B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
NGUYN TH NHÃ PHNG QUN TR RI RO TÍN DNG TI NGÂN
HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRIN
VIT NAM - CN NAM SÀI GÒN CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ S: 60340201
LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
TS. OÀN NH LAM TP.H Chí Minh - Nm 2013
DANH MC CH VIT TT

Trong các lnh vc hot đng ca ngân hàng thì tín dng chim t trng cao nht,
mang li nhiu li nhun nht. ng thi, tín dng cng là hot đng kinh doanh
phc tp nht so vi các hot đng kinh doanh khác ca ngân hàng thng mi,
đem li nhiu ri ro nht cho ngân hàng. Vì vy, ri ro tín dng nu xy ra s có tác
đng rt ln và nh hng trc tip đn s tn ti và phát trin ca mi t chc tín
dng, cao hn nó tác đng nh hng đn toàn b h thng ngân hàng và toàn b
nn kinh t.
Bên cnh đó, công tác qun tr ri ro tín dng có vai trò cc k quan trng đi vi
các ngân hàng nói riêng và c h thng tài chính nói chung. Vic đánh giá, thm
đnh và qun lý tt các khon cho vay, các khon d đnh gii ngân s hn ch
nhng ri ro tín dng mà ngân hàng s gp phi, và tt yu s gim bt n xu cho
Ngân hàng. Vì th, làm th nào đ qun tr ri ro tín dng có hiu qu đang là mt
vn đ mà các ngân hàng thng mi rt quan tâm, nht là trong tình hình kinh t
tài chính ngân hàng toàn cu đy bin đng nh hin nay.
Trong kinh doanh ngân hàng ti Vit Nam, li nhun t hot đng tín dng chim
t trng ch yu trong thu nhp ca các ngân hàng. Tuy nhiên, hot đng này luôn
tim n ri ro cao, đt bit là  các nc có nn kinh t mi ni nh Vit Nam bi
h thng thông tin thiu minh bch và không đy đ, trình đ qun tr ri ro còn
nhiu hn ch, tính chuyên nghip ca cán b ngân hàng cha cao…
NHTMCP u t và Phát trin Vit Nam (BIDV) là mt trong nhng NH hàng đu
v mi mt, tình hình kim soát tín dng thi gian qua cng đc xem là khá tt.
Tuy nhiên, trong tình hình hin nay, vic hng đn các tiêu chun quc t là vic
nên làm đi vi bt k NH nào, và BIDV-Chi nhánh Nam Sài Gòn cng không
ngoi l. Do đó, yêu cu xây dng mt mô hình qun tr RRTD có hiu qu và phù
2

hp vi điu kin Vit Nam là mt đòi hi bc thit đ đm bo hn ch ri ro
trong hot đng cp tín dng, hng đn các chun mc quc t trong qun tr ri
ro, phù hp vi môi trng hi nhp.
2. Mc tiêu nghiên cu

hàng TMCP u t và phát trin Vit Nam - Chi nhánh Nam Sài Gòn.
6. im ni bt ca lun vn
Lun vn đa ra các gii pháp nhm nâng cao hiu qu qun tr RRTD ti BIDV-
Chi nhánh Nam Sài Gòn trong giai đon hin nay da trên các nguyên tc v qun
tr RRTD theo y ban Basel. ng thi, các gii pháp này có s điu chnh cho phù
hp vi tình hình thc t trong hot đng tín dng và qun tr RRTD ca BIDV-Chi
nhánh Nam Sài Gòn.

4

CHNG 1: TNG QUAN V RI RO TÍN DNG VÀ QUN TR RI RO
TÍN DNG
1.1. Ri ro tín dng ngân hàng
1.1.1. Khái nim ri ro tín dng
Ri ro trong hot đng kinh doanh NH là nhng bin c không mong đi khi xy
ra, dn đn tn tht v tài sn ca NH, gim sút li nhun thc t so vi d kin
hoc phi b ra thêm mt khon chi phí đ có th hoàn thành đc mt nghip v
tài chính nht đnh.
Tín dng NH là quan h tín dng gia NH, t chc tín dng và t chc kinh t, cá
nhân theo nguyên tc hoàn tr. Vic hoàn tr n gc trong tín dng có ngha là vic
thc hin đc giá tr hàng hóa trên th trng, còn vic hoàn tr đc lãi vay trong
tín dng là vic thc hin đc giá tr thng d trên th trng. Do đó, có th xem
RRTD cng là ri ro kinh doanh nhng đc xem xét di góc đ kinh doanh NH.
RRTD trong hot đng NH ca t chc tín dng là kh nng xy ra tn tht trong

tín dng
Ri ro
danh mc
Ri ro
la chn
Ri ro
bo đm
Ri ro
nghip v
Ri ro
ni ti
Ri ro
tp trung
6

Ri ro danh mc: nguyên nhân phát sinh là do nhng hn ch trong qun lý danh
mc cho vay ca NH, đc phân chia thành ri ro ni ti và ri ro tp trung.
+ Ri ro ni ti: xut phát t các yu t, đc đim riêng bên trong ca mi
ch th đi vay hoc ngành, lnh vc kinh t. Nó xut phát t đc đim hot
đng hoc đc đim s dng vn ca KH vay.
+ Ri ro tp trung: là trng hp NH tp trung cho vay quá nhiu đi vi
mt s KH, cho vay quá nhiu KH hot đng trong cùng mt ngành, lnh vc
kinh t hoc trong mt vùng đa lý nht đnh,…
- Ngoài ra, còn có nhiu hình thc phân loi khác nh phân loi cn c theo c
cu các loi hình ri ro, theo ngun gc hình thành, đi tng s dng vn
vay,…
1.1.3. nh hng ca ri ro tín dng đn hot đng kinh doanh ca ngân
hàng và nn kinh t xã hi
RRTD luôn tin n trong hot đng kinh doanh ca NH và đư gây ra nhng hu qu
nghiêm trng, nh hng nhiu mt đn đi sng kinh t xã hi ca quc gia, và lan

mát, nhng nh hng bt li ca ri ro.
Nhim v ca công tác qun tr ri ro
Hoch đnh phng hng, k hoch phòng chng ri ro, d đoán ri ro có th xy
ra đn đâu, trong điu kin nào, nguyên nhân và hu qu ra sao,…ng thi, t
chc phòng chng ri ro mt các khoa hc nhm ch ra nhng mc tiêu c th cn
đt đc, ngng an toàn, mc đ sai sót cho phép.
Xây dng các chng trình nghip v, c cu kim soát phòng chng ri ro, phân
quyn hn và trách nhim cho tng thành viên, la chn nhng công c, k thut
8

phòng chng ri ro, x lý ri ro và gii quyt hu qu do ri ro gây ra mt cách
nghiêm túc.
Kim tra, kim soát đ đm bo vic thc hin theo đúng k hoch phòng chng ri
ro đư hoch đnh, phát hin các ri ro tim n, các sai sót khi thc hin giao dch,
trên c s đó, kin ngh các bin pháp điu chnh và b sung nhm hoàn thin h
thng qun tr ri ro.
1.2.2. c đim ca ri ro tín dng
 ch đng phòng nga RRTD, thì nhn bit đc đim ca RRTD là điu cn
thit. RRTD có các đc đim sau:
- Ri ro mang tính gián tip: Trong quan h tín dng, NH chuyn giao quyn
s dng vn cho KH. RRTD xy ra khi KH gp nhng tn tht và tht bi trong
quá trình s dng vn. Do đó, ri ro trong hot đng kinh doanh ca KH là nguyên
nhân ch yu gây nên RRTD cho NH.
- Ri ro có tính cht đa dng và phc tp: đc đim này biu hin  s đa
dng, phc tp  nguyên nhân, hình thc và hu qu ca RRTD. Do đó, khi phòng
nga và x lý RRTD phi chú ý đn mi du hiu ri ro, xut phát t nguyên nhân
bn cht và hu qu do RRTD đem li đ có bin pháp phòng nga phù hp.
- RRTD có tính tt yu luôn tn ti gn lin vi hot đng tín dng ca NH:
tình trng thông tin bt cân xng đư làm cho NH không th nm bt đc các du
hiu ca ri ro mt cách toàn din và đy đ, điu này làm cho bt k khon vay

qui ch hot đng đn kh nng KH đáp ng nhng tiêu chun ca NH.
Mô hình 6C tng đi đn gin, tuy nhiên li ph thuc quá nhiu vào mc đ
chính xác ca ngun thông tin thu thp đc, kh nng d báo cng nh trình đ
phân tích, đánh giá ch quan ca cán b tín dng
1.2.3.2. Mô hình lng hóa ri ro tín dng
10

Các yu t đnh lng:
– Ngun tr n ca khách hàng: CBTD cn xem xét tính cn thit, tính hiu
qu, tính kh thi, phng án k thut, tin đ thc hin ca phng án vay. Bên
cnh đó CBTD còn phi đánh giá ngun tr n thông qua nng lc tài chính ngoài
phng án ca khách hàng.
– Tài sn đm bo: CBTD cn xem xét các tiêu chun v tài sn nh: Tài
sn phi ca ngi vay, có giá tr, có th trng trong tng lai, phi có vn th
chuyn nhng quyn s hu tài sn đó cho ngân hàng trong thi gian vay…
Hin nay, hu ht các NH đu s dng mô hình đnh lng đ lng hóa đc ri
ro và d báo nhng tn tht có th xy ra trong quá trình cp tín dng. Các mô hình
thng đc s dng là:
Xp hng ca Moody’s vƠ Standard & Poor’s
RRTD hay ri ro không hoàn đc vn trái phiu ca công ty thng đc th hin
bng vic xp hng trái phiu. Nhng đánh giá này đc chun b bi mt s dch
v xp hng t nhân, trong đó, Moody’s và Standard & Poor’s là nhng dch v tt
nht

Xp hng
Tình trng
Moody’s
Aaa
Cht lng cao nht


Cht lng cao

A
Cht lng va cao hn

BBB
Cht lng va

BB
Cht lng va thp hn

B
u c

CCC-CC
u c có ri ro cao

C
Trái phiu có li nhun

DDD-D
Không hoàn đc vn
i vi Moody’s xp hng cao nht t Aaa nhng vi Standard & Poor’s thì cao
nht là AAA. Vic xp hng gim dn và sau đó thp dn đ phn ánh ri ro không
đc hoàn vn cao. Trong đó, chng khoán trong 4 loi đu đc xem nh là chng
khoán nên đu t, còn các loi chng khoán bên di đc khuyn cáo là không
nên đu t. Nhng do có mi quan h gia ri ro và li nhun nên tuy vic xp
hng thp (ri ro không hoàn vn cao) nhng có li nhun cao nên đôi lúc, NH chp
nhn đu t vào các loi chng khoán này.
Tóm li, NH đánh giá xác sut ri ro ca ngi vay, t đó đnh giá các khon vay.

+ 1,4 X
2
+ 3,3 X
3
+ 0,6 X
4
+ 1,0 X
5
Trong đó,
X
1
: h s vn lu đng/tng tài sn.
X
2
: h s lưi cha phân phi/tng tài sn
X
3
: h s li nhun trc thu và lãi/tng tài sn
X
4
: h s giá tr th trng ca tng vn s hu/giá tr hch toán ca tng n
X
5
: h s doanh thu/tng tài sn
Tr s Z càng cao, thì ngi vay có xác sut v n càng thp. Vy khi tr s Z thp
hoc là mt s âm s là cn c xp KH vào nhóm có nguy c v n cao
Z < 1,81 : KH có kh nng ri ro cao
1,81 < Z < 3:Không xác đnh đc
Z > 3 : KH không có kh nng v n
13

7
5
4
2
2
Trng thái nhà 
- Nhà riêng
- Nhà thuê hay cn h
- Sng cùng bn hay ngi thân

6
4
2
14

3
Xp hng tín dng
- Tt
- Trung bình
- Không có h s
- Ti

10
5
2
0
4
Kinh nghim ngh nghip
- Nhiu hn mt nm
- T mt nm tr xung

8
Các tài khon ti NH
- C tài khon tit kim và phát hành séc
- Ch tài khon tit kim
- Ch tài khon phát hành séc
- Không có

4
3
2
0
KH có đim s cao nht theo mô hình vi 8 mc nêu trên là 43 đim, thp nht là 9
đim. Gi s NH bit mc 28 đim là ranh gii gia KH có tín dng tt và KH có
15

tín dng xu, t đó NH hình thành khung chính sách tín dng theo mô hình đim
nh sau:
Tng s đim ca khách hàng
Quyt đnh tín dng
T 28 đim tr xung
T chi tín dng
29-30 đim
Cho vay đn 500 USD
31-33 đim
Cho vay đn 1.000 USD
34-36 đim
Cho vay đn 2.500 USD
37-38 đim
Cho vay đn 3.500 USD
39-40 đim

10%
Các loi tín dng đc s dng: Các loi n khác nhau s đc
tính đim s tín dng khác nhau
Mô hình đim s tín dng FICO đc áp dng rng rãi ti M do các thông tin liên
quan đn tình trng tín dng ca mi ngi có th đc ngân hàng tra soát d dàng
qua các công ty d liu tín dng. Công ty d liu tín dng thc hin ghi nhn và cp
nhâp thông tin t các TCTD, phân tích và cho đim đi vi tng ngi. Theo mô
hình đim s tín dng cá nhân ca FICO thì ngi có đim s tín dng  mc 700
đc xem là tt, đi vi cá nhân có đim s tín dng thp hn 620 s có th b ngân
hàng e ngi khi xét cho vay.
1.2.3.3. Mt s tiêu chí đo lng ri ro tín dng
 đánh giá cht lng tín dng ca NH, ngi ta thng dùng ch tiêu n quá hn,
n xu và kt qu phân loi n
H s n quá hn:
N quá hn là nhng khon tín dng không hoàn tr đúng hn, không đc
phép và không đ tiêu chun đ đc gia hn n. (N nhóm 2, 3, 4, 5)
D n quá hn
H s n quá hn = x 100%
Tng d n
17

 đm bo qun lý cht ch, các NHTM thng chia n quá hn thành các
nhóm sau:
– N quá hn đn 180 ngày, có kh nng thu hi
– N quá hn t 181 – 360 ngày, có kh nng thu hi
– N quá hn t 360 ngày tr lên (n khó đòi)
T l n quá hn < 5%
T l n xu:
N xu là nhng khon tín dng không hoàn tr đúng hn, không đc phép và
không đ tiêu chun đ đc gia hn n (N nhóm 3, 4 và 5)

thun và phi da trên c s xp hng tín dng có xem xét đn đc đim hot đng
kinh doanh, đi tng KH, tính cht ri ro ca khon n tng NH.
1.2.3.4. Mt s tiêu chí đánh giá hiu qu qun tr ri ro tín dng
Bình quân s lng khách hàng mt CBTD qun lý
K
K
bq
=
L
td
Trong đó,
K
bq
là bình quân s lng khách hàng mt CBTD qun lý
K là s lng khách hàng vay vn ca chi nhánh NHTM đc phân tích
19

L
td
là s lng CBTD ca chi nhánh NHTM đc phân tích
Nu bình quân s lng khách hàng mt CBTD qun lý thp, phn ánh s lãng phí
v nhân lc ca ngân hàng; nu quá cao, chc chn s nh hng kh nng đáp ng
kp thi nhu cu vay và gi tin ca khách hàng; đng thi nh hng xu đn cht
lng tín dng và phn nào phn ánh s ắbóc lt” sc lao đng ca ngân hàng đi
vi ngi lao đng.
T l thu lãi cho vay
S lãi thu trong k
T l thu lãi cho vay = x 100%
Tng s lãi phi thu trong k
T l thu lãi trong k phn ánh cht lng ca các khon đu t tín dng trong vic

đng và quy trình cho vay, đ thng kê các dng RRTD, nguyên nhân tng thi k
và d báo đc nhng nguyên nhân tim n có th gây ra RRTD.
 nhn dng ri ro, nhà qun tr phi lp đc bng lit kê tt c các dng ri ro
đư, đang và s có th xut hin bng các phng pháp: lp bng câu hi nghiên cu,
tin hành điu tra, phân tích các h s tín dng, đc bit quan tâm điu tra các h s
đư có vn đ. Kt qu phân tích cho ra nhng du hiu, biu hin, nguyên nhân
RRTD, t đó nhm tìm ra bin pháp hu hiu nht đ phòng chng ri ro.
1.2.4.2. Tính toán, cân nhc các mc đ ri ro và mc đ chu
đng tn tht khi xy ra ri ro
 đo lng ri ro, cn thu thp s liu và phân tích, đánh giá mc đ ri ro da
trên các tiêu chun đc đt ra
21

ánh giá ri ro KH vay
Hip c Basel 2 cho phép NH la chn gia ắđánh giá tiêu chun” và ắxp loi ni
b”. V c bn có 2 công c là xp loi tín dng (Credit rating) đi vi khách hàng
doanh nghip và chm đim tín dng (Credit scoring) đi vi khách hàng cá nhân.
V bn cht, c 2 công c đu dùng đ xp loi tín dng.
+ Chm đim tín dng ch áp dng trong h thng NH đ đánh giá mc đ
RRTD đi vi doanh nghip nh và cá nhân. Chm đim tín dng ch yu
da vào thông tin phi tài chính, các thông tin cn thit trong giy đ ngh vay
vn cùng vi các thông tin khác v KH do NH thu thp đc nhp vào máy
tính, thông qua h thng thông tin tín dng đ phân tích, x lý bng phn
mm cho đim. Kt qu ch ra mc đ RRTD ca ngi vay. Hiu qu k
thut này cao, giúp ích đc lc cho qun tr ri ro đi vi KH là cá nhân và
doanh nghip nh. Vì các đi tng này không có báo cáo tài chính, hoc
không đy đ, thiu tài sn th chp, thiu thông tin nên thng khó khn
trong tip cn NH.
+ Xp loi tín dng: áp dng đi vi doanh nghip ln, có đ báo cáo tài
chính, s liu thng kê tích ly nhiu thi k phc v cho vic xp loi. Áp

EL: Expected Loss: Tn tht tín dng c tính
PD: Probability of Default: Xác sut không tr đc n
EAD: Exposure at Default: Tng d n ca KH ti thi đim không tr đc n
LGD: Loss Given Default: T trng tn tht c tính
*PD: đ tính toán n trong vòng 1 nm ca KH, NH phi cn c trên s liu d
n ca KH trong vòng ít nht là 5 nm, bao gm các khon n đư tr, khon n
trong hn và khon n không thu hi đc, d liu đc phân thành 3 nhóm
sau:
- Nhóm d liu tài chính liên quan đn các h s tài chính ca KH cng nh các
đánh giá ca các t chc xp hng.
23

- Nhóm d liu đnh tính phi tài chính liên quan đn trình đ qun lý, kh nng
nghiên cu và phát trin sn phm mi, các d liu v kh nng tng trng ca
ngành,…
- Nhóm d liu mang tính cnh báo liên quan đn các hin tng báo hiu kh
nng không tr đc n ca KH
*EAD: i vi các khon vay có k hn, vic xác đnh EAD là d dàng. Tuy
nhiên, đi vi khon vay theo hn mc tín dng thì vic xác đnh EAD li khá
phc tp. Theo thng kê ca Basel thì ti thi đim không tr đc n, KH
thng có xu hng rút vn vay xp x hn mc đc cp
EAD = D n đc cp + LEQ x Hn mc tín dng cha s dng bình quân
LEQ: Loan Equivalent Exposure: T trng phn vn cha s dng
(LEQ x Hn mc tín dng cha s dng bình quân): là phn KH rút thêm ti
thi đim không tr đc n ngoài mc d n bình quân
Vic xác đnh LEQ có ý ngha quyt đnh đi vi đ chính xác ca c lng v
d n ca KH ti thi đim không tr đc n. C s xác đnh LEQ là các s
liu quá kh. iu này gây khó khn trong tính toán. Chng hn nh, KH uy tín,
tr n đy đ thng ít khi ri vào trng hp này nên không th tính chính xác
LEQ. Ngoài ra, loi hình kinh doanh ca KH, kh nng KH tip cn vi th