BăGIÁOăDCăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHÀNHăPHăHăCHệăMINH
********** BCHăTHăHNG VNăDNGăBNGăCỂNăBNGăIMăTRONGăÁNHăGIÁă
THÀNHăQUăHOTăNGăCỌNGăTYăCăPHNăPHNăMMă
QUNăLụăDOANHăNGHIPă- FAST
CHUYểNăNGÀNH:ăKăTOÁNăậ KIMăTOÁN
MẩăS:ă60.34.30
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGIăHNGăDNăKHOAăHC:
TS.ăHUNHăLI TpăHăChíăMinh- Nmă2012
1.2 Cu trúc Bng cân bng đim 10
1.2.1 Khía cnh tài chính 10
1.2.2 Khía cnh khách hàng 11
1.2.3 Khía cnh quy trình hot đng kinh doanh ni b 11
1.2.4 Khía cnh nhân lc 13
1.2.5 Xác lp đim cân bng ca các khía cnh tài chính, khách hàng, quy
trình hot đng kinh doanh ni b, nhân lc 13
1.3 Vn dng Bng cân bng đim đánh giá thành qu hot đng doanh nghip 14
1.3.1 Các loi thc đo s dng đánh giá thành qu hot đng doanh nghip 14
1.3.2 Vn dng Bng cân bng đim đánh giá tình hình tài chính 16
1.3.3 Vn dng Bng cân bng đim trong đánh giá khách hàng 17
1.3.4 Vn dng Bng cân bng đim đánh giá quy trình hot đng kinh
doanh ni b 19
1.3.5 Vn dng Bng cân bng đim đánh giá nhân lc 22
1.3.6 Xác lp đim cân bng ca Bng cân bng đim và đánh giá tng th
thành qu hot đng doanh nghip 24
1.4 Bài hc kinh nghim v vn dng Bng cân bng đim mt s doanh
nghip 26
Ktălunăchngă1 30
CHNGă2
GIIă THIUă CỌNGă TYă Că PHNă PHNă MMă QUNă Lụă DOANHă
NGHIPăVÀăTHCăTRNGăÁNHăGIÁăTHÀNHăQUăHOTăNGăTIă
CÔNG TY 31
2.1. Gii thiu v Công ty c phn phn mm qun lý doanh nghip (FAST) 31
2.1.1 Lch s hình thành phát trin công ty 31
2.1.2 c đim hot đng kinh doanh và t chc qun lý ca công ty 32
3.2 Hoàn thin vn dng BSC trong đánh giá thành qu hot đng ti công ty 72
3.2.1 Hoàn thin v nn tng qun tr 72
3.2.2 Hoàn thin các ch tiêu đo lng các khía cnh trong vn dng BSC
đánh giá thành qu ti công ty. 74
3.2.2.1 Hoàn thin các ch tiêu trong đo lng, đánh giá khía cnh tài chính 74
3.2.2.2 Hoàn thin các ch tiêu trong đo lng, đánh giá khía cnh khách
hàng – th trng 76
3.2.2.3 Hoàn thin các ch tiêu trong đo lng, đánh giá khía cnh quy
trình hot đng kinh doanh ni b 78
3.2.2.4 Hoàn thin các ch tiêu trong đo lng, đánh giá khía cnh hc hi
và phát trin nhân lc 80
3.2.2.5 Hoàn thin mi quan h gia các khía cnh trong áp dng BSC 82
3.2.3 Hoàn thin v t chc thc hin 91
3.3 Mt s gii pháp h tr vn dng BSC ti công ty 93
Ktălunăchngă3 97
KTăLUN 98
TÀIăLIUăTHAMăKHO
PHăLC
DANHăMCăTăVITăTT
S đ 2.2. S đ t chc chi nhánh FAST Hà Ni 39
S đ 2.3: Quy trình hot đng kinh doanh ni b ca công ty FAST 49
S đ 3.1: Thi gian thc hin trin khai hp đng ti công ty FAST 79
S đ 3.2 : Mi quan h gia các thc đo 85
S đ 3.3: C cu t chc nhóm thc thi th đim cân bng 92
DANHăMCăBNGăBIU
Bng 1.1. Các ch tiêu đo lng, đánh giá khía cnh tài chính 16
Bng 1.2. Phân khúc khách hàng mc tiêu và kh nng sinh li t khách hàng 19
Bng 2.1: K hoch doanh thu 2012 41
Bng 2.2: Bng theo dõi tình hình hoàn thành k hoch doanh thu 43
Hình 2.1: Báo cáo theo dõi tình hình thc hin k hoch doanh thu ký kt 2011 43
Bng 2.3 : Báo cáo tng trng doanh thu qua các nm 44
hot đng sn xut kinh doanh bin đng, thay đi nhanh chóng. Trong môi trng
đó, các doanh nghip luôn phi chu đng sc ép cnh tranh khc lit thng xuyên,
liên tc trên tt c các khía cnh hot đng kinh doanh, cnh tranh nh tài chính, th
trng, công ngh, nhân lc. Sc ép cnh tranh đó buc các doanh nghip phi tip
cn, nhn thc toàn din các khía cnh hot đng, chin thut, chin lc hot đng
kinh doanh. Vn đ này đang đt ra bài toán nhu cu thông tin mi v hot đng
doanh nghip đ đo lng, đánh giá thành qu hot đng kinh doanh trong môi
trng hin nay. góc đ chuyên môn k toán, bài toán thông tin đó là phi xây
dng, cung cp đc h thng thông tin hot đng kinh doanh bao gm và hòa hp
gia các khía cnh tài chính, khách hàng, quy trình hot đng, nhân lc trong s gn
kt vi tng công vic, tng mc tiêu, tng chin lc hot đng kinh doanh.
Các doanh nghip Vit Nam đang trong tin trình hi nhp, phát trin kinh t
vi trình đ qun lý vn còn rt lc hu, ch thng tip cn phin din bng tm
nhìn ngn hn qua các thc đo tài chính. Vi tip cn c đin này, đ tn ti và
phát trin, các doanh nghip Vit Nam buc phi thay đi phng pháp tip cn đo
lng, đánh giá mi v hot đng kinh doanh.
Balanced ScoreCard (Bng cân bng đim) là mt phng pháp tip cn đo
lng, đánh giá mt cách toàn din các khía cnh hot đng kinh doanh ca doanh
nghip trong s kt hp hài hòa gia tng công vic vi tng mc tiêu, tng chin
lc kinh doanh. ây là là mt phng pháp tip cn đo lng, đánh giá thích hp
đi vi các doanh nghip hot đng trong môi trng kinh doanh hin nay. Nghiên
cu vn dng Bng cân bng đim vào doanh nghip là mt vn đ chuyên môn k
toán đã đc nhiu nhà chuyên môn qun tr, tài chính, k toán quan tâm. Tuy
nhiên, góc đ k toán qun tr, nghiên cu vn dng Bng cân bng đim vn
đang là vn đ chuyên môn thi s rt cn thit nhng doanh nghip cha áp
2
dng, áp dng cha đc hoàn ho. Vì vy, chúng tôi chn đ tài “Vn dng Bng
CHNGă1
LụăLUNăCăBNăVăBNGăCỂNăBNGăIMăVÀăVNăDNGăBNGă
CỂNăBNGăIMăTRONGăÁNHăGIÁăTHÀNHăQUăHOTăNGă
DOANHăNGHIP
1.1 Kháiănimă- ýănghaăậ săcnăthităBngăcơnăbngăđim
1.1.1 KháiănimăBngăcơnăbngăđim
Bng cân bng đim (Balanced Scorecard-BSC) là mt tp hp các thc đo
tài chính và phi tài chính đc chn lc theo chin lc và sp xp theo nhng mc
đích nht đnh nhm đánh giá toàn din các hot đng ca t chc trên bn khía
cnh: Tài chính, khách hàng, quy trình hot đng kinh doanh ni b, nhân lc.
Bng cân bng đim giúp các nhà qun lý có mt tm nhìn toàn din và cân
bng hn gia các mc tiêu ngn hn và dài hn ca doanh nghip; gia đánh giá
bên trong và bên ngoài doanh nghip; gia đánh giá ch quan và khách quan v
thành qu hot đng doanh nghip; gia kt qu mong mun và kt qu đt đc
ca hot đng doanh nghip. S gn kt hài hòa trong Bng cân bng đim đc th
hin qua s đ tng quát sau.
S đ 1.1: Bn phng din ca Bng cân bng đim
4
Bng cân bng đim đã manh nha xut hin t nhng nm 1950 vi s tiên
phong trong qun lý ca mt k s ngi Pháp thuc General Electric-tác gi ca
Tableau de Bord, theo ngha đen, có th hiu là “Bng thông tin ca phng pháp
đánh giá hiu qu”.V sau, nó đc xây dng hoàn chnh bi Robert Kaplan-Giáo
s chuyên ngành k toán thuc i hc Hardvard và David Norton-mt chuyên gia
t vn Boston. Vào nm 1990, R.Kaplan và D.Norton đã tin hành mt công trình
khía cnh trong thc thi chin lc. Qua vic nói rõ nhng kt qu mà doanh nghip
mun đt đc, các nhân t thúc đy hot đng đ đt đc nhng kt qu đó ti
tng nhân viên nên giúp nhân viên hiu đc mc tiêu, chin lc doanh nghip
cng nh vai trò ca h đi vi vic đt đc mc tiêu, chin lc doanh nghip.
T đó, nhà qun lý có th khai thác, hng nhng sc mnh, kh nng, tim nng và
nhng hiu bit c th ca mi thành viên trong doanh nghip vào nhng công vic
cn làm nhm thc thi chin lc.
Toănênămtăcôngăcăqunălýăchinălcăhuăhiu
Bng cân bng đim đc s dng đ làm rõ và c th hóa tm nhìn, chin
lc; truyn đt và kt ni tm nhìn, chin lc vi đt mc tiêu, lp k hoch bng
các thc đo toàn din. Nh vic din gii tm nhìn, chin lc bng nhng mc
tiêu, các thc đo toàn din giúp nhân viên hiu bit nhiu hn v tm nhìn, chin
lc ca doanh nghip qua nhng mc tiêu, con s c th các khía cnh cn thc
hin trong k hoch, thc t. T đó, giúp nhà qun tr cp cao đnh hng, kim soát
và điu chnh kp thi, toàn din các nhà qun lý b phn cng nh toàn doanh
nghip
1.1.3 SăcnăthităcaăBngăcơnăbngăđimătrongăđánhăgiáăthƠnhăquăhotă
đngădoanhănghipătrongămôiătrngăhotăđngăkinhădoanhăhinănayă
Nn kinh t th gii đang chuyn t cnh tranh trong thi đi công nghip sang
cnh tranh trong thi đi công ngh thông tin. Nu nh trong thi đi công nghip,
li th cnh tranh có đc nh nhng ci tin k thut công ngh làm tng nng
sut lao đng, sn xut đc càng nhiu sn phm, hiu qu kinh t m rng theo
quy mô, chi phí thp, qun lý tài chính tt… thì trong thi đi công ngh thông tin,
khi mà cnh tranh trong ni b ngành cc k gay gt, th trng có nhiu sn phm
6
thay th đng ngha vi ngi tiêu dùng có thêm nhiu quyn la chn. Thông tin
đc truyn bá rng rãi, nhu cu và tm hiu bit ca ngi tiêu dùng cng tng lên
đc doanh thu, li nhun, cng nh s thành công ca doanh nghip. Các thc
đo tài chính thng đc s dng đ đo lng, đánh giá thành qu ca các nhà
qun lý cp cao mà không th s dng đ đo lng, đánh giá thành qu hot đng
ca nhân viên cp thp hn. Ví d, ch tiêu t sut li nhun trên vn đu t (ROI)
thng đc dùng đ làm cn c khen thng cho các b phn qun lý chung, các
nhà qun lý cp cao, th nhng, nhng n lc ca tng nhân viên cp di - ngun
gc ca nhng kt qu đó li không đc phn nh, đo lng, đánh giá thông qua
các ch tiêu tài chính đó.
Th hai, thc đo tài chính truynăthng thngădnăđnăquáăchúătrngă
vƠoăliăíchăngnăhnăvƠăbăquaăhayăhyăăsinh liăích trong dài hn
Nu ch chú trng vào khía cnh tài chính, ví d nh chú trng vào t sut li
nhun trên vn đu t (ROI) trong đo lng, đánh giá thành qu hot đng, các
nhà qun lý thng rt chú trng vào các gii pháp tng doanh thu, ct gim chi
phí, tng s vòng quay ca tài sn. Ct gim chi phí, gim tài sn là nhng gii
pháp thun li nht, thuc quyn quyt đnh ch quan ca doanh nghip. S ct
gim chi phí, gim tài sn thng gn lin vi gii pháp thu hp quy mô hot
đng, gim chi phí nhân công, sa thi nhân viên, gim chi phí đào to, chi phí
marketing…. Chính nhng gii pháp này s nh hng rt nghiêm trng đn s
thành công, phát trin ca doanh nghip trong tng lai. Ví d, sa thi nhân viên
làm nh hng ti tâm lý ca h, h không còn thy hng thú, tp trung làm vic
và gn kt lâu dài vi doanh nghip, áp lc công vic cao làm gim nng sut lao
đng; ct gim chi phí đào to làm nhân viên không có c hi đc hc tp, nâng
cao tay ngh đ to ra nhng sn phm cht lng tt hn, …T nhng phân tích
đó ch ra nu ch da vào các ch tiêu tài chính đ quyt đnh hot đng ca doanh
nghip là cha đ, nó có th thành công trong ngn hn nhng thng đánh mt c
hi trong dài hn nên cn phi cân bng gia mc tiêu dài hn và mc tiêu ngn
hn cn phi đt tm nhìn trên c bn khía cnh tài chính, khách hàng, quy trình
hot đng kinh doanh ni b, nhân lc.
Th ba,ăthc đo tài chính truynă thng thngă lƠmăchoăthôngătină kă
lòng trung thành ca khách hàng, k nng ca nhân viên, đng lc làm vic ca
nhân viên, kênh cung cp sn phm mi, thng hiu…Vic khai thác tài sn vô
hình cho phép doanh nghip phát trin nhng mi quan h vi khách hàng đ
9
duy trì lòng trung thành ca khách hàng hin có và phân khúc khách hàng thích
hp, các mng th trng có kh nng đc phc v mt cách chu đáo và hiu qu;
phát trin nhng dòng sn phm, dch v mi, sáng to theo nhu cu ca các phân
khúc khách hàng mc tiêu; to ra các sn phm và dch v cht lng cao theo yêu
cu ca khách hàng vi chi phí thp, rút ngn các giai đon thi gian trong sn
xut; huy đng đc nhng k nng và đng lc ca nhân viên cho s thc thi
chin lc; trin khai hu hiu, hiu qu công ngh thông tin, h thng và các c s
d liu. S gia tng giá tr ca tài sn vô hình đc th hin rõ trên s đ 1.2:
S đ 1.2. S gia tng giá tr ca tài sn vô hình trong doanh nghip theo nghiên
cu ca Vin Brookings
[Ngun: Paul R.Niven (2009), Balanced ScoreCard - Th đim cân bng, “Áp
dng mô hình qun tr công vic hiu qu toàn din đ thành công trong kinh
doanh”, Sách dch, NXB Tng hp Thành ph H Chí Minh, pp.33]
Bng cân bng đim s dng các thc đo phi tài chính đ phn ánh giá tr ca
tài sn vô hình qua các khía cnh khách hàng, quy trình hot đng kinh doanh ni
Tài chính là mt phng din luôn đc doanh nghip chú trng nht t trc
đn nay vì nó là tin đ, đnh hng cho mi hot đng ca doanh nghip. Mc dù,
hin nay, thc đo tài chính có nhng hn ch nht đnh nhng cng không th ph
11
nhn vai trò ca nó trong vic tóm lc nhng kt qu hot đng kinh doanh, giúp
đa ra mt cái nhìn tng th v hot đng doanh nghip và kt ni trc tip hot
đng doanh nghip vi nhng mc tiêu, chin lc. Nhng thc đo tài chính giúp
đánh giá vic thc thi, trin khai chin lc vn và nó cng là con s biu hin
thành công, kt qu, hiu qu mang li t các khía cnh khách hàng, quy trình hot
đng kinh doanh ni b, nhân lc. Bng cân bng đim là mt bc tranh chin lc
vi vic bt đu t nhng gn kt mc tiêu dài hn vi mt chui các hành đng cn
phi thc hin qua các tiêu chí tài chính, qua khách hàng, qua quy trình hot đng
kinh doanh ni b, qua nhân lc nhm mang li hiu qu hot đng kinh t k vng.
Nh vy, Bng cân bng đim cn phi th hin đc khía cnh tài chính. ó chính
là các mc tiêu, ch tiêu tài chính v kt qu, hiu qu cn đt trong tng công vic,
tng b phn, tng thi k, tng khía cnh hot đng, tng mc tiêu, chin lc.
1.2.2 KhíaăcnhăkháchăhƠng
Khía cnh khách hàng ca Bng cân bng đim là s chuyn hóa chin lc
ca doanh nghip thành nhng mc tiêu c th v khách hàng, v phân khúc th
trng mc tiêu xuyên sut các hot đng, toàn doanh nghip. Xác lp khía cnh
khách hàng giúp doanh nghip tp trung ngun lc phc v th trng mc tiêu;
nhn bit đc giá tr mà doanh nghip có th đt đc trong dch v cùng li th
cnh tranh; t đó xác đnh đc nhng mong mun c th ca khách hàng là giá c,
cht lng dch v, tính thit thc, hình nh, danh ting, quan h hay dch v. Chính
khía cnh này làm cho Bng cân bng đim có đc mt thc đo, đánh giá tim
nng hot đng doanh nghip bên ngoài nhng con s tài chính, thc đo tài chính
hin ti. Khía cnh khách hàng thng gn lin vi các ch tiêu đo lng c th v
S đ 1.4. Chui giá tr trong quy trình hot đng kinh doanh ni b
[Ngun: Robert S.Kaplan, David P.Norton (1996), Th đim cân bng, “Bin
chin lc thành hành đng”, Sách dch, NXB Tr, pp.50]
Nhu
cuă
caă
khách
hàng
đc
thaămưn Nhnă
dină
nhu
cu
caă
khách
hàng
Thi gian đa
ra th trng
13
1.2.4 Khíaăcnhănhơnălcă
Các mc tiêu xác lp trong các khía cnh tài chính, khách hàng, quy trình hot
đng kinh doanh ni b ch ra t chc cn hoàn thin mình trong nhng khâu c th
nào đ đt đc hiu qu hot đng mang tính đt phát. T đó đt ra s cn thit
phi gn kt nhng vn đ đó vi tng con ngi, nhân t quyt đnh s thành công
trong tng vn đ. Thc t, có nhng mc tiêu có th thc hin đc bi nhng con
ngi hin ti nhng cng có th không thc hin đc bi nhng con ngi đó. Vì
vy, điu tt yu nh hng đn thành qu hin ti và tng lai ca doanh nghip
cn phi đ cp trong đo lng, đánh giá đó chính là đi ng nhân viên doanh
nghip. Doanh nghip không ch đu t vào vào trang thit b, sn phm mà còn đu
t vào con ngi đ t đó doanh nghip mi có th đt đc nhng mc tiêu tng
trng dài hn v tài chính. Khía cnh nhân lc thng đc th hin qua các thc
đo nng lc nhân viên, đng lc phn đu, giao trách nhim, kh nng liên kt,
chính sách lng – thng- đãi ng. Các thc đo trong phng din này bao gm
các thc đo kt qu chung nh s tha mãn ca nhân viên, gi chân, nng lc ca
nhân viên cùng vi nhng nhân t thúc đy nhng thc đo này.
1.2.5 XácălpăđimăcơnăbngăcaăcácăkhíaăcnhătƠiăchính, khách hàng,
quyătrìnhăhotăđngăkinhădoanhăniăb,ănhơnălc
Bng cân bng đim xây dng mt h thng các mc tiêu qua các thc đo trên
bn khía cnh có quan h mt thit nhau. Các khía cnh và các thc đo liên kt vi
nhau bng mi quan h nu – thì. Nu mun đt đc các mc tiêu đ ra trong khía
cnh tài chính thì cn phi làm tt các mc tiêu đ ra trong khía cnh khách hàng
nh tha mãn nhu cu khách hàng, duy trì lòng trung thành ca khách hàng. Nu
mun đt đc nhng mc tiêu đ ra trong khía cnh khách hàng thì cn phi làm
Ta phân bit ba loi thc đo sau:
Thc đoăktăquăchăyu (Key Result Indicator-KRI): cho bit bn đã đt
đc nhng gì ca tng hot đng. Thc đo này cho thy t chc có đt đc mc
tiêu hay không, t chc cn phi làm gì đ đt đc mc tiêu đó. Ví d nh: doanh
thu, th phn,….
Thcă đo hiuă qu (Key Performance Indicator-KPI): cho bit s tng
quan gia kt qu vi ngun lc s dng. Thc đo này cho t chc nhn thy đc
nhng nhân t nh hng đn kt qu hot đng, t chc phi làm gì đ tác đng
15
đn các nhân t đó nhm nâng cao hiu sut hot đng. Ví d: Chi phí trên mt
đng doanh thu, doanh thu trên 1 nhân viên, ….
Thcăđoătìnhăhìnhăthcăhină(Performance Indicator-PI): cho bit mc
đ thc hin, tình hình thc hin ca mt hot đng. Thc đo này cho t chc
nhn thc đc tin đ, trách nhim ca tng cá nhân, b phn, t chc v mt hot
đng. Ví d: mc đ hoàn thành công vic đc giao, tin đ thc hin quy trình
kinh doanh,…
Mt Bng cân bng đim hu hiu phi bao gm c ba loi thc đo trên. Ví
d, không có thc đo hiu qu hot đng, chúng ta không bit phi làm gì đ đt
đc mc tiêu chung; không có thc đo kt qu, chúng ta không bit đã đóng góp
vào thành qu chung nh th nào.
Vai trò và mi quan h ca các loi thc đo đc mô t theo s đ 1.5. S đ
ta thy thc đo hiu qu là thc đo ct lõi; thc đo tình hình thc hin th hin
quá trình thc hin hot đng; th hin kt qu ca hot đng bên ngoài là thc đo
kt qu.
S đ 1.5. Mi quan h ca ba loi thc đo
[Ngun: David Parmenter (2009), Key Performance Indicators, NXB Tng Hp,
Bngă1.1.ăCácăchătiêuăđo lng,ăđánhăgiáăkhíaăcnhătƠiăchínhă
Tngătrngădoanhăthu
Gimăchiăphí
SădngătƠiăsn
Tngătrng
- T l tng trng doanh thu theo phân
khúc khách hàng
- T l doanh thu t sn phm, dch v,
khách hàng mi
- Chi phí / Nhân viên
- Chi phí/Doanh thu
- T l hoàn vn
trên tài sn
(ROA)
17
Duy trì
- T l th phn khách hàng mc tiêu
- T l doanh thu t các ng dng mi
- Kh nng sinh li ca khách hàng và
dòng sn phm
- T l doanh thu t hp tác kinh doanh
- Chi phí so vi đi
th
- T l gim chi phí
- T l chi phí trên
S đ 1.6 : Mi liên kt gia các thc đo trong khía cnh khách hàng
[Ngun: Robert S.Kaplan, David P.Norton (1996), Th đim cân bng, “Bin
chin lc thành hành đng”, Sách dch, NXB Tr, pp.103]
Th phn: là phn th trng tiêu th mà doanh nghip chim lnh, đc
đo lng, đánh giá bng s lng khách hàng hay doanh s bán hàng hoc s
Gi chân khách
hàng c
Thu hút khách
hàng mi
Th phn
Kh nng sinh li t
khách hàng
Tha mãn
khách hàng