B GIÁO D O
I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
C
CÁC Y
U T C C NG
N K T QU KINH DOANH:
NGHIÊN C
U DOANH NGHI N
TP.H CHÍ MINH
LU
C S
TP. H CHÍ MINH, tháng 12/2013
B GIÁO D O
I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
C
CÁC Y
U T C C NG
N K T QU KINH DOANH:
NGHIÊN C
U DOANH NGHI N
TP.H CHÍ MINH
Chuyên ngành: QU N TR KINH DOANH
Mã ngành:
60340102
LU
C S
NG D N: TS. NGUY N H U QUY N
TP. H CHÍ MINH, tháng 12/2013
L
t s y u t c c ng
n k t qu kinh doanh c a các doanh nghi n Vi t Nam” là công

m vi nghiên c u 3
1.4.1 Ph
m vi khoa h c 3
1.4.2 Ph
m vi không gian 3
1.4.3 Ph
m vi th i gian 4
1.5
u 4
1.6 Ý ngh
a nghiên c u 4
LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 6
lý thuy t v c nh tranh và ngu n l c 6
lý thuy t v c nh tranh 6
lý lu n v ngu n l c 8
2.1.2.1 Ngu
n l c có giá tr 9
2.1.2.2 Ngu
n l c quý hi m 9
2.1.2.3 Ngu
n l c khó b c 10
2.1.2.4 Ngu
n l c không th thay th 10
2.2 Lý thuy t c c ng 10
ng kinh doanh 12 ng th ng 13
c sáng t o 15
2.2.4 K

3.3.3 T
c sáng t o 25
3.3.4 T
t qu kinh doanh 25
3.4 Xây d
ng chính th c 26
ng kinh doanh 27
ng th ng 28
c sáng t o 29
t qu kinh doanh 30
3.5 31 3.5.1 Ki
nh h s tin c y Cronbach’s alpha 31
3.5.2 Phân tích nhân t
khám phá 33
3.6 M
u nghiên c ng chính th c 34
3.7 T
ng k 34
T QU NGHIÊN C U 35
4.1 Gi
i thi u 35
4.2 Mô t
thông tin 35
4.2.1 Mô t
m u 35
4.2.2 Mô t
các bi n quan sát trong mô hình 37

NG D NG K T QU , M T S G I Ý NUÔI D C
C
NG 58
5.1Gi
i thi u 58
5.2 K
t qu nghiên c u chính 58
5.2.1 K
t qu ng 58
5.2.2 K
t qu mô hình lý thuy t 59
5.3 M
t s g i ý nuôi d ng và phát tri c c ng 59
5.4 H
n ch ng nghiên c u ti p theo 63
5.5 K
t lu n 64
Tài li
u tham kh o
Ph
l c DANH M
C CÁC B NG
B
ng 3. ng kinh doanh 24
B
ng 3. ng th ng 25
B

ng 4.8: B ng tính giá tr phân bi t 48
B
ng 4.9: B ng h s tin c y t ng h p và t a t ng nhân t 49
B
ng 4.10: B ng t ng h p h s tin c y t ng h p và t 50
B
ng 4.11: B ng ki nh Bootstraps 53
B
ng 4.12 B ng h s h n hóa 54
B
ng 4.13: B ng h sô h ã chu n hóa 54
DANH M
C HÌNH
Hình 2.1: Ngu
n l t VRIN và l i th c nh tranh (Barney, J.B 1991) 10
Hình 2.2: Mô hình n
ng và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p 12
Hình 2.3: Mô hình nghiên c
u 18
Hình 3.1: Quy trình nghiên c
u 23
Hình 4.1: K
t qu 46
Hình 4.2: K
t qu mô hình c u trúc SEM 52
l i là th ng chính c a các doanh nghi n Vi t Nam.
Th
ng b ng s n m ã khi n cho ho t ng kinh doanh c a
các doanh nghi
n sa sút. M t s công ty khó có th c m c u th
ng không s m h i ph c. Bao gi th ng s kh i s c? n nay
v
i gi ch n khi th ng h i ph c, ngay t lúc này
doanh nghi
p c n ph i v ng có th t n t i và phát tri n.
à lúc doanh nghi p c n ph i nhìn l i b n thân mình, nhìn l i th
i th c nh tranh, t i th m m y u c a
doanh nghi
p nh c kinh doanh h p lý. B i l , m t th c t là doanh
nghi
n Vi t Nam không ch i m t v i m t th ng b ng s
ng mà còn i m t v i th hi ã thay i và nh i th c
p th ng, v n m nh c v ti m l c tài chính, công ngh l nh
ng th ng kinh doanh. V y làm th i th c nh tranh,
p thoát kh i tình c n nay?
2
Chính vì nh ng lý do trên mà các doanh nghi n Vi t Nam c n nh n
d
ng, nu ng và phát tri n các ngu n l c t i l i th
c
nh tranh cho mình m t cách b n v ng y m i có th c c trên
th

3
xu t m t s g i ý giúp các doanh nghi n Vi t Nam nâng cao k t qu
kinh doanh.
1.
ng nghiên c u ng kh o sát
1.3.1
ng nghiên c u
ng nghiên c u c tài là các y u t c c ng nh
n k t qu kinh doanh c a các doanh nghi n Vi t Nam.
ng kh o sát
ng kh o sát là các nhà qu n lý doanh nghi p n c, phó
c, ch doanh nghi ng phòng n lý các doanh nghi p có
100% v
n ch s h u c a công dân Vi t Nam và có tr s ho c chi nhánh ho ng
t
i Tp.H Chí Minh.
1.4 Ph
m vi nghiên c u
1.4.1 Ph
m vi khoa h c
tài ch nghiên c u m t s y u t c c ng ng n
k
t qu kinh doanh c a các doanh nghi p n ho ng trong nh ng l c sau:
u hòa không khí; (2) n nh (h th ng m ng Lan, h th ng âm thanh công
c
ng, h th ng an ninh giám sát, h th ng qu n lý tòa nhà thông minh, h th n
tho

n 1 (nghiên c ): Tác gi dùng nh tính
thông qua
u ch nh mô hình, thang n m u.
, tác gi s nghiên c ng v c m

n 2 (nghiên c u chính th c): Nghiên c u chính th c s c th c hi n
b
ng nghiên c u ng nh m ki , ch rõ
các ch
s ng c c c n k t qu kinh doanh.
d ng trong nghiên c s tin c y
Cronbach’s alpha, phân tích nhân t
khám phá EFA; phân tích nhân t kh nh
CFA và mô hình ph
ình c u trúc (SEM - c s d ng
ki nh m i quan h gi a các nhân t trong mô hình nghiên c u.
1.6 Ý ngh a nghiên c u
K
t qu nghiên c u góp ph n giúp các doanh nghi p trong l n hi u
rõ h
c c nh tranh ng và n m b t c các y u t t c
c
ng c a doanh nghi p mình. T , doanh nghi p s có th v ch ra k
ho
ch phát tri ng các y u t t c c ng và t o nên
l
i th c nh tranh cho doanh nghi p.
5
th ng có l i nh t”.
Theo nhà kinh t
h c Adam Smith, c nh tranh là vi c b t bu c m i cá nhân th c
hi
n công vi c c a mình m t cách chính xác. N u có m t c
y nào thì r c s c g ng l n. Có th hi u vi c c nh
tranh nh
y n l c ch quan c i, góp ph a c i c a
n
n kinh t .
C
nh tranh là s c g ng c a hai hay nhi i thông qua nh ng hành vi và
kh
c m t m t kinh t h c c a
P.Samuelson, c
nh tranh là s tranh giành th tiêu th s n ph m gi a các
doanh nghi
p v i nhau. M c dù có nhi u di n gi i khác nhau v khái ni m c nh tranh,
c nh m chung v c
n c n s a ch th v i nh i khác.
C nh tranh làm nâng cao v th c i này và h th p v th c i kia.
Trong quá trình c nh tranh, các ch th có th s d ng nhi u công c khác nhau,
t
n d ng các l m c a mình giành ph n th i b t
c
a s n ph m, d ch v h tr khách hàng t nh tranh giá, c nh tranh b ng các
hình th
c qu ng cáo giúp khách hàng thu n l c l a ch n s n ph m, d ch
v
.

Khi nghiên c
u v c nh tranh, có nhi u mô hình phân tích i b t là mô
hình c
ã ình 5 áp l c c nh tranh bao
g
m (1) áp l c c nh tranh gi a các doanh nghi p trong ngành, (2) áp l c c a khách
hàng, (3) áp l
c nhà cung c p, (4) áp l c c a s n ph m thay th , (5) áp l c c a các
doanh nghi
p có ti p th phân tích c c s
d
ng r ng rãi trong phân tích c nh tranh c u ngành là y u t
quan tr
ng t o nên l i th c nh tranh.
Tuy nhiên, mô hình c
nh tranh c a Porter ch u ki n tr ng thái
cân b
i th c c mang tính b n v ng (Grimm và c ng s ,
2006; Jacobson, 1992) trong khi th c t thì ch n. Chính vì v y, s r t h n ch trong
8
vi t qu c a các sáng ch , phát minh. Nhà kinh t
h
c Schumpeter (1942) d c ng phái kinh t h c Áo (Austrian
economics, Jacobson, 1992; Metcalfe,
ã nh n m nh vào quá trình bi ng
c
a th ng d ng. Doanh nghi t l i th c nh tranh nh vào kh

là y
u t quy nh l i th c n hi u qu kinh doanh cho doanh
nghi
p.

m c a Barney (1991) v i lý thuy t ngu n l c xem
là m
ng ti p c n m i trong nghiên c u v c c nh tranh c a doanh nghi p.
c phát tri n d a trên n n t ng nghiên c u c a các nhà kinh t h c
rose (1959), Learned và c ng s (1965), ch y ng v
9
s khác bi t trong bí quy t công ngh c qu n tr , các b n quy n v s n ph m,
u gi a các doanh nghi p trong cùng ngành ngh . Nh ng nhà nghiên c u
ng phái này gi nh không có s ng nh n ngu n l c
c
a h , t c là l i th c nh tranh gi a các doanh nghi p là hoàn toàn khác nhau. Nói
cách khác, l
i th c nh tranh c a doanh nghi c t o ra khi doanh nghi p s h u
các ngu
n l c riêng c a mình và s d ng chúng cho vi c phát tri c mà
i th c nh tranh không th có ho c khó có th thay th hay b c.
Lý thuy
t v ngu n l c cho r ng ngu n l c c a doanh nghi p chính là y u t
quy
nh l i th c nh tranh và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p. Lý thuy t này
d
a trên ti là các doanh nghi p trong cùng m ng s d ng nh ng
2.1.2.3 Ngu n l c khó b c (Inimitable)
Khi ngu
n tài nguyên có giá tr c công ty s d t ngu n l i th
c
nh tranh và l i th có th b n v ng n i th c nh tranh không th c
(Peteraf, 1983; Barney, 1986). Theo Lippan và Rumelt (1982), ngu
n l c khó b t
c có m t ho c nhi t các y u t c ngu n l c này
nh
vào m t s u ki n x y ra m t th c bi i liên h gi a
các ngu
n l c c nh tranh c a công ty m t cách ng u nhiên, (c) Ngu n
l
n m t hi ng xã h t quá kh m soát và nh
ng c a doanh nghi p.
2.1.2.4 Ngu
n l c không th thay th (Non-substitutable)
Ngay c
m t ngu n l c quý hi m và không th b n có th b
i th c nh tranh dùng các ngu n l c i là ngu n l c
t
o l i th c u quan tr ng là ngu n l c mà công ty t o ra l i
th
c nh tranh ph i là ngu n l c không th b thay th b ng nh ng ngu n l c có giá tr
thay th
m t chi c (Barney, 1991).

Hình 2.1: Ngu

i M ã có nhi u nghiên c u trong l c
marketing,
u v mô hình n c ng n k t qu
kinh doanh c
a doanh nghi p. Trong bài nghiên c u, tác gi ã phân tích s ng
c
a ng kinh doanh n ng th ng. ng th ng tác
ng tr c ti n K t qu kinh doanh và ng th ng c n
c sáng t o c a doanh nghi p. M ng c a c sáng t o c
n K t qu kinh doanh. K t qu nghiên c u c a Baker và Sinkula kh ng
nh có m i quan h a ng th ng và K t qu kinh doanh, gi a
ng th ng và c sáng t o, gi a c sáng t o và K t qu kinh
doanh, gi
a ng kinh doanh và ng th ng.
12

Hình 2.2 Mô hình
ng và k t qu kinh doanh c a doanh nghi p
(Ngu
n: Baker và Sinkula, 2009).
ng kinh doanh
ng kinh doanh (entrepreneurial orientation) và các thu c tính, ho t
xu u tiên b t doanh nghi p
mà có
ng kinh doanh là doanh nghi p “g n k t ho ng sáng t o s n ph m
phù h
p th ng, s u v i b t k r i ro nào và c u

u trong c c kiên
nh t i th c nh tranh.
Trong khái ni
m ng kinh doanh v i 5 thu c tính c ã c gi i
thích
trên, m t doanh nghi p c th ch c ch n s có nh ng tr ng thái riêng bi t c a
nó, có nh
m, nh kinh doanh chi c (SBU) d n vi c hình
thành nên ngu
n l c riêng bi t cho nh ng l i th c nh tranh c th . Khái ni m nh
ng kinh doanh có th là m t ngu n l c s d ng cho vi ng chi n
c ho ng c a doanh nghi p (Wiklund, 1999). Vì v y, khái ni m ng kinh
doanh s
n k t qu ho ng kinh doanh c a doanh nghi p trong m t
kho
ng th Shepherd (2003) l p lu n r ng khái ni m nh
ng kinh doanh bao hàm m t khía c nh quan tr ng trong vi c cách th c doanh
nghi
p t ch c ho ng ra sao.
2.2.2
ng th ng
ng th ng c xem là kim ch nam cho ho t
ng x c t th ng c a doanh nghi p (Baker và Sinkula, 1999).
ng th i, h c u t này s c s d nào trong chi n
c doanh nghi p. Kohli và Jaworski (1993) nh ngh ng th ng là t
h
p c a nh ng hành vi s p di n ra và nh ng ho n vi c s n sinh, s
14
d ng nh liên t c t o ra giá tr khách hàng t
(Slater và Narver, i th c nh tranh s g c sao chép ho t
ng ng th ng u ki n riêng bi t c a t ng doanh nghi p, c a s
qu
n lý thông tin và ho ng qu n tr chi c.
15
2.2.3 c sáng t o
Theo
c sáng t o là kh xu t s n ph m m i
hay ý t
ng m i nh nh tranh c a doanh nghi p. Trong môi
ng c c sáng t o (innovativeness capability) là m t
trong nh
c c n thi t c a doanh nghi p (Phillips, 1996). Gi a c sáng
t
o v i K t qu kinh doanh có m t m i quan h tích c c (Guan và Ma, 2003).
c sáng t ng c i ti n, phát minh nh m làm
gi
m nh m c a s n ph m hay quy trình trong doanh nghi p mà không còn
phù h
p v i th ng hi n t i ho và Auh, 2006), t
i doanh nghi u G.Tomas, M.Hult, Robert
ã kh nh c sáng t o c a doanh nghi p
trong ngành công nghi
i các ngành khác và có ng tr c ti n
K
t qu kinh doanh c a doanh nghi p.

cho r
K t qu kinh doanh u su t khách
hàng và hi
u su t s n ph u su ng b ng s
ghi nh
và thu hút c a khách hàng (Hansotia, 2004; Jayachandran và c ng s , 2005;
Reinartz và c
ng s , 2005). Còn hi u su t s n ph m thì ng b ng nh ng
thành qu
c a doanh nghi p d a trên doanh s và th ph n mà s n ph m hay d ch v
c.
2.3 Mô hình nghiên c
u
Các lý thuy
t v c c c ti p t c nghiên c u và
phát tri
n trên th gi i. Các nhà nghiên c u v u t t o nên
ngu
n l ng c a doanh nghi p. Có nhi u nhà nghiên c ình nghiên
c
u v i các khái ni i quan h gi a ng marketing,
ng h c h i, c sáng t o n K t qu kinh doanh (Engi Deniz và Omur
Neczam Timurcanday Ozmen, 2012); (2) M
i quan h gi a ng kinh doanh,
ng h c h i n K t qu kinh doanh (Dr. Catherince L Wang, 2008); M i quan
h
gi a c sáng t o, ng kinh doanh n K t qu kinh doanh (R.G.M
Kemp, M. Folkeringa, J.P.J de Jong, E.F.M.Wubben và Zoetermeer, 2003).
b t c m t nghiên c u nào phân tích m t s y u t c c ng nh
n K t qu kinh doanh c a doanh nghi ch n mô hình