TRNG I HC KINH T TP. HCM
VIN ÀO TO SAU I HC
o0o

DOANH TH NGÂN HÀ

THC TRNG VÀ GII PHÁP NÂNG CAO
TÍNH MINH BCH THÔNG TIN TRÊN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH CA CÁC CÔNG
TY C PHN NIÊM YT  VIT NAM
LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH – NM 2013
TRNG I HC KINH T TP. HCM
VIN ÀO TO SAU I HC
o0o
Dù đã c gng tìm kim tài liu, nghiên cu và hc hi, song lun vn không
tránh khi nhng khim khuyt. Kính mong nhn đc s góp ý t Quý Thy Cô và
nhng đc gi quan tâm đn đ tài này. Mi ý kin xin gi v hp th đin t:

Xin chân thành cm n.

LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan lun vn thc s kinh t: “Thc trng và gii pháp
nâng cao tính minh bch thông tin trên Báo cáo tài chính ca các công ty
c phn niêm yt  Vit Nam” là công trình ca vic hc tp và nghiên cu
khoa hc tht s nghiêm túc ca bn thân. Nhng kt qu nêu ra trong lun vn
này là trung thc và cha đc công b rng rãi trc đây. Các s liu trong
lun vn có ngun gc rõ ràng, đc tng hp t nhng ngun thông tin đáng
tin cy.
TP. HCM, tháng 09 nm 2013
Tác gi
Doanh Th Ngân Hà
DANH MC BNG VÀ HÌNH

Danh mc các bng Trang
Bng 2.1: Lnh vc công tác ca nhng nhà đu t chng khoán thc hin kho 26
Bng 2.2: Thi gian tham gia đu t chng khoán ca nhng nhà đu t chng khoán
thc hin kho sát 27
Bng 2.3: ánh giá mc đ s dng các c s đ ra quyt đnh đu t chng khoán
thc hin kho sát 28
Bng 2.4: Kt qu kho sát v nhng yu t thuc môi trng kinh doanh nh hng
đn sn xut kinh doanh ca DN 48
Bng 2.5: Chênh lch li nhun trên BCTC trc và sau kim toán ca CTNY 49
Ph lc PL – 03: Câu hi I – Phân tích nhà đu t la chn đu t vào danh mc
chng khoán là da vào c s nào?
Ph lc PL – 04: Câu hi II (6) – ánh giá mc đ quan trng ca BCTC đi vi
vic ra quyt đnh đu t chng khoán
Ph lc PL – 05: Câu hi II – ánh giá tính minh bch khi trình bày BCTC ca công
ty niêm yt
Ph lc PL – 06: Câu hi II – ánh giá tính minh bch khi trình bày BCTC ca công
ty niêm yt MC LC
Trang
PHN M U 1
1. Tính cp thit ca đ tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 2
3. i tng và phm vi nghiên cu 3
4. Phng pháp nghiên cu 3
5. Kt cu ca đ tài 4
CHNG 1 TNG QUAN V TÍNH MINH BCH THÔNG TIN TRÊN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH CA CÁC CÔNG TY C PHN NIÊM YT 5
1.1 Báo cáo tài chính 5
1.1.1 Vai trò ca báo cáo tài chính 5
1.1.2 Thông tin đc trình bày trên h thng báo cáo tài chính 6
1.1.3 Yêu cu đi vi thông tin trình bày trên báo cáo tài chính 8
1.1.4 Môi trng pháp lý đi vi h thng BCTC ca các DN Vit Nam 12
1.2 Th trng chng khoán và công ty c phn niêm yt 14
1.2.1. Th trng chng khoán 14
1.2.2. Công ty c phn niêm yt 16
1.2.3. Thông tin CTNY công b trên TTCK 16
1.3 Tính minh bch thông tin trên BCTC ca CTNY 18

3.1 Quan đim v nâng cao tính minh bch thông tin trên BCTC ca các công ty c
phn niêm yt 54
3.1.1 Nâng cao tính minh bch ca vic trình bày thông tin trên BCTC 54
3.1.2 Nâng cao tính minh bch ca vic công b thông tin trên BCTC 55
3.2 Các gii pháp nâng cao tính minh bch khi trình bày thông tin trên BCTC 55
3.2.1 Gii pháp hoàn thin h thng chun mc k toán Vit Nam 55
3.2.2 Gii pháp nâng cao cht lng h thng kim soát ni b 59
3.2.3 Gii pháp nâng cao cht lng ca vic kim toán 61
3.3 Các gii pháp nâng cao tính minh bch khi công b thông tin trên BCTC 67
3.4 Kin ngh 69
3.4.1 Kin ngh đi vi B Tài chính 69
3.4.2 Kin ngh đi vi y ban chng khoán nhà nc 70
3.4.3 Kin ngh đi vi S giao dch chng khoán Thành ph H Chí Minh 71
3.4.4 Kin ngh đi vi Công ty niêm yt 71
KT LUN CHNG 3 73
PHN KT LUN 74
Ph lc
Danh mc tài liu tham kho 1
PHN M U

1. Tính cp thit ca đ tƠi
Quá trình hi nhp kinh t đã đt ra nhng áp lc gay gt buc các doanh
nghip (DN) Vit Nam phi nâng cao nng lc canh tranh. Mc tiêu ca các DN là
phi c gng duy trì và nâng cao li th cnh tranh trong vic tiêu th sn phm, m
rng mng li tiêu th, thu hút và s dng có hiu qu các yu t sn xut nhm đt
li ích kinh t cao và bn vng. Mt trong nhng gii pháp đc đa ra là vic đ cao
tính minh bch đ giúp cho DN có th phát trin bn vng đng thi làm gia tng giá

gii pháp nơng cao tính minh bch thông tin trên Báo cáo tƠi chính ca các công
ty c phn niêm yt  Vit Nam” đ làm đ tài nghiên cu trong lun vn này.
Ni dung ch yu ca lun vn này là xác đnh thc trng và nguyên nhân nh
hng tính minh bch thông tin tài chính đc trình bày trên BCTC ca các công ty c
phn niêm yt (CTCPNY) Vit Nam đ đa ra nhng gii pháp tng cng tính minh
bch thông tin trên BCTC nhm phc v cho vic ra quyt đnh ca các nhà đu t
chng khoán.

2. Mc tiêu nghiên cu
a. Tìm hiu các vn đ lý thuyt v tính minh bch ca thông tin trên BCTC
b. ánh giá thc trng v tính minh bch ca thông tin trên BCTC công ty c
phn niêm yt Vit Nam
- Kho sát đánh giá mc đ s dng báo cáo tài chính trong vic ra quyt đnh
ca các nhà đu t chng khoán

3
- Kho sát đánh giá ca nhà đu t chng khoán v tính minh bch ca thông tin
trên BCTC ca công ty c phn niêm yt.
c.  xut các gii pháp nhm nâng cao tính minh bch ca thông tin trên
BCTC

3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
i tng nghiên cu:
- Các quy đnh pháp lý v vic lp, trình bày BCTC và công b thông tin ca
các DN Vit Nam, nh: Lut DN; Lut k toán; Chun mc k toán; Ch đ k toán;
Quyt đnh, Thông t có liên quan.
- Các quy đnh ca y ban chng khoán nhà nc v vic công b BCTC ca
các CTCPNY trên th trng chng khoán.
- Mt s quy đnh v vic lp, trình bày BCTC theo thông l quc t.
Phm vi nghiên cu:  tài ch tp trung gii quyt vn đ liên quan đn tính

CÁO TÀI CHÍNH CA CÁC CÔNG TY C PHN NIÊM YT
Mc tiêu ca chng này là nêu lên đc cách hiu v tính minh bch ca thông
tin trên BCTC ca các CTCPNY. Trc nht, trên c s ni dung ca các quy đnh
pháp lý v vic lp, trình bày BCTC ca Vit Nam cùng vi mt s quy đnh theo
thông l quc t đ tin hành nghiên cu tng quan v báo cáo tài chính đ thy đc
vai trò ca BCTC và đc đim cht lng ca BCTC. Sau đó, tin hành tìm hiu v bn
cht ca th trng chng khoán, công ty c phn niêm yt đ thy đc nh hng
ca BCTC đi vi vic ra quyt đnh ca nhng nhà đu t chng khoán. Tip đn,
da trên mt s bài nghiên cu đ đa ra cách hiu v tính minh bch thông tin trên
BCTC theo quan đim ca k toán. Cui cùng, t nhng yêu cu chung ca k toán và
yêu cu đc thù ca TTCK phân tích đ thy đc tính cp thit phi đm bo tính
minh bch cho thông tin trên BCTC ca các CTCPNY, đng thi ta rút ra nhng tiêu
chí đ đánh giá tính minh bch ca thông tin BCTC ca CTCPNY.
1.1. Báo cáo tài chính
1.1.1. Vai trò ca báo cáo tƠi chính
K toán đc chia ra thành nhiu lnh vc khác nhau nh k toán tài chính, k
toán qun tr, k toán thu … Mi lnh vc k toán có vai trò khác nhau trong vic
cung cp thông tin đ đáp ng nhu cu ca nhiu nhóm đi tng s dng khác nhau.
Trong đó, k toán tài chính cung cp thông tin cho nhng ngi qun lý trong ni b
công ty và c nhng đi tng bên ngoài công ty gm có các c đông, ngân hàng, ch
n, c quan nhà nc,… K toán tài chính cung cp thông tin cho các nhóm đi tng
này thông qua h thng BCTC. BCTC đc xem nh là mc tiêu và sn phm cui
ca k toán tài chính.

6
Theo CMKT Vit Nam (VAS) s 21: BCTC phn ánh theo mt cu trúc cht
ch tình hình tài chính, kt qu kinh doanh ca mt DN. Mc đích ca BCTC là cung
cp các thông tin v tình hình tài chính, tình hình kinh doanh và các lung tin ca mt
DN, đáp ng nhu cu hu ích cho s đông nhng ngi s dng trong vic đa ra các
quyt đnh kinh t.  đt mc đích này BCTC phi cung cp nhng thông tin ca mt

qu, tit kim và có li cho DN.
Báo cáo kt qu hot đng kinh doanh (BCKQHKD)
BCKQHKD, còn gi là báo cáo thu nhp, cung cp thông tin tng hp v tình
hình và kt qu hot đng kinh doanh, phn ánh thu nhp trong mt thi k kinh doanh
nht đnh ca DN bao gm kt qu kinh doanh thông thng và kt qu khác trong mt
k nht đnh.
BCKQHKD cung cp nhng thông tin mt cách đy đ cho ngi s dng v
tình hình và kt qu tt c các hot đng ca DN bao gm hot đng sn xut kinh
doanh, hot đng đu t tài chính và hot đng khác ca DN.
Báo cáo lu chuyn tin t (BCLCTT)
BCLCTT cung cp thông tin c th v vic hình thành và s dng lng tin
phát sinh theo các hot đng khác nhau trong k báo cáo ca DN. BCLCTT ch ra các
lnh vc nào to ra ngun tin, lnh vc nào s dng ngun tin, kh nng thanh toán,
lng tin tha/thiu và thi đim cn s dng đ đt hiu qu cao nht, ti thiu hóa
chi phí s dng vn.
BCLCTT đc tng hp bi 3 dòng tin t 3 hot đng ca DN: hot đng sn
xut, kinh doanh; hot đng đu t; hot đng tài chính. Nó cung cp thông tin cho
ngi s dng đ có th đánh giá kh nng to ra tin trong quá trình hot đng, kh
nng chuyn đi tài sn thành tin, đánh giá kh nng thanh toán ca DN, đánh giá kh
nng đu t ca DN. Chính vì th mà BCTC này là công c đ lp d toán tin, xem

8
xét và d đoán kh nng v s lng, thi gian và đ tin cy ca các lung tin tng
lai.
Thuyt minh BCTC (TMBCTC)
TMBCTC là mt báo cáo tng hp gii thích và b sung thông tin v tình hình
hot đng sn xut kinh doanh, tình hình tài chính ca DN trong k báo cáo mà các
BCTC khác cha trình bày rõ ràng, chi tit và c th đc.
Ni dung thông tin trên TMBCTC đc dùng làm c s đ phân tích, đánh giá
c th, chi tit hn v tình hình chi phí, thu nhp và kt qu hot đng sn xut kinh

này có th giúp ngi đc t đa ra d đoán ca mình ch bn thân nó
không phi là mt con s d đoán
o Giá tr khng đnh: là cung cp phn hi v nhng d đoán trc đó.
c đim cht lng ca báo cáo tài chính
Th hin trung thc
Giá tr khng
đnh
y
đ
Trung
lp
Không sai
sót
Thích hp
Giá tr d
đoán
Trng yu
Có th so sánh
Có th kim tra
Kp thi
Có th hiu đc

10
Giá tr d đoán và giá tr khng đnh ca thông tin tài chính có liên quan đn
nhau. Thông tin có giá tr d đoán thng cng có giá tr khng đnh. Ví d, thông
tin doanh thu cho nm hin ti, có th đc s dng làm c s đ d đoán doanh
thu trong nm tng lai, cng có th đc so sánh vi d đoán doanh thu cho nm
nay đã đc thc hin trong nm trc. Kt qu ca nhng so sánh có th giúp
ngi dùng chnh sa và hoàn thin quy trình đã đc s dng đ thc hin nhng
d đoán trc đó.

+ Kp thi: tc là thông tin đ ra quyt đnh đc cung cp vào thi đim vn nh
hng đn quyt đnh ca ngi đc thông tin. Tuy nhiên, mt s thông tin vn kp
thi sau khi kt thúc k báo cáo bi chúng còn có giá tr trong vic d đoán và đánh
giá xu hng.
+ Có th hiu đc (D hiu): Phân loi, mô t và trình bày thông tin rõ ràng và chính
xác làm cho thông tin d hiu. Tt nhiên, có mt vài hin tng kinh t có bn cht
phc tp, khó hiu. nu ta trình bày chúng trên BCTC thì BCTC s gây khó hiu. Tuy
nhiên nhng BCTC nh th s không đy đ và d gây hiu lm.
Nh vy, BCTC có cht lng thì phi có ni dung đm bo mt s yêu cu sao
cho thông tin đc công b phi hu ích cho ngi s dng ra quyt đnh kinh t đó là
thông tin phi trình bày thích hp và trung thc. Mun nh vy thì thông tin phi đc
lp mt cách đy đ, khách quan, không sai sót đ ngi s dng thông tin có th tin
cy đc; thông tin phi th hin đy đ tình hình tài chính ca DN mt cách d hiu ,
có th kim tra và có th so sánh có nh vy ngi s dng thông tin mi có th đánh
giá đc tình hình DN mt cách thun li nht; ngoài ra thông tin phi đc cung cp
mt cách kp thi thì ngi dùng thông tin mi có th có đc nhng quyt đnh hiu
qu nht. 12
1.1.4. Môi trng pháp lỦ đi vi h thng BCTC ca các DN Vit Nam
 cung cp thông tin đy đ, trung thc, kp thi, công khai, minh bch, đáp
ng yêu cu t chc, qun lý điu hành ca c quan nhà nc, DN, t chc và cá nhân
thì BCTC phi đc lp da trên khuôn kh ca h thng pháp lut nht đnh. BCTC là
kt qu ca công tác k toán hot đng tuân theo h thng pháp lut v k toán.
H thng pháp lut v k toán chính là h thng các vn bn quy phm pháp lut
v k toán do c quan Nhà nc có thm quyn ban hành, làm c s điu chnh toàn b
hot đng k toán trong nn kinh t quc dân. H thng pháp lut v k toán DN ca
Vit Nam hin nay có bao gm:
- Lut K toán và các Ngh đnh hng dn thi hành Lut;

BCTC. Trong 26 CMKT đã ban hành, thì CMKT s 1: chun mc chung (Theo quyt
đnh 165/2002/Q – BTC ngày 31/12/2002) đc B Tài chính xây dng trên tinh
thn là khuôn mu lý thuyt k toán. VAS 01 quy đnh và hng dn các nguyên tc và
yêu cu k toán c bn, các yu t và cách ghi nhn các yu t trên BCTC ca DN.
Ch đ, hng dn k toán là nhng quy đnh và hng dn v k toán trong
mt lnh vc hoc mt s công vic c th do c quan qun lý nhà nc v k toán
hoc t chc đc c quan qun lý nhà nc v k toán u quyn ban hành. Các DN
đu phi tuân th theo các ch đ k toán đã quy đnh, vic áp dng các ch đ k toán
không ch nâng cao hiu qu ca b máy k toán mà còn giúp nâng cao hiu qu ca
công tác qun lý các hot đng kinh t tài chính ngày càng phc tp, phong phú và đa
dng ca nn kinh t nói chung vi tin trình m ca, hi nhp nói riêng.
Ni dung ca các ch đ k toán là tng hp các vn bn pháp lut v ch đ K
toán Vit Nam bao gm:
o Q 12/2001/Q-BTC (13-03-2001) – Ch đ k toán các đn v ngoài công
lp: Giáo dc, Y t, Vn hóa, Th thao.
o Q 15/2006/Q-BTC (20-03-2006) – Ch đ k toán doanh nghip

14
o Q 19/2006/Q-BTC (30-3-2006) – Ch đ k toán hành chính s nghip
o Q 48/2006/Q-BTC (14-09-2006) – Ch đ k toán doanh nghip nh và
va
Khi thc hin công tác k toán thì các k toán phi nghiên cu các ch đ k
toán đc áp dng cho đn v mình cùng vi vic kt hp nhng hng dn và quy
đnh ca Lut và Chun mc k toán đ x lý tt các nghip v kinh t và lp BCTC
theo đúng yêu cu v cht lng.
1.2. Th trng chng khoán vƠ công ty c phn niêm yt.
1.2.1. Th trng chng khoán
TTCK là ni din ra hot đng giao dch, mua bán các loi chng khoán đc
tin hành bi nhng đi tng khác nhau theo quy đnh ca pháp lut. ây là ni gp
g, giao dch gia nhng ngi có nhu cu huy đng vn đu t – là nhng ngi phát