B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM NGUYN TH THY VÂN HOÀN THIN QUN TR RI RO TÍN
DNG TI NGÂN HÀNG THNG MI
C PHN K THNG VIT NAM
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.34.02.01 LUN VN THC S KINH T
MC LC
Trang ph bìa
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng biu
Li m đu
Chng 1: TNG QUAN V QUN TR RI RO TÍN DNG CA NGÂN
HÀNG THNG MI 1
1.1. Nhng vn đ chung v ri ro tín dng 1
1.1.1. Khái nim 1
1.1.2. c đim 1
1.1.3. Phân loi 2
1.1.4. Các ch s đánh giá ri ro tín dng 3
1.1.5. Nguyên nhân 4
1.1.5.1. Nguyên nhân t phía khách hàng vay 5
1.1.5.2. Nguyên nhân t phía ngân hàng 5
1.1.5.3. Nhóm nguyên nhân khách quan 5
1.1.6. Hu qu 6
1.1.6.1. i vi ngân hàng 6
1.1.6.2. i vi nn kinh t 6
1.2. Qun tr ri ro tín dng 7
1.2.1. Khái nim v qun tr ri ro tín dng 7
1.2.2. Nguyên tc qun tr ri ro tín dng 8
1.2.3. Nguyên tc Basel II v qun tr ri ro tín dng 10
1.2.4. Phng pháp qun tr ri ro tín dng 11
1.2.4.1. Phân tán ri ro tín dng 11
2.2.2. Chính sách tín dng 26
2.2.3. Mô hình qun tr ri ro tín dng 27 2.2.4. Phân tích ri ro tín dng ti Ngân hàng ngân hàng Thng Mi C
Phn K Thng Vit Nam 29
2.2.4.1. Nhn din và phân tích các nguyên nhân dn đn ri ro tín
dng 29
2.2.4.2. Các bin pháp hn ch ri ro tín dng đã và đang áp dng ti
Ngân hàng Thng Mi C Phn K Thng Vit Nam 39
2.2.5. Phân tích thc trng hoàn thin qun tr tín dng ti Ngân hàng
Thng Mi C Phn K Thng Vit Nam 49
2.2.5.1. Nhng kt qu đt đc 49
2.2.5.2. Nhng hn ch và nguyên nhân 52
Kt lun chng 2 55
CHNG 3: GII PHÁP HOÀN THIN QUN TR RI RO TÍN DNG
TI NGÂN HÀNG THNG MI C PHN K THNG VIT NAM 56
3.1. nh hng phát trin ca Ngân hàng Thng Mi C Phn K Thng Vit
Nam đn nm 2015 và sau nm 2015 56
3.1.1. nh hng phát trin chung 56
3.1.2. nh hng v nâng cao hiu qu qun tr ri ro tín dng 57
3.2. Gii pháp hoàn thin qun tr ri ro tín dng ti Ngân hàng Thng Mi C
Phn K Thng Vit Nam 58
3.2.1. Nhóm gii pháp do bn thân Ngân hàng Thng Mi C Phn K
Thng Vit Nam t chc thc hin 58
3.2.1.1. Nhóm gii pháp v môi trng kinh doanh 58
3.2.1.2. Nhóm gii pháp v điu hành quy trình cp tín dng 62
DANH MC CÁC BNG BIU
1. Bng 2-1: Kt qu kinh doanh và mô hình khách hàng t 2008-2012 19
2. Bng 2-2: D n cho vay theo thi gian t 2008-2012 21
3. Bng 2-3: Tình hình d n và trích lp d phòng t 2008-2012 23
4. Bng 2-4: C cu d n theo ngành ngh t 2008-2012 24
5. Bng 2-5: C cu d n theo loi hình khách hàng t 2008-2012 25
6. Biu đ 2-1: C cu d n theo thi gian t 2008-2012 22
7. Biu đ 2-2: Tình hình n xu nm 2008-2012 24
8. Biu đ 2-3: C cu d n theo khách hàng t 2008-2012 26 LI M U
1. Lý do chn đ tài
Phân tích thc trng
qun tr ri ro tín dng hin nay ti Ngân hàng
Thng Mi C Phn K thng Vit Nam.
xut các gii pháp hoàn thin qun tr tín dng ti Ngân hàng Thng
Mi C Phn K thng Vit Nam.
4. Phng pháp nghiên cu
S dng phng pháp nghiên cu thng kê, so sánh, phân tích đi t c s
lý thuyt đn thc tin nhm gii quyt và làm sáng t mc đích đt ra trong lun
vn.
Tng hp và phân tích các bài vit, các báo cáo t các Tp chí ca NHNN,
Tp chí Phát trin Kinh t, v qun tr ri ro ngân hàng thng mi trong đó bao
gm qun tr ri ro tín dng.
5. ụ ngha thc tin ca khóa lun
Nhm qun tr, gim thiu các ri ro trong hot đng tín dng, nâng cao
cht lng tín dng, hn ch t l n xu, gim trích lp d phòng. T đó nâng
cao hiu qu hot đng kinh doanh ca Ngân hàng TMCP K Thng Vit Nam.
6. B cc khóa lun:
Vi mc tiêu và phng pháp lun trình bày trên, ni dung ca đ tài
đc chia thành 03 chng:
Chng 1: Tng quan v qun tr ri ro tín dng ti Ngân hàng Thng
Mi.
Chng 2: Thc trng v hoàn thiên qun tr ri ro tín dng ti Ngân hàng
Thng Mi C Phn K thng Vit Nam.
Chng 3: Gii pháp nâng cao hiu qu qun tr ri ro tín dng ti Ngân
hàng Thng Mi C Phn K thng Vit Nam.
phòng nga RRTD, vic nhn bit đc đim RRTD là điu cn thit,
RRTD có nhng đc đim sau đây:
- Ri ro mang tính gián tip: Trong quan h tín dng, NH chuyn giao
quyn s dng vn cho khách hàng. RRTD xy ra khi khách hàng gp tn
2
tht và tht bi trong quá trình s dng vn. Do đó, ri ro trong hot đng
kinh doanh ca khách hàng là nguyên nhân ch yu gây nên RRTD cho
NH.
- Ri ro có tính cht đa dng và phc tp: đc đim này biu hin s đa
dng, phc tp ca nguyên nhân, hình thc và hu qu ca RRTD. Do đó,
khi phòng nga và x lý RRTD phi chú Ủ đn mi du hiu, xut phát t
nguyên nhân bn cht và hu qu do RRTD đem li đ có bin pháp
phòng nga phù hp.
- RRTD có tính tt yu luôn tn ti gn lin vi hot đng tín dng ca
NHTM: Tình trng thông tin bt cân xng đã làm cho NH không th nm
bt đc các du hiu ri ro mt cách toàn din và đy đ, điu này làm
cho bt k khon vay nào cng tim n nhng ri ro. Kinh doanh NH là
kinh doanh ri ro mc đ phù hp và đt đc li nhun tng ng.
1.1.3. Phân loi
Nu cn c theo nguyên nhân phát sinh, ri ro tín dng đc phân chia nh
sau:
- Ri ro giao dch: là mt hình thc ri ro tín dng mà nguyên nhân phát
sinh là do nhng hn ch trong quá trình giao dch và xét duyt cho vay,
đánh giá khách hàng. Ri ro giao dch có ba b phn chính là:
o Ri ro la chn: đây là ri ro liên quan đn quá trình đánh giá và
phân tích tín dng, khi ngân hàng la chn nhng phng án vay
Tng tài sn có ri ro quy đi
T l an toàn vn là mt ch tiêu quan trng phn ánh nng lc tài chính ca
NHTM, đc dùng đ xác đnh kh nng ca ngân hàng trong vic thanh toán các
khon n có thi hn và đi mt vi các ri ro tín dng. Nó th hin mc đ ri ro
mà các ngân hàng đc phép mo him trong s dng vn.
T l n quá hn
N quá hn
T l n quá hn = x 100%
Tng d n
Ch tiêu này cho thy tình hình n quá hn ti ngân hàng, đng thi phn ánh
kh nng qun lý tín dng ca ngân hàng trong khâu cho vay, đôn đc thu hi n
ca ngân hàng đi vi các khon vay. ây là ch tiêu đc dùng đ đánh giá cht
lng tín dng cng nh ri ro tín dng ti ngân hàng. T l n quá hn càng cao
4
th hin ri ro tín dng ca ngân hàng càng cao, đng ngha vi vic cha có hiu
qu trong qun tr ri ro tín dng.
T trng n xu / Tng d n cho vay
Tng n xu
T trng n xu/tng d n cho vay = x 100%
Tng d n
Bên cnh ch tiêu t l n quá hn, ngi ta còn dùng ch tiêu t trng n
xu/tng d n cho vay đ phân tích thc cht tình hình cht lng tín dng ti
ngân hàng. Tng n xu ca ngân hàng là nhng khon n quá hn t 91 ngày tr
lên mà không đòi đc và không đc tái c cu. T trng n xu càng cao th
thoát, nh hng đn kh nng tr n. Cng có th do khách hàng thiu thin chí
trong vic tr n vay ngân hàng hoc ri ro tín dng do khách hàng c ý la đo.
1.1.5.2. Nguyên nhân t phía ngân hàng
Cán b ngân hàng không chp hành nghiêm túc ch đ tín dng và các điu
kin cho vay
Chính sách và quy trình cho vay cha cht ch, cha có quy trình qun tr ri
ro hu hiu, cha chú trng đn phân tích khách hàng, xp loi ri ro tín dng đ
tính toán điu kin vay và kh nng tr n. i vi cho vay doanh nghip nh và cá
nhân, quyt đnh cho vay ca ngân hàng ch yu là da trên kinh nghim, cha áp
dng đn công c chm đim tín dng.
Nng lc d báo, phân tích và thm đnh tín dng, phát trin và x lý khon
vay có vn đ ca cán b tín dng còn rt yu, nht là đi vi các ngành đòi hi
hiu bit chuyên môn cao dn đn sai lm trong quyt đnh cho vay. Mt khác, cng
có th quyt đnh cho vay đúng đn nhng do thiu kim tra kim soát sau khi cho
vay dn đn khách hàng s dng vn sai mc đích nhng ngân hàng không ngn
chn kp thi.
Thiu thông tin v khách hàng hay thiu thông tin tín dng tin cy, kp thi,
chính xác đ xem xét, phân tích trc khi cp tín dng.
Nng lc và phm cht đo đc ca mt s cán b tín dng cha đ tm và
vn đ qun lý, s dng, đãi ng cán b ngân hàng cha tha đáng cng là nguyên
nhân dn đn ri ro tín dng cho ngân hàng.
1.1.5.3. Nhóm nguyên nhân khách quan
Là nhng tác đng ngoài ý chí ca khách hàng và ngân hàng, nh:
6
- S thay đi ca môi trng t nhiên nh thiên tai, dch bnh, bão lt gây
tn tht cho khách hàng vay vn kinh doanh.
kinh doanh ca các doanh nghip, doanh nghip thiu vn s gp khó khn đ sn
7
xut kinh doanh dn đn đi sng công nhân gp khó khn. S khng hong t h
thn ngân hàng nh hng rt ln đn toàn b nn kinh t. Nó làm cho nn kinh t
b suy thoái, giá c tng, sc mua gim, tht nghip tng, xã hi mt n đnh.
Mt khác, mi liên h v tin t, đu t gia các nc phát trin rt nhanh
nên tác đng do khng hong ri ro tín dng ti mt nc cng nh hng trc tip
đn nn kinh t các nc có liên quan. Ngày nay, nn kinh t mi quc gia đu ph
thuc vào nn kinh t khu vc và th gii, do đó h thng ngân hàng ca mt quc
gia gp khó khn cng nh hng đn nn kinh t th gii.
1.2. Qun tr ri ro tín dng
1.2.1. Khái nim v qun tr ri ro tín dng
Qun tr ri ro tín dng là quá trình tip cn ri ro tín dng mt cách khoa hc,
toàn din và có h thng nhm nhn dng, kim soát, phòng nga và gim thiu
nhng tn tht, mt mát và nhng nh hng bt li ca ri ro tín dng. Qun tr
ri ro tín dng gm bn hot đng c bn: nhn din ri ro tín dng, đo lng ri
ro, đánh giá ri ro và tài tr ri ro. Các hot đng này đc thc hin liên tip nhau
to thành mt quá trình cht ch: kt qu ca mi khâu trc s là tin đ đnh
hng cho khâu sau.
- Nhn din ri ro tín dng: là quá trình xác đnh liên tc và có h thng
trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng. Nhn din ri ro tín dng bao
gm các công vic: theo dõi, xem xét, nghiên cu môi trng hot đng tín
dng và toàn b hot đng tín dng ca ngân hàng, nhm thng kê tt c
các ri ro, không ch gm nhng ri ro đã và đang xy ra, mà còn d báo
nhng dng ri ro mi có th xut hin đi vi ngân hàng, trên c s đó đ
xut các gii pháp đo lng, kim soát và tài tr ri ro tín dng phù hp.
chp nhn mc đ, loi ri ro ngân hàng nào chính là điu kin quan trng đ điu
tit nhng tác đng tiêu cc ca chúng trong quá trình qun lý ri ro.
Hai là, nguyên tc điu hành ri ro cho phép. Nguyên tc này đòi hi phn
ln ri ro trong gói ri ro cho phép phi có kh nng điu tit trong quá trình qun
lý, mà không ph thuc vào nhng hoàn cnh khách quan và ch quan ca nó. Ch
đi vi nhng loi ri ro nh vy thì các nhà qun tr ngân hàng mi có th s dng
tt c nhng “v khí”, “ngh thut” ca mình đ điu tit chúng. Ngoài ra, đi vi
các loi ri ro không có kh nng “điu chnh” cn phi đc chuyn đy sang các
9
công ty bo him bên ngoài.
Ba là, nguyên tc qun lý đc lp các ri ro riêng bit. Mt trong nhng
nguyên lỦ c bn ca lý thuyt qun tr ri ro là các loi ri ro khá đc lp vi nhau
và s thit hi do mt loi nào đó trong “gói ri ro cho phép” gây nên không nht
thit s làm tng xác sut xy ra vi các loi ri ro khác. Nói cách khác, v nguyên
tc s thit hi đi vi ngân hàng do các loi ri ro khác nhau gây nên là khá đc
lp vi nhau và quá trình qun lý chúng cn phi đc điu tit riêng bit, không
th gp các loi ri ro khác nhau vào mt nhóm đ đa ra cùng mt phng pháp
điu hành.
Bn là, nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và mc đ thu nhp.
Nguyên tc này là nn tng ca lý thuyt qun tr ri ro. Các ngân hàng trong quá
trình hot đng ca mình ch đc phép chp nhn các loi, mc đ ri ro mà thit
hi khi chúng xy ra mc không đc cao quá mc thu nhp phù hp. Có ngha
rng, tt c các loi ri ro có mc đ ri ro cao hn mc đ thu nhp mong đi cn
phi đc loi b.
Nm là, nguyên tc phù hp gia mc đ ri ro cho phép và kh nng tài
chính. Giá tr thit hi mà ngân hàng mong mun t nhng khon ri ro phi phù
ngân hàng cn phi đc loi b khi “gói ri ro cho phép”. Hay nói cách khác,
chúng ch đc cho vào khi có kh nng chuyn đy cao sang các đi tác hoc các
công ty bo him bên ngoài.
Trên đây là 9 nguyên tc c bn đ t đó mi ngân hàng xây dng cho mình
mt chính sách qun tr ri ro ngân hàng riêng bit. Chính sách qun tr ri ro ngân
hàng phi đc xem là mt phn quan trng trong chin lc hot đng chung ca
ngân hàng và nó đòi hi phi xây dng đc mt h thng phòng chng t xa, đa
ra đc gii pháp nhm điu tit các tác đng xu đn tình hình tài chính ca ngân
hàng.
1.2.3. Nguyên tc Basel II v qun tr ri ro tín dng
Basel II s dng khái nim “Ba tr ct”:
Tr ct th I: liên quan ti vic duy trì vn bt buc. Theo đó, t l vn bt
buc ti thiu (CAR) vn là 8% ca tng tài sn có ri ro nh Basel I. Tuy nhiên,
ri ro đc tính toán theo ba yu t chính mà ngân hàng phi đi mt: ri ro tín
dng, ri ro vn hành (hay ri ro hot đng) và ri ro th trng. So vi Basel I,
cách tính chi phí vn đi vi ri ro tín dng có s sa đi ln, đi vi ri ro th
11
trng có s thay đi nh, nhng hoàn toàn là phiên bn mi đi vi ri ro vn
hành.
Tr ct th II: liên quan ti vic hoch đnh chính sách ngân hàng, Basel II
cung cp cho các nhà hoch đnh chính sách nhng “công c” tt hn so vi Basel
I. Tr ct này cng cung cp mt khung gii pháp cho các ri ro mà ngân hàng đi
mt, nh ri ro h thng, ri ro chin lc, ri ro danh ting, ri ro thanh khon và
ri ro pháp lý, mà hip c tng hp li di cái tên ri ro còn li (residual risk).
Tr ct th III: Các ngân hàng cn phi công khai thông tin mt cách thích
đáng theo nguyên tc th trng. Basel II đa ra mt danh sách các yêu cu buc
dng. Vic trích lp d phòng phi cn c vào thc t tr n vay thay vì cn c vào
kh nng tr n và lch s tr n trong quá kh ca khách hàng. Hin nay hu ht
các ngân hàng trên th gii đu tin hành phân loi khon vay thành các mc đ ri
ro t cao đn thp bên cnh vic kt hp vi xp hng khách hàng. T đó xác đnh
mc trích lp d phòng cn thit là bao nhiêu đ đm bo d phòng cho tn tht khi
xy ra đng thi cng phi đm bo hiu qu kinh doanh ca ngân hàng.
1.2.4.3. Qun tr h thng thông tin tín dng
i vi NHTM Vit Nam hin nay, hot đng tín dng vn là hoat đng mang
li thu nhp ch yu, nhng thc t thì hot đng tín dng vn còn tim n ri ro rt
cao, cht lng tín dng cha đc ci thin đáng k. Có rt nhiu nguyên nhân gây
ra ri ro tín dng trong hot đng ca NHTM Vit Nam, nhng nguyên nhân ch
yu là do ngân hàng không có đc thông tin đy đ v khách hàng đ xem xét
quyt đnh cp tín dng. Vì vy, vic t chc tt h thng thông tin tín dng s h
tr đc lc cho công tác thm đnh khách hàng vay, giúp hn ch và phòng nga ri
ro ngay t khâu thm đnh h s vay.
Ti Vit Nam, Trung tâm Thông tin tín dng là đn v đu mi, đóng vai trò
quan trng trong vic đnh hng hot đng, t chc, hng dn trin khai nghip
v và cung cp thông tin trong toàn h thng ngân hàng.
1.2.4.4. Bin pháp kim tra, giám sát
Kim tra và giám sát là các hot đng nên thng xuyên đc thc hin trc
khi cho vay, trong khi cho vay và sau khi cho vay đ có th theo dõi, đánh giá và có
k hoch phòng nga cng nh khc phc ri ro tín dng hp lỦ, đúng lúc. 13
1.2.4.5. Bo him tin vay
1.2.5.2. Mô hình qun tr ri ro tín dng phân tán
Mô hình này cha có s tách bch gia chc nng qun lý ri ro, kinh doanh
và tác nghip. Trong đó, phòng tín dng ca ngân hàng thc hin đy đ 3 chc
nng và chu trách nhim đi vi mi khâu chun b cho mt khon vay.
im mnh:
- Gn nh.
- C cu t chc đn gin.
- Thích hp vi ngân hàng quy mô nh.
im yu:
- Nhiu công vic tp trung ht mt ni, thiu s chuyên sâu.
- Vic qun lý hot đng tín dng đu theo phng thc t xa da trên s
liu chi nhánh báo cáo lên hoc qun lý gián tip thông qua chính sách tín
dng.
1.3. Kinh nghim hoàn thiên qun tr ri ro tín dng ti mt s ngân
hƠng thng mi trên th gii đi vi Vit Nam
1.3.1. Kinh nghim ca ngơn hƠng thng mi ti Thái Lan
Mc dù có b dy hot đng hàng trm nm nhng vào nm 1997 - 1998, h
thng ngân hàng Thái Lan vn b chao đo trc cn khng hong tài chính - tin
t. Trc tình hình đó, các ngân hàng Thái Lan đã có mt lot thay đi cn bn
trong h thng tín dng.
Th nht, tách bch, phân công rõ chc nng các b phn và tuân th các khâu
trong quy trình gii quyt các khon vay. Có th thy điu này các ngân hàng
Bangkok bank và Siam comercial bank (SCB). Còn quy trình cho vay ca Kasikorn
bank li đc tng kt nh sau: tip xúc khách hàng/phân tích tín dng/thm đnh
tín dng/đánh giá ri ro/quyt đnh cho vay/th tc giy t hp đng/đánh giá cht
lng, xem li khon vay.
Th hai, tuân th nghiêm ngt các vn đ có tính nguyên tc trong tín dng.
khách hàng b xp t n cn chú ý hoc thp hn, mà đu là nhng khách hàng
thuc n nhóm 1. Tuy nhiên, trong trng hp du hiu cnh báo sm có chiu
hng có nh hng bt li đi vi khách hàng vay, khi đó cn xem xét đ có th
xp loi khách hàng vào nhóm n cn chú ý hoc thp hn.
16
i vi các khon n đc phân loi vào n xu, thì ti đa trong vòng 30 ngày
làm vic, h s phi đc chuyn ngay cho b phn qun lý tài sn đc bit đ theo
dõi nhm:
- Xem xét li tt c các loi giy t và tài sn ký qu. Khi cn thit có th
sa đi đ hoàn chnh các giy t và tài sn đó
- ánh giá kh nng ca khách hàng và sn sàng thc hin c cu li n
trong mt khon thi gian thích hp.
- Trng hp cn thit s tin hành nhng th tc pháp lý thích hp đ thu
hi các khon tín dng.
- a ra chin lc thu hi khon n cng nh phân loi vào các nhóm n
thích hp
- Tin hành giám sát cht ch và kim tra thng xuyên hn đi vi các
khon n này.
1.3.3. Bài hc kinh nghim cho Vit Nam
Cn sm phát hin và cho đóng ca các t chc tín dng, ngân hàng “có vn
đ” v tài chính, nht là khi ngân hàng c phn; xúc tin c cu li các ngân hàng
yu kém; kim soát cht ch hn và ngn chn tình trng cho vay, thanh toán đi
ngoi tràn lan, gim bt các bo lãnh d dãi ca NHNN dành cho các ngân hàng,
các t chc tín dng yu kém đ ngn chn nhng tn tht tài chính to ln có th
xy ra.
Tng kt, nghiên cu, áp dng các loi hình ngân hàng, công ty tài chính mi,