B GIÁO DCăVẨăẨOă TO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM
o0o
NGUYN NGCăIP NGHIÊN CU CÁC NHÂN T NHăHNGăN
QUYTăNH LA CHN NHÀ CUNG CP NGUYÊN
PH LIU CA CÁC DOANH NGHIP MAY XUT
KHUăTRểNăA BÀN TP. H CHÍ MINH LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H Chí Minh ậ Nmă2013


Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t này là công trình nghiên cu ca
bn thơn, đc đúc kt t quá trình hc tp và nghiên cu thc tin trong thi gian
qua. Các thông tin và s liu trong đ tƠi nƠy đc thu thp và s dng mt cách
trung thc.

Thành ph H Chí Minh, nm 2013.

Tác gi
Nguyn Ngc ip
ii

MCăLC
Trang
TRANG PH BÌA

may mc Vit Nam 22
2.2.2 Thc trng phát trin nguyên ph liu may mc Vit Nam 26
2.2.3 Th trng nguyên ph liu may mc Vit Nam 28
2.3  xut mô hình nghiên cu 32
2.3.1 Lý do la chn mô hình nghiên cu 32
2.3.2 Các yu t trong mô hình nghiên cu đ xut 34
2.3.3 Các gi thuyt ca mô hình: 37
TÓM TT CHNG 2 38
CHNG 3 : THIT K NGHIÊN CU 39
3.1 Quy trình nghiên cu 39
3.2 Thit k nghiên cu 39
3.3 Nghiên cu đnh tính 40
3.3.1 Tho lun tay đôi 40
3.3.2 iu chnh mô hình nghiên cu. 40
3.3.3 Xây dng thang đo 41
3.4 Nghiên cu đnh lng 44
3.4.1 Mc tiêu 44
3.4.2 Phng pháp thc hin 44
3.5 Phng pháp chn mu và thit k mu 46
3.5.1 Phng pháp chn mu 46
3.5.2 Thit k mu 46
TÓM TT CHNG 3 48
CHNG 4 : PHỂN TệCH KT QU NGHIÊN CU 49
iv

4.1 Mô t mu nghiên cu 49
4.1.1 c đim v quy mô, th trng và t trng xut khu 49
4.1.2 Ngun cung cp nguyên ph liu 50
4.2 Thang đo các nhơn t nh hng đn quyt đnh la chn nhà cung cp
nguyên ph liu ca các doanh nghip may xut khu  TP. H Chí Minh.

PH LC 5: DANH SÁCH DOANH NGHIP THAM GIA KHO SÁT . 94
PH LC 6: KT QU PHÂN TÍCH SPSS 100
PH LC 7 : CÁC PHNG THC XUT KHU HÀNG DT MAY 115
vi DANHăMCăBNG,ăBIU

Bng 2.1. Tng hp các yu t đánh giá la chn NCC bi cá nhân (Dickson) 15
Bng 2.2. So sánh xp hng ca các yu t nh hng la chn NCC giai đon
1966-1990 và 1990- 2001 16
Bng 2.3. Các yu t trong mô hình nghiên cu ca Teng S.G và Jaramillo H. 18
Bng 2.4. Các yu t trong mô hình nghiên cu ca Murat và Asli 20
Bng 2.5. Các yu t trong mô hình nghiên cu ca Sim và các cng s 21
Bng 2.6. S liu thng kê các doanh nghip dt Vit Nam 26
Bng 2.7. Sn lng vi sn xut trong nc qua các nm 27
Bng 2.8. S liu nhp khu nguyên ph liu may mc ca Vit Nam t 2007 đn
2012 29
Bng 2.9. Th trng nhp khu nguyên ph liu may mc nm 2011, 2012 30
Bng 2.10. Tng hp các mô hình nghiên cu 32
Bng 4.1. c đim phân b mu quy mô doanh nghip 49
Bng 4.2. c đim phân b mu th trng xut khu và t trng xut khu 50
Bng 4.3. c đim phân b mu ngun cung cp ph liu 50
Bng 4.4. c đim phân b mu ngun cung cp nguyên liu 51
Bng 4.5. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắChi phí nguyên ph liu” 51
Bng 4.6. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắCht lng nguyên ph liu” 52
Bng 4.7. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắPhơn phi” 52
Bng 4.8. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắ linh hot” 53
Bng 4.9. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắS đi mi” 53
Bng 4.10. H s Cronbach’s Alpha ca thang đo ắ tin cy” 54


viii DANHăMCăHỊNH

Hình 2.1. Mô hình phơn tích s đ mua 10
Hình 2.2. Mô hình ca Webster và Wind - hành vi mua ca t chc 12
Hình 2.3. Mô hình ca Sheth- hành vi mua ca ngi mua công nghip 14
Hình 2.4.  th biu din giá tr gia tng ca chui giá tr dt may 25
Hình 2.5. Mô hình nghiên cu đ xut 37
Hình 3.1. Quy trình nghiên cu 39
Hình 4.1. Mô hình nghiên cu đƣ điu chnh 61
TÓM TT LUNăVN
T nhng yêu cu c bn v phát trin nguyên ph liu cho ngƠnh may mc
Vit Nam, tác giá đƣ thc hin đ tƠi ắNghiênăcuăcácănhơn tănhăhngăđnă
quytăđnhălaăchnănhƠăcungăcpănguyênăphăliuăcaăcácădoanhănghipămayă
xutăkhuătrênăđaăbƠnăTp.HăChíăMinh” nhm mc tiêu:
- Khám phá vƠ xác đnh các nhơn t nh hng đn quyt đnh la chn
nhƠ cung cp ca các doanh nghip may xut khu.
- ánh giá mc đ nh hng ca các nhơn t đn quyt đnh la chn
nhƠ cung cp ca các doanh nghip may xut khu.
-  xut mt s gii pháp giúp các nhƠ cung cp nguyên ph liu ti
Vit Nam gn kt khách hƠng, chim lnh th trng các doanh nghip
may xut khu  Tp.H Chí Minh mt cách tt nht.
Qua các mô hình nghiên cu có liên quan, tác gi đƣ s dng mô hình nghiên
cu ca Murat Albayrakoglu M. và Asli Koprulu (2007) [28], kt hp vi mô hình
ca Teng S. G. vƠ Jaramilo H. (2005) [33] , mô hình ca Sim H.K. vƠ các cng s
(2010) [31] đ xơy dng mô hình nghiên cu các yu t nh hng đn quyt đnh
la chn NCC ca các doanh nghip may xut khu trên đa bƠn Tp.H Chí Minh.
T các lí thuyt kt hp vi nghiên cu đnh tính, nghiên cu đnh lng, tác
gi tin hƠnh b sung thang đo, kim đnh thang đo bng h s tin cy Cronbach’s
Alpha và phơn tích nhơn t khám phá EFA, sau đó tác gi phơn tích hi quy bi đ
tìm ra phng trình hi quy. Kt qu cho thy nhơn t ắCht lng nguyên ph
liu” có tng quan thun vi quyt đnh la chn NCC nguyên ph liu, vƠ lƠ yu
t có mc đ nh hng quan trng nht. K đn lƠ nhơn t ắChi phí nguyên ph
liu”, ắ tin cy”, cui cùng lƠ nhơn t ắPhơn phi ậ  linh hot”. NgoƠi ra tác
gi cng kim đnh đc rng không có s khác bit v Quy mô doanh nghip trong
quyt đnh la chn nhƠ cung cp NPL ca các doanh nghip may xut khu 
Tp.H Chí Minh.
1

CHNGă1ă: TNGăQUANăNGHIểNăCUăăTẨI

1.2 Mcătiêuănghiênăcu
- Khám phá vƠ xác đnh các nhân t nh hng đn quyt đnh la chn
nhà cung cp ca các doanh nghip may xut khu.
- ánh giá mc đ nh hng ca các nhân t đn vic la chn nhà cung
cp ca các doanh nghip may xut khu.
-  xut mt s gii pháp giúp các nhà cung cp nguyên ph liu ti Vit
Nam khc phc các đim yu ca mình, gn kt khách hàng, chim lnh
th trng các doanh nghip may xut khu  TP. H Chí Minh mt cách
tt nht.
1.3 iătngăvƠăphmăviănghiênăcu
- i tng nghiên cu: yu t nh hng đn quyt đnh la chn nhà
cung cp nguyên ph liu ti các doanh nghip may xut khu  Tp .H
Chí Minh.
- i tng kho sát: các doanh nghip may xut khu trên đa bàn Tp. H
Chí Minh.
- Phm vi nghiên cu:  tài tp trung nghiên cu trên đa bàn Tp.H Chí
Minh trong khong thi gian 2 tháng t tháng 7 đn tháng 8 nm 2013.
1.4 Phngăphápănghiênăcu
1.4.1 Phngăphápălună
Áp dng phng pháp suy din, hay nghiên cu đnh lng.
1.4.2 Phngăphápăthuăthpăthôngătin
- Áp dng phng pháp nghiên cu ti bƠn đ thu thp thông tin th cp và
t liu đ nghiên cu lý thuyt qua các ngun sách, tài liu chuyên kho
và truy cp internet t các trang thông tin đin t ca Tng cc Hi Quan,
Tng cc Thng Kê, Hip hi dt may Vit Namầ
3

- Áp dng phng pháp phng vn chuyên gia và điu tra thc t đ thu
thp thông tin s cp.
+ Nghiên cu s b đnh tính bng cách phng vn sơu 9 đi tng

tích, và các yu t quan trng đ có đc chui cung ng thƠnh công trong điu
kin tòan cu hóa cng đc xem xét. Mt mô hình ca phng pháp phơn tích th
bc AHP mà các công ty may mc có th s dng đ la chn các nhà cung cp
hên ti và chin lc qun lí nhà cung cp cng đc to ra da trên kt qu ca
mô hình. Mô hình bao gm sáu yu t sau: chi phí, cht lng, phân phi, đ linh
hat, s đi mi, đ tin cy.
* Sim, H.K và các cng s (2010), Kho sát các yu t la chn nhà cung
cp trong ngành công nghip sn xut  Malaysia, Hi tho h thng qun lí và
công nghip c khí Châu Á Thái Bình Dng ln 11 –APIEM. [31]
Sau hai thp k công nghip hóa  Malaysia, công nghip sn xut phát trin
rt nhanh, nhng yêu cu đi vi nhà cung cp cng thay đi. Bn kho sát đc
gi đn 80 doanh nghip  Melaka, Malaysia đ xác đnh các yu t nh hng đn
vic la chn nhà cung cp. Có bn yu t quan trng là: chi phí, cht lng, phân
phi, dch v. Hai yu t khác cng không kém phn quan trng là: mi quan h vi
nhà cung cp, cách qun tr và t chc ca nhà cung cp.
1.5.2 Nghiênăcuătrongănc
* ào Vn Tú (2008), Phát trin sn xut nguyên ph liu may mc Vit
Nam, Lun án tin s kinh t hc. [5]
Mc tiêu ca nghiên cu này nhm nghiên cu, h thng hóa các lí lun v
sn xut nguyên ph liu may mc Vit Nam, phân tích thc trng phát trin sn
xut nguyên ph liu, c th là sn xut si ậ dt vi, và sn xut ch may, ch ra
nhng tn ti, bt cp sau: thu hút vn cha hiu qu, phát trin ngun nhân lc
5

cha phù hp, gii pháp nâng cao sc cnh tranh sn phm thp, liên kt trong
ngành còn yu, quy hoch đu t chm, nguyên liu thng ngun là bông, dâu tm
t phát trin yu, cha có chin lc xây dng thng hiu. T đó lun án đa ra
mt s gii pháp tng ng nhm phát trin sn xut nguyên ph liu may mc VN
hiu qu và bn vng theo hng công nghip hóa, hin đi hóa.
* oàn Th Hi Ngân (2009), Gii pháp nâng cao nng lc cnh tranh

k và phân phi. Các gii pháp đc đt ra nh doanh nghip phi có s liên kt vi
nhau, to uy tín trong vic đm bo cht lng, thi gian giao hƠng, vƠ đy mnh
xây dng thng hiu, tìm kim kênh phân phi.
1.6 TínhămiăcaăđătƠi
Vn đ ct lõi trong vic khc phc nhng bt cp ca ngành dt may xut
khu là phi chuyn đi phng thc xut khu t hình thc CMT sang FOB,
ODM. Do đó, cn phi ch đng trong phn cung cp nguyên ph liu, tng giá tr
gia tng trong xut khu. ƣ có rt nhiu đ tài nghiên cu v thc trng phát trin
NPL Vit Nam, v trí ca ngành dt may trong toàn b chui giá tr dt may toàn
cu cng nh đánh giá nng lc cnh tranh ca các doanh nghip, đ t đó đa ra
các gii pháp thit thc nhm nâng cao s phát trin ca ngành dt may Vit Nam
nói chung cng nh ngƠnh ph tr may mc, NPL nói riêng.
Tuy nhiên, vn cha có nghiên cu nƠo đa ra các hng gii pháp c th
giúp các doanh nghip NPL may mc Vit Nam đi sơu thơm nhp vào th trng
các doanh nghip may Vit Nam. Thc t doanh nghip NPL Vit Nam đang phi
cnh tranh gay gt vi th trng nc ngoƠi nh Trung Quc, Ơi Loan, HƠn
Quc, Nht Bn. Do đó, nghiên cu nƠy đc thc hin nhm mc tiêu khám phá
các nhân t nh hng đn quyt đnh la chn nhà cung cp NPL ca các doanh
nghip may xut khu. T đó đ xut mt s gii pháp giúp các doanh nghip NPL
khc phc các đim yu ca mình, có chin lc kinh doanh và sn xut hiu qu
nhm đáp ng đc th trng may mc nhiu tim nng nƠy.
7

C th, nghiên cu đc thc hin trên đa bàn Tp.H Chí Minh lƠ ni tp
trung nhiu doanh nghip may xut khu ca Vit Nam (chim gn 40% tng giá tr
sn xut ca toàn ngành) [4], nên kt qu nghiên cu có th đc áp dng rng rãi
cho c ngành may xut khu Vit Nam. Nghiên cu đƣ tng hp đc các yu t
chính nh hng đn quyt đnh la chn NCC nguyên ph liu ca các doanh
nghip may xut khu trên đa bàn Tp.H Chí Minh, qua kt qu nghiên cu đnh
lng đ đánh giá đc mc đ nh hng c th ca tng nhân t, và t đó có các

Krishna K. Halvadar (2010) li đnh ngha khách hƠng doanh nghip là các
t chc t nhơn, tìm kim li nhun bao gm các doanh nghip sn xut và dch v
vƠ đc phân thƠnh 3 nhóm nh sau: các nhà phân phi công nghip, nhà sn xut
thit b gc (Original Equipment Manufactors ậ OEMs),nhng khách hƠng ngi s
dng. [27]
2.1.1.2 Hành vi mua ca khách hàng doanh nghip.
Theo Webster và Yoram Wind (1972), nhng ngi đƣ đi tiên phong trong
nhng lnh vc nƠy đnh ngha hƠnh vi mua hƠng ca khách hàng doanh nghip là
mt quyt đnh theo đó doanh nghip thit lp các yêu cu cho các sn phm và
dch v đc mua vƠ xác đnh, đánh giá, la chn các nhà cung cp khác nhau. [35]
Thc t, trong nhiu trng hp b phn mua hàng không phi lƠ ngi s
dng trc tip các sn phm, hàng hóa và dch v đc mua mƠ nó liên quan đn
nhiu phòng ban khác nhau. B phn mua hƠng thng tham kho ý kin ca các
phòng ban khác nhau nh b phn s dng hƠng, các đng nghip, và c nhng nhà
qun tr cp cao. Do đó, quyt đnh mua hàng ca mt doanh nghip không đn
gin là công vic ca mt cá nhân, mà nó là kt qu ca quá trình tng tác gia các
nhân viên mua hàng chuyên nghip, ngi s dng hàng hóa và dch v và nhng
cá nhân, b phn khác có liên quan.[19]
2.1.2 QuyătrìnhămuaăhƠngăca kháchăhƠngădoanhănghip
9

2.1.2.1 Quy trình mua hàng ca khách hàng doanh nghip:
Quy trình mua hàng ca khách hàng doanh nghip bao gm nhiu giai
đon.Mc đ quan trng ca mi giai đon s ph thuc vào tình hung mua hàng
khác nhau. Robinson và các cng s (1967) đƣ phát trin 8 giai đon ca quy trình
mua hàng trong th trng doanh nghip, và gi chúng lƠ ắtrình t mua hƠng” nh
sau:[29]
- Nhn din nhu cu
- Mô t nhu cu (chng loi, s lng)
- Xác đnh quy cách sn phm

li có thay đi
Mua hàng
lp li không
thay đi
Trìnhătămua
1. Nhn din nhu cu
Quan trng
nht
Tt c các
bc đu quan
trng

2. Mô t nhu cu (chng loi, s
lng)

3. Xác đnh quy cách sn phm

4. Tìm kim các nhƠ cung cp 5. Yêu cu chƠo hang 6. La chn nhƠ cung cp

Quan trng
nht
7. LƠm th tc đt hƠng

8. ánh giá kt qu thc hin

quyt đnh mua ca mt doanh nghip thƠnh 4 nhóm chính: Môi trng, doanh
nghip, trung tâm mua hàng, cá nhân.
- Yu t môi trng: bao gm các yu t vt lí, công ngh, kinh t, chính tr,
lut pháp, vn hóa, th hên c th hn lƠ s nh hng ca nhà cung cp, khách
hàng, chính ph, t chc công đoƠn, các t chc chính ph và xã hi, đi th cnh
tranh. Các yu t môi trng cung cp thông tin v nhà cung cp, s có sn ca
hàng hoá và dch v, quy đnh các giá tr và chun mc, điu kên chung v kinh
doanh.
- Yu t doanh nghip: gm nhóm các yu t công ngh ca doanh nghip,
cu trúc ca doanh nghip, nhim v và mc tiêu, nhân viên ca doanh nghip. Mi
nhóm yu t ca DN có mi tng quan vƠ ph thuc ln nhau trong nhng tình
hung mua c th và nh hng đc thù đn c cu và chc nng ca trung tâm
mua.
- Yu t quan h (Trung tơm mua hƠng): thng gm mt s ngi tham gia
có mc đ quan tâm, quyn hn và sc thuyt phc khác nhau. Mt trung tâm mua
gm các thành viên sau: ngi s dng, ngi mua, ngi nh hng, ngi quyt
đnh, ngi gác cng. Wesley và Thomas phát trin mô hình hành vi mua ca
12

Webster và Yoram Wind, đƣ đ ngh b sung thành viên th sáu vào trung tâm mua
lƠ ngi khi đu (Initiators). [36]
- Yu t cá nhân: mi ngi tham gia vào quá trình mua sm đu có nhng
đng c, nhn thc và s thích riêng ca cá nhân mình. Nhng yu t này ph thuc
vào tui tác, thu nhp, trình đ ngh nghip, nhân cách, thái đ đi vi ri ro, và
vn hóa ca ngi tham gia.
YU T DOANH NGHIP
Công ngh ca

-Nhu cu và mong mun
-Quan đim và nhn thc
YU T QUAN H (TRUNG TÂM MUA)
- Tng tác gia các cá nhân
- Chc nng ca nhóm
13

im mnh ca mô hình này là phân tích toàn din, vƠ xác đnh nhiu bin
quan trng có th đc xem xét đ phát trin chin lc kinh doanh và tip th.Tuy
nhiên, mô hình này hn ch trong vic gii thích s nh hng c th ca các bin.
2.1.3.2 Mô hình ca Sheth– Hành vi mua ca ngi mua công nghip
(1973.)[30]
Giáo s Sheth Jagdish N. đƣ phát trin mô hình Sheth vƠo nm 1973. Mô
hình này, th hin trong hình 1.3 nhn mnh đn vic ra quyt đnh ca hai hay
nhiu cá nhân, và các khía cnh tâm lý ca vic ra quyt đnh ca các cá nhân trong
hành vi mua ca doanh nghip .Mô hình này bao gm ba thành phn và các yu t
tình hung tng ng, trong đó xác đnh la chn mt nhà cung cp hoc mt
thng hiu trong quá trình quyt đnh mua ca mt doanh nghip.
S khác bit gia kì vng ca ngi mua cá nhân (thành phn 1) bi các yu
t sau: (a) Nn tng ca cá nhân, (b) Các ngun thông tin, (c) Hot đng tìm kim,
(d) Thay đi nhn thc, (e) Hài lòng vi vic mua sm trong quá kh. Nn tng ca
mi cá nhân ph thuc vƠo trình đ hc vn, vai trò ca h trong công vic và cuc
sng.
Trong thành phn s (2) có đn 6 bin quyt đnh quá trình mua đc quyt
đnh bi mt cá nhân hay nhóm (hai hay nhiu cá nhân tr lên). Theo mô hình ca
Sheth, quy mô ca doanh nghip càng ln, và mc đ phân cp càng cao, thì kh
nng quyt đnh bi nhóm s nhiu hn.
Trong thành phn s (3) ca mô hình này ch ra phng pháp đ gii quyt
xung đt trong quá trình ra quyt đnh theo nhóm. Phng pháp gii quyt vn đ
và thuyt phc đc s dng khi có mt s tho thun v các mc tiêu ca t chc.