B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHệ MINH
*
NGUYN C THANH



Á
Á
N
N
H
HG
G
I
I
Á
Á
À
À
N
N
G
GT
T
H
H




N
N
G
GM
M


I
I
M
MS
S
A
A
U
UM
M
&
&
A
A
CHUYÊN NGÀNH KINH T TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ S: 60340201

MC LC
DANH MC CH VIT TT
DANH MC BNG BIU
LI M U
CHNG 1: MT S NGHIÊN CU THC NGHIM V HIU QU
CA HOT NG SÁP NHP VÀ MUA LI NGÂN HÀNG
1.1 Gii thiu tóm tt 1
1.2 Tng quan các kt qu nghiên cu trc đây 3
1.2.1 Tng quan các kt qu nghiên cu v hiu qu M&A ngân hàng trên
th gii và tác đng ca nó 3
1.2.1.1 Tng quan các kt qu nghiên cu v hiu qu M&A ngân hàng trên
th gii 3
1.2.1.2 Tác đng ca thâu tóm và sáp nhp đn hiu qu ca ngân hàng 5
1.2.2 Các nghiên cu thc nghim 6
1.2.2.1 ánh giá hiu qu M&A ngân hàng  Singapore 6
1.2.2.2 ánh giá hiu qu M&A ngân hàng trong các nn kinh t đang phát
trin: Bng chng t Malaysia 20
1.2.2.3 M&A có thc s ci thin hiu qu trong ngành công nghip ngân
hàng  ài Loan – Mt trng hp áp dng mô hình DEA đ phân
tích 29
1.3 Phng pháp nghiên cu và đnh ngha các bin 36
1.3.1 Phng pháp nghiên cu 36

PH LC

DANH MC CÁC T VIT TT
M&A Sáp nhp và mua li (Merges & Acquisitions)
TCTD T chc tín dng
TCKT T chc kinh t
NH Ngân hàng
NHNN Ngân hàng nhà nc
NHTM Ngân hàng thng mi
NHTMVN Ngân hàng thng mi Vit Nam
NHTMCP Ngân hàng thng mi c phn
NHTMQD Ngân hàng thng mi quc doanh
CROR S thay đi t s hot đng tng đi (the change in relative
operating ratio)
NIE Chi phí ngoài lãi (Non-Interest Expenses)
TA Tng tài sn (Total Assets)
PE Chi phí nhân s (Personel Expenses)
NPL N xu (Non-Performing Loans)
TL Tng d n (Total Loans)
ROA T s li nhun ròng trên tng tài sn (Return On Assets)
ROE T s li nhun ròng trên vn ch s hu (Return On Equity)
DEA Phng pháp phân tích bao d liu (Data Envelopment Analysis)
DBS Ngân hàng phát trin Singapore (Development Bank of Singapore)
OCBC Ngân hàng C phn Hoa Kiu (Overseas-Chinese Banking
Corporation)
UOB Ngân hàng United Overseas Bank
OUB Ngân hàng Overseas Union Bank
SHB Ngân hàng Thng mi C phn Sài Gòn – Hà Ni
HBB Ngân hàng Thng mi C phn Nhà Hà Ni
NVB Ngân hàng Thng mi C phn Nam Vit DANH MC BNG BIU
Bng 1.1: Thng kê mô t các bin đu vào và đu ra 8
Bng 1.2: Các thay đi trong các t s hot đng tng đi ca các ngân hàng
Singapore tham gia trong hot đng M&A 10
Bng 1.3: Tóm tt các mc đ hiu qu k vng ca các ngân hàng Singapore (mô
hình 1) 11
Bng 1.4: Tóm tt các mc đ hiu qu k vng ca các ngân hàng Singapore (mô
hình 2) 13
Bng 1.5: Tóm tt các mc đ hiu qu k vng ca các ngân hàng thâu tóm (mô
hình 1) 15
Bng 1.6: Tóm tt các mc đ hiu qu k vng ca các ngân hàng thâu tóm (mô
hình 2) 15
Bng 1.7: Phân tích hi qui TOBIT đc kim duyt v hiu qu k thut và các
thông s đc trng ca ngân hàng 17
Bng 1.8: 10 ngân hàng thng mi Malaysia 22
Bng 1.9: Các giá tr k vng (Mean), Min, Max và đ lch chun (S.D) ca các
yu t đu ra 23
Bng 1.10: Các giá tr k vng (Mean), Min, Max và đ lch chun (S.D) ca các
yu t đu vào 23
Bng 1.11: Thng kê các mc hiu qu trung bình ca các ngân hàng
Malaysia qua các giai đon 24
Bng 1.12: Thng kê mô t giá tr k vng và đ lch chun ca các bin 31
Bng 1.13: H s tng quan gia các bin đu vào và đu ra 32
Bng 1.14: c lng các hiu qu trung bình 32
Bng 1.15: Các c lng li nhun do quy mô 35
Bng 1.16: Thng kê mô t các bin ca HBB s dng trong mô hình 1 46

ht các ngân hàng cha phát trin đa dng hóa các sn phm dch v mà ch tp
trung vào sn phm dch v truyn thng là cho vay và thanh toán mà sn phm
truyn thng s không còn thu đc li nhun cao nh trc đây na, hn th na
Chính ph quy đnh mc vn pháp đnh ngày càng kht khe đi vi các ngân hàng
thng mi, cng nh t l an toàn vn. Vi điu kin này thì các ngân hàng nh
s rt khó khn trong vic huy đng vn vào thi đim nh hin nay.
Thách thc th hai, theo tin trình hi nhp WTO mà Vit Nam đư kỦ kt,
đn nay thì không có s phân bit gia các t chc tín dng trong nc và các t
chc tín dng nc ngoài trong lnh vc hot đng ngân hàng, điu này có ngha
là các chi nhánh ngân hàng nc ngoài đc phép m rng mng li, tr thành
các ngân hàng bán l vi công ngh hin đi, nng lc tài chính di dào, sn phm
và dch v phong phú, đa dng, đc đi sâu vào th trng Vit Nam và m rng
đi tng khách hàng. Nh vy trong tng lai gn các ngân hàng trong nc
không nhng phi cnh tranh vi nhau mà còn phi cnh tranh vi các ngân hàng
nc ngoài hot đng ti Vit Nam.
Thách thc th ba là các t chc kinh t nc ngoài đư tham gia góp vn
mua c phn ca các ngân hàng ni đa di danh ngha hp tác chin lc nhm
thâm nhp th trng tài chính mt cách nhanh chóng nhng hin nay t l góp
vn còn  mc khng ch, trong tng lai khi Vit Nam thc hin cam kt m ca
nhà nc s không còn khng ch t l góp vn ca nhà đu t nc ngoài vào
ngân hàng ni đa na. Lúc đó, nu không đ nng lc cnh tranh các ngân hàng
ni đa có th b các t chc nc ngoài “thôn tính”. Chính vì nhng thách thc
trên mà các ngân hàng trong nc ngay t bây gi phi tìm cách tng vn, nâng
cao hiu qu hot đng, tng cng tim lc tài chính và kh nng cnh tranh ca
mình.  làm đc điu này mt cách nhanh chóng không có con đng nào khác
hn là các ngân hàng ni đa thc hin hot đng sáp nhp, mua li theo đnh
hng phát trin thành tp đoàn tài chính ngân hàng, có ngha là đi tng đ
ngân hàng sáp nhp, mua li không phi là tùy tin mà phi phù hp và có đnh
hng thì mi có th tn dng nhng li th ca nhau, hp tác đ cùng nhau phát
trin. i vi các ngân hàng mnh, có uy tín, thng hiu, vic liên kt, hp nht

4. Phng pháp nghiên cu
 đánh giá hiu qu sau hp nht ca Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà Ni,
tác gi s dng phng pháp phân tích bao d liu DEA (Data Envelopment
Analysis), phân tích t s tài chính và hi quy Tobit. Các đim hiu qu ca mô
hình DEA s đc s dng làm bin ph thuc cho mô hình hi quy.
5. ụ ngha ca đ tƠi
Áp dng phng pháp phi tham s DEA kt hp vi phân tích t s tài
chính và hi quy Tobit, tác gi đánh giá hiu qu sau hp nht ca ngân hàng
SHB. T các kt qu nghiên tác gi đ xut các gi Ủ chính sách cng nh các bài
hc kinh nghim cho ngành tài chính ngân hàng Vit Nam đ các nhà qun lỦ
ngân hàng cng nh nhng nhà to lp chính sách tham kho trong quá trình thúc
đy hot đng M&A và hng hot đng M&A trong lnh vc ngân hàng ti Vit
Nam theo mt xu th phát trin tt yu. Mt khác, đ tài cng cung cp mt
phng pháp đ phân tích đánh giá hiu qu ca các t chc tài chính sau hp nht
nói riêng hay ca các doanh nghip sau sáp nhp nói chung trong các nghiên cu
sau này. Ngoài ra, tác gi cng nêu ra mt s lu Ủ trong tin trình thúc đy hot
đng M&A cho các nhà qun lỦ điu hành ti các ngân hàng cng nh nhng nhà
hoch đnh chính sách và c quan qun lỦ nhà nc tham kho nhm đa ra nhng
chin lc và gii pháp riêng cho tng ngân hàng khi tin hành M&A đ đt đc
hiu qu cao nht.
6. B cc ca lun vn
Lun vn gm nm phn chính:
Phn 1: Gii thiu tóm tt nghiên cu.
Phn 2: - Tng quan các kt qu nghiên cu v hiu qu M&A ngân hàng trên th
gii và tác đng ca nó,
- Các nghiên cu thc nghim v hiu qu ca hot đng M&A ngân
hàng trên th gii.
Phn 3: Phng pháp nghiên cu, đnh ngha các bin, mô t d liu thu thp và
phng pháp x lỦ s liu.
Phn 4: Ni dung và kt qu nghiên cu.

hn mà còn âm đáng k so vi trc hp nht. Th 2, chi phí nhân lc sau hp nht
cng không gim. Theo lỦ thuyt thì s hp nht s làm gim nhân s  các phòng ban
hành chính nhng bù li làm tng nhân s  các phòng giao dch vi khách hàng, hàm
Ủ rng mt dch v khách hàng tt hn. Thc đo phân tích ri ro là t l n xu trên
tng tài sn cho thy rng hp nht đư làm tng ri ro cho ngân hàng SHB.
Dù kt qu v hiu qu tng th trái ngc nhau trong c hai mô hình DEA
nhng hiu qu k thut ca SHB sau hp nht đư ci thin hoàn toàn.
Qua phân tích DEA, kt qu cng xác nhn rng gi thuyt ngân hàng b thâu
tóm kém hiu qu hn ngân hàng thâu tóm cha đc xác minh.
Qua phân tích các đim hiu qu bng vic s dng phng pháp phân tích hi
qui Tobit cho thy: H s quy mô ngân hàng trong c hai mô hình không có Ủ ngha
đáng k, do đó, nó hàm Ủ rng hiu qu thì đc lp vi quy mô ca ngân hàng. H s
kh nng thu đc li nhun trái ngc nhau  2 mô hình nên cha th kt lun nhng
xét v giá tr tuyt đi thì h s này tác đng đáng k đn hiu qu hot đng ca ngân
hàng, nó ch đng th hai sau h s cht lng tài sn. Và Ủ ngha ca h s cht lng
danh mc cho vay – đi din bi d phòng n khó đòi – làm tng chi phí giám sát và
đòi n vì vy nó t l nghch vi hiu qu. Vn hoá biu th mt tác đng dng mnh
vi hiu qu. Cui cùng, chi phí chung có khuynh hng góp phn vào tình trng hot
đng ca ngân hàng, nó có th do chi phí thu hút lao đng trình đ cao vi các khon
thù lao ln có th gián tip biu th rng các ngân hàng qun lỦ ri ro tt hn và qun
lỦ điu hành hiu qu hn hoc s biu th âm là s dôi d nhân s không hoà hp làm
gim hiu qu ca ngân hàng.
T các kt qu nghiên trên, tác gi đư đ xut các gi Ủ chính sách cng nh
các bài hc kinh nghim cho ngành tài chính ngân hàng Vit Nam đ các nhà qun lỦ
ngân hàng cng nh nhng nhà to lp chính sách tham kho trong quá trình thúc đy
hot đng M&A và hng hot đng M&A trong lnh vc ngân hàng ti Vit Nam
Trang 3
theo mt xu th phát trin tt yu. Tác gi cng nêu ra mt s lu Ủ trong tin trình
thúc đy hot đng M&A đ các nhà qun lỦ điu hành ti các ngân hàng cng nh
nhng nhà hoch đnh chính sách và c quan qun lỦ nhà nc tham kho nhm đa

đông. Mt khác, tim lc có th đt đc t M&A do giá tr ca các ngân hàng hp
nht ln hn giá tr ca tng ngân hàng ban đu cng li. Hn na, M&A có th làm
gia tng s đa dng hoá, gim đi th cnh tranh và loi b s không hiu qu trc
hp nht (Berger và cng s, 1998).
Mt s lng ln nghiên cu thc nghim cung cp h tr cho s ci thin hiu
qu t hot đng M&A trong ngành công nghip ngân hàng M. Các bng chng cho
thy rng các v hp nht ngân hàng đư mang li hiu qu kinh t cao hn, hiu qu
chi phí (cost efficiency) hoc ci thin li nhun (profit efficiency) hn nhng ngân
hàng không hp nht (ví d: DeYoung, 1993; Akhavein và cng s, 1997; Cornett và
cng s, 2006; Knapp và cng s, 2006; Al-Sharkas và cng s, 2008), nhng ngân
hàng hp nht đư ci thin đa dng hoá ri ro, gim chi phí đ đt đc hiu qu kinh
t nh quy mô. (ví d Hughes và cng s, 1996; Hughes và Mester, 1998). Hn na,
Cornett và cng s, 2006 đư đa ra bng chng v ci thin hiu qu li nhun cho
nhng v hp nht ngân hàng ln cng nh sn phm đa dng hn và th phn tng lên.
Nhng nghiên cu khác v hp nht ngân hàng  Châu Âu cng cho thy các bng
chng v nhng ci thin hiu qu (Campa và Hernando, 2006; Altunbas và Marques,
2008; Hagendorff và Keasey, 2009; Beccalli và Frantz, 2009).
Nhiu nghiên cu thc nghim cng h tr cho s tng quan cht ch gia
hot đng M&A ngân hàng và hiu qu ca hot đng ngân hàng, nhng cng có
Trang 5
nhng bng chng trái li. Berger và Humphrey (1992); Shaffer, 1993; Altunbas và
cng s (1997), Peristiani (1997), Rhoades (1998) và Cyree và cng s (2000) ch ra
rng trung bình nhng v hp nht thì không thành công trong ci thin chi phí. Hp
nht nhng ngân hàng quy mô ln li không to ra hiu qu kinh t, dn đn hiu qu
chi phí b gim.  đt đc hiu qu đáng k không ch nhng ngân hàng hiu qu
hn tip qun nhng ngân hàng kém hiu qu hn mà còn nhng chi phí và nhng b
phn phòng ban tng t có th phi phân loi và sp xp li đ tránh s chng chéo.
Srinivasan (1992) cng đa ra nhng kt qu tng t, đc bit nhng chi phí ngoài lưi
thì không gim đc sau khi M&A.
Phù hp vi nhng tranh lun, Hughes và cng s (2001) đ xut rng ngân

nhp gia các ngân hàng tng đi khe mnh s to ra các ngân hàng ít có kh nng
tht bi.
1.2.2 Các nghiên cu thc nghim
1.2.2.1 ánh giá hiu qu M&A ngân hàng  Singapore
 Tóm tt
Bài nghiên cu này cung cp kt qu nghiên cu phân tích đi vi tình trng
ngân hàng trc hp nht và ngân hàng sau hp nht  Singapore bng phng pháp
phân tích t s tài chính, phng pháp phân tích màng d liu (DEA) và hi quy Tobit.
Kt qu tìm đc t phân tích t s tài chính đ xut rng ngân hàng hp nht không
mang li li nhun cao hn đi vi nhóm ngân hàng sau hp nht  Singapore, cái mà
đc qui cho là phi gánh chu các chi phí cao hn. Tuy nhiên, s hp nht đư mang li
hiu qu tng th k vng cao hn cho nhóm ngân hàng  Singapore. Trong hu ht
các trng hp, hiu qu tng th ca các ngân hàng thâu tóm đc ci thin (suy
Trang 7
gim) sau hp nht là do hp nht vi ngân hàng hiu qu (kém hiu qu) hn. Hn
na, phân tích hi qui Tobit đc áp dng đ gii thích các thay đi tính hiu qu vi
kt qu tìm đc cho thy rng, các ngân hàng hiu qu hn có khuynh hng duy trì
mc vn hóa cao hn, li nhun cao hn và gánh tng phí cao hn sau hp nht.
Thi đon nghiên cu t nm 1998 – 2004 đc chia thành 3 giai đon nh: giai
đon 1998 – 2000 là giai đon trc hp nht, nm 2001 đc xem là nm hp nht và
giai đon 2002 – 2004 đi din cho giai đon sau hp nht, vì M&A đc mong đi s
có nhiu tác đng đn hiu qu ca các ngân hàng  Singapore. S k vng rng nó có
th mang li nhng tác đng ca M&A đi vi hiu qu ca các ngân hàng 
Singapore trong sut thi đon này. Hiu qu tng th k vng ca các ngân hàng b
thâu tóm và các ngân hàng hp nht trong sut các giai đon đc so sánh, thông qua
phân tích các đim hiu qu k thut thun và các đim hiu qu quy mô. Nó cng là
s quan tâm ch yu đ gii thích các yu t quyt đnh ca các đim hiu qu k thut
đc đa ra t mô hình DEA.
Mt nh hng ph bin cho thy trong nhng nghiên cu trc đây là s dng
mô hình Tobit có th nghiên cu các đc trng phân phi ca các thc đo hiu qu và

ca nhóm các ngân hàng  Singapore và tác đng ca hiu qu đi vi tình trng li
nhun ca nhóm các ngân hàng Singapore. Quy mô ngân hàng đc đo lng bi s
tng tài sn và tình trng li nhun ca ngân hàng đc đo lng bi thu nhp ròng
chia cho tng tài sn. Th 2, có s đa dng các đc trng riêng bit ca ngân hàng nh
hng đn tình trng hiu qu. Ba bin đc s dng đ gii thích hiu qu nhóm các
ngân hàng Singapore: 1) vn hóa đc đo lng bi giá tr ca c phiu và vn b
sung chia cho tng tài sn; 2) cht lng tài sn đc đo lng bi khon d phòng
chia cho các khon cho vay; 3) chi phí chung đc đo lng bi chi phí nhân s trên
tng s cán b nhân viên.
 đo lng tác đng ca hp nht trong hot đng ca các ngân hàng thâu tóm,
chúng ta so sánh các t s tài chính ca các ngân hàng sau hp nht vi giai đon trc
hp nht đc xem là nhóm kim soát, cái mà không đc đ cp trong bt c hp
nht ngân hàng ni đa nào trong sut giai đon phân tích. S thay đi t s hot đng
tng đi (the change in relative operating ratio – CROR) đc đnh ngha nh sau:
(1.1)
CROR = [
it + 1
– 
it + 1
Control
] - [
it
– 
it
Control
]
Trang 9
Trong đó  và  là t s tài chính k vng đc phân tích, t+1 là biu trng cho
giai đon sau hp nht, t tng trng cho giai đon trc hp nht, i biu th cho mt
ngân hàng riêng l và Control biu th cho nhóm kim soát.

ngoài lưi trên tng tài sn (NIE/TA) đư gia tng. Tng t, điu này cng hàm Ủ rng
không nhóm ngân hàng nào có th gim chi phí lao đng ca h sau hp nht.
Có mt vài gii thích hp lỦ cho điu này là: đu tiên, các nhà qun lỦ b gii
hn trong vic sa thi nhân viên do qui đnh kht khe v th trng lao đng 
Singapore. Th 2, mc dù theo lỦ thuyt, hp nht s làm gim s lng nhân s  các
b phn hành chính (back office) nhng bù li làm tng s lng nhân s  các phòng
giao dch (front office), hàm Ủ rng dch v khách hàng tt hn. Ngc li, thc đo
phân tích ri ro (NPL/TL) cho thy rng tt c nhóm ngân hàng có hiu qu t l thun
vi cht lng ca các danh mc các khon cho vay ca h. Vì vy, hot đng hp
nht có th mang li kt qu trong qun lỦ ri ro tt hn cho các ngân hàng.
Bng 1.2: Các thay đi trong các t s hot đng tng đi (CRORs) ca các
ngân hàng tham gia trong hot đng M&A

Trang 11
 Phân tích hiu qu trc và sau hp nht (mô hình 1)
c lng hiu qu tng th đc trình bày trong Bng 1.3 qua s phân tích
hiu qu k thut thun và hiu qu kinh t nh quy mô (pure technical and scale
efficiency) cho mô hình 1. Rõ ràng rng trong sut thi đon trc hp nht các ngân
hàng Singapore có đim hiu qu tng th trung bình là 93,82%, gi Ủ rng h thng
ngân hàng đư hot đng tng đi tt trong các hot đng cn bn, vi hao phí đu vào
trung bình tng đi là 6,18%. Kt qu hàm Ủ rng trong sut thi đon trc hp
nht, các nhóm ngân hàng có th „sn xut‟ cùng mt s lng đu ra vi ch 93,82%
s lng các đu vào đc s dng và ch có th gim 6,18% đu vào đ cho ra cùng
mt s lng đu ra trong sut thi đon trc hp nht. Các kt qu này cng đc
tìm thy bi Chu và Lim (1998), Randhawa và Lim (2005) và cng cùng Ủ kin vi
Fukuyama (1993) nghiên cu các ngân hàng  Nht Bn và Bhattacharyya và cng s
(1997) nghiên cu ngân hàng  n .
Bng 1.3: Tóm tt các mc đ hiu qu k vng ca các ngân hàng
Singapore (mô hình 1)


Singapore (mô hình 2)
Trang 13

Tng t nh mô hình 1, rõ ràng t Bng 1.4 cho thy rng s hp nht đư
mang li kt qu trong ci tin hiu qu tng th k vng ca các nhóm ngân hàng
Singapore trong mô hình 2 t 97,09% lên 98,96%. Trong sut thi k sau hp nht,
OCBC là ngân hàng duy nht không hiu qu mà nguyên nhân duy nht đc qui cho
là tính không hiu qu ca quy mô. Chúng ta có th thy rõ rng ngân hàng ln nht
trong mu, DBS, th hin s ci thin đáng k hiu qu tng th k vng đc xem
nh là ngân hàng đang hot đng ti CRS (constant returns to scale) sau hp nht trong
khi UOB vn duy trì hot đng ti CRS sau hp nht. Kt qu cng cho thy các bng
chng trc đây đ xut rng thiu tính cnh tranh s đa đn kt qu v hiu qu k
thut thp hn (Sathye, 2001; Walker, 1998). Theo Walker (1998) s tp trung (v
vn)  mc đ cao có th dn đn gi thuyt “cuc sng bình yên” (the “quiet life”
hypothesis), gi thuyt này cho rng các doanh nghip a thích s tp trung và th phn
ln hn, tính không hiu qu không phi là vì không cnh tranh v giá mà hn na là
vì mt môi trng thoi mái hn do không có các đng c đ gim thiu chi phí.
 Có phi hp nht làm cho mt ngân hàng hiu qu hn?
Theo lỦ thuyt, các ngân hàng hiu qu nên thâu tóm các ngân hàng kém hiu
qu hn (Berger và cng s, 1993; Rhoades, 1993). Các ngân hàng hiu qu đc gi
đnh là có mt c cu t chc tt cng nh nng lc qun lỦ tt. T Ủ tng đó, có lỦ
do đ ci thin hin trng ca nhng ngân hàng kém hiu qu, s tip qun bi mt
ngân hàng hiu qu hn s cho mt cht lng qun lỦ tt hn. T đó s cho mt ngân

Trích đoạn Phân tích v tình hình tài chính HBB Kt qu phân tích hi qui Tobit

---