Chuyên ngành : Tài Chính Ngân Hàng
Mã s : 60340201 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC: TS. LI TIN DNH
TP. H Chí Minh - 2013
TRNG I HC KINH T Tp. HCM
*
LÂM TH NGC CM
GII PHÁP MINH BCH THÔNG TIN TÀI CHÍNH
CA NHNG CÔNG TY NIÊM YT TI S GIAO
DCH CHNG KHOÁN TP.HCM LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh - 2013
i
LI CM N
ii
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan rng đơy lƠ công trình nghiên cu ca tôi, có s h tr t
Thy hng dn vƠ nhng Thy Cô tôi đƣ cm n. Các ni dung nghiên cu vƠ kt
qu trong đ tƠi nƠy lƠ trung thc vƠ cha tng đc ai công b trong bt c trong
trình nào. Nhng s liu s dng cho vic chy mô hình lƠ do chính tác gi thu thp
vƠ có ngun gc rõ rƠng, minh bch.
Tôi xin hoƠn toƠn chu trách nhim v li cam đoan ca mình.
Tp.HCM, ngày 25 tháng 09 nm 2013
Ngi cam đoan Lơm Th Ngc cm
2. Mc tiêu đ tƠi xii
3. i tng nghiên cu xii
4. Phm vi nghiên cu xiii
5. Phng pháp nghiên cu xiii
6. Kt cu đ tƠi (Cu trúc ca lun vn): xiii
CHNG 1: TNG QUAN V MINH BCH THÔNG TIN TÀI CHệNH 1
1.1. Công ty c phn 1
1.2. Niêm yt c phiu 1
1.3. Bn cáo bch 2
1.4. Thông tin tài chính 2
1.4.1. Bng cơn đi k toán 2
1.4.2. Báo cáo kt qu kinh doanh 3
1.4.3. Báo cáo lu chuyn tin t 4
1.4.4. Thuyt minh báo cáo tƠi chính 5
1.5.Minh bch thông tin tƠi chính 12
25
2.1 Tng quan v S giao dch chng khoán TP.HCM 25
2.1.1 Quá trình hình thƠnh S giao dch chng khoán TP.HCM 25
2.1.2. Quyn hn vƠ ngha v ca S giao dch chng khoán TP.HCM 26
2.2. iu kin niêm yt c phiu trên SGDCK TP.HCM: theo ngh đnh
58/2012/N-CP 28
2.3. Quy trình - th tc đng kỦ niêm yt vƠ giao dch 29
2.4. Quy đnh v công b thông tin 31
2.4.1. Công b thông tin đnh k: theo thông t 52/2012/TT-BTC 31
2.4.2. Công b thông tin bt thng 34
2.4.3. Công b thông tin theo yêu cu 36
2.5. Doanh nghip niêm yt 37
2.5.1. Gii thiu khái quát doanh nghip niêm yt ti S giao dch chng
khoán TP.HCM 37
2.5.2. Vi phm v công b thông tin ca các công ty niêm yt trên SGDCK
TP.HCM 37
KT LUN CHNG 2 44
4.1. i vi S giao dch Chng khoán ThƠnh Ph H Chí Minh 70
4.1.1.Tng cng giám sát đ cng c tính minh bch 70
4.1.2.Giám sát nng lc tƠi chính, đo đc ngh nghip 71
4.1.3.Có ch tƠi x pht nghiêm khc vi nhng vi phm chm công b
thông tin trên BCTC quỦ hoc BCTC nm đƣ kim toán 72
4.1.4.HoƠn thin quy trình tip nhn, x lỦ vƠ công b thông tin ca
SGDCK. 73
4.1.5. Phát trin các hình thc vƠ ni dung công b thông tin 74
4.1.6. Xơy dng c ch giám sát thông tin 74
4.1.7. Nơng cao cht lng kim toán 74
4.2. i vi các công ty niêm yt 75
4.2.1. a thêm ch s Q vƠo báo cáo tƠi chính 75
4.2.2. Doanh nghip niêm yt nên thc hin soát xét BCTC gia niên đ
trc khi công b thông tin đnh k 76
vi
4.2.3.Doanh nghip niêm yt nên công b đy đ hn mt s ch tiêu ắnhy
HOSE S Giao dch Chng khoán ThƠnh ph H Chí Minh
NT NhƠ đu t
NQHQT Ngh quyt hi đng qun tr
ROA T sut sinh li trên tng tƠi sn
ROE T sut sinh li trên vn ch s hu
SGDCK S giao dch chng khoán
SGDCK TP.HCM S giao dch chng khoán TP. H Chí Minh
THQTCT Tình hình qun tr công ty
TNHH Trách nhim hu hn
TSC TƠi sn c đnh
TSL TƠi sn lu đng
TTCK Th trng chng khoán
TTLKCK Trung tơm lu kỦ chng khoán
UBCK y ban chng khoán
UBCKNN y ban chng khoán NhƠ nc
VCSH Vn ch s hu viii
DANH MC CÁC BNG, BIU
Bng 3.2: Mc đ minh bch thông tin ca tng doanh nghip theo cm nhn
ca nhƠ đu t 51
Bng 3.3: Kt qu hi qui phng trình th nht 53
ca nhƠ đu t 50
Hình 3.3: ng hi qui ca phng trình th nht 55
Hình 3.4: ng hi qui ca phng trình th hai 57
Hình 3.5: ng hi qui ca phng trình th ba 59
Hình 3.6: ng hi qui ca phng trình th t 61
Hình 3.7: ng hi qui ca phng trình th nm 63
Hình 3.8: ng hi qui ca phng trình th sáu 65 x
DANH MC CÁC PH LC
PH LC 1: Bng cơu hi kho sát v mc đ minh bch thông tin ca các
xi
PHN M U
1. Lý do chn đ tài:
Minh bch thông tin lƠ mt trong nhng nhơn t quan trng nht giúp th
trng chng khoán phát trin. Vi t cách lƠ mt ngi ch s hu ca doanh
nghip, c đông ca công ty hoƠn toƠn có th đc quyn bit rõ tình trng doanh
nghip ca mình, thm chí khi các doanh nghip nƠy đƣ đc niêm yt trên sƠn giao
dch chng khoán thì cơu chuyn không ch dng li nhng ngi ch s hu mƠ
còn lƠ nhng nhƠ đu t. Công ty niêm yt phi có trách nhim công b thông tin
mt cách rõ rƠng minh bch theo đúng pháp lut đ cho các nhƠ đu t có nhng
quyt đnh đúng đn. Không phi các nhƠ đu t nƠo cng có đ trình đ đ đc
hiu ht các báo cáo tƠi chính mt cách cn thn đ phát hin ra nhng điu bt
thng trong các báo cáo tƠi chính ca công ty. Thm chí các công ty hoƠn toƠn có
th lƠm đp các báo cáo tƠi chính đ qua mt các nhƠ đu t chuyên nghip nht
di s giúp đ ca các t chc trung gian nh các công ty kim toán, các t chc
đánh giá tín nhim, ngơn hƠng
Thông tin cƠng kp thi, chính xác vƠ hiu qu thì nim tin ln s k vng ca
nhƠ đu t đi vi th trng chng khoán cƠng ln.
Hin nay trên th trng chng khoán Vit Nam, các công ty niêm yt đƣ phi
thc hin quy đnh công b thông tin, th nhng hu ht cht lng còn yu kém,
đi vi mt th trng còn rt non tr trình đ hiu bit v các báo cáo tài chính, các
quy đnh tƠi chính còn rt hn ch. Vì vy điu kin minh bch hóa thông tin vƠ các
báo cáo tƠi chính cƠng tr nên quan trng đi vi s phát trin ca th trng.
Các công ty niêm yt nhn thc đc tm quan trng ca vic công b thông
xut gii pháp minh bch thông tin tƠi chính ca các công ty niêm yt ti
s giao dch chng khoán TP.HCM.
3. i tng nghiên cu
i tng nghiên cu: Tình trng minh bch thông tin tƠi chính ca các công
ty niêm yt ti S giao dch Chng khoán ThƠnh Ph H Chí Minh.
xiii
4. Phm vi nghiên cu
Gii hn nghiên cu: 100 công ty niêm yt ti S giao dch chng khoán
TP.HCM, s liu đc ly trong khong thi gian t 02/01/2010 ậ 31/12/2012
nhm phc v cho khong thi gian nghiên cu t 10/2012 ậ 10/2013.
i tng kho sát lƠ nhƠ đu t cá nhơn vƠ nhƠ đu t lƠ t chc.
5. Phng pháp nghiên cu
tƠi đƣ s dng các phng pháp nghiên cu đnh tính vƠ đnh lng bng
phơn tích hi qui, đng thi da trên phng pháp thu thp thông tin, đ tƠi đi sơu
vƠo phơn tích nhng vn đ trng tơm da trên c s tuơn th các nguyên tc thng
nht nh: đm bo tính thc tin vƠ khách quan cng nh tính khoa hc ca tt c
các ni dung đc trình bƠy.
6. Kt cu đ tài (Cu trúc ca lun vn):
Lun vn gm 4 chng:
Chng 1: Tng quan v minh bch thông tin tƠi chính ca các công ty
niêm yt ti S giao dch Chng khoán ThƠnh Ph H Chí Minh.
Chng 2: Thc trng minh bch thông tin ca các công ty niêm yt ti
SGDCK TP.HCM.
Gii thiu khái quát v quá trình hình thƠnh, chc nng, nhim v ca
SGDCKTP.HCM.
Nêu lên nhng thun li, khó khn, yêu cu pháp lỦ v công b thông tin, tình
công ty. Công ty c phn đc quyn phát hƠnh các loi chng khoán ra th trng,
có th huy đông vn bng cách phát hƠnh các c phn mi ti các nhƠ đu t vƠ nó
cng có th dùng vn ch s hu ca mình đ mua chính c phn ca mình nhm
mc đích thu hi lng c phn đƣ phát hƠnh v. Mt công ty c phn có th thc
hin đnh giá mua li mt công ty khác vƠ sau đó thc hin sát nhp hai công ty.
1.2. Niêm yt c phiu
Niêm yt c phiu : lƠ th tc cho phép mt c phiu nht đnh đc phép
giao dch trên s giao dch chng khoán. C th, đơy lƠ quá trình mƠ s giao dch
chng khoán chp thun cho công ty phát hƠnh có c phiu đc phép niêm yt vƠ
giao dch trên s giao dch chng khoán nu công ty đó đáp ng đy đ các tiêu
chun mƠ s giao dch chng khoán đ ra.
Khi thc hin niêm yt, các công ty thng có nhng mc đích nh thu hút
nhƠ đu t đ tng tính thanh khon cho c phiu, tng tính công bng, minh bch,
công khai ca công ty phát hƠnh, giúp c quan qun lỦ điu tit th trng tt hn,
bo v li ích ca nhƠ đu t.
2
1.3. Bn cáo bch
Khi phát hƠnh chng khoán ra công chúng, công ty phát hƠnh phi công b
cho ngi mua chng khoán nhng thông tin v bn thơn công ty, nêu rõ nhng
cam kt ca công ty vƠ nhng quyn li c bn ca ngi mua chng khoán đ
trên c s đó ngi đu t có th ra quyt đnh đu t hay không. TƠi liu phc v
cho mc đích đó gi lƠ Bn cáo bch hay Bn công b thông tin.
Bn cáo bch chính lƠ mt li mi hay chƠo bán đ công chúng đu t đng kỦ
hoc mua chng khoán ca công ty phát hƠnh. Bn cáo bch bao gm mi thông tin
liên quan đn đt phát hƠnh. Do đó, thông tin đa ra trong Bn cáo bch s gn vi
các điu khon thc hin li mi hay chƠo bán.
1.4. Thông tin tài chính
cui tháng, quỦ hoc nm tƠi chính ca công ty đó. ng thi, nó còn cho bit công
ty đó chi tiêu bao nhiêu tin đ sinh li - t đó bn có th xác đnh đc t l li
nhun trên doanh thu ca công ty đó. Báo cáo kt qu kinh doanh đc th hin
bng mt biu thc đn gin nh sau: Doanh thu - Chi phí = Thu nhp thun (hoc
L thun) Mt báo cáo thu nhp bt đu bng doanh thu: s tin thu đc t vic
bán hƠng hóa vƠ dch v cho khách hƠng. Mt công ty cng có th có các khon
doanh thu khác. Trong nhiu trng hp, nhng khon nƠy đn t các khon đu t
hoc thu nhp lƣi sut t s d tin mt. Sau đó, ly doanh thu nƠy tr đi nhng chi
phí khác - t chi phí sn xut vƠ lu kho hƠng hóa, đn vic khu hao nhƠ xng vƠ
trang thit b, chi phí lƣi sut vƠ thu. S tin còn li lƠ thu nhp thun, hay còn gi
lƠ li nhun thun, trong khong thi gian lp báo cáo. Hƣy xem xét Ủ ngha ca các
mc khác nhau trên báo cáo kt qu kinh doanh ca mt công ty. Giá vn hƠng bán
lƠ nhng khon mƠ công ty dùng cho vic sn xut sn phm. Con s nƠy bao gm
chi phí nguyên vt liu thô cng nh toƠn b chi phí ch bin thƠnh phm, gm c
chi phí lao đng trc tip. Ly doanh thu bán hƠng tr giá vn hƠng bán, ta đc li
nhun gp - c tính s b v kh nng li nhun ca công ty. Loi chi phí quan
trng k tip lƠ chi phí hot đng. Chi phí hot đng bao gm lng nhơn viên, tin
thuê, chi phí bán hƠng vƠ tip th, vƠ nhng chi phí kinh doanh khác không trc tip
quy vƠo chi phí sn xut sn phm. Nguyên liu đ sn xut giá treo không đc
4
tính vƠo đơy, mƠ ch bao gm chi phí qung cáo vƠ lng nhơn viên. Khu hao đc
tính trong báo cáo kt qu kinh doanh nh mt khon chi phí, dù nó không liên
quan đn các khon thanh toán tin mt. Khu hao lƠ cách c tính ắmc tiêu th”
ca mt tƠi sn, hoc vic gim giá tr trang thit b theo thi gian.
1.4.3. Báo cáo lu chuyn tin t
Báo cáo lu chuyn tin t hay báo cáo dòng tin mt lƠ mt loi báo cáo tƠi
chính th hin dòng tin ra vƠ dòng tin vƠo ca mt t chc trong mt khong thi
Báo cáo lu chuyn tin t bao gm ba phn chính:
Lu chuyn tin thun t hot đng sn xut kinh doanh: Phn nƠy cho các
nhƠ đu t bit dòng tin chy ra vƠ chy vƠo doanh nghip qua hot đng sn xut
kinh doanh chính ca doanh nghip.
Lu chuyn tin t hot đng đu t: phn nƠy cung cp cho nhƠ đu t các
thông tin v hot đng đu t ca doanh nghip trong nm tƠi chính. Nó s ch ra
rng doanh nghip có đu t m rng hot đng sn xut kinh doanh hay không vƠ
mc đu t có phù hp vi tim lc ca doanh nghip hay không.
Lu chuyn tin t hot đng tƠi chính: Phn nƠy cung cp cho nhƠ đu t
nhng thông tin v các hot đng tƠi chính ca doanh nghip. Nhng hot đng nƠy
bao gm các hot đng nh hng đn c cu vn ca doanh nghip. Ví d nh các
hot đng vay vn, huy đng vn ầ
1.4.4. Thuyt minh báo cáo tài chính
Thuyt minh BCTC đc lp đ gii thích vƠ b sung thông tin v tình hình
hot đng sn xut - kinh doanh, tình hình tƠi chính cng nh kt qu kinh doanh
ca doanh nghip trong k báo cáo mƠ các bng báo cáo khác không th trình bƠy
rõ rƠng vƠ chi tit. Qua đó, nhƠ đu t hiu rõ vƠ chính xác hn v tình hình hot
đng thc t ca doanh nghip.
Thuyt minh BCTC gm nhng ni dung c bn sau:
6
Thông tin tƠi chính lƠ tt c các thông tin mƠ chúng ta có th có đc thông
qua các báo cáo tài chính (doanh thu, li nhun, các khong phi thu, phi
tr, ) do doanh nghip cung cp. Vic đánh giá các thông tin nƠy s cho chúng ta
nhng thông tin c th nht (thông qua các ch s tƠi chính) v tình hình hot đng
ca mt doanh nghip.
1.4.4.1.T s phn ánh kh nng thanh toán
T s thanh toán hin hƠnh
phơn tích t s lƠ phi loi b các khon phi thu khó đòi, các khon tn kho chm
luơn chuyn trong TSL ca Công ty. VƠ nh vy, h s thanh toán nhanh tng không
có ngha lƠ kh nng thanh toán ca Công ty đc ci thin nu chúng ta cha loi b
các khon phi thu khó đòi, tn kho chm luơn chuyn khi tính toán.
T s thanh toán hin hƠnh
=
TƠi sn lu đng ậ HƠng tn kho
(1.2)
N ngn hn
T s nƠy thng > 0,5 lƠ chp nhn đc
Vic loi b hƠng tn kho khi tính toán kh nng thanh toán nhanh lƠ do hƠng
tn kho s phi mt thi gian hn đ chuyn chúng thƠnh tin mt hn các khon
mc TSL khác.
Tng t nh t s thanh toán hin hƠnh, vic xem xét t s thanh toán nhanh
cng phi xem xét đn các khon phi thu khó đòi đ đm bo đánh giá kh nng
thanh toán n ca doanh nghip mt cách chính xác nht.
1.4.4.2.T s hot đng
Vòng quay các khon phi thu
=
Doanh thu thun
(1.3)
Các khon phi thu
K thu tin bình quơn
=
Các khon phi thu
(1.4)
Doanh thu bình quân ngày
Các khon phi thu lƠ nhng hóa đn bán hƠng cha thu tin v do công ty
thc hin chính sách bán chu vƠ các khon tm ng cha thanh toán, khon tr
Hiu sut s dng toƠn b tƠi sn
=
Doanh thu thun
(1.7)
ToƠn b tƠi sn
V nguyên tc, các t s cƠng cao chng t hiu qu s dng cƠng tt. Tuy
nhiên vic phơn tích các t s hiu qu tƠi sn c đnh không ch dng li 2 kt
qu trên mƠ vn đ lƠ phi xác đnh đc cu trúc ca các t s đó.
i vi doanh nghip va kinh doanh thng mi va sn xut công nghip,
hot đng thng mi s cho kt qu cao hn, trong khi đó hot đng sn xut s
thp hn. Vic ly s liu t bng cơn đi s tng hp c 2 lnh vc trên vƠ đa ra
kt qu không phn ánh chính xác thc t kinh doanh ca Công ty. Vì vy đi vi
nhng trng hp nƠy nu có th đc s tách 2 mng kinh doanh đ phơn tích
riêng r.
Các kt qu t t s trên cng có th không chính xác trong các trng hp
nh: TSC mi đc đa vƠo sn xut, công sut huy đng còn thp hoc tƠi sn
đƣ đc s dng lơu nm, sp thanh lỦ không còn s dng.
9
1.4.4.4.T s đòn by tài chính
T s n trên tƠi sn
=
Tng n
(1.8)
Tng tƠi sn
Tng n: bao gm toƠn b khon n ngn hn vƠ dƠi hn ti thi đim lp báo