B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
N
N
G
G
U
U
Y
Y
N
NT
T
H
H
H
MÃ S: 60.31.12 NGI HNG DN: PGS.TS S ÌNH THÀNH TP.H CHÍ MINH – NM 2011 MC LC
GII THIU
1 t vn đ 1
2 Mc tiêu nghiên cu 2
3 i tng và phm vi nghiên cu 2
4 Phng pháp nghiên cu 2
5 Ý ngha thc tin ca nghiên cu 3
6 Kt cu lun vn 4
Chng 1: Lụ THUYT V DCH V CÔNG VÀ O LNG CHT
LNG DCH V CÔNG
1.1 Khu vc công và dch v công 5
1.1.1.Khu vc công 5
1.1.2 Khái nim dch v công 6
1.1.3 c đim dch v công 8
1.2 Dch v công đin t 9
3.2.4 iu chnh mô hình lý thuyt 57
3.2.5 kim đnh s phù hp mô hình nghiên cu bng phng pháp phân tích hi
qui bi 58
3.3 ánh giá s hài lòng ca DN 63
3.3.1 ánh giá mc đ hài lòng chung 63
3.3.2 ánh giá mc đ hài lòng v h thng khai báo hi quan đin t 65
3.3.3 ánh giá s hài lòng v nng lc phc v ca công chc hi quan 66
3.3.4 ánh giá s hài lòng v mc đ an toàn ca hi quan đin t 69
3.3.5 ánh giá s hài lòng v hiu nhu cu doanh nghip 70
3.3.6 ánh giá s hài lòng v ci tin phng thc qun lý ca c quan hi quan 71
Chng 4: MT S GII PHÁP NỂNG CAO S HÀI LÕNG CA DOANH
NGHIP I VI TH TC HI QUAN IN T TI CC HI QUAN
BỊNH DNG
4.1 Các gii pháp nâng cao s hài lòng ca doanh nghip đi vi cht lng th tc
hi quan đin t ca Cc Hi quan Bình Dng 75
4.1.1 Ci tin phng thc qun lý theo hng hin đi 75
4.1.2 Xây dng và phát trin ngun nhân lc 80
4.1.3 Tng cng tính an toàn, bo mt h thng 84
4.1.4 Phát trin c s vt cht và nâng cp h thng khai báo hi quan đin t 85
4.1.5 Thc hin đin t hóa mt s nghip v đáp ng nhu cu doanh nghip 87
4.2 Kin ngh 89
4.3 Mt s hn ch ca lun vn 92
Kt lun 93
DANH MC HỊNH V VÀ BNG BIU
Bng 3.14: Coefficients
a
Bng 3.15: Mc đ hài lòng chung
Bng 3.16: Mc đ hài lòng c th
Bng 3.17: Mc đ hài lòng v H thng khai báo HQT
Bng 3.18: Mc đ hài lòng v nng lc phc v ca công chc hi quan
Bng 3.19: Mc đ hài lòng v mc đ an toàn ca HQT
Bng 3.20: Mc đ hài lòng v Hiu nhu cu DN
Bng 3.21: Mc đ hài lòng v ci tin phng thc qun lý ca c quan hi
quan
DANH MC CÁC CH VIT TT CBCC Cán b, công chc
CNTT Công ngh thông tin
C/O Chng nhn xut x
(Certificate of Origin)
DN Doanh nghip
HQ Hi quan
HQBD Hi quan Bình Dng
HQT Hi quan đin t
ISO T chc tiêu chun quc t
(International Standard Organization)
KTSTQ Kim tra sau thông quan
QLRR Qun lý ri ro
XNK Xut nhp khu
TCHQ Tng cc Hi quan
TTDL Trung tâm d liu
WCO Hi quan th gii
(World Customs Organization)
“ ánh giá s hƠi lòng ca doanh nghip đi vi th tc hi quan
đin t-nghiên cu trng hp Cc Hi quan Bình Dng”
Chính ph, B Tài chính, Tng cc Hi quan đã trin khai m rng th tc
hi quan đin t ti các Cc Hi quan đa phng, tng bc ci cách hot đng
nghip v theo hng phù hp vi chun mc ca hi quan hin đi trong khu vc
và th gii. Vn đ đt ra là nhng nhân t nào nh hng đn cht lng dch v
th tc hi quan đin t và làm th nào hoàn thin, nâng cao cht lng th tc hi
quan đin t, đy nhanh công tác ci cách th tc hành chính. n nay cha có tác
gi thc hin nghiên cu đánh giá s hài lòng ca doanh nghip đi vi th tc hi
quan đin t.
Lun vn da trên c s lý thuyt v dch v công, đo lng dch v công và
kt qu nghiên cu khác nhau ca các nhà khoa hc trên th gii v cht lng
dch v đin t, tác gi đã xây dng mô hình nghiên cu,thc hin hin nghiên
cu đnh tính và đnh lng da trên s liu thu thp bng phiu kho sát, x lý d
liu bng các phng pháp thng kê nh phân tích đ tin cy thang đo, phân tích
nhân t khám phá, phân tích tng quan hi quy tuyn tính và kim đnh mô hình.
Kt qu phân tích đã đnh danh và đnh lng đc mc đ tác đng ca 5 nhân t
(gm: H thng khai báo hi quan đin t, nng lc phc v ca công chc hi
quan, mc đ an toàn, hiu nhu cu doanh nghip, ci tin phng thc qun lý)
đn cht lng cht lng dch v th tc hi quan đin t và s hài lòng ca
doanh nghip. T đó đ xut các gii pháp nhm hoàn thin th tc hi quan đin
t và góp phn thc hin ci cách th tc hành chính trên đa bàn tnh Bình Dng.
Tác gi: Nguyn Th Hng Lam
1
GII THIU
1. t vn đ nghiên cu
đin t ti Cc Hi quan Bình Dng
- Xây dng các gii pháp nm nâng cao s hài lòng ca doanh nghip đi vi th
tc hi quan đin t ti Cc Hi quan Bình Dng.
3. i tng vƠ phm vi nghiên cu
- i tng nghiên cu đ tài hng đn là các doanh nghip trên đa bàn tnh
Bình Dng đã thc hin khai báo hi quan đin t, chia thành ba nhóm đi tng:
Doanh nghip quc doanh, doanh nghip ngoài quc doanh và doanh nghip có vn
đu t nc ngoài.
- Phm vi nghiên cu:
+ Không gian: Tp trung vào các b phn cung cp th tc hi quan đin t ti tr
s các Chi cc Hi quan trc thuc Cc Hi quan Bình Dng.
+ Thi gian: Kho sát đc tin hành t tháng 06/2011 đn tháng 07/2011 là thi
đim t chc Hi ngh s kt v trin khai th tc hi quan đin t, gii đáp thc mc
đi thoi vi doanh nghip.
4. Phng pháp nghiên cu
tài nghiên cu đc thc hin bng các phng pháp:
- Phng pháp đnh tính: Vi k thut tho lun tay đôi, trao đi vi các chuyên
gia, cán b hi quan trc tip gii quyt th tc, phng vn th mt s doanh nghip
3
làm th tc hi quan đin t. Mc đích ca phng pháp này đ điu chnh và b sung
thang đo cht lng dch v theo mô hình SERVQUAL.
- Phng pháp đnh lng: Da trên kt qu kho sát bng phiu thm dò ý kin
ca doanh nghip. Thang đo đc kim đnh bng h s tin cy Cronbach alpha và
phân tích nhân t khám phá EFA.
Cui cùng đánh giá s hài lòng ca doanh nghip đi
vi th tc hi quan đin t qua phng trình hi quy bi.
Tt c các k thut trên
đc x lý bng phn mm SPSS 16.0.
5. ụ ngha thc tin ca nghiên cu
Nh mt trong nhng cách đ đo lng kt qu và hiu lc ca h thng qun lý
Ngoài ra, lun vn còn có các ph lc và danh mc tài liu tham kho 5
Chng 1
Lụ THUYT DCH V CÔNG VÀ MÔ HỊNH
O LNG DCH V CÔNG
1. 1. Khu vc công vƠ dch v công
1.1.1. Khu vc công
Trên c s vn dng mô hình khu vc công theo quan đim ca Qu Tin t
Th gii và kt hp vi đc đim t chc hành chính ca Vit Nam, có th nói khu vc
công bao gm khu vc chính ph và các công ty công (hình 1.1). Các công ty có hai
loi hình chính: Các công ty công phi tài chính (các doanh nghip nhà nc) và các
công ty tài chính (ngân hàng trung ng, ngân hàng thng mi nhà nc) [14].
Trong khu vc công, chc nng chính ph đc xác đnh thông qua các hot
đng liên quan đn thc hin các chính sách công thông qua cung cp hàng hóa công
và tái phân phi thu nhp xã hi. Các hot đng ca chính ph đc tài tr t ngun
thu thu và các khon bt buc khác vào các khu vc phi chính ph. Tuy nhiên, vic
phân bit ranh gii chính ph và khu vc công là phc tp. ây cng là mt thách thc
đi vi các nc có nhng thay đi nhanh v cu trúc kinh t [14].
Khu vc chính ph bao gm tt c các đn v chính ph và tt c các đnh ch
phi li nhun, phi th trng đc kim soát và tài tr bi chính ph. Nhng đn v
chính ph gm tt c các đn v có tính pháp nhân t trung ng đn đa phng nhn
vn tin t chuyn giao hay kim đc hoc nhng ngun lc ca chính ph đ thc
Các doanh nghip/t chc công
Các DN/t chc
công tài chính
Các DN/t chc
công phi tài chính
Các DN/t chc công tài
chính- tin t, gm
NHTW
Các DN/t chc công
phi tin t
Chính quyn
đa phng
7
nc cho các cá nhân, t chc bên ngoài, không mang tính cht công v, nhm đáp
ng các nhu cu c th v mt Pháp lý” [12]. The TS Lê Chi Mai, hc vin hành chánh
quc gia [9], “ Dch v công là nhng hot đng trc tip các li ích chung thit yu,
các quyn và ngha v c bn ca các t chc và công nhân do Nhà nc đm nhn
hay y quyn cho các c s ngoài Nhà nc thc hin nhm đm bo trt t và công
bng xã hi”. Theo TS Phm Hng Thái, hc vin hành chánh quc gia, “Dch v công
là hot đng ca các c quan Nhà nc trorng vic thc thi chc nng qun lý hành
chánh Nhà nc bo đm cung ng các hàng hóa công cng phc nhu cu li ích
chung thit yu ca xã hi” [13].
Nh vy, có th khng đnh, dch v công là mt hot đng thuc phm vi chc
nng, nhim v ca b máy hành chánh Nhà nc. Mc dù có nhiu cách tip cn khái
nim, thut ng dch v công di các gc đ khác nhau, nhng v c bn đu thng
nht tng đi các đim sau:
- Là mt loi hình dch v do Nhà nc (c quan hành chính, đn v s nghip
ca Nhà nc) trc tip thc hin hoc y quyn cho các t chc đn v ngoài Nhà
nc thc hin di s giám sát ca Nhà nc;Nhm đáp ng nhu cu ca xã hi,
nhân dân, (nhng nh cu ti thiu, thit yu);
1.1.3 c đim dch v công
Khác vi sn phm vt cht hu hình, ngi ta có th đánh giá đc cht lng
ca sn phm mt cách d dàng thông qua các tiêu chun k thut, hình dáng, màu
sc…Sn phm dch v nói chung – dch v công nói riêng, là nhng sn phm vô hình
9
nên vic đánh giá cht lng ca chúng là khó khn hn nhiu. iu này có th gii
thích da vào các đc đim ca dch v bao gm nm đc trng c bn là:
+ Tính vô hình (Intangability): Dch v không có hình thái vt lý c th, không
th cân, đong, đo, đm, th nghim, hoc kim đnh trc khi mua.
+ Tính không lu tr (Perishability): Các sn phm v dch v không đng b
v mt thi gian, không th lu tr khi cu v dch v thay đi (gim xung) hoc đ
cung cp vào thi đim khác cho khách hàng nu cung không đáp ng đc cu.
+ Tính không tách ri (inseparablity): Các đi tng tham gia vào dch v
không th tách ri nhau. Dch v đc sn xut và tiêu th cùng mt thi đim. Nhân
viên cung cp dch v và s tng tác gia nhân viên này và khách hàng nhn dch v
là mt phn ca dch v, đòi hi nhân viên cung cp dch v phi đc đào to tt v
tác phong giao dch, kin thc và k nng và linh hot ng x tùy tng đi tng
khách hàng.
+Tính đng thi (Simultaneity): Các đi tng tham gia vào dch v phi thc
hin đng thi, phi có s cùng tng tác gia các bên.
+Tính thay đi (variability): Các dch v có tính thay đi rt ln do chúng ph
thuc vào ngi cung cp, thi đim và ni chúng đc cung cp, vì vy đu t vào
các quy trình tuyn dng và đào to tt, tiêu chun hóa các quá trình dch v thông
sut, t chc theo dõi s tha mãn ca khách hàng qua h thng góp ý và khiu ni,
các nghiên cu kho sát khách hàng.
1.2 Dch v công đin t
1.2.1 Chính ph đin t
Chính ph luôn đóng vai trò cc k quan trng trong công cuc kinh t - xã hi
ca mt quc gia. Nhng làm th nào đ b máy Chính ph hot đng hiu qu và ít
tn kém nht. Câu tr li đc nhiu ngi tán thành là phát trin Chính ph đin t.
Vn đ cng thng nht ca hu ht Chính ph các nc t bao nm nay là chi
phí vn hành. Dù Chính ph luôn có nhiu các đ tng ngun thu, nhng s gia tng đó
hu nh không theo kp vn đ chi phí, trong khi có th gây bt n xã hi và làm kinh
t đình tr. Chính ph đin t là mt gii pháp ti u, va giúp gim chi phí cho nhà
nc va tit kim thi gian tin bc cho các đi tng, va tit kim thi gian, tin
bc cho các đi tng s dng dch v Chính ph.
Ngoài ra, Chính ph đin t còn mang li nhng li ích khác nh: Chính ph
đin t giúp ngi dân mi ni trên đt nc có th tng tác vi các nhà chính tr
hoc các công chc đ bày t ý kin ca mình. Nhng cuc kho sát trc tuyn giúp
nhà chc trách nm bt rõ hn quan đim ca cng đng…. Hay nói cách khác, Chính
ph đin t tng tính dân ch bng cách đa Chính ph đn gn dân và đa dân ti gn
Chính ph.
1.2.2 Nhng li ích áp dng cung cp dch v công đin t
Dch v công đin t: Dch v công đc thc hin chuyn giao qua các kênh
đin t mà Internet hay ít nht là các k thut và giao thc đc s dng trong đó
internet đóng vai trò c bn và công ngh thông tin đc coi là điu kin tiên quyt.
Không có s liên h, giao dch trc tip gia bên cung cp dch v và khách hàng, vic
cung cp dch v công hoàn toàn thay đi, hai bên giao dch qua website hay phn
mm h tr [28]. Thc hin cung cp dch v công đin t đt đc nhng li ích nh
sau:
Tc đ giao dch nhanh: Thông tin v dch v đc công khai minh bch đn
ngi dân giúp h tip cn nhanh hn, rng rãi; thông tin phn hi t đn v cung cp
nhanh so vi dch v công trc tip, giao dch đc tin hành nhanh chóng, qun lý
đc thi gian cung cp dch v cho ngi dân tránh gây phin hà nhng nhiu.
12
Thi gian hot đng liên tc không b gián đon: Dch v công trc tip dù có
hiu qu đn đâu cng không th tip nhn yêu cu ca ngi dân 24/24 gi mi ngày
và 7 ngày trong tun. Dch v công đin t có th tip nhn yêu cu v hàng hóa dch
v ca ngi dân mi thi đim, khc phc đc tr ngi v yu t thi gian.
còn bao gm nhng đánh giá v quá trình thc thi dch v đó.
Dch v công có đc đim là do c quan hành chính nhà nc cung cp trc tip
cho ngi dân, gn vi vic thc hin chc nng qun lý nhà nc là đáp ng mong
đi ca các nhóm li ích (stakeholder) và mc tiêu ca t chc [26]. Vì vy cht lng
dch v công đc đánh giá trên vic thc thi đúng pháp lut, trách nhim và thái đ
phc v ca công chc đm bo các quyn và li ích hp pháp ca công dân.
1.3.2 o lng cht lng dch v công
1.3.2.1 Mô hình SERVQUAL
Parasuraman và các cng s [23] [24] đã xây dng mt mô hình cht lng
dch v làm ni bt nhng yêu cu ch yu đ đm bo cht lng mong đi ca dch
v. Da vào kt qu nghiên cu mình, các nhà khoa hc đã đa ra mô hình nm
khong cách cht lng dch v. Hàm ý ca mô hình này là ch ra nm khong trng,
là nguyên nhân to ra s không thành công ca vic cung ng dch v. (Hình 1.2)
14
khách hàng
Thông tin đi ngoi
vi khách hàng
Khong cách 4
Khong cách 2
Khong cách 3
Khong cách 5
Khách hàng
Nhà marketing
Khong cách 1
15
mt cách đúng đáng nhng gì mà khách hàng mong mun. im c bn ca s khác
bit này là do c quan dch v không hiu bit đc nhng đc đim nào to nên cht
lng ca dch v ca mình cng nh cách thc chuyn giao chúng cho khách hàng đ
tha mãn nhu cu ca h.
Khong cách th hai là khong cách gia nhn thc ca nhà qun tr dch v
và nhng tiêu chí c th ca cht lng dch v. Trong nhiu trng hp, nhà qun tr
có th nhn thc nhng mong mun ca khách hàng (ngha là không xut hin khong
cách th nht), nhng h li gp khó khn trong vic bin nhng nhn thc đó thành
nhng tiêu chí c th ca cht lng dch v và chuyn giao chúng cho khách hàng
theo đúng s k vng ca h. Nguyên nhân chính ca vn đ này là kh nng chuyên
môn ca đi ng nhân viên dch v cng nh dao đng quá nhiu ca cu dch v, làm
cho các c quan dch v không th đáp ng kp.
Khong cách th ba là khong cách gia yêu cu cht lng dch v và kt
qu thc hin dch v. Khong cách này xut hin khi các nân viên thc hin dch v
không chuyn giao dch v cho khách hàng theo đúng các tiêu chí cht lng đã đc
xác đnh. S d có khong cách là này là do con ngi có th có trình đ tay ngh kém
vì lý do làm vic quá sc nên h không mun hay không th thc hin đúng tiêu
chun; hay h buc phi làm trái vi tiêu chun vì h phi dùng nhiu thi gian lng
nghe khách hàng ri sau đó phc v h mt cách vi vàng.