1 B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM
NGUYN NHÃ PHI HÙNG CÁC YU T NH HNG N Ý NH
GI TIN TIT KIM CÁ NHÂN TI
NGÂN HÀNG SÀI GÒN THNG TÍN (SACOMBANK) Chuyên ngành : Qun tr kinh doanh
Mã s : 60340102
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC: TIN S NGUYN HU QUYN
TP. H Chí Minh - Nm 2013
3 5
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
MC LC
DANH MC CÁC T VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
DANH MC HÌNH
DANH MC CÁC
T VIT TT 1
DANH MC CÁC BNG BIU 2
DANH MC HÌNH 3
CHNG 1: TNG QUAN V NGHIÊN CU 1
1.1. Lý do hình thành đ tài: 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu: 2
1.3. i tng và phm vi nghiên cu: 2
1.4. Phng pháp nghiên cu: 3
1.5. Kt cu ca đ tài nghiên cu: 4
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 6
2.1. C s lý lun chung v hot đng huy đng vn ngân hàng: 6
2.1.1. Tm quan trng huy đng vn ca NHTM: 6
2.1.2. Tin gi tit kim cá nhân: 6
2.2. Hành vi ngi tiêu dùng: 7
2.6. Phân tích tng nhân t trong mô hình đ xut: 26
2.6.1. Thái đ ca ngi gi tin: 26
2.6.2. nh hng ca xã hi và Các yu t thúc đy gi tit kim: 26
2.6.3. Kh nng kim soát hành vi gi tin: 27
CHNG 3: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 28
3.1. Thit k quy trình nghiên cu: 28
3.2. Thc hin nghiên cu: 30
3.2.1. Nghiên cu s b: 30
3.2.2. Xây dng thang đo: 32
3.2.3. Thit k nghiên cu đnh lng: 35
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 36
4.1. Mu kho sát: 36
4.1.1. c đim mu kho sát: 36
4.1.2. Mô t mu nghiên cu: 36
4.2. Phát trin và x lý thang đo chính thc: 37
4.2.1. H s tin cy Cronbach Alpha: 38
4.2.2. Kim đnh thang đo bng phng pháp phân tích nhân t khám phá (EFA): 43
4.2.3. B sung gi thuyt theo mô hình điu chnh: 46
4.3. ánh giá nh hng ca tng yu t đi vi Quyt đnh gi tin: 47
4.3.1. Mô hình nghiên cu: 47
4.3.2. Phân tích tng quan ca các yu t đi vi Quyt đnh gi tin: 50
4.3.3. Phân tích hi quy: 51
4.3.4. Phân tích s phù hp ca mô hình hi quy: 52
4.4. Phân tích s khác bit gia hai nhóm nhân t: 54
4.4.1. Kim đnh quyt đnh gi tit kim gia phái nam và n: 54
4.4.2. Kim đnh quyt đnh gi tit kim gia nhng ngi có đ tui khác nhau: 55
4.4.3. Kim đnh quyt đnh gi tit kim gia nhng ngi có trình đ hc vn khác nhau: 55
4.4.4. Kim đnh quyt đnh gi tit kim gia nhng ngi có công vic
chuyên môn khác nhau: 55
DANH MC CÁC T VIT TT
Cm t vit tt Ngha ting Anh Ngha ting Vit
NHTM Ngân hàng thng mi
NHNN Ngân hàng nhà nc
Sacombank
Ngân hàng c phn thng mi
Sài Gòn Thng Tín
ACB
Ngân hàng c phn thng mi
Á Châu
TP H Chí Minh Thành ph H Chí Minh
KMO Kaiser-Meyer-Olkin
H s kim đnh đ phù hp ca
mô hình
EFA
Exploratory factor
analyses
Phân tích nhân t khá
m phá
TRA
Theory of Reasoned
Action
Thuyt hành đng hp lý
TPB
Theory of Planned
Behaviour
Thuyt hành vi d dnh
VIF Variance Inflation Factor Nhân t phóng đi phng sai
Bng 4.3: Bng tính cronbach alpha ca thang đo Các yu t thúc đy. 40
Bng 4.4: Bng tính cronbach alpha ca thang đo Kh nng kim soát hành vi gi tin. 41
Bng 4.5: Bng tính cronbach alpha ca thang đo Quyt đnh gi tin. 42
Bng 4.6: Bng tính cronbach alpha tng hp ca các thang đo. 42
Bng 4.7: Bng tính KMO và Bartlett’s Test. 43
Bng 4.8: Bng kt qu phân tích nhân t sau khi xoay. 44
Bng 4.9: Bng tính cronbach alpha tng hp ca các thang đo sau khi phân tích
nhân t EFA. 45
Bng 4.10: Ký hiu các bin nghiên cu. 49
Bng 4.11: Tng quan Pearson gia các nhân t. 50
Bng 4.12: Kt qu kim đnh đ phù hp ca mô hình hi quy. 51
Bng 4.15: Kt qu kim đnh các gi thuyt trong nghiên cu chính thc (vi mc
ý ngha là 0,05). 56 3
DANH MC HÌNH
Hình 2.1: Mô hình v hành vi tiêu dùng (David L.Loudon et al. (1993)) 8
Hình 2.2: Mô hình các yu t nh hng đn hành vi mua ca ngi tiêu dùng
(Philip Kotler, 2005) 9
Phn m đu s trình bày các ni dung:
- C s hình thành đ tài.
- Mc tiêu nghiên cu.
- i tng và phm vi nghiên cu.
- Phng pháp nghiên cu và ý ngha ca lun vn.
1.1. Lý do hình thành đ tài:
Trong thc t tin trình phát trin nn kinh t Vit Nam đn nay vic huy đng
lng tin nhàn ri trong dân c là bin pháp hu hiu đ đáp ng kp thi
nhu cu
vn cho nn kinh t. Trc áp lc gia tng ca nhiu kênh đu t thì tin gi tit kim
vn đc nhiu ngi la chn, nht là trong bi cnh các kênh đu t khác đang gp
khó khn. Tuy nhiên, đáng chú ý là lãi sut huy đng tin gi tit kim hin cha đc
hp dn đi vi tin nhàn ri, nht là đi vi các nhà đu t. Hin dòng tin nhà
n ri
đang bn khon chn kênh b vn, vi k vng va có kh nng sinh li, va mang
tính an toàn cao. Vì vy, tình hình huy đng tin gi tit kim ca các Ngân hàng vn
gp nhiu khó khn.
Mc dù trong tình hình hin nay, NHNN đã quy đnh li hn mc tng trng tín
dng cho tng Ngân hàng sau nhiu nm th
áo b cho thy v mt lý thuyt đa phn
các Ngân hàng đang trong tình trng “tha vn” nhng bn thân các NHTM nói
chung và Sacombank nói riêng vn đang tìm mi cách đ tng trng ngun vn huy
đng cho dù NHNN liên tc h trn lãi sut huy đng vì đây chính là c s đ các
Ngân hàng tin hành các hot đng cho vay, đu t, d tr… mang li li nhun cho
Ngân hàng. Do vy, mun tng li nhun thì buc các Ngân hàng phi đy mnh hot
đng huy đng vn trong đó huy đng tin gi tit kim
cá nhân chim mt vai trò đc
bit quan trng trng hot đng này. Tuy nhiên vic huy đng tin gi tit kim cá
1.3. i tng và phm vi nghiên cu:
- i tng nghiên cu là nhng ngi dân trong khu vc TP H Chí Minh có
lng tin nhàn ri và có nhu cu gi tin tit kim lâu dài, còn các khách hàng
vãng lai các tnh thành khác s loi dn thông qua Bng câu hi trong quá trình
điu tra kho sát.
- Phm
vi nghiên cu đc gii hn nh sau:
• V mt khoa hc: Hin nay có rt nhiu loi hình tin gi tit kim nh
tin gi có k hn, tin gi thanh toán, tin gi ký qu, tin gi kinh doanh
chng khoán… và có nhiu đi tng tin gi khác nhau nh cá nhân,
3
doanh nghip, t chc tín dng… tham gia gi tin ti Ngân hàng. Nghiên
cu này ch gii hn kho sát các đi tng tin gi là các cá nhân gi tit
kim có k hn do đây là mi là ngun vn huy đng mang tính cht lâu
dài, n đnh và nh hng trc tip đn ngun vn hot đng ca Ngân
hàng.
• V mt không gian: Nghiên cu này đc gii hn kho sát ti khu vc
TP
H Chí Minh vì nu m rng ra khp các tnh thành khác trên toàn quc
thì phi thc hin nghiên cu lan rng ra tt c các S giao dch, Chi nhánh,
Phòng giao dch ca Sacombank. Tuy nhiên vic thc hin nghiên cu nh
vy s rt tn kém chi phí và mt thi gian. Tôi cam kt nu có điu kin s
thc hin kho sát, nghiên cu lan rng ra toàn quc nhm đánh giá đy đ
các yu t nh hng đn hà
nh vi gi tin tit kim cá nhân trên toàn h
đánh giá s b thang đo các khái nim nghiên cu trc khi tin hà
nh
nghiên cu chính thc. Thang đo đc đánh giá s b thông qua h s tin
cy Cronbach alpha và Phân tích nhân t khám phá EFA đ đánh giá giá tr
ca chúng (giá tr phân bit, giá tr hi t…).
• Nghiên cu đnh lng: c thc hin thông qua k thut phng vn
trc tip và gi th cho khách hàng sau khi tip xúc vi h và nhn đc s
đng ý tham gia nhm kim đnh li mô hình lý thuyt và các gi thuyt
trong m
ô hình. Phân tích hi quy tuyn tính đc s dng đ xác đnh các
yu t thc s có nh hng đn s tha mãn công vic cng nh h s ca
các nhân t này trong phng trình hi quy tuyn tính.
1.5. Kt cu ca đ tài nghiên cu:
Lun vn đc chia làm 5 (nm) chng:
- Chng 1: M đu s gii thiu c s hì
nh thành đ tài, mc tiêu nghiên cu,
đi tng và phm vi nghiên cu, phng pháp nghiên cu và ý ngha ca lun
vn.
- Chng 2: C s lý thuyt và mô hình nghiên cu s gii thiu lý thuyt, hc
thuyt làm nn tng cho vic nghiên cu các yu t tác đng đn quyt đnh gi
tin ca ngi dân. T đó, đ xut mt mô hình nghiên cu c
ho lun vn.
- Chng 3: Phng pháp nghiên cu s gii thiu v vic xây dng thang đo,
cách chn mu, công c thu thp d liu, quá trình thu thp thông tin đc tin
hành nh th nào và các k thut phân tích d liu thông kê đc s dng trong
lun vn này.
5 6
CHNG 2: C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Chng C s lý thuyt và mô hình nghiên cu s trình bày:
- Các lý thuyt c bn v huy đng vn. Tóm tt các nghiên cu đã thc hin v
hành vi tiêu dùng và các nghiên cu v mi tác đng ca hành vi tiêu dùng đn
quyt đnh gi tin tit kim ca khách hàng.
- Cui cùng, da trên mô hình nghiên cu ban đu, t c s lý thuyt và đc đim
đi tng nghiên cu phân tích, đ xut m
ô hình nghiên cu cho lun vn.
2.
2.1. C s lý lun chung v hot đng huy đng vn ngân hàng:
2.1.1. Tm quan trng huy đng vn ca NHTM:
Hot đng huy đng vn là mt nghip v truyn thng, tuy không mang li
li nhun trc tip cho ngân hàng nhng nó có ý ngha quan trng đi vi NHTM.
Trong hot đng này, NHTM đc s dng các công c và bin pháp m
à pháp lut
cho phép đ huy đng các ngun vn nhàn ri trong xã hi làm ngun vn tín
dng cho vay đáp ng nhu cu ca nn kinh t. T bng cân đi tài sn, ta thy
hot đng huy đng vn phn nh tài sn N. Do vy, huy đng vn còn đc gi
là mt nghip v tài sn n góp phn hình thành nên ngun vn hot đng ca các
NHTM.
Mt khác, thông qua nghip v này, NHTM có th đo lng đc uy tín cng
ngi la chn, mua sm, s dng hoc loi b mt sn phm/ dch v, nhng suy
ngh đã có, kinh nghim
hay tích ly, nhm tha mãn nhu cu hay c mun ca
h”. (Solomon Micheal, 1992)
Hành vi tiêu dùng thng bt đu bng vic ngi tiêu dùng nhn thc đc
nhu cu ca mình. Nhu cu này có th đc nhn ra khi h b tác đng bi các
kích thích bên trong hoc môi trng bên ngoài. Sau đó, h s tin hành thu thp
thông tin v sn phm, thng hiu da trên kinh nghim
cá nhân và môi tng
bên ngoài, và bt đu c lng đánh giá đ ra quyt đnh có nên mua sn phm
hay không. Vì vy xu hng ngi tiêu dùng thng dùng đ phân tích hành vi
ngi tiêu dùng và khái nim xu hng tiêu dùng nghiêng v ý ch quan ca
ngi tiêu dùng. Khi ngi tiêu dùng s dng mt sn phm nào đó thì h s tri
qua các giai đon thái đ đi vi thng hiu đó, h có thái đ tích cc vi thng
hiu đó. ây đ
c xem là yu t then cht trong vic d đoán hành vi ngi tiêu
dùng (Fishben & Ajzen, 1975).
8
2.2.2. Các yu t nh hng đn hành vi tiêu dùng:
Mô hình di đây đa ra cái nhìn tng quan v hành vi tiêu dùng:
N
hng yu t cá nhâ
n
Tui tác, Ngh nghip,
Li sng
Nhng yu t tâm lý
ng c, Nhn thc,
S hiu bit,
Nim tin và thái đ
Nhn bit nhu cu Tìm kim thông tin ánh giá, chn gii pháp C
hn la đa đim tiêu dùn
gQuá trình sau khi tiêu dùng
9
sm ngi tiêu dùng cm nhn th nào, h hài lòng ra sao và s dng sn
tiêu
dùng
Hình 2.2: Mô hình các yu t nh hng đn hành vi mua ca ngi tiêu dùng
(Philip Kotler, 2005)
2.2.2.1. Nhóm các yu t vn hóa:
Các yu t vn hóa có nh hng sâu rng nht đn hành vi ca ngi tiêu
dùng. Ta s xem xét vai trò ca nn vn hóa, nhánh vn hóa và tng lp xã hi
ca ngi mua.
• Nn vn hóa: là yu t quyt đnh c bn nht nhng mong mun và
hành vi ca mt ngi. Mi ngi mt nn vn hóa khác nha
u s có
nhng cm nhn v giá tr ca hàng hóa, v cách n mc… khác nhau. Do
đó nhng ngi sng trong môi trng vn hóa khác nhau s có hành vi
tiêu dùng khác nhau.
• Nhánh vn hóa: chính là b phn cu thành nh hn ca mt nn vn
hóa. Nhánh vn hóa to nên nhng đc đim đc thù hn cho nhng thành
viên ca nó. Ngi ta có th phân chia nhánh tôn giáo theo các tiêu thc
nh đa lí, dân tc, tôn giáo. C
ác nhánh vn hóa khác nhau có li sng
riêng, phong cách tiêu dùng riêng và to nên nhng khúc th trng quan
trng.
10
2.2.2.2. Nhóm các yu t xã hi:
Hành vi ca ngi tiêu dùng cng chu nh hng ca nhng yu t xã hi
nh các nhóm tham kho, gia đình và vai trò ca đa v xã hi.
11
yu vào giá c, hình thc, mu mã ca hàng hóa thì đàn ông li chú trng
đn công ngh, uy tín ca hàng hóa này.
• Tui tác và giai đon ca chu k sng: Ngay c khi phc v nhng nhu
cu ging nhau trong sut cuc đi, ngi ta vn mua nhng hàng hóa và
dch v khác nhau. Cùng là nhu cu n ung nhng khi còn tr h s n đa
dng lai thc n hn, trong khi v già h thng có xu hng kiê
ng mt s
loi thc phm. Th hiu ca ngi ta v qun áo, đ g và cách gii trí
cng tu theo tui tác. Chính vì vy tui tác quan h cht ch đn vic la
chn các hàng hóa nh thc n, qun áo, nhng dng c phc v cho sinh
hot và các loi hình gii trí…
• Ngh nghip và hoàn cnh kinh t là mt trong nhng điu kin tiên
quyt nh hng đn cách thc tiêu dùng ca mt ngi. Ngh nghip nh
hng đn tính cht ca hàng hóa và dch v đc la chn. Ngi công
nhâ
n s mua qun áo, giày đi làm, và s dng các dch v trò chi gii trí
khác vi ngi là ch tch hay giám đc ca mt công ty. Hoàn cnh kinh t
có tác đng ln đn vic la chn sn phm tiêu dùng. Khi hoàn cnh kinh
t khá gi, ngi ta có xu hng chi tiêu vào nhng hà
ng hóa đt đ nhiu
hn.
• Li sng: Nhng ngi cùng xut thân t mt nhánh vn hóa, tng lp
xã hi và cùng ngh nghip có th có nhng li sng hoàn toàn khác nhau
và cách thc h tiêu dùng khác nhau. Cách sng “th cu” đc th hin
trong cách n mc bo th, dành nhiu thi gian cho gia đình và đóng góp
xúc vi nhng hàng hóa có kích thc tng t nhau. Khi ngi tiêu dùng
hiu bit v hàng hóa h s tiêu dùng mt cách có li nht.
• Nim tin và thái đ: Thông
qua thc tin và s hiu bit con ngi hình
thành nên nim tin và thái đ vào sn phm. Theo mt s ngi giá c đi
đôi vi cht lng. H không tin có giá c r mà cht lng hàng hóa li
tt. Chính điu đó làm cho h e dè khi mua hàng hóa có giá c thp hn
hàng hóa khác cùng loi. Nim tin hay thái đ ca ngi tiêu dùng đi vi
mt hãng sn xut nh hng khá
ln đn doanh thu ca hãng đó. Nim tin
và thái đ rt khó thay đi, to nên thói quen khá bn vng cho ngi tiêu
dùng.
13
2.3. Thái đ ngi tiêu dùng:
2.3.1. Khái nim thái đ ngi tiêu dùng:
Thái đ ngi tiêu dùng là mt khái nim quan trng trong các nghiên cu
hành vi ngi tiêu dùng. Thái đ có th đc xem nh là mt yu t thuc v bn
cht ca con ngi đc hình thành thông qua quá trình t hc hi. Con ngi
dùng thái đ đ phn ng li mt cách thin cm hoc ác cm đi vi mt vn đ
hoc mt s kin c th (Haye, 2000).
Thái đ không th quan sát trc tip nhng
nó có th đc suy ra t nhng biu hin ca hành vi con ngi. Nhng cm nhn
2.3.2. Các yu t nh hng đn thái đ ngi tiêu dùng:
- Yu t vn hóa: Vn hóa là mt h thng nhng giá tr, đc tin, truyn thng,
chun mc, hành vi đc hình thành gn lin vi mt xã hi nht đnh, đc tip
ni và phát trin t th h này sang th h khác.
Vn hóa bao gm các giá tr: quan đim, nim tin, thái đ, hành vi chung ca
mt cng đng xây dng nên và cùng nha
u chia s. Trong cng đng đó, cá nhân
s tip thu bn sc vn hóa t cng đng, dn dn hình thành ý thc vn hóa ca
cá nhân t đó cá nhân s có nhng thái đ và hành vi phù hp vi nét vn hóa
chung ca cng đng.
- Yu t xã hi: Con ngi là mt cá th trong xã hi do vy thái đ ca cá nhân
chu nh hng ca nhng nhâ
n t chung quanh mình, ca nhng ngi gn gi,
cng nh nhng ngi trong giai cp xã hi ca mình.
- Yu t cá nhân: Các đc tính cá nhân nh: tui tác, ngh nghip, li sng, cá
tính, nhân cách…góp phn nh hng không nh đi vi vic hình thành thái đ
ca con ngi.
- Yu t tâm lý:
• Tri giác: Con ngi có th có nhng phn ng khác nhau đi vi cùng
mt đi tng do s tri giác có chn lc, s bóp m
éo có chn lc và s ghi
nh có chn lc.
Tri giác có chn lc: Hàng ngày con ngi đng chm vi rt nhiu tác
nhân kích thích nhng không th có kh nng phn ng vi tt c, h ch
phn ng vi mt s tác nhân đã đc sàn lc.
S bóp méo có chn lc: Không phi tt c nhng tác nhân đc đa ra
điu đc tip nhn đúng vi ý ngha ca nó. Mi ngi đu c gng gò ép
thông tin vào khuôn kh nhng ý kin sn có ca m
ình, sao cho nó luôn
ng h ch không bác b nhng phán đóan đã hình thành h.
ngi đu thích chn Sacombank đ gi tin nhng cách đánh giá ca h
v quyt đnh gi tin li khác nhau, nên các yu t tác đng lên s yêu
thích là khác nhau. Ngoài ra, mô hình thái đ đn thành phn cng không
gii thích đc mi quan h gia s a thích và xu hng mua ca khách
hàng. Vy thành phn cm xúc cha đ đ nh hng đn quyt đnh mua
ca ngi tiêu dùng.
2.3.
3.2. Mô hình thái đ ba thành phn (Schiffman và Kanuk, 1987):
Nhng nhc đim ca mô hình thái đ đn thành phn đc khc phc
bi mô hình thái đ ba thành phn. Mô hình này gm ba thành phn: thành
phn nhn thc, thành phn cm xúc và thành phn xu hng hành vi.
16
Theo Nguyn ình Th và Nguyn Th Mai Trang (Nguyên lý
marketing, 2003) các yu t hình thành nên thái đ bao gm: nhn thc,
cm xúc và xu hng hành vi.
• Nhn thc (điu tôi bit): thành phn này nói lên s nhn bit, kin
thc ca ngi tiêu dùng v mt sn phm, thng hiu. Nhn thc còn
đc th hin dng nim tin. Hay nói cách khác, khách hàng tin tng
rng thng hiu, sn phm đó có nhng đc trng nà
o đó.
• Cm xúc (điu tôi cm thy đc): là mc đ hài lòng hay không hài
lòng, yêu thích hay không yêu thích đi vi sn phm hoc dch v nào đó.
• Xu hng hành vi (điu tôi mun làm): nói lên d tính hoc các hành
đng ca ch th đi vi đi tng theo hng đã nhn thc.
Tuy nhiên mô hình này còn nhiu hn ch trong vic gii thích thái đ,
xu hng m
ng đi vi các loi hình gi tin ti Ngân hàng s ph
thuc vào nhng nim tin mà khách hàng có đc đi vi tng thuc tính
mà mi loi hình gi tin mang li cho ngi tiêu dùng.
Nh vy s hiu bit ca ngi tiêu dùng s to cho h nim tin v mt
sn phm, t đó h s có thái đ đn đi tng mà h quan tâm, thái đ s
dn h đn xu hng hành vi chn mua, sau đó s ra quyt đnh m
ua.
Li ích ca mô hình đa thuc tính là mô t đc nhng đim mnh và
đim yu ca sn phm t vic đánh giá nhng thuc tính ca sn phm. T
đó, đa ra nhng thay đi c th đi vi sn phm và hoch đnh nhng
chin lc marketing đ h tr nó.
2.3.
3.4. Thuyt hành đng hp lý (Theory of Reasoned Action – TRA):
Thuyt hành đng hp lý – TRA đc xây dng t nm 1967 và đc
hiu chnh và m rng t đu nhng nm 70 bi Ajzen và Fishbein. Nó
miêu t s sp đt toàn din ca các thành phn thái đ đc hp nht vào
mt cu trúc đ dn đn vic d đoán tt hn và gii thích tt hn v hành
vi. Lý thuyt này hp nht các thành phn nhn thc, s a thích và xu
hng mua.
Fishbein và Ajzen (1975) đã nhìn nhn rng thái đ ca khách hàng đi
vi đi tng không th luôn liên quan mt cách có h thng đi vi hành
vi ca h. Và vì th h đã m rng mô hình này đ có mi quan h tt hn
v nim tin và thái đ ca ngi tiêu dùng thì nh hng đn xu hng tiêu
dùng. M
ô hình TRA gii thích các hot đng phía sau hành vi. Mô hình này
cho thy xu hng tiêu dùng là yu t d đoán tt nht v hành vi tiêu
dùng.