Website: Email : Tel : 0918.775.368
lời nói đầu
Từ khi hoà bình độc lập lại năm 1954, miền Bắc nớc ta đã bớc vào thời kỳ
quá độ tiến lên CNXH với đặc điểm nh Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "Đặc điểm
to nhất của ta trong thời kỳ quá độ là từ một nớc nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên
CNXH không phải qua giai đoạn phát triển TBCN".
Từ năm 1975, sau khi đất nớc đã hoàn toàn độc lập và cả nớc thống nhất,
cách mạng dân tộc dân chủ đã hoàn toàn thắng lợi trên phạm vi cả nớc thì cả n-
ớc cùng tiến hành cách mạng XHCN, cùng quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội.
Đảng ta từ đại hội VI đã mở ra mô hình kinh tế mới đó là mô hình kinh tế thị tr-
ờng có sự điều tiết của nhà nớc. Đặc biệt Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh, thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở nớc ta là một thời kỳ lịch sử mà: " Nhiệm vụ quan
trọng nhất của chúng ta là phải xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật của chủ
nghĩa xã hội, tiến dần lên chủ nghĩa xã hội, có công nghiệp và nông nghiệp
hiện đại, có văn hoá khoa học tiên tiến. Trong quá trình cách mạng xã hội chủ
nghĩa, chúng ta phỉa cải tạo nền kinh tế cũ và xây dựng nền kinh tế mới, mà xây
dựng là nhiệm vụ chủ chốt và lâu dài".
Nền kinh tế mới đó là phải xoá bỏ nền kinh tế tập trung quan liêu bao
cấp, phát triển nền kinh tế thị trờng với nhiều thành phần kinh tế có sự tiết của
nhà nớc. Trong nền kinh tế "mở" đó không thể thiếu đợc kinh tế hàng hoá đó là
một mô hình kinh tế kích thích tính năng động, sáng tạo của chủ thể kinh tế.
Song trong nền kinh tế hàng hoá không thể tránh khỏi những khó khăn khi quá
độ lên chủ nghĩa xã hội. Nhân đây, trong bài tiểu luận: "Nền kinh tế hàng hoá
nớc ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế", tôi xin đợc chỉ ra những
đặc điểm và những điểm hạn chế của Nền kinh tế hàng hoá nớc ta trong quá
trình hội nhập kinh tế quốc tế, cùng với những điều kiện và phơng hớng phát
triển kinh tế hàng hoá ở nớc ta.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
I. Kinh tế hàng hoá, đặc điểm và xu hớng của nó trong
quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

chuyển sang kinh tế thị trờng, trình độ phát triển của kinh tế hàng hoá đang có
sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với các nhà soạn thảo chiến lợc phát triển kinh tế xã
hội hiện nay ở các nớc xã hội chủ nghĩa.
ở nớc ta, Đảng và nhà nớc đã xác định phơng hớng phát triển kinh tế
hàng hoá nhiều thành phần theo định hớng xã hội chủ nghĩa vận động theo cơ
chế thị trờng có sự quản lý của nhà nớc.
Tất nhiên, kinh tế hàng hoá hay kinh tế thị trờng bên cạnh mặt tích cực là
chủ yếu vẫn còn những khuyết tật nhất định, không đợc lý tởng hoá một chiều
trong quá trình tiếp tục mở rộng và phát triển kinh tế hàng hoá.
ở nớc ta, đã và đang từng bớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chế độ
t bản chủ nghĩa, xu hớng vận động và phát triển kinh tế hàng hoá gắn liền với
các đặc điểm sau đây.
1. Nền kinh tế nớc ta trong đang quá trình chuyển biến từ nền kinh
tế hàng hoá kém phát triển mang nặng tính tự túc tự cấp sang nền kinh tế
hàng hoá phát triển từ thấp đến cao.
Điểm xuất phát của đặc điểm này gắn liền với thực trạng kinh tế biểu
hiện ở các mặt:
- Kết cấu hạ tầng vật chất và xã hội thấp kém.
- Trình độ cơ sở vật chất và công nghệ trong các doanh nghiệp lạc hậu,
không có khả năng cạnh tranh.
- Hầu nh không có đội ngũ nhà doanh nghiệp có tầm cỡ.
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Thu nhập của ngời làm công ăn lơng và nông dân thấp kém, sức mua
hàng hoá của xã hội và dân c thấp nên nhu cầu tăng chậm, dung lợng thị trờng
trong nớc còn hạn chế.
Những biểu hiện trên, một mặt phản ánh trình độ thấp kém về dung lợng
cung cầu hàng hoá và khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trờng. Mặt
khác, nó cũng tạo ra áp lực, buộc chúng ta phải vơn lene vợg qua thực trạng
trên, đa nền kinh tế hàng hoá phát triển cả về số lợng lẫn chất lợng và nâng dần

ta với các nớc trên thế giới.
- Cơ cấu kinh tế "khép kính" thờng gắn liền với nền kinh tế phong kiến
gắn với sản xuất nhỏ, với tình trạng "bế quan toả cảng", tự cung tự cấp, quẩn
quanh trong luỹ tre làng. Sự ra đời nền kinh tế hàng hóa T Bản chủ nghĩa đã làm
cho thị trờng dân tộc hoạt động trong sự gắn bó với thị trờng thế giới. Nền kinh
tế hàng hoá này có bớc phát triển nhanh chóng (tất nhiên không tránh khỏi
những nhợc điểm nhất định).
- Nền kinh tế hàng hoá với cơ cấu kinh tế "mở" ra đời bắt nguồn từ quy
luật phân bố và phát triển không đều về tài nguyên thiên nhiên, sức lao động và
thế mạnh giữa các nớc; từ các nớc phân công và hợp tác lao động quốc tế; đời
sống mang tính quốc tế hoá nói chung hiện nay, nền kinh tế hàng hoá của bất
cứ nớc nào, muốn phát triển với tốc độ nhanh và hiệu quả lớn, cũng phải xây
dựng theo cơ cấu kinh tế mở cửa.
- Nền kinh tế hàng hoá theo cơ cấu "mở" thích ứng với chiến lợc thị trờng
"hớng ngoại". Thông qua hoạt động xuất nhập khẩu dựa vào thế mạnh giữa các n-
ớc; nắm bắt đợc những ngành, mặt hàng "mũi nhọn", có tơng lai gắn với công nghệ
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
mới;cómẫu mã mới, cơ cấu phong phú, chất lợng cao và có khả năng cạnh tranh
trên thị trờng nhất là thị trờng quốc tế.
4. Phát triển kinh tế hàng hoá theo định hớng xã hội chủ nghĩa với vai
trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc và sự quản lý vĩ mô của Nhà nớc.
a. Vai trò định hớng xã hội chủ nghĩa của kinh tế nhà nớc.
- Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần kinh tế nhà nớc với bản chất vốn
có của nó lại nắm giữ các ngành, lĩnh vực then chốt và trọng yếu, nên trở thành
nhân tố kinh tế đảm bảocho kinh tế hàng hoá của các thành phần kinh tế khác
phát triển theo định hớng xã hội chủ nghĩa.
- Cần ý thức rằng tính hiện thực của vai trò định hớng xã hội chủ nghĩa
của kinh tế nhà nớc chỉ đợc khẳng định khi nó phát huy đợc sức mạnh tổng hợp
của các thành phần kinh tế khác; khi nó sớm đổi mới cơ chế quản lý thoe hớng

thiếu các chiến lợc kinh tế mang tính khoa học và thực tiễn còn lúng túng trong
cách quản lý vĩ mô. Trong điều kiện đó, phấn đấu nâng cao năng lực và tăng c-
ờng các công cụ và do đó nâng cao trình độ quản lý kinh tế vĩ mô của nhà nớc là
xu hớng vận động khách quan của nớc ta trớc mắt lẫn lâu dài. Chính vì thế mà
Đảng ta chủ trơng phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận động theo cơ chế
thị trờng có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hội chủ nghĩa. ở nhà nớc
"của dân, do dân, vì dân dới sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định nhất
bảo đảm tính định hớng xã hội chủ nghĩa". Nhờ kết quả của sự đổi mới của thập
niên gần đây, vai trò quản lý của nhà nớc đã đợc tăng cờng. Bằng các công cụ
pháp luật, kế hoạch, các thiết chế về tài chính, tiền tệ và những phơng tiện vật
chất khác, Nhà nớc tạo điều kiện khuyến khích phát huy những mặt tích cực của
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
kinh tế hàng hoá; ngăn ngừa, hạn chế tính tự phát và các khuyết tật của cơ chế
thị trờng.
Có htể nói các đặc điểm của kinh tế hàng hoá nh đã phân tích ở trên có
quan hệ mật thiết với nhau, phản ánh kết quả của sự phana tích thực trạng và xu
hớng vận động nội tại của quá trình hình thành và phát triển kinh tế hàng hoá ở
nớc ta hiện nay và trong tơng lai.
Các đặc điểm này bắt nguồn từ sự chi phối của các quy luật kinh tế của
kinh tế hàng hoá (quy luật tiền tệ, quy luật lu thông tiền tệ, quy luật cạnh tranh
và quy luật cung cầu hàng hoá); bắt nguồn từ vai trò định hớng của kinh tế nhà
nớc và vai trò quản lý của Nhà nớc ở nớc ta. Nhà nớc của dân do dân vì dân
quyết định.
II. Thực trạng phát triển kinh tế hàng hoá nớc ta trong điều
kiện hội nhập kinh tế quốc tế
1. Khái niệm về hội nhập:
Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình gắn bó một cách hữu cơ nền kinh tế
quốc gia với nền kinh tế thế giới góp phần khai thác các nguồn lực bên trong
một cách có hiệu quả.

khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ truyền thông và tin học, thì giữa các
quốc gia ngày càng có mối liên kết chặt chẽ, nhất là trên lĩnh vực kinh tế. Xu h-
ớng toàn cầu hoá đợc thể hiện rõ ở sự phát triển vợt bậc của nền kinh tế thế giới.
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Về thơng mại: trao đổi buôn bán trên thị trờng thế giới ngày càng gia tăng. Từ
sau chiến tranh thế giới lần thứ hai, giá trị trao đổi buôn bán trên thị trờng toàn
cầu đã tăng 12 lần. Cơ cấu kinh tế có sự thay đổi đáng kể. Công nghiệp nhờng
chỗ cho dịch vụ.
Về tài chính, số lợng vốn trên thị trờng chứng khoán thế giới đã tăng gấp
3 lần trong 10 năm qua. Sự ra đời và ngày càng lớn mạnh của các tổ chức kinh
tế quốc tế là một phần của quốc tế hoá. Nó góp phần thúc đẩy nền kinh tế của
các nớc phát triển mạnh hơn nữa.
Tuy nhiên trong xu thế toàn cầu hoá các nớc giàu luôn có những lợi thế
về lực lợng vật chất và kinh nghiệm quản lý. Còn các nớc nghèo có nền kinh tế
yếu kém dễ bị thua thiệt, thờng phải trả giá đắt trong quá trình hội nhập.
Là một nớc nghèo trên thế giới, sau mấy chục năm bị chiến tranh tàn phá,
Việt Nam bắt đầu thực hiện chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hoá tập trung sang
cơ chế thị trờng, từ một nền kinh tế tự túc nghèo nàn bắt đầu mở cửa tiếp xúc
với nền kinh tế thị trờng rộng lớn đầy rẫy những sức ép, khó khăn. Nhng không
vì thế mà chúng ta bỏ cuộc. Trái lại, đứng trớc xu thế phát triển tất yếu, nhận
thức đợc những cơ hội và thách thức mà hội nhập đem lại, Việt Nam, một bộ
phận của cộng đồng quốc tế không thể khớc từ hội nhập. Chỉ có hội nhập Việt
Nam mới khai thác hết những nội lực sẵn có của mình để tạo ra những thuận lợi
phát triển kinh tế.
Chính vì vậy mà đại hội Đảng VII của Đảng Cộng Sản Việt Nam năm
1991 đã đề ra đờng lối chiến lợc: Thực hiện đa dạng hoá, đa phơng hoá quan
hệ quốc tế, mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại . Đến đại hội đảng VIII, nghị
quyết TW4 đã đề ra nhiệm vụ: giữ vững độc lập tự chủ, đi đôi với tranh thủ tối
đa nguồn lực từ bên ngoài, xây dựng một nền kinh tế mới, hội nhập với khu vực

11