B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
oOo

HUNH TH MAI TRÚC NGHIÊN CU B BA BT KH THI 
VIT NAM GIAI ON 1996 - 2011 LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh ậ Nm 2012
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
oOo

HUNH TH MAI TRÚC NGHIÊN CU B BA BT KH THI 
VIT NAM GIAI ON 1996 - 2011

Chuyên ngành : Tài Chính ậ Ngân hàng
Mã S : 60340201
LI CM N

Trc ht, tôi xin chân thành cm n Quý Thy Cô
Trng i Hc Kinh T TP. H Chí Minh đã trang b cho tôi
kin thc, phng pháp hc tp, nghiên cu trong sut quá
trình hc chng trình cao hc.
Tôi xin chân thành cm n PGS. TS Nguyn Th Liên

MC LC
Trang
Trang ph bìa
Li cm n
Li cam đoan
Mc lc
Danh mc các t vit tt
Danh mc các bng, biu
Danh mc các hình v, đ th
TÓM TT 1
CHNG 1: GII THIU 3
CHNG 2: TNG QUAN CÁC KT QU NGHIÊN CU TRC ÂY 5
2.1 Mô hình b ba bt kh thi ca Mundell ậ Fleming (1963) 5
2.2 Các nghiên cu v b ba bt kh thi ca nhóm tác gi Joshua Aizenman,
Menzie D. Chinn, Hiro Ito (2008,2010) 6
2.3 Mt s nghiên cu v b ba bt kh thi cho các nn kinh t mi ni và
đang phát trin 16
2.3.1 S thay đi cu trúc tài chính trong xu th toàn cu hóa 16

ERS : n đnh t giá hi đoái
FDI : u t trc tip nc ngoài
FPI : u t gián tip nc ngoài
GDP : Tng thu nhp quc dân
IDC : Các nc công nghip hóa
IR : D tr ngoi hi
IMF : Qu tin t quc t
KAOPEN : Hi nhp tài chính
LDC : Các nc đang phát trin
MI : c lp tin t
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
Non-EMG : Các nc đang phát trin không phi th trng mi ni
TKV : Tài khon vn
WTO : T chc thng mi th gii

DANH MC CÁC BNG, BIU
Bng 2.1 Tng hp các tác đng ca cu hình b ba bt kh thi
Bng 3.1 Ch s đc lp tin t (MI) ca Vit Nam
Bng 3.2 Ch s n đnh t giá hi đoái (ERS) ca Vit Nam
Bng 3.3 Ch s hi nhp tài chính (KAOPEN) ca Vit Nam
Bng 4.1 Kim đnh s nh hng ca các s kin kinh t tài chính ni bt đn s
thay đi các ch s b ba bt kh thi ca Vit Nam
Bng 4.2 D tr ngoi hi và GDP ca Vit Nam t 1996 đn 2011
Bng 4.3 T l D tr ngoi hi/GDP ca Vit Nam t 1996 đn 2011
Bng 4.4 B ba bt kh thi, d tr ngoi hi và tng trng GDP
Bng 4.5 Tác đng ca các đnh hng chính sách đi vi GDP


s thay đi ca mt thành phn có liên quan đn s thay đi tng trng ca hai thành
phn còn li. Vic nghiên cu v b ba bt kh thi đã đc nhiu hc gi nghiên cu,
trong đó có th nói đn lý thuyt c bn v b ba bt kh thi đc Robert Mundell–
Marcus Fleming phát trin t nhng nm 1960; sau đó trong các nghiên cu ca nhóm
tác gi Aizenman, Chinn và Ito (2008, 2010) đã đa ra các công thc cho vic tính các
ch s ca b ba bt kh thi, đo lng mc đ đt đc ca mi mc tiêu; xu hng
phát trin b ba bt kh thi  nhóm các quc gia, s la chn chính sách tác đng nh
th nào đn chính sách kinh t v mô chng hn nh s bin đng sn lng, lm phát
và t l lm phát trung hn ca các nn kinh t trên th gii.
Nu các nghiên cu trc đây v b ba bt kh thi ch bao gm ba thành phn
nh trên thì các nghiên cu gn đây li cho thy mi tng quan gia các thành phn
b ba bt kh thi và d tr ngoi hi. D tr ngoi hi va là hu qu ca vic điu
chnh b ba bt kh thi cho phù hp vi cu trúc mi ca h thng tài chính quc t
va là mc tiêu ca các nn kinh t mi ni.
Các nghiên cu gn đây v b ba bt kh thi  các nn kinh t mi ni cho thy
các nn kinh t mi ni tng bc m ca tài chính nhng không quên kim soát vn,
linh hot thay vì c đnh t giá và s dng công c chính sách tin t bm tht nhp
nhàng đ nâng cao t l d tr ca mình.
Công cuc hi nhp tài chính là mt chng đng rt dài đòi hi s n đnh và
nhanh nhy trong vic điu hành chính sách. Mt trong nhng lý thuyt c bn trong
vic điu hành chính sách kinh t chính là mô hình b ba bt kh thi, s cân bng ca
các yu t trong b ba bt kh thi to đà phát trin tt nht cho nn kinh t ca mt
quc gia. Các phân tích da trên chính sách này đang là c s nn tng trong vic điu 2
hành chính sách  các quc gia đang phát trin nh Vit Nam. Vì vy, vic áp dng lý
thuyt này mt cách hiu qu có vai trò rt quan trng trong vic giúp đt nc mau
chóng thoát ra khi tình trng khng hong, sm n đnh li nn kinh t. ó chính là lý
do mà ngi vit la chn đ tài này.

chúng ta đã và đang thay da đi tht tng ngày. Quyt sách v gia nhp th trng tài
chính toàn cu vào cui nhng nm 80 th k trc đang đem li cho đt nc ta nhiu
c hi phát trin. Tuy nhiên, bên cnh nhng li th đó, cng có rt nhiu khó khn và
thách thc đang đt ra trc mt nh vn đ khng hong kinh t, n đnh t giá,….
Mc tiêu nghiên cu
Xem xét s la chn b ba bt kh thi  các nn kinh t mi ni và đang phát
trin đ thy đc tm quan trng ca vic tích tr ngoi hi – nh là bin s th t
ca b ba bt kh thi nhm tìm ra gii pháp cân bng qua li gia các yu t ca b ba
bt kh thi.
o lng các ch s b ba bt kh thi và tác đng ca các chính sách b ba bt
kh thi cùng d tr ngoi hi đn nn kinh t Vit Nam, c th là kim tra mi quan h
tuyn tính gia 3 ch s và kim đnh tác đng ca các ch s b ba bt kh thi cùng vi
d tr ngoi hi đi vi t l tng trng kinh t ca Vit Nam.
i tng nghiên cu
 đt mc tiêu nghiên cu thì tác gi hng đn các đi tng nghiên cu c
th nh sau:
Ch s mc đ đc lp tin t (MI);
Ch s n đnh t giá hi đoái (ERS); 4
Ch s đ m ca tài chính (KAOPEN);
Mc đ d tr ngoi hi (IR).
Tc đ tng trng kinh t ca Vit Nam (GDP).
Phm vi nghiên cu
Phm vi nghiên cu: ch yu nghiên cu các ch s ca b ba bt kh thi, d tr
ngoi hi và tc đ tng trng GDP ca Vit Nam giai đon 1996 - 2011.
Phng pháp nghiên cu
Trong lun vn này tác gi s dng các phng pháp nghiên cu sau:
Tính toán các ch s ca b ba bt kh thi theo  Vit Nam t nm 1996 – 2011

t giá th ni hoàn toàn và mc tiêu chính sách tin t đc lp thì đi ngc đnh liên
minh tin t (chính sách tin t ph thuc). Vic đt đc c ba mc tiêu là hoàn toàn
không kh thi.

Hình 2.1: Tam giác bt kh thi
6
2.2 Các nghiên cu v b ba bt kh thi ca nhóm tác gi Joshua Aizenman,
Menzie D. Chinn, Hiro Ito (2008,2010)
Trên c s k tha lý thuyt b ba bt kh thi, nhiu nhà kinh t hc đã và đang
tip tc phát trin lý thuyt này đ phát hin ra các nhân t có quan h mt thit đn
vic la chn mu hình ca b ba bt kh thi. Ni bt trong xu hng đó là chui
nghiên cu ca nhóm tác gi Joshua Aizenman, Menzie D. Chinn, Hiro Ito đã đa ra
các mt tích cc ca b ba bt kh thi, phác tho nhng thang đo mi đ đo lng mc
đ ca đc lp tin t, n đnh t giá và hi nhp tài chính; đng thi nhóm tác gi đã
xem xét vic la chn mu hình b ba bt kh thi trong mi tng quan vi d tr
ngoi hi (DTNH) (nh là mt t l so vi GDP). Aizenman, Chinn, và Ito (2008) đã
chng minh rng nhng cuc khng hong ln trong bn thp niên va qua - s sp đ
ca h thng Bretton Woods, cuc khng hong n ca Mexico nm 1982, cuc khng
hong Châu Á nm 1997-1998 và cuc khng hong tài chính toàn cu 2008 – nguyên
nhân là do s đ v ca cu trúc tài chính.
Các tác gi đã nhìn li s phát trin ca c cu chính sách liên quan đn b ba
bt kh thi và nm gi DTNH. Vì vy, trong sut thp niên qua, các quc gia đang phát
trin đc bit là các nn kinh t mi ni đã có xu hng gia tng mnh m DTNH cùng
vi xu hng hi t v mc trung bình ca b ba bt kh thi. ng thi cng đã th
nghim mi quan h tuyn tính ca các ch s b ba bt kh thi và đa ra kt qu là
tng trng ca 3 yu t chính sách b ba bt kh thi là không đi, s tng lên ca mt
yu t là s đánh đi vi s gim hiu qu ca hai yu t kia.

thy s n đnh t giá hi đoái và ngc li.
Ch s hi nhp tài chính (KAOPEN): Chinn và Ito (2008) đa ra đ xut s
dng đ m tài khon vn KAOPEN đ đo lng mc đ hi nhp tài chính da trên
thông tin báo cáo hàng nm v c ch t giá và nhng hn ch ngoi hi do Qu tin t
quc t IMF (AREAER) phát hành. KAOPEN là thành phn đc chun hóa quan
trng đu tiên trong các bin cho thy s tn ti ca c ch đa t giá, nhng hn ch
các giao dch tài khon vãng lai và tài khon vn và yêu cu ca vic b ngun thu
xut khu. Mt quc gia vi chính sách đa t giá cng đng ngha vi vic đang thc
hin nhng chính sách kim soát vn.
KAOPEN đc đ xut da trên đ m tài khon vn trên pháp lý vì các thc
đo đ m tài khon vn trên pháp lý đc dn dt bi đng c xác đnh mc đích các
chính sách ca các quc gia. KAOPEN cng bin thiên trong khong 0 và 1. Ch s
này càng cao cho thy quc gia m ca hn vi các giao dch vn xuyên quc gia. 8
 tóm tt xu hng ca các nc, nhóm tác gi xây dng mt “s đ hình
thoi” hay còn gi là mu hình kim cng,  đó ngoài ba yu t ca b ba bt kh thi là
chính sách tin t đc lp, t giá hi đoái n đnh và hi nhp tài chính thì tác gi đã
thêm vào yu t thc đo ca qu d tr ngoi hi (IR/GDP); các thc đo này đc
bin thiên gia 0 và 1. Xu hng la chn b ba bt kh thi ca các quc gia t nm
1971 – 2006 đc th hin trong hình 2.2, cho thy xu hng ca các nc nh sau:
Các nc công nghip hóa (IDC) vi xu hng hi nhp tài chính và n đnh t
giá tng ng vi s st gim nhiu trong chính sách đc lp tin t. Riêng
nhóm nc không s dng đng Euro mc dù cng có cùng mc đ hi nhp tài
chính, nhng li có mt c ch t giá tng đi linh hot hn, đng thi s t
ch v tin t cng nhiu hn.
Các nn kinh t mi ni (EMG) không ngng hi nhp tài chính, linh hot hn
trong t giá hi đoái và st gim s đc lp tin t. Các nc đang phát trin
nhng không phi th trng mi ni (Non-EMG) cng dn m ca tài chính,

chính sách tin t đc lp và t giá hi đoái n đnh đc nhn thy đã xy ra tng
ng vào nm 2001 và 1982. Trong khi s sp làn sóng toàn cu hóa nm 1990 là s
kin quan trng nht đi vi các nc Non-EMG liên quan đn chính sách t do hóa
tài chính quc gia đó, cuc khng hong Châu Á là s kin quan trng nht ca các
nc EMG. Nhng nhà làm chính sách phi la chn u tiên trong 3 chính sách này đ
đa ra s kt hp tt nht hai trong ba chính sách ca b ba bt kh thi. Các quc gia
đng trc s đánh đi trong vic la chn ba chính sách này và tùy tng giai đon mà
mc đ u tiên la chn chính sách s khác nhau.
Vic kim đnh v tính kh thi ca mt mô hình b ba bt kh thi đc các tác
gi thc hin bng hàm hi quy đn gin nht vi gi đnh rng tng t trng ca ba
bin là mt hng s nh sau:
1 = a
j
MI
i,t
+ b
j
ERS
i,t
+ c
j
KAOPEN
i,t
+ 
t
Trong đó ngoài các thành phn 
t
là sai s do d tr ngoi hi. Nu mc đ phù
hp ca mô hình hi quy cao thì nó s cho thy mt mi tng quan tuyn tính là hoàn
ho đ đ gii thích cho s đánh đi v mt t trng cho các ch s. Và nu là tng

hp gia n đnh t giá và hi nhp tài chính là xu hng t nhng nm 2000, mc
khác các nc LDC thì xu hng kt hp chính sách đc lp tin t và n đnh t giá
hoàn toàn chim u th.
Hình 2.3b cho thy s đóng góp ca mi thành phn aMI, bERS và cKAOPEN
vào đnh hng chính sách ca hai nhóm quc gia IDC và LDC: các nc LDC có xu
hng c gng đ đt đc mc đ nht đnh ca s n đnh t giá và hi nhp tài
chính trong khi vn duy trì mc đ đc lp tin t  mc cao, đ thc hin đc điu
này các nc phi có lng d tr ngoi hi đ ln đ can thip vào th trng tin t;
trong khi đó các nc IDC có xu hng t do hóa tài chính và s n đnh t giá tng
ng vi s st gim trong chính sách đc lp tin t và hng thay đi t trng tng
đi ca ba mc tiêu chính sách không đòi hi các nc IDC phi tích ly d tr ngoi
hi nh các nc LDC.
Nm 2009, trong bài nghiên cu “Cu trúc tài chính mi ni toàn cu: theo dõi
và đo lng cu hình b ba bt kh thi” ca nhóm tác gi Aizenman, Chinn, và Ito đã
gii quyt các khía cnh ca quy tc b ba bt kh thi, bng phng pháp kinh t lng
đ xem nhiu la chn liên quan đn chính sách b ba bt kh thi tác đng nh th nào
đn mc tiêu chính sách, c th là n đnh trong tng trng sn lng, lm phát và
mc lm phát trung hn.
Mô hình c bn mà các tác gi c lng:
y
it =

0
+ 
1
TLM
it
+ 
2
TR

it
x TR
it
) là bin tng tác gia b ba bt kh thi và d tr ngoi hi.
X
it
là vect các bin kim soát kinh t v mô bao gm: thu nhp tng đi ca
mt quc gia so vi M; thu nhp bình quân đu ngi; đ m ca thng mi (TOT);
trung bình t l đu t trên GDP; tc đ tng dân s; bin đng trong tng trng cung
tin M2; lng tín dng cá nhân (%/GDP) đ đo lng mc đ phát trin v tài chính.
Z
t
là vect ca nhng cú sc toàn cu: thay đi trong t giá thc ca M; s
gim sn lng toàn cu; nhng cú sc trong giá du.
D
i
là tp hp các bin gi đc trng nh bin gi cho các quc gia nhp khu
du m hoc cho các khu vc. Các bin gii thích không có ý ngha thng kê s b loi
ra khi thc hin c lng.
Thành phn  là các sai s cùng phân phi và đc lp.
Bng cách phân tích hi quy nhóm tác gi đã c lng mô hình tng quát và
c lng các ch s tng hp (s kt hp ca hai trong 3 chính sách) các ch s b ba
bt kh thi tác đng nh th nào đn các yu t hiu qu v mô (bin đng sn lng,
bin đng ca lm phát hoc t l lm phát trung hn) ca 3 nhóm nc là các quc gia
đang phát trin, các quc gia xut khu hàng hóa đang phát trin và các quc gia th
trng mi ni, nhóm tác gi cng có tính đn s tng tác ca các ch s vi d tr
ngoi hi (tham kho ph lc 4 – 12)
Bng 2.1: Tng hp các tác đng ca cu hình b ba bt kh thi

c lng mô hình tng quát

gim
gim nu
kt hp
vi d tr
ngoi hi
(IR) cao
hn
gim,
nhng nu
t l IR >
27% thì s
bin đng
tng

gim,
nhng vi
t l IR >
26% có
th s bin
đng tng

Các quc gia
mi ni (EMG)
gim
Tng,
nhng nu
t l IR >
21-24% có
th gim
mc đ

Các quc gia
xut khu hàng
hóa đang phát
trin (LDC-
CMD)
gim
gim

Các quc gia
mi ni (EMG) Tng Tng
Mc lm phát trung hn
Nhóm các quc
gia
MI
ERS
KAOPEN
MI và
ERS
MI và
KAOPEN
ERS và


gim
Các quc gia
mi ni (EMG)

gim
gim

gim
gim
Ngun: Aizenman, Chinn và Ito (2009)
T bng 2.1 cho thy tác đng ca vic kt hp chính sách ca b ba bt kh thi
đi vi hiu qu v mô ca nn kinh t nh sau:
- Mc đ đc lp tin t càng cao có th càng làm gim bin đng sn lng, trong
khi t giá càng n đnh li làm gia tng mc bin đng, tuy nhiên vn đ này có th
đc gii quyt bng cách tng d tr ngoi hi;
- c lp tin t đi kèm vi mt t l lm phát cao hn trong khi n đnh t giá và
hi nhp tài chính s có th mang li mt t l lm phát thp;
- Vic theo đui mt chính sách t giá n đnh cùng vi mt nn tài chính phát trin
 mc trung bình có th làm gia tng bin đng sn lng;
- Hi nhp tài chính đi kèm mt nn tài chính phát trin có th làm gim bin đng
sn lng, ngc li nu mt nn tài chính phát trin  mc thp li có th làm gia
tng bin đng sn lng;
- Trong s các ch s b ba bt kh thi thì đc lp tin t tác đng ngc chiu lên
mc bin đng sn lng đu ra mc dù nó có nh hng cùng chiu lên mc đ
lm phát. Hi nhp tài chính tác đng ngc chiu lên mc bin đng đu ra trong 16
khi nó vn gây ra nh hng ngc chiu lên mc lm phát. T giá càng n đnh