong đƠo to,
th hin t chng trình, ni dung đn phng pháp đƠo to. Chng trình đƠo 3
mi. Vì vy, giáo dc vƠ đƠo to sau đi hc mang tính cnh tranh ngày càng
mnh m khi cp đ hi nhp ca mt quc gia ngƠy cƠng cao. Do đó đƠo to
12
sau đi hc đư tr thành mt lnh vc kinh doanh và cnh tranh ngày càng tr
nên mnh m nên các trng đi hc hng ti vic xác đnh rõ s mng và k
hoch hƠnh đng đ phát trin hình nh ca nhƠ trng ra công chúng và quc
t. Trong đó, mt trong các hot đng sôi ni nht hin nay lƠ marketing đƠo to
(Nguyn Trng Thn, 2013).
Th sáu, công tác quy hoch đƠo to đi hc, sau đi hc ca nc ta cha
gn vi chin lc phát trin kinh t, nhu cu ngun nhân lc, cha xut phát t
nhu cu ngun nhân lc cho phát trin kinh t-xã hi, dn đn đƠo to không
phc v trc tip cho phát trin kinh t-xã hi. Tình trng mt cơn đi nghiêm
trng trong c cu lao đng đang din ra ph bin, lưng phí trong đƠo to cng
rt ln.
Th by, hi nhp quc t m ra nhiu c hi hp tác trong lnh vc đƠo
to gia các trng đi hc trong nc và quc t: các hng hp tác trong đƠo
to thông qua nhiu hình thc nh phi hp cùng đƠo to, công nhn trình đ
ca nhau, trao đi ging viên, cán b nghiên cu vƠ sinh viên. Qua trao đi và
hc tp ln nhau gia các yu t quc t trong đƠo to đư thơm nhp và hình
thƠnh đy đ trong chng trình, ni dung và giáo viên.
Th tám, đƠo to sau đi hc vn b nh hng theo cách dy bc đi
hc vi phng pháp đc chép, cách hc ca hc viên vn mang tính th đng, ít
nghiên cu.
Cui cùng, hc viên cao hc thng là nhng ngi trong đ tui t 22 tr
lên, đc lp v tƠi chính, đư trng thƠnh vƠ có đ nhn thc đ quyt đnh nên
chn trng nƠo đ tip tc hc sau đi hc. Ti thành ph H Chí Minh, hin có
nhiu trng đào to cao hc khi ngành kinh t và mi trng có mt u th
riêng, do vy ý kin ca ngi thơn trong gia đình, bn bè, đng nghip trc khi
quyt đnh chn trng hc cao hc s đc trng dng và có nh hng nht
14
i vi Vit Nam, vi truyn thng là cha m và con cái vn sng chung
vi nhau thì nh hng ca cha m có th là yu t quyt đnh. iu nƠy cng
đc khng đnh trong mt lot nghiên cu (Puffet, 1983; Murphy, 1981; Litten
& Brodigan, 1982; Conklin & Dailey, 1981; and MacDermott, Conn, & Owen,
1987).
i vi đi tng là hc viên cao hc, thì ngoài ý kin ca gia đình, bn
bè, các cá nhơn trong trng đi hc thì đng nghip cng có kh nng nh
hng đn quyt đnh chn trng ca hc viên cao hc. Do vy, gi thuyt H1
đc phát biu nh sau:
H1: S đóng góp ý kin ca thân nhân hc viên d thi cao hc vào mt
trng đi hc nƠo đó nh hng cùng chiu đn quyt đnh chn trng đi hc
ca hc viên cao hc.
b) c đim ca trng đi hc
c đim ca trng đi hc bao gm các yu t: chi phí, h tr tài chính,
v trí và cht lng hc thut (Chapman, 1981; Hossler et al., 1989).
D.W.Chapman (1981) cho rng các yu t c đnh ca trng đi hc nh
hc phí, v trí đa lý, chính sách h tr v chi phí hay môi trng ký túc xá s có
nh hng đn quyt đnh chn trng ca hc sinh. M.J. Burns và các cng s
đã b sung thêm mt s các yu t v đc đim ca trng đi hc có nh hng
đn quyt đnh chn trng ca hc sinh. C th hn, yu t v hc bng, s an
toàn trong điu kin ký túc xá, cht lng ca sinh viên ti trng, mc đ ni
ting và uy tín ca trng, t l chi đu vào, đim chun ca trng và mc đ
hp dn ca ngành hc s là nhng yu t nh hng đn quyt đnh chn trng
ca hc sinh.
Trong nghiên cu ca Ruth E.Kallio (1995), các yu t v đc đim
trng đi hc có th nh hng đn quyt đnh chn trng ca hc viên cao
hc bao gm: Uy tín hc thut, chuyên ngƠnh đƠo to đa dng, giá tr bng cp,
15
Ruth E.Kallio (1995) cng cho rng, các yu t liên quan đn công vic
nh: c hi ging dy, c hi làm vic ti các khoa/phòng ban, nhu cu tuyn
sinh/tuyn dng ca các khoa đi vi hc viên, b trí công vic sau khi tt
nghip, cng lƠ nhng yu t nh hng cùng chiu đn quyt đnh chn trng
ca hc viên.
Vy gi thuyt H4 đc phát biu nh sau:
H4: Yu t liên quan đn công vic nh hng cùng chiu đn quyt đnh
chn trng đi hc ca hc viên cao hc.
e) Môi trng xã hi ca trng đi hc
Môi trng xã hi ca trng đi hc là nhng yu t th hin c hi v
vn hóa/xư hi, c hi gp g bn bè ca ngi hc.
Kt qu nghiên cu đnh tính cho kt qu tng t nh trên, ngoƠi ra, hc
viên còn cho bit nhng hc viên đư tng hc đi hc ti trng có kh nng
chn trng đi hc đó nhiu hn đ tip tc hc cao hc vì h cm thy môi
trng hc tp ti đó quen thuc.
Do đó, gi thuyt H5 đc phát biu nh sau:
H5: Yu t môi trng xã hi ca trng đi hc có nh hng cùng
chiu đn quyt đnh chn trng đi hc ca hc viên.
Ngoài 5 yu t đc trình bƠy trên đơy, c đim v nhân khu hc bao
gm: gii tính, đ tui, tình trng hôn nhân, ngh nghip, mc thu nhp, …cng
có kh nng nh hng đn quyt đnh chn trng đi hc ca hc viên.
Theo Philip Kotler (2001) thì đc đim cá nhân ca hc viên nh đ tui,
gii thính, ngh nghip cng nh hng đn quyt đnh mua sm ca khách
hàng, ví vy nó cng có th nh hng đn quyt đnh chn trng ca hc viên.
Theo Hossler et al (1985) đuc trích bi Shannon G.Washburn, Bryan L.
Garton and Paul R. Vaughn (2000) thì nhân khu hc cng có nh hng đn
quyt đnh chn trng đi hc.