B O
I HC KINH T TP. H   KIM CHI  P CN VN

CA DOANH NGHIP NH  VA
NH LONG AN LU TP. H - 

B O
I HC KINH T TP. H 
 KIM CHI

Lun vn này cha bao gi đc np đ nhn bt k bng cp nào ti các
trng đi hc hoc c s đào to khác.

TP.H Chí Minh, tháng 12 nm 2013
Tác gi  
Trang ph bìa
Li cam đoan
Danh mc bng biu
Danh mc t vit tt

 1
CH
 4
1.1. Nhng vn đ c bn v doanh nghip nh và va 4
1.1.1. Khái nim v doanh nghip 4
1.1.2. Tiêu chun doanh nghip nh và va 4
1.1.3. c đim ca doanh nghip nh và va 7
1.1.4. Vai trò ca doanh nghip nh và va 8
1.1.5. Khó khn, hn ch ca doanh nghip nh và va 10
1.2. Kh nng tip cn vn tín dng Ngân hàng ca DNNVV 11
1.2.1. C s lý lun chung v tín dng ngân hàng 11

Kt lun chng 2 54
CHNG 3: 

 56
3.1. Nhóm gii pháp v phía h thng ngân hàng trên đa bàn tnh Long An 56
3.2. Nhóm gii pháp v phía các DNNVV trên đa bàn Tnh Long An 65
3.3. Nhóm kin ngh v phía Chính ph, Ngân hàng nhà nc 68
Kt lun chng 3 71
 72


Ph lc A: Phiu kho sát các yu t nh hng đn kh nng tip cn vn tín dng
ca DNVVN trên đa bàn tnh Long An.
Ph lc B: Thng kê mô t các thang đo.
Ph lc C: Phân tích tng quan, hi quy.
Ph lc D: Mt s nghiên cu trc v TDNH đi vi DNNVV.
Ph lc E: Mt s mô hình nghiên cu v kh nng tip cn vn TDNH đi vi
DNNVV.

Bng 2.18: Variables in the Equation…………………………………………… 51



CP : Chính ph
DN : Doanh nghip
DNNN : Doanh nghip nhà nc
DNTN : Doanh nghip t nhân
DNNVV : Doanh nghip nh và va
HQT : Hi đng qun tr
N : Ngh đnh
NH : Ngân hàng
NHNN : Ngân hàng nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
Q : Quyt đnh
Sig. : Mc ý ngha (Significance level)
SPSS : Phn mm x lý thng kê dùng trong các ngành khoa
hc xã hi (Statistical Package for Social Sciences)
TD : Tín dng
TDNH : Tín dng ngân hàng
TP HCM : Thành Ph H Chí Minh
TS : Tài sn
khn nh hin nay, bi vì mc dù cho vay các đi tng này có kh nng thu đc
li nhun cao nhng cng tim n ri ro rt ln. Và theo các NHTM thì mc li
-2-

nhun đt đc không đ đ bù đp ri ro mà NHTM gp phi. Vì vy, khá nhiu
DNNVV có xu hng khó tip cn vn ngân hàng. Chính t thc t v cung - cu
vn đang tn ti cng nh s cn thit cho các DNNVV trong nn kinh t, đ tài
“PhâỉăỏíẾhăỆhăỉỉgăỏiịăẾỉăốỉ ỏíỉăếỉgăỉgâỉăhàỉgăẾaăẾáẾăếỊaỉhăỉghiịăỉhă
ốàăốaăỏrỪỉăđaăbàỉăỏỉhăLỊỉgăAỉ” đc chn làm đ tài nghiên cu đ gii quyt
nhng câu hi trên.

Mc tiêu nghiên cu ca đ tài tp trung vào 4 mc tiêu ch yu sau:
1 – H thng nhng vn đ có liên quan đn kh nng tip cn vn tín dng
ngân hàng ca các DNNVV.
2 – Phân tích và đánh giá thc trng tip cn vn tín dng ngân hàng ca các
DNNVV trên đa bàn tnh Long An.
3 – Xác đnh các nhân t nh hng đn kh nng tip cn vn tín dng ngân
hàng ca DNNVV trên đa bàn tnh Long An.
4 – a ra mt s kin ngh và gii pháp cho các DNNVV trên đa bàn tnh
Long An trong vic tip cn vn tín dng ngân hàng.

Da vào mc tiêu nghiên cu đ xác đnh đi tng kho sát phù hp. Do có
s hn ch v thi gian hoàn thành và chi phí thc hin nên đi tng và phm vi
nghiên cu cng đc xác đnh nh sau:
- i tng kho sát: Các NHTM trên đa bàn tnh Long An và khách hàng là các
DNNVV ca các NHTM này.
- Phm vi nghiên cu: ti NHTM và DNNVV trên đa bàn tnh Long An và thi
gian nghiên cu t nm 2010 đn nm 2012.

Nghiên cu này đc s dng nhiu phng pháp nh: tng hp, thng kê,
-4-

: 




Doanh nghip là t chc kinh t có tên riêng, có tài sn, có tr s giao dch
n đnh, đc đng ký theo quy đnh ca pháp lut nhm mc đích thc hin các
hot đng kinh doanh (iu 4, Lut doanh nghip 2005). Có th hiu mt cách đn
gin, đây là mt t chc kinh t đc thành lp nhm sn xut, cung ng sn phm
hàng hóa hoc dch v trên th trng.
Hin nay, trên th trng có nhiu loi hình doanh nghip tn ti và phát
trin. Tùy thuc vào phng thc qun lý, hot đng kinh doanh, cách thc huy
đng vn mà doanh nghip đc phân thành nhiu loi hình hot đng khác nhau.
C th nh:
- Theo quan h v vn và tài sn: Công ty c phn, doanh nghip t nhân,
công ty TNHH, công ty hp danh,…
- Theo mc đích kinh doanh: Doanh nghip hot đng kinh doanh (vì mc
tiêu li nhun) và doanh nghip hot đng công ích (không vì mc tiêu li nhun).
- Theo lnh vc hot đng kinh doanh: Doanh nghip tài chính và doanh
nghip phi tài chính.
- Theo quy mô kinh doanh: Doanh nghip ln, doanh nghip va và nh.
Vic phân loi theo các tiêu chí trên nhm giúp các c quan chc nng
thun li hn trong vic qun lý, h tr các doanh nghip phát trin.

Tính đn nay vn cha có mt khái nim nào thng nht trên th trng
quc t v nhng gì cu thành nên mt doanh nghip nh và va. Vic quy đnh tiêu

Ngành kin trúc có s nhân viên di 50 ngi, và tài sn di 500
triu Won.
Ngành thng mi, dch v có s nhân viên di 50 ngi, và tài sn
di 50 triu Won.
Ngành buôn bán có s nhân viên di 50 ngi hoc tài sn di 200
triu Won.
Philippin
Công nghip quy mô nh và va: Tng tài sn trên 250 nghìn, và
di 1 triu Pêso.
Công nghip quy mô nh: Ch doanh nghip ch đo mi hot đng
ngoài sn xut và có s lng nhân viên t 5-99 ngi, tng tài sn
là 100 nghìn đn 1 triu Pêso.
Singapore
Doanh nghip nh: Tài sn c đnh di 5 triu đô la Sing.
Doanh nghip va: Vn c đnh t 5-10 triu đô la Sing.
ài Loan
DNNVV ngành ch to: Vn di 40 triu ài t, tng tài sn di
120 triu ài t.
DNNVV ngành khong sn: Tng vn di 40 triu ài t.
DNNVV ngành thng mi, vn ti: Mc tiu th hàng nm di 40
triu ài t.
Thái Lan
Công nghip quy mô nh: Vn đng ký di 2 triu Bt, và di 50
-6-

nhân viên.
M
Ngành ch to: Có s nhân viên di 500 ngi, ngành ch to ô tô
di 100 ngi, ngành ch to hàng không di 500 ngi
Ngành dch v bán l: Mc tiêu th hàng nm di 80,000 USD.


-7-


Ngành
Doanh




S lao đng
Tng ngun
vn
S lao đng
Tng ngun
vn
S lao đng
Nông lâm
nghip và
thy sn
10 ngi tr
xung
20 t đng
tr xung
T 10
ngi đn
200 ngi
T trên 20
t đng đn
100 t đng

50 t đng
T trên 50
ngi đn
100 ngi
-DNNVV
T bng 1.2 ta thy vic xác đnh DNNVV theo Ngh đnh này hin nay da
trên các tiêu chí v quy mô (quy mô vn hay lao đng) và tính cht ngành ngh.
Nhìn chung, các tiêu chí phân loi này tng đi phù hp vi điu kin kinh t xã
hi ca Vit Nam hin nay.
Ngoài ra, trc nm 1998 mt s đa phng, t chc đã xác đnh DNNVV
da trên tiêu chí khác nhau nh: S lao đng di 50 ngi, giá tr tài sn di 10
t, s d vn lu đng di 8 t và doanh thu hàng tháng di 20 t đng. C th,
ti Thành Ph H Chí Minh, có quy đnh nhng doanh nghip có vn pháp đnh trên
1 t đng, lao đng trên 100 ngi và doanh thu hàng nm trên 10 t đng là doanh
nghip va, còn di gii hn đó đc xp vào nhóm doanh nghip nh.

Theo t chc s hu trí tu th gii (WIPO – World Intellectual Property
Organization) các doanh nghip quy mô siêu nh, quy mô nh và va có vai trò và
ý ngha đc bit quan trng  các góc đ kinh t và xã hi. Ngay trong khi EU, mt
khu vc có nn kinh t phát trin cao, các doanh nghip này vn chim ti 90% tng
-8-

s doanh nghip, to ra 65 triu vic làm và đóng góp 40% đn 50% trong tng
GDP hàng nm.  Vit Nam, các DNNVV thng chim s lng ln trên c nc,
chim khong 90% s lng các doanh nghip trong nn kinh t. Các đc đim ca
h thng các DNNVV có th nhìn nhn thông qua mt s đc đim sau:
a dng v loi hình s hu: DNNVV tn ti và phát trin  nhiu loi hình
khác nhau nh doanh nghip có vn đu t nc ngoài, doanh nghip t nhân, công
ty TNHH, công ty c phn, hp tác xã,…
DNNVV có tính nng đng và linh hot cao: Các doanh nghip này có mc

nhiu ngành sn xut và dch v khác các DNNVV cng chim mt t l đáng k
(tapchitaichinh.vn 7/2012).
 DNNVV chim mt s lng ln đông đo trong nn kinh t, góp
phn to vic làm và thu nhp cho s lng ln ngi lao đng gim áp lc v vic
làm và tht nghip. Thc t cho thy, DNNVV li thu hút nhiu lao đng hoc có
tc đ thu hút lao đng mi cao hn so vi khu vc doanh nghip ln. c bit là
các DN ngoài quc doanh đã có vai trò quan trng trong vic thu hút lao đng bao
gm nhng ngi mi đn tui lao đng, nhng ngi b mt vic làm do vic
tinh gim biên ch, c cu li khu vc doanh nghip và các quân nhân khi hoàn
thành ngha v tr v.
 DNNVV thu hút vn đu t trong nn kinh t. Do tính cht nh l,
d phân tán, đi sâu vào các ngõ ngách, yêu cu vn ban đu không nhiu nên các
DNNVV có vai trò, tác dng ln trong vic thu hút các ngun vn nh l trong các
tng lp dân c đu t vào sn xut kinh doanh.
 Hot đng ca các DNNVV làm cho nn kinh t nng đng và đt
hiu qu cao trong c ch th trng. Do li th ca quy mô nh là nng đng, linh
hot, sáng to trong kinh doanh có s kt hp chuyên môn hóa và đa dng hóa, nên
nhanh chóng uyn chuyn thích nghi vi nn kinh t.
 Các DNNVV có vai trò tích cc đi vi s phát trin kinh t đa
phng, khai thác tim nng vng mnh ca tng vùng. Nu nh doanh nghip ln
thng đt c s  nhng trung tâm kinh t, thì DNNVV li có mt khp các đa
phng và là ch th đóng góp quan trng vào thu ngân sách, vào sn lng và to
-10-

công n vic làm  đa phng. Phát trin các DNNVV s giúp các đa phng khai
thác th mnh v đt đai, tài nguyên, lao đng trong mi lnh vc phc v phát trin
kinh t đa phng.
 Các DNNVV to đc mi liên kt cht ch vi các tng công ty
nhà nc, các tp đoàn xuyên quc gia,…
T nhng đóng góp trên, cho thy đc vai trò quan trng ca các DNNVV

trong các DNNVV.
: Do khó khn v tài chính nên nhiu DNNVV
không th tip cn vi công ngh mi. Ch yu s dng nhng công ngh c, lc
hu vào sn xut nên cht lng sn phm thng khó cnh tranh vi các doanh
nghip ln.
     : DNNVV là nhng doanh nghip mi
hình thành và hot đng cha lâu, đc bit là kh nng tài chính cho các hot đng
marketing còn hn ch dn đn khách hàng cha nhiu, quy mô th trng ca
DNNVV thng bó hp trong phm vi đa phng, vic m rng ra th trng mi
rt khó khn.
: Mô hình DNNVV thng
s dng ngun vn t có, bn bè hoc ngi thân, nhng ngun vn này thng
nh, vn đ tip cn ngun vn ca DNNVV t ngân hàng rt khó khn. Vì các
DNNVV thng thiu tài sn đm bo, s sách chng t k toán không rõ ràng,
doanh nghip cha có uy tín trên th trng.
Qua đây ta thy, t nhng khó khn trên đã dn ti phn nào khó khn trong
vic tip cn vn tín dng t ngân hàng ca mô hình các DNNVV này.



Quan h tín dng đã xut hin t rt sm vi s ra đi ca ch đ chim hu
t nhân v t liu sn xut. Tín dng xut phát t gc La tinh là tin tng, tín
nhim. Phm trù kinh t này đã tn ti, phát trin qua nhiu hình thái kinh t khác
nhau và có th đc din đt bng nhiu cách khác nhau nhng c bn tín dng
-12-

chính là s vay mn tm thi mt vt hoc mt s vn bng tin vi mt bên là
ngi cho vay và mt bên là ngi đi vay. Theo quan đim ngày nay, tín dng là
vic tha thun đ t chc, cá nhân s dng mt khon tin hoc cam kt cho phép
s dng mt khon tin theo nguyên tc có hoàn tr bng nghip v cho vay, chit

áp dng cho các doanh nghip có uy tín, thng xuyên quan h vi ngân hàng.
- o: hay cho vay cm c, cho vay th chp tài sn, cho
vay có bo lãnh, nghip v chit khu chng t ghi n.
Nu cn c tính cht k hn chia thành vay ngn hn và vay trung dài hn:
- k hn này thng áp dng trong trng hp doanh nghip
thiu ht tin tm thi đ b sung vn lu đng phc v cho hot đng kinh doanh
và các khon vay ngn hn thng có thi hn là mt nm. Có 2 hình thc vay ngn
hn ph bin là vay tng ln và vay theo hn mc tín dng. Vay tng ln là hình
thc mà mi ln vay vn doanh nghip và ngân hàng thc hin th tc vay vn cn
thit và ký kt hp đng tín dng. Hình thc vay ngn hn th 2 là vay theo hn
mc tín dng. Theo hình thc này, doanh nghip s đc ngân hàng cp mt khon
tín dng ti đa trong mt khong thi gian nht đnh.  xây dng hn mc thích
hp, ngân hàng s cn c vào nhu cu kinh doanh ca doanh nghip, t đó xác đnh
nhu cu vn, kh nng thanh toán ca doanh nghip, sau đó đi chiu mc cung ng
tín dng ca ngân hàng. Do vy, vi hình thc này c ngân hàng và doanh nghip
đu phi ch đng trong vic xây dng k hoch kinh doanh và k hoch huy đng
vn.
- là nhng khon vay đc s dng nhm đu t vào
tài sn c đnh ca doanh nghip hoc đu t vào các d án đu t.  có đc vn
vay trung dài hn, DN phi thc hin đy đ các yêu cu, điu kin mà ngân hàng
quy đnh đ đm bo an toàn và kh nng sinh li ca ngun vn cho vay.
 Cho thuê tài chính
Cho thuê tài chính hay tín dng thuê mua là mt hot đng cp tín dng
trung dài hn, thông qua vic cho thuê máy móc thit b, phng tin vn chuyn và
các đng sn khác. Bên cho thuê cam kt mua máy thit b phng tin vn chuyn
và đng sn theo yêu cu ca bên thuê và nm gi quyn s hu tài sn thuê. Bên đi
-14-

thuê đc s dng tài sn thuê và thanh toán tin thuê trong sut thi hn thuê đã
đc hai bên tha thun và không đc hy b hp đng trc thi hn. Khi kt

khi chng t đn hn NH li gi chng t đi đ đòi tin ngi có ngha v tr tin.
 
Bo lãnh ngân hàng là hình thc cp tín dng, theo đó t chc tín dng cam
kt vi bên nhn bo lãnh v vic t chc tín dng s thc hin ngha v tài chính
thay cho khách hàng khi khách hàng không thc hin hoc thc hin không đy đ
ngha v đã cam kt; khách hàng phi nhn n và hoàn tr cho t chc tín dng theo
tha thun (Lut T chc Tín dng, 2010).  Vit Nam hin nay, trong khuôn kh
h tr các DNNVV trong vay tín dng ngân hàng thì Ngân hàng Phát trin Vit
Nam có th phát hành bo lãnh vay tín dng cho các DNNVV.
 Bao thanh toán
Là hình thc cp tín dng cho bên bán hàng hoc bên mua hàng thông qua
vic mua li có bo lu quyn truy đòi các khon phi thu hoc các khon phi tr
phát sinh t vic mua, bán hàng hoá, cung ng dch v theo hp đng mua, bán
hàng hoá, cung ng dch v (Lut T chc Tín dng, 2010).
Nói cách khác, đây là nghip v tín dng gián tip ca ngân hàng, ngân hàng
đng ra tr tin ngay cho nhà cung cp, theo b chng t mà nhà cung cp xut
trình. Sau đó, ngân hàng s đòi tin ngi theo hp đng bao thanh toán đã ký kt.
Chênh lch gia s tin trên chng t hóa đn và s tin ng trc là khon thu
nhp ca ngân hàng.  Vit Nam hin nay quy đnh thi hn bao thanh toán không
vt quá 180 ngày.
 
Bng vic tip cn tài tr xut nhp khu, các DNNVV có quan h kinh
doanh xut nhp khu có th vay tín dng ngân hàng phc v nhu cu kinh doanh
ca mình. Hình thc đn gin đu tiên ca tài tr xut nhp khu là ngân hàng cho
vay trc tip đi vi các đn v xut nhp khu nh cho vay b sung vn lu đng,
thu mua ch bin sn xut hàng nhp khu theo các hp đng đã đc ký kt, cho
vay nguyên liu, hàng hóa, vt t nhp khu t nc ngoài… T hình thc cho vay
đn gin trên ngân hàng m rng thc hin thêm các dch v khác nh: bo lãnh m
-16-



DNNVV có đc đim ni bt là quy mô vn ch s hu nh nên thng ri
vào tình trng thiu vn cho hot đng sn xut kinh doanh. Do đó, các DNNVV
thng xuyên tìm cách huy đng vn t mi thành phn kinh t, trong đó vay tín
dng t ngân hàng là mt gii pháp có vai trò vô cùng quan trng. Khi vn đc
gii ngân, sc mnh tài chính ca DNNVV tng lên, DNNVV có c hi thc hin
đc mc tiêu ca mình, m rng phát trin sn xut kinh doanh, chim lnh th
trng, to th cnh tranh.
- Tín dng ngân hàng to điu kin cho các DNNVV tip cn các ngun vn
t nc ngoài:
Vai trò này đã đc phát trin mnh trong nhng nm gn đây. Bên cnh
vic kích thích các t chc kinh t và cá nhân trong nc thc hin tit kim, thúc
đy quá trình tích t và tp trung vn tin t, tín dng ngân hàng thu hút ngun vn
nc ngoài di các hình thc nh: trc tip vay bng tin, bo lãnh cho các
DNNVV mua thit b tr chm, s dng hn mc LC, Nh vy quan h quc t
ca các DNNVV đã đc m rng, to điu kin thun li cho các DNNVV, đc
bit là các DNNVV hot đng trong lnh vc xut nhp khu.
- Tín dng ngân hàng góp phn nâng cao hiu qu sn xut kinh doanh ca
các DNNVV:
Khi cho vay ngân hàng thng xuyên kim tra tình hình kinh doanh cng
nh tình hình tài chính ca DNNVV, và h ch cho vay nhng DNNVV có kt qu
kinh doanh tt, tình hình tài chính lành mnh, minh bch, đm bo có kh nng tr
n cho ngân hàng. Yu t này thúc đy các DNNVV cn quan tâm hn na đn
hiu qu s dng vn, gim chi phí sn xut kinh doanh, tng vòng quay vn to
điu kin nâng cao kh nng ti đa hóa li nhun ca các DNNVV. Mt khác, thông
qua vic tip cn vn tín dng kp thi đã to điu kin cho hot đng sn xut kinh
doanh ca DNNVV n đnh và nâng cao trách nhim s dng vn ca các DN này.
Vic qun lý vn thông qua quá trình hch toán k toán góp phn cng c ch đ
hch toán k toán trong các DNNVV thêm vng chc.