B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

H XUÂN THANH TRÚC N
N
Â
Â
N
N
G
GC
C
A
A
O
OC
C
Ô
Ô
R
R


I
IR
R
O
OT
T
Á
Á
C
CN
N
G
G
H
H

N
N
G
GT
T
H
H




N
N
G
GM
M


I
IC
C

À
ÀP
P
H
H
Á
Á
T
TT
T
R
R
I
I


N
NV
V
I
I

Á
Á
N
N
H
HS
S

G
G
I
I
A
A
O
OD
D


C
C


H XUÂN THANH TRÚC N
N
Â
Â
N
N
G
GC
C
A
A
O
OC
C
Ô
Ô
N


R
R


I
IR
R
O
OT
T
Á
Á
C
CN
N
G
G
H
H
I

N
G
GT
T
H
H




N
N
G
GM
M


I
IC
C


ÀP
P
H
H
Á
Á
T
TT
T
R
R
I
I


N
NV
V
I
I


Á
N
N
H
HS
S

G
G
I
I
A
A
O
OD
D


C
C
H

nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam - Chi
nhánh S Giao Dch 2” là công trình do chính tôi nghiên cu và thc
hin.
Các s liu trong lun vn đc s dng trung thc. Các thông tin trong
lun vn đc ly t nhiu ngun và đc ghi chú chi tit v ngun ly
thông tin.

Tôi xin chân thành cám n các Thy Cô trng i hc Kinh t TPHCM đã
truyn đt cho tôi kin thc trong sut nhng nm hc  trng.
Tôi xin chân thành cám n Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit
Nam Chi nhánh S Giao Dch 2 đã to điu kin cho Tôi kho sát trong
thi gian làm Lun vn.
Tôi xin chân thành cm n PGS.TS Phm Vn Nng đã tn tình hng
dn tôi hoàn thành tt lun vn này.

TP HCM, ngày tháng nm 2012
Tác gi lun vn
H Xuân Thanh Trúc

MC LC


1.1.1. Khái quát v ri ro trong hot đng kinh doanh ca các ngân
hàng thng mi………………… 4

4
1.1.2. Khái quát chung v ri ro tác nghip trong hot đng ca các
ngân hàng thng mi ……………… ……………………………………

6
1.2. Khái quát v qun tr ri ro và qun tr ri ro tác nghip trong hot
đng ca ngân hàng thng mi……………………………………………

11
1.2.1. Khái nim v qun tr ri ro…………….……………………….
11 1.2.2. Khái nim v qun tr ri ro tác nghip…………… …………
1.2.3. S cn thit phi nâng cao công tác qun tr ri ro tác nghip ti
các ngân hàng thng mi………………………………………………….
1.3. Basel 2 và vn đ qun tr ri ro tác nghip………………………….
12

13
15
1.4. Kinh nghim v qun tr ri ro tác nghip ca các Ngân hàng và t
chc tài chính quc t ………………



25

2.1.2. Gii thiu v Ngân hàng thng mi c phn đu t và phát trin
Vit Nam – Chi nhánh S Giao dch 2………………………………
2.1.3. ánh giá tình hình hot đng kinh doanh ca chi nhánh S Giao
dch 2 trong giai đon 2006-2011……………………….…………………
2.2. Thc trng ri ro tác nghip ti BIDV Chi nhánh S Giao Dch 2…

27

29
32 2.2.1. Ri ro trong công tác t chc cán b……………………………
33
2.2.2. Ri ro v quy trình nghip v ….……………………

2.2.3. Ri ro v h thng công ngh thông tin…………… …………
2.2.4 Ri ro v ti phm ni b ……………………………………
2.2.5 Các hành vi gian ln và ti phm bên ngoài…………………
2.2.6 Sai sót tác nghip ca cán b…………………………………
2.3 Thc trng qun tr ri ro tác nghip ti Ngân hàng TMCP u t và
Phát trin Vit Nam - Chi nhánh S Giao dch 2…………………………
2.3.1. Các vn bn, quy đnh v công tác qun tr ri ro tác nghip do
Hi S Chính ban hành đang áp dng trong h thng BIDV…………….
2.3.2. Thc trng qun tr ri ro tác nghip ti BIDV Chi nhánh S
Giao dch 2………………………………………………………………….
2.4 ánh giá công tác qun tr ri ro tác nghip ti BIDV Chi nhánh S

57
3.1.1. Phng hng hot đng ………………………………………
57
3.1.2. Nhim v trng tâm …………………………………………………
58
3.2. Gii pháp nâng cao công tác qun tr ri ro tác nghip ti BIDV Chi
nhánh S Giao dch 2……… …………………………………………….
59
3.2.1. V công tác qun tr điu hành…………………… ………….
60
3.2.2. Nâng cao công tác qun tr ri ro tác nghip ti chi nhánh……
3.2.3. V công tác ban hành, qun lý các vn bn ch đ…………….
3.2.4. V mô hình t chc, b trí cán b ti chi nhánh………………
3.2.5. V công tác đào to, qun tr ngun nhân lc…………………
3.2.6. V công tác kim tra, giám sát…………………………………
3.2.7. V yêu cu đi vi cán b………………………………………
3.2.8. Nâng cao phong cách giao dch, tác phong làm vic vi khách
hàng ti chi nhánh…………………………………………………………
3.2.9. Kim tra, rà soát các giao dch nghi ng, bt thng hàng ngày
3.2.10 Thit lp ngun d liu v ri ro tác nghip, đánh giá mc đ ri
ro cho chi nhánh……………………………………………………………
3.2.11 V phòng nga, x lý ri ro công ngh………………………….
60
62


DANH MC CÁC T VIT TT

ACB Ngân hàng TMCP Á Châu
ATM Máy rút tin t đng (Automatic Teller machine)
BIDV Ngân hàng u T và Phát Trin Vit Nam.
CBCNV Cán b công nhân viên
CN SGD 2 Chi nhánh S Giao Dch 2.
HSC Hi S Chính
NHT&PTVN Ngân Hàng u T và Phát trin Vit Nam
NHTM Ngân hàng thng mi
NHNN Ngân hàng Nhà nc
POS Máy chp nhn thanh toán th (Point of sale)
RRTN Ri ro tác nghip
TPHCM Thành ph H Chí Minh
Vietinbank Ngân hàng TMCP Công Thng
WTO T chc Thng mi Th gii



41

42

42

43

44

44

45

Biu 2.1 Tình hình HV cui k ti BIDV CN SGD2 t 2006 – 2011 …
Biu 2.2 Th phn huy đng vn các Chi nhánh BIDV trên đa bàn
TPHCM .………………………………………………………………….
29

30
Biu 2.3 Tng d n ca BIDV Chi nhánh S Giao Dch 2 t 2006–2011
30
Biu 2.4 C cu thu dch v ròng ca BIDV Chi nhánh SGD2 nm 2011
31 Biu 2.5 Li nhun trc thu ca BIDV Chi nhánh SGD2 t 2006–2011
32
Biu 2.6 Tng hp đánh giá theo nghip v, li xy ra nhiu nht t nm

TÀI LIU THAM KHO
1. Lê Thanh Tâm, Phm Bích Liên, 27/11/2009 , Qun tr ri ro hot đng:
kinh nghim quc t và bài hc đi vi các ngân hàng thng mi Vit Nam,
< /tapchi_2009_11_27_022120.doc [Ngày truy
cp: 15.02.2012]
2. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, Tháng 09/2010, Tài liu đào
to qun lý ri ro tác nghip.
3. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, Tháng 7/2011, Tài liu hi
ngh cán b ch cht toàn h thng.
4. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, Tháng 11/2011, Tài liu hi
ngh cm đng lc phía Nam.
5. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, Tháng 06/2012, Tài liu đào
to qun lý ri ro tác nghip.
6. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam, Tháng 08/2012, Tài liu đào
to qun lý ri ro tác nghip nâng cao.
7. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam S Giao Dch 2, Báo cáo tng
kt hàng nm (2008 - 2009 - 2010 – 2011).
8. Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam S Giao Dch 2,  án tái c
cu hot đng kinh doanh giai đon 2011-2015
9. Trn Huy Hoàng (2007), Qun tr ngân hàng thng mi, Nhà xut bn
lao đng xã hi.


kt qu ban đu đt đc, vic trin khai qun tr ri ro tác nghip ti Ngân hàng
u t và Phát trin Vit Nam vn còn bc l nhng hn ch. Vic kim soát
cht ch, gim thiu đc nhng tác đng tiêu cc t ri ro tác nghip cng là
vn đ mà Ngân hàng u t và Phát trin Vit Nam nói chung và Chi nhánh S
Giao dch 2 nói riêng luôn quan tâm. Vi lý do đó, tôi đã chn đ tài nghiên cu
“Nâng cao công tác qun tr ri ro tác nghip ti Ngân hàng Thng mi c
phn u t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh S Giao dch 2” làm đ tài
nghiên cu trong Lun vn vi hy vng góp mt phn nh trong vic đánh giá
hot đng qun tr ri ro tác nghip ti chi nhánh mà tôi đang công tác, t đó
cng đa ra nhng gii pháp nhm hoàn thin hn cho hot đng này.
2. Mc đích nghiên cu:
Lun vn tp trung nghiên cu đ đánh giá thc trng công tác qun tr ri
ro tác nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam – Chi nhánh
S Giao dch 2. T đó đa ra nhng đ xut nhm hoàn thin hn công tác qun
tr ri ro tác nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam – Chi
nhánh S Giao dch 2.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
- i tng nghiên cu: lun vn nghiên cu nhng ni dung c bn v
ri ro tác nghip và qun tr ri ro tác nghip trong các NHTM; v công tác
qun tr ri ro tác nghip ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam –
Chi nhánh S Giao dch 2.
- Phm vi nghiên cu: Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam
Chi nhánh S Giao dch 2.
4. Phng pháp nghiên cu:
- Phng pháp thng kê, tng hp: lun vn tin hành thng kê các li
3

liên quan đn ri ro tác nghiêp ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit
Nam – Chi nhánh S Giao dch 2 t nm 2009 đn quý 2.2012.

1.1.1.1 Khái quát chung v ri ro:
Có nhiu cách hiu cng nh đnh ngha v ri ro khác nhau ca các nhà
kinh t và các nhà kinh doanh. Tht khó có th đút kt đc mt đnh ngha v
ri ro chun xác, thích hp cho mi môi trng kinh doanh cng nh mi giai
đon phát trin ca kinh t xã hi. Chính vì vy có rt nhiu cách tip cn khác
nhau v ri ro, nhng cách tip cn ph bin nht khi xem ri ro nh là kh nng
xut hin các khon thit hi tài chính. Thut ng ri ro đc s dng vi ý
ngha nh là “s không chc chn” đ mô t s bin đng t sut sinh li ca
mt tài sn nào đó. Chúng ta có th hiu “Ri ro là nhng bin c không mong
đi khi xy ra dn đn tn tht v tài sn ca ngân hàng, gim sút li nhun
thc t so vi d kin hoc phi b ra thêm mt khon chi phí đ có th hoàn
thành đc mt nghip v tài chính nht đnh”.
1.1.1.2 Mt s loi ri ro trong hot đng Ngân hàng:
Trong hot đng ngân hàng, ri ro là vn đ tt yu không th loi tr, nó
gn lin vi hot đng kinh doanh bt k mi bin pháp phòng chng ngn nga
nh Lut pháp, các quy đnh, h thng thanh tra, kim tra, bo him,…t phía
ngân hàng. Do đó, vic nhn bit, xác đnh và nm bt đc bn cht ca ri ro
s to điu kin thun li trong vic đa ra nhng bin pháp hoc đ xut hng
gii quyt nhm chn, hn ch các tn tht trong hot đng cho ngân hàng.
Có nhiu cách đ phân loi ri ro, tuy nhiên trong hot đng ca các
5

NHTM Vit Nam có th tng hp thành mt s loi ri ro c bn sau:
- Ri ro lãi sut: th hin ri ro tim tàng ca mt Ngân hàng do các bin
đng ca lãi sut. Ri ro xut hin khi có s thay đi ca lãi sut th trng hoc
ca nhng yu t có liên quan đn lãi sut dn đn tn tht v tài sn hoc làm
gim li nhun và gim giá tr ròng ca Ngân hàng.
- Ri ro thanh khon: thng phát sinh ch yu t xu hng các ngân
hàng huy đng ngn hn đem cho vay dài hn, dn đn vic ngân hàng thiu kh
nng chi tr hoc không chuyn đi kp thi các loi tài sn ra tin theo yêu cu

đc trình bày  phn sau.
1.1.2 Khái quát chung v ri ro tác nghip trong hot đng ca các NHTM:
1.1.2.1 Khái nim v ri ro tác nghip:
Ri ro hot đng còn đc gi là ri ro tác nghip hoc ri ro vn hành, là
loi ri ro có mt trong hu ht các hot đng ca ngân hàng và khó lng nht.
Ri ro hot đng bao gm toàn b các ri ro có th phát sinh t cách thc mà
mt ngân hàng điu hành các hot đng ca mình. Trong nhng nm qua, các
NHTM Vit nam và trên th gii đã phi gánh chu nhng tn tht không nh do
ri ro hot đng gây ra, nh hng rt ln đn uy tín và tài sn ca NHTM.
Trong bi cnh th trng cnh tranh ngày càng gay gt, h thng công
ngh thông trong h thng ngân hàng ngày càng phát trin thì vic tng cng
công tác qun tr ri ro hot đng là cn thit. y ban Basel cng đã đa vn đ
ri ro hot đng vào ni dung sa đi Basel II. Theo Basel II: “Ri ro tác nghip
đc đnh ngha là nguy c tn tht do các quy trình, con ngi và h thng ni
7

b không đt yêu cu hoc không hot đng, hay do các s kin bên ngoài. Khái
nim ri ro tác nghip bao gm c ri ro lut pháp, nhng không bao gm ri ro
chin lc và ri ro uy tín doanh nghip”.
Ri ro tác nghip do các nhóm yu t sau đây to ra: quy trình; con ngi;
h thng; và các s kin bên ngoài, c th nh sau:
- Quy trình: trong mi hot đng nghip v ca ngân hàng đu có nhng
quy trình, quy đnh c th. Vic ban hành các vn bn không đy đ, kp thi
hoc vic ký kt các hp đng không đy đ, thiu hng dn rõ ràng d đa
đn nhng sai sót trong quá trình tác nghip. Bên cnh đó cng có nhng trng
hp ri ro phát sinh do sn phm dch v quá phc tp; hoc do ch quan ca
nhân viên ni b, khách quan t các đi tác, yu t bên ngoài không chu tuân
th các quy trình đó.
- Con ngi: ri ro tác nghip xut hin khi nhân viên có hành vi gian ln,
b sót, hoc c tình làm sai quy đnh và lm dng quyn hn ca mình. Mt

Do đó, t các nguyên nhân và nh hng ca ri ro tác nghip, NHTM
phi thit lp k hoch ngn nga, gim thiu ri ro tác nghip. Các s kin ri
ro tác nghip cn đc phân tích k lng nguyên nhân và nh hng, cng nh
các tn tht và đa vào c s d liu ca ngân hàng đ làm c s cho vic qun
tr ri ro trong tng lai. 9

Hình 1.1. Mi quan h gia các thành phn ca ri ro tác nghip

Ngun: y ban Basel v Giám sát Ngân hàng (2001)
1.1.2.2 Phân loi ri ro tác nghip:
Da trên vic phân tích các yu t gây ra ri ro tác nghip, chúng ta có th
phân loi ri ro tác nghip nh sau:
 Ri ro t bên trong ni b ngân hàng:
 Ri ro do cán b ngân hàng:
- Cán b thc hin các nhim v, nghip v không đc y quyn hoc
phê duyt vt quá hn mc, thm quyn cho phép.
- Cán b không tuân th các quy trình, quy đnh ca ngân hàng, NHNN và
các vn bn pháp lut hin hành.
K hoch phòng nga RRTNC s d liu tn tht

Nguyên nhân
- Con ngi
- Quy trình
- H thng

- Quy đnh, quy trình nghip v cha phù hp, chng chéo, không rõ ràng,
c th, gây khó khn cho các cán b tác nghip trong ngân hàng.
 Ri ro t h thng công ngh thông tin:
- Do d liu không đy đ hoc h thng bo mt thông tin không an toàn.
- Do thit k h thng không phù hp, h thng gp s c gián đon hoc
do các chng trình đã li thi, không hot đng.
Mt trong nhng lý do ch yu dn đn các s c v h thng công ngh
thông tin là do s phát trin bùng n ca h thng ngân hàng trong nhng nm
gn đây. iu này dn đn mt thc t là c s vt cht, công ngh ca các ngân
hàng này không theo kp s phát trin ca mng li khách hàng, dch v. Mt
s ngân hàng nh phi thng xuyên liên kt, thuê h thng ca các ngân hàng
khác. iu này dn đn các s c xy ra đi vi h thng khi cng đ giao dch
vt quá sc ti ca h thng. in hình là h thng ATM thng xy ra s c
11

tc nghn h thng khi nhu cu đt bin tng cao vào mt thi đim nào đó, ví
d nh dp Tt âm lch.
 Ri ro t các h thng h tr khác:
- Do vic hng dn, ch đo và h tr cha kp thi, cha hiu qu hoc
chng chéo gây khó khn, ách tc cho b phn nghip v.
- Do c ch, quy ch v công tác h tr cha phù hp, cha đáp ng các
yêu cu h tr cho b phn nghip v.
 Ri ro do các tác đng bên ngoài:
- Ri ro do hành vi la đo, trm cp, phm ti ca các đi tng bên
ngoài ngân hàng (ví d hành đng phá hoi tài sn, máy ATM…)
- Ri ro do các s kin bên ngoài hoc do t nhiên (nh thiên tai, đng
đt, bão lt…) gây gián đon, thit hi cho hot đng kinh doanh ca ngân hàng.
- Ri ro do các vn bn, quy đnh ca chính ph, các ban ngành liên quan
có s thay đi hoc có nhng quy đnh mi làm nh hng đn hot đng kinh
doanh ca ngân hàng.

 Nguyên tc chuyn đy các ri ro không cho phép.
1.2.2 Khái nim v qun tr ri ro tác nghip:
Qun tr ri ro tác nghip là quá trình Ngân hàng tin hành các bin pháp
đ tác đng đn ri ro tác nghip, bao gm vic thit lp c cu t chc, xây
dng h thng các chính sách, phng pháp qun lý ri ro tác nghip đ thc
hin quá trình qun lý ri ro là xác đnh, đo lng, đánh giá, giám sát và kim
tra, kim soát ri ro tác nghip nhm bo đm hn ch đn mc thp nht. Qun
13

tr ri ro tác nghip hiu qu không có ngha là ri ro không xy ra mà là ri ro
có th xy ra nhng xy ra trong mc đ d đoán trc và ngân hàng có th
kim soát đc.
Mc tiêu ca qun tr ri ro tác nghip là đ tìm hiu mc đ, nguyên
nhân dn đn ri ro nhm giúp ngân hàng hn ch, gim thiu các chi phí, tn
tht có th xy ra t các hot đng tác nghip. ng thi đ gim thiu s vn
dành cho ri ro tác nghip, tng cng thêm ngun vn đa vào hot đng kinh
doanh. Bên cnh đó, vic qun tr ri ro tác nghip tt còn giúp ngân hàng bo v
uy tín ca mình và đt đc mc tiêu hot đng an toàn, hiu qu.
1.2.3 S cn thit phi nâng cao công tác qun tr ri ro tác nghip ti các
ngân hàng thng mi:
1.2.3.1 Kinh doanh trong lnh vc ngân hàng là loi hình kinh doanh
đc bit, tim n nhiu ri ro:
Trong nn kinh t th trng, các quy lut kinh t đc thù nh quy lut giá
tr, quy lut cung – cu, quy lut cnh tranh… ngày càng phát huy tác dng.
Nhng ri ro trong sn xut – kinh doanh ca nn kinh t trc tip hoc gián tip
tác đng đn hiu qu kinh doanh ca các NHTM.
Các ngân hàng và các đnh ch tài chính phi ngân hàng trc ht là trung
gian tài chính đang đng gia vòng vây ca bn nhóm nhng ngi có vn và
cn vn trong nn kinh t gm: h gia đình, doanh nghip, Chính ph và các nhà
đu t nc ngoài. Sn phm mà các NHTM mua, bán, kinh doanh trên th

Trích đoạn Ri ro trong công tá ct chc cá nb Ri ro v quy trình nghi pv .V công tác ki m tra, giám sát Ki m tra, rà soát các giao d ch nghi ng, bt th ng hàng ngày

---