B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TPHCM
TRN M QUYÊN
GII PHÁP M BO AN TOÀN TRONG HOT
NG KINH DOANH TH TI NGỂN HÀNG
THNG MI C PHN U T VÀ PHÁT
TRIN VIT NAM CHI NHÁNH TỂY SÀI GÒN CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ S : 60340201 LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC: PGS.TS HOÀNG C
1.1.4.5 i vi nn kinh t………………………………………………………… 8
1.2 m bo an toàn trong hot đng kinh doanh th ca Ngân hàng thng
mi………………………………………………………………………………… 8
1.2.1 m bo an toàn trong hot đng kinh doanh th…………………………….8
1.2.1.1 Khái nim……………………………………………………………………8
1.2.1.2 Các tiêu chí đánh giá v mc đ an toàn trong hot đng kinh doanh th….9
1.2.2 Các loi ri ro trong dch v kinh doanh th ca Ngân hàng thng mi… 9
1.2.3 Ý ngha ca vic đm bo an toàn………………………………………… 15
1.3 Các nhân t nh hng đn an toàn trong hot đng kinh doanh th ca Ngân
hàng thng mi………………………………………………………………… 15
1.3.1 Nhân t khách quan………………………………………………………… 15
1.3.2 Nhân t ch quan………………………………………………………… 16
1.4 Kinh nghim đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh th ca mt s ngân
hàng trên th gii và bài hc kinh nghim cho Vit Nam…………………………17
1.4.1 Kinh nghim mt s quc gia……………………………………………… 17
1.4.2 Bài hc cho Vit Nam……………………………………………………… 20
KT LUN CHNG 1……… ……………………………………………… 21
CHNG 2:
THC TRNG M BO AN TOÀN TRONG HOT NG KINH
DOANH TH TI NGỂN HÀNG THNG MI C PHN U T VÀ
PHÁT TRIN VIT NAM CHI NHÁNH TỂY SÀI GÒN ……………………22
2.1 Tng quan v Ngân hàng thng mi c phn u t và phát trin Vit Nam chi
nhánh Tây Sài Gòn…………………………………………………………………22
2.1.1 Quá trình hình thành và ra đi……………………………………………….22
2.1.2 Mô hình t chc hot đng………………………………………………… 24
2.1.3 Kt qu hot đng kinh doanh ca Ngân hàng thng mi c phn u t và
phát trin Vit Nam chi nhánh Tây Sài Gòn giai đon 2009-2012…………… ,,, 25
2.2 Thc trng hot đng kinh doanh th ti Ngân hàng thng mi c phn u t
và phát trin Vit Nam chi nhánh Tây Sài Gòn……………………………………27
2.2.1 C s pháp lý cho hot đng kinh doanh th ti Ngân hàng thng mi c
3.2.1 Nhóm gii pháp do Ngân hàng thng mi c phn u t và phát trin Vit
Nam chi nhánh Tây Sài Gòn t chc thc hin……………………………………64
3.2.1.1 Gii pháp v k thut công ngh………………………………………… 64
3.2.1.2 Gii pháp v nhân s…………………………………… ……………… 65
3.2.1.3 Gii pháp v đào to……………………………………………………… 66
3.2.1.4 Gii pháp đi vi ch th…………………… ………………………… 67
3.2.1.5 Gii pháp đi vi mng li c s chp nhn th……………………….68
3.2.2 Nhóm gii pháp h tr mang tính kin ngh có liên quan đn thng mi c
phn Ngân hàng u t và phát trin Vit Nam, Ngân hàng Nhà nc………… 69
3.2.2.1 i vi Ngân hàng thng mi c phn u t và phát trin Vit Nam 70
3.2.2.2 i vi Ngân hàng Nhà nc…………………………………………… 75
KT LUN CHNG 3………………………………………………………….80
KT LUN……………………………………………………………………… 81
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
BNG CỂU HI
DANH MC T VIT TT
ACB: Ngân hàng TMCP Á Châu
Agribank: Ngân hàng Nông nghip và phát trin nông thôn Vit Nam
ANZ: Ngân hàng Australia và New Zealand
ATM: máy rút tin t đng
BIDV hoc NH TMCP T&PTVN: Ngân hàng thng mi c phn u t và phát
trin Vit Nam
BIC: Công ty bo him Ngân hàng thng mi c phn u t và phát trin Vit
Nam
CMND: chng minh nhân dân
CTCP: công ty c phn
DongABank: Ngân hàng TMCP ông Á
VCNT: n v chp nhn th
EDC: máy cà th
DANH MC CÁC BNG
Bng 2.1: Kt qu kinh doanh ca BIDV Tây Sài Gòn giai đon 2009-2012
Bng 2.2: So sánh các ch tiêu ca ba loi th Harmony, Etrans, Moving
Bng 2.3: So sánh các ch tiêu ca hai loi th Flexi và Precious
Bng 2.4: S lng th ghi n phát hành ti BIDV Tây Sài Gòn giai đon 2010-
2012
Bng 2.5: S lng th tín dng phát hành ti BIDV Tây Sài Gòn giai đon 2010-
2012
Bng 2.6: Doanh s thanh toán th ti máy ATM ca BIDV Tây Sài Gòn giai đon
2010-2012
Bng 2.7: Thng kê mt s ri ro trong hot đng kinh doanh th ca BIDV Tây Sài
Gòn nm 2011, 2012
Bng 2.8: Kho sát s khách hàng s dng th BIDV ti chi nhánh Tây Sài Gòn
Bng 2.9: Nguyên nhân khách hàng không s dng th BIDV
Bng 2.10: Kho sát loi th BIDV khách hàng s dng
PHN M U
1. Lý do chn đ tài:
Th ngân hàng là phng tin thanh toán không dùng tin mt, ra đi t
phng thc mua bán chu hàng hoá bán l và phát trin gn lin vi s ng dng
công ngh tin hc trong lnh vc ngân hàng. Vit Nam đang trên đng công
nghip hóa, hin đi hóa đt nc, nhng thành tu đt đc trong đi mi đt
nc đã tr thành nn tng cho nhng bc phát trin tip theo ca Vit Nam trong
tng lai và dn dn khng đnh mình trên trng quc t cng nh khu vc. Vì vy
nhu cu thanh toán không dùng tin mt ngày càng tr nên quan trng đi vi Vit
Nam. Và th ngân hàng là mt trong nhng phng tin thanh toán không dùng tin
mt ph bin và là mt phn không th thiu trong cuc sng hàng ngày ca mi
ngi. Cùng vi s tin b ca công ngh thông tin, th ngân hàng đc nhiu
ngi tip cn d dàng hn bên cnh đó ri ro liên quan đn th cng gia tng. T l
gi mo trong phát hành và thanh toán th ca các ngân hàng thng mi Vit Nam
thng xuyên cao hn t l trung bình ca th gii do th trng th ca Vit Nam
mi phát trin còn non tr các t chc ti phm th d tn công hn so vi các nc
phát trin mnh v dch v th ngân hàng.
Ngân hàng Thng mi c phn u t và phát trin Vit Nam đã thành lp
và hot đng đc 56 nm. Dch v kinh doanh th luôn đc ngân hàng chú trng
và phát trin, nghiên cu ng dng các công ngh mi, nâng cao cht lng dch
- Phm vi nghiên cu: Nghiên cu an toàn trong hot đng kinh doanh th ti
Ngân hàng thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam chi nhánh Tây Sài
Gòn.
5. Kt cu lun vn:
Ngoài phn m đu và kt lun, kt cu ca lun vn gm 3 chng:
- Chng 1: Tng quan v đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh th
ca ngân hàng thng mi.
- Chng 2: Thc trng đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh th ti
Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam chi nhánh Tây Sài
Gòn.
- Chng 3: Gii pháp đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh th ti
Ngân hàng Thng mi c phn u t và Phát trin Vit Nam chi nhánh Tây Sài
Gòn.
6. ụ ngha ca vic nghiên cu:
i vi ngân hàng hin đi, t trng doanh thu t dch v phi cao hn doanh
thu t lãi ca hot đng tín dng. Doanh thu t dch v kinh doanh th chim t l
không nh trong tng doanh thu t dch v ca Ngân hàng thng mi c phn u
t và Phát trin Vit Nam. Vì vy, vic đm bo an toàn trong hot đng kinh doanh
th là điu ht sc quan trng. Nó không nhng mang li li nhun cho ngân hàng
mà còn góp phn gia tng uy tín cho ngân hàng to nim tin cho ngi s dng th
góp phn thúc đy kinh t phát trin.
1
CHNG 1
TNG QUAN V M BO AN TOÀN TRONG HOT NG KINH
DOANH TH CA NGỂN HÀNG THNG MI
đm bo chính xác và khp vi nhau. Th t hin nay đang chim phn ln trong
tng s lng th đang s dng trên th trng. Nhc đim ca th t là s lng
các thông tin đc mã hoá không nhiu và mang tính c đnh nên không th áp
dng k thut mã hoá an toàn và có th b n cp thông tin bng các thit b ni vi
máy vi tính.
Th thông minh (Smart card): ây là th h mi nht ca th, có đc tính
bo mt và an toàn rt cao, da trên k thut vi x lý tin hc, gn vào th mt chip
đin t có cu to nh mt máy tính hoàn ho. Thông thng mt tm th thông
minh đc gn chip đin t đ thay th cho di bng t sau th. Cng có trng hp
th thông minh có c Chip đin t và bng t. Chip đin t đc lp vi th và đc
gn trên b mt ca th, v bn cht gm 2 loi chip: chip b nh và chip x lý d
liu. Chip b nh lu tr toàn b các thông tin cn thit phc v cho công tác thanh
toán th trong mi ln s dng còn chip x lý d liu có kh nng b sung, xoá b
hoc điu chnh các thông tin trong b nh. Th thông minh gn chip x lý d liu
có kh nng va lu tr các thông tin v ch th, đim thng tích lu đng thi
lu tr c s liu v nhng ln giao dch ca ch th ti VCNT. Tính nng vt
tri này ca th thông minh giúp ct gim chi phí x lý đi vi ngân hàng và các
trung gian thanh toán bi vic đi chiu thông tin tài khon và thông tin ca ch th
cng nh vic cp nht thông tin liên quan ti th gi đây đã đc thc hin ngay
ti VCNT. Tuy nhiên, do s dng công ngh mi nên giá thành cao, h thng máy
móc chp nhn thanh toán th này cng đt nên s dng còn cha ph bin nh th
t. Vic phát hành và chp nhn thanh toán th này mi ch ph bin các nc
phát trin dù các t chc th quc t vn khuyn khích các ngân hàng thành viên
phát hành và thanh toán li th này nhm gim t l ri ro do gi mo th.
1.1.2.2 Phân loi theo ch th phát hành
Th do ngân hàng phát hành: là loi th giúp cho khách hàng s dng linh
đng tài khon ca mình ti ngân hàng, hoc s dng mt s tin do ngân hàng cp
tín dng, loi th này hin nay đc s dng khá ph bin, nó không ch lu hành
3
đa ra mt sn phm th tín dng đc bit phc v nhng khách hàng có thu nhp
4
rt cao, có kh nng tài chính vng vàng và có mc chi tiêu ln. ó là th thanh
toán (charge card). Khi s dng th thanh toán khách hàng đc hng mt hn
mc tín dng đc bit cao hoc không b chi phi bi hn mc tín dng nhng ch
th s phi thanh toán toàn b s tin phát sinh cho ngân hàng vào ngày đn hn.
Th ghi n (debit card): Ging nh th tín dng, th ghi n cng là mt
phng tin thanh toán không dùng tin mt. Nó cho phép khách hàng tip cn vi
s d tài khon ca mình qua h thng kt ni trc tuyn đ thanh toán hàng hoá
dch v ti các VCNT hoc thc hin các giao dch liên quan ti tài khon ti các
máy ATM. Mc chi tiêu ca ch th ph thuc ch yu vào s d trong tài khon.
Ngân hàng gi vai trò cung cp dch v cho ch th và thu phí dch v. i vi th
ghi n, gia ngân hàng và khách hàng không din ra quá trình cho vay tín dng,
không có vic phân loi khách hàng nên mi khách hàng ch cn có tài khon ti
ngân hàng đu có th tip cn vi sn phm th ghi n ca ngân hàng. Chính vì vy
v mc đ có th thay th tin mt, th ghi n chim u th vt tri so vi th tín
dng.
Th ATM là hình thc phát trin đu tiên ca th ghi n, cho phép khách
hàng có th tip cn trc tip ti tài khon ti ngân hàng t máy rút tin t đng.
Ch th có th thc hin nhiu giao dch khác nhau ti máy ATM bao gm: rút tin,
chuyn khon, xem s d tài khon, in sao kê, xem các thông tin qung cáo… H
thng ATM hin đi còn cho phép ch th gi tin vào tài khon ca mình ngay ti
các máy ATM, đi séc qua máy rút tin t đng, thc hin np h s cho mt khon
vay cng nh t mình thc hin nhiu dch v ngân hàng khác. Cùng vi th ATM,
h thng ATM đã cung cp cho khách hàng s dng th kh nng giao dch ngoài
gi làm vic, ngoài tr s ngân hàng và kh nng t phc v.
Theo thi gian, các t chc th đã ch đng kt ni h thng ATM vi nhau
giao dch trong lãnh th nc Cng hoà xã hi ch ngha Vit Nam.
“Th quc t”: Là th đc t chc phát hành th ti Vit Nam phát hành đ
giao dch trong và ngoài lãnh th nc Cng hoà xã hi ch ngha Vit Nam; hoc
là th đc t chc nc ngoài phát hành và giao dch trong lãnh th nc Cng
hoà xã hi ch ngha Vit Nam.
1.1.3 Quy trình phát hƠnh th ngơn hƠng
Quy trình phát hành th ngân hàng gm các bc sau:
6
Bc 1: Khách hàng đn ngân hàng np h s phát hành th và hoàn thành
mt s th tc cn thit nh đin mt s h s phát hành th và trình mt s giy t
khác nh giy chng minh nhân dân, bng lng…
Bc 2: Ngân hàng phát hành thc hin kim tra h s theo đúng quy đnh.
Ngân hàng phát hành có trách nhim thm đnh b h s và ra quyt đnh chp nhn
hoc t chi phát hành th. Nhng h s đc chp thun, ngân hàng phát hành s
tin hành phân loi khách hàng. i vi th ghi n, vic phát hành th đn gin vì
khách hàng np tin vào tài khon và s dng chính tin ca mình. i vi th tín
dng, ngân hàng cn phi xác đnh thêm các yu t sau:
Hng th phát hành
Hn mc tín dng
Thi hn th
Bc 3: Cp th cho khách hàng
Sau khi xác đnh các yu t, b phn qun lý th lp h s khách hàng đ
qun lý. H s gm: tên ch th, đa ch ni và làm vic, s CMND (h chiu), s
th, loi th, ngày hiu lc, s tài khon ch đnh đ thanh toán sao kê, ngày thanh
toán sao kê, tài sn th chp (nu có).
Sau đó, ngân hàng tin hành mã hóa th và in th, xác đnh mã s cá nhân
(PIN) ca ch th, nhp d liu v ch th vào d liu ngân hàng, giao th và s
- Ngoài ra, khi s dng th, khách hàng không phi mang theo mt lng
tin mt ln mà ri ro b mt cng nh vic bo qun cng rt phc tp. Cha k
đn vic rt bt tin khi s dng tin mt chi tiêu các nc khác nhau. Vic dùng
th tín dng hoc th thanh toán đm bo kh nng chi tiêu đa ngoi t, không b l
thuc vào ngoi t ca nc nào.
1.1.4.3 i vi đn v chp nhn th
- Vi vic đc cp tín dng trc cho khách hàng, ngân hàng đã giúp khách
hàng chi tiêu vt quá kh nng ca mình, đây là mt sc đy đi vi sc mua ca
khách hàng và chính điu này s làm cho lng tiêu th hàng hóa dch v ca các
c s chp nhn thanh toán th tng cao.
8
- Khi chp nhn th thanh toán, ngi bán hàng có kh nng gim thiu các
chi phí v qun lý tin mt nh bo qun, kim đm, np vào tài khon Ngân
hàng
- Ngoài ra, đi vi mt s c s, vic chp nhn thanh toán bng th ca
ngân hàng cng là mt điu kin đ đc hng các u đãi ca ngân hàng v tín
dng, dch v thanh toán
1.1.4.4 i vi ngân hàng thanh toán th
- Trong quy trình thanh toán th, các c s phát hành thng m tài khon ti
các ngân hàng thanh toán cho tin vic thanh toán. iu này đã làm tng lng s
d tin gi và ngun huy đng cho ngân hàng thanh toán.
- Vi các loi phí nh: chit khu thng mi, phí rút tin mt, phí đi lí
thanh toán, ngân hàng thanh toán s có đc mt khon thu tng đi n đnh.
1.1.4.5 i vi nn kinh t
- Thanh toán bng th s giúp gia tng t trng thanh toán không dùng tin
mt, thúc đy kinh t phát trin.
- Tit kim chi phí in n, vn chuyn, kim đm và bo qun tin mt cho
m bo an toàn trong hot đng kinh doanh th ca Ngân hàng thng mi
cng đc th hin qua s gia tng s lng máy ATM và đn v chp nhn th.
Ch khi nhu cu thanh toán bng th gia tng thì vic lp đt các máy ATM và POS
phc v vic thanh toán mi gia tng.
a dng hóa sn phm và dch v th
Các sn phm, dch v th ra đi sau là s tip ni và phát trin trên c s
sn phm, dch v th ra đi trc. Vì vy, sn phm, dch v th càng đa dng thì
tính an toàn càng đc đm bo.
Tính nng bo mt ca th
Tính nng này th hin vic ng dng công ngh thông tin ca ngân hàng
trong vic phát hành và thanh toán th. Công ngh càng hin đi thì th đc bo
mt càng cao.
1.2.2 Các loi ri ro trong hot đng kinh doanh th ca Ngơn hƠng thng
mi
Khái nim
10
Trong thut ng tài chính, ri ro là kh nng mt mát tài chính ca ngân
hàng. Ri ro gn lin vi bt c hot đng tài chính nào và cng nh bn thân các
giao dch tài chính nó cn đc qun lý mt cách đúng mc. Các ngân hàng có th
phi đi mt vi các tn tht ln nu không qun lý cht các ri ro.
Ri ro trong hot đng th ca ngân hàng thng mi là các tn tht v vt
cht hoc phi vt cht phát sinh trong quá trình kinh doanh th ca ngân hàng, bao
gm c hot đng phát hành và hot đng thanh toán th. Ngân hàng kinh doanh th
có th nhn thc đc các ri ro ngân hàng có th gánh chu nhng không th trit
tiêu đc ri ro vì nó xy ra ngoài d kin và mong đi ca ngân hàng. Cách tt
nht đ các ngân hàng kinh doanh th đi mt vi ri ro là nhn thc và đa ra các
gii pháp nhm phòng nga, hn ch ri ro cng nh khc phc các tn tht khi ri
Th b dp ni li: là loi th gi mà các thông tin trên th đc dp
li bng công ngh đn gin trên nn phôi th b mt cp, tht lc. Các thông tin an
ninh trên th ging nh th tht nhng có th d dàng kim tra và phát hin bng
mt thng. Có th phát hin th gi khi đi chiu thông tin in ni mt trc th
vi các thông tin in chìm trên bng ch ký mt sau ca th hoc vi d liu trên
bng t khi đc th qua máy EDC.
Th b mã hóa li bng t: là loi th gi mà các thông tin trên bng t
đã b mã hóa li trong khi vn gi nguyên các thông tin dp ni trên th và thng
đc s dng ti các VCNT có trang b máy EDC. Loi hình th gi mo này
thng có liên quan đn ti phm có t chc vì yêu cu s dng công ngh hin đi
hn. Chúng ta có th phát hin đc th gi bng cách so sánh d liu trên bng t
khi đc th qua máy EDC vi các thông tin dp ni trên th.
Th trng: là loi th mô phng đy đ chc nng ca mt th ghi n,
th tín dng, đc s dng ti VCNT cu kt vi ti phm th hoc ti các đim
bán hàng t đng không đc kim soát cht ch. Do loi hình này thc hin vi s
cu kt thông đng cht ch ca VCNT nên rt khó phát hin. Th trng cng đã
đc mã hóa nhng không h dp ni các thông tin lên mt trc ca th nh: ngân
hàng phát hành, s th, ngày hiu lc, tên ch th…
Th b làm gi hoàn toàn: là sn phm th gi tinh vi nht, là hot
đng ca ti phm th có t chc. Th rt hoàn chnh vi bng t đc mã hóa da
12
trên vic ly cp d liu trên bng t ca th tht và trên phôi th có đy đ nhng
yu t nh th tht. Th gi ch b phát hin nu thc hin đy đ chính xác quy
trình chp nhn thanh toán th.
Th mt cp, tht lc (Lost and Stolen Cards): Ri ro xy xa khi th b mt
cp, tht lc và b s dng trc khi ch th thông báo cho ngân hàng phát hành đ
có các bin pháp chm dt s dng hoc thu hi th. Th b mt cp tht lc cng
ch th chp nhn thanh toán nhng th gi (th b sa đi, th trng, th
skimming…).
Thanh toán hàng hóa dch v bng th qua th, đin thoi (Mail order,
telephone order): n v chp nhn th cung cp hàng hóa dch v theo yêu cu ca
ch th qua th hoc đin thoi và thanh toán trên c s các thông tin nh: loi th,
s th, ngày hiu lc, tên ch th…… n v chp nhn th và ngân hàng thanh
toán có th chu tn tht nu nh ch th thc không phi là khách đt mua hàng
ca VCNT và giao dch đó b t chi thanh toán.
Nhân viên đn v chp nhn th sa đi thông tin trên các hóa đn th hoc
in nhiu hóa đn thanh toán ca mt th. Trong trng hp này nhân viên khi thc
hin giao dch đã c tình in nhiu hóa đn thanh toán th nhng ch giao mt b cho
ch th ký đ hoàn thành giao dch. Sau đó nhân viên s mo nhn ch th hoàn tt
giao dch và np các hóa đn thanh toán còn li đ đòi tin, chim đot tin ca
ngân hàng. Ngoài ra nhân viên ti VCNT cng có th sa đi hoá đn giao dch,
ghi tng giá tr giao dch mà không đc s đng ý ca ch th đ ly tin tm ng
ca ngân hàng
Sao chép và to bng t gi (Skimming): Trên các thit b đc th ti
VCNT có th b cài thêm thit b đ thu thp các thông tin trên bng t ca th
tht thanh toán ti các VCNT hoc nhân viên VCNT có th câu kt vi các t
chc ti phm đc d liu th tht bng các thit b chuyên dùng riêng.
Ri ro tín dng
Ri ro tín dng là ri ro xut hin khi ch th không thc hin thanh toán
hoc không đ kh nng thanh toán. Nh ta đã bit tính cht ca th tín dng là chi
tiêu trc tr tin sau, ti thi đim thanh toán ngân hàng s đng ra tm ng tin
cho ch th đ thanh toán vi đn v cung ng hàng hóa dch v và thu li sau t
ch th. Nh vy khi ngân hàng đng ý phát hành th cng có ngha là cam kt cho