ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA ÀO TO SAU ĐẠI HỌC
oOo LÊ TH THÙY DUNG

ÁNH GIÁ NH HNG CA KHNG
HONG KINH T TH GII TI HOT
NG THANH TỐN QUC T TI
NGÂN HÀNG TMCP QN I

CHUN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
MÃ S: 60.31.12 LUN VN THC S KINH T

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC: PGS.TS. BÙI KIM YN
TP HCM, 7/2011

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan lun vn này là công trình nghiên cu ca riêng tôi,
cha tng công b ti bt c ni nào. Mi s liu s dng trong lun vn là
nhng thông tin xác thc.
Tôi xin chu mi trách nhim v li cam đoan ca mình.
TP HCM, ngày 10 tháng 9 nm 2011
Tác gi lun vn


Tôi xin chân thành cm n! DANH MC KÝ HIU, CH VIT TT

TTQT: Thanh toán quc t
TTR: Phng thc thanh toán chuyn tin bng đin
DP: Phng thc thanh toán nh thu
LC: Phng thc thanh toán tín dng chng t
MB: Ngân hàng Quân đi
TMCP: thng mi c phn
NHNN: Ngân hàng Nhà nc
GD: giao dch
DS: doanh s


Biu đ 3.1: Doanh s thanh toán chuyn tin theo thi gian
Biu đ 3.2: S lng giao dch chuyn tin quc t giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.3: C cu giá tr thanh toán chuyn tin theo thi gian
Biu đ 3.4: C cu s lng giao dch chuyn tin quc t theo thi gian
Biu đ 3.5: Doanh s thanh toán nh thu giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.6: S lng giao dch thanh toán nh thu giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.7: C cu giá tr thanh toán nh thu nm 2008
Biu đ 3.8: C cu giá tr thanh toán nh thu nm 2009
Biu đ 3.9: C cu giá tr thanh toán nh thu nm 2010
Biu đ 3.10: C cu giá tr thanh toán nh thu quý 1/2011
Biu đ 3.11: C cu s lng giao dch thanh toán nh thu theo thi gian
Biu đ 3.12: Doanh s thanh toán LCNK giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.13: Doanh s thanh toán LCXK giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.14: S lng GD thanh toán LCNK giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.15: S lng GD thanh toán giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.16: C cu s lng GD thanh toán LCXK, NK theo thi gian
Biu đ 3.17: C cu giá tr thanh toán LCNK, XK giai đon 01/2008-03/2011
Biu đ 3.18: Din bin kim ngch TTQT mt hàng ngành dt may
Biu đ 3.19: Din bin kim ngch TTQT mt hàng ngành nông sn
Biu đ 3.20: Din bin kim ngch TTQT mt hàng máy móc-thit b
Biu đ 3.21: Din bin kim ngch TTQT mt hàng ngành công nghip ô tô
Biu đ 3.22: Doanh thu t dch v TTQT giai đon 01/2008-03/2011
MC LC
MC LC 1
Phn m đu 1
Chng 1: Lý lun tng quan v thanh toán quc t ti Ngân hàng thng
mi 3
1.1 Khái nim thanh toán quc t: 3
1.2 Các ch th tham gia thanh toán quc t 4
1.2.1 Ngân hàng Trung ng 4

2.2.3 T l lm phát 25
2.2.4 T l tht nghip 27
2.3 Các tác đng ca khng hong kinh t đn hot đng xut nhp khu
 Vit Nam
30
2.3.1 Lng thc, thc phm, hàng nông sn 30
2.3.2 Ngành công nghip ô tô 32
2.3.3 Dt may 35
Chng 3: Hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng TMCP Quân đi và
nh hng ca khng hong kinh t th gii ti hot đng này 41
3.1 Gii thiu chung v Ngân hàng Quân đi 41
3.2 Tình hình thc hin TTQT ti MB qua các nm 2008-2011 42
3.2.1 Phân tích tình hình TTQT theo phng thc thanh toán 42
3.2.2 Phân tích tình hình TTQT theo mt s mt hàng chính 58
3.3 Thu nhp t dch v TTQT qua các nm 2008 – 2011: 63
3.4 ánh giá nh hng ca khng hong kinh t ti kt qu hot đng
TTQT 65
3.4.1 Vi các giao dch thanh toán chiu nhp khu 65
3.4.2 Vi các giao dch thanh toán chiu xut khu 72
3.5 Các nguyên nhân nh hng ti hot đng TTQT 74
3.5.1 Nguyên nhân đi vi hot đng thanh toán nhp khu: 76
3.5.2 Nguyên nhân đi vi hot đng thanh toán xut khu: 77
Chng 4: Mt s gii pháp hn ch nh hng tiêu cc ca khng hong
kinh t th gii đn hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng TMCP
Quân đi 79
4.1 i vi Chính ph 79
4.2 Ngân hàng Nhà nc 80
4.3. Ngân hàng TMCP Quân đi 81
4.3.1 V mô hình tác nghip TTQT 81
4.3.2 V đào to nhân s 83

lãnh đo Ngân hàng TMCP Quân đi.
Là chuyên viên tác nghip TTQT ti Ngân hàng TMCP Quân đi, ngi vit
mnh dn la chn đ tài “ánh giá nh hng ca khng hong kinh t th
gii ti hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng TMCP Quân đi” đ
nghiên cu.
Mc đích nghiên cu: lun vn hng ti vic tìm hiu nhng din bin ca
hot đng thanh toán quc t ti MB trong bi cnh có rt nhiu khó khn ca
nn kinh t Vit Nam cng nh th gii đ thy đc xu hng và mc đ bin
đng, mc đ nh hng ca khng hong kinh t lên hot đng thanh toán quc
t ca ngân hàng. Trên c s nhng phân tích, đánh giá thu đc, lun vn đ
xut nhng gii pháp phù hp đ khc phc tác đng xu, tn dng c hi nhm
đy mnh s phát trin và phát trin bn vng ca hot đng thanh toán quc t
ti Ngân hàng TMCP Quân đi.
Phng pháp nghiên cu: ngi vit s dng các phng pháp thng kê, phân
tích, so sánh, đi chiu s liu nhm đt đc mc đích nghiên cu ca mình
i tng và phm vi nghiên cu: đ tài nghiên cu tình hình TTQT trong
toàn h thng MB trong bi cnh khng hong kinh t có nhiu nh hng ti
các nc trên th gii.
2 Thi gian nghiên cu: thi gian nghiên cu t tháng 01/2008 đn tháng
03/2011.
Kt cu lun vn: ngoài phn m đu và kt lun, lun vn đc chia làm 4
chng, gm:
Chng 1: Lý lun tng quan v thanh toán quc t ti Ngân hàng thng
mi
Chng 2: Cuc khng hong kinh t th gii và nh hng ca nó đn kinh
t Vit Nam
Chng 3: Hot đng thanh toán quc t ti Ngân hàng TMCP Quân đi và

và chi bng tin ca nc này đi vi nc khác. Trong mi quan h chi tr đó,
các quc gia phi cùng nhau quy đnh nhng yu t cu thành c ch thanh toán
nh ch th tham gia, đng tin thanh toán, các công c và phng thc thanh
toán. Tng hp các yu t cu thành c ch đó to thành thanh toán quc t gia
các quc gia.
Nh vy, thanh toán quc t là quá trình thc hin các khon thu và
các khon chi đi ngoi ca mt nc đi vi mt nc khác đ hoàn thành các
mi quan h v kinh t, thng mi, hp tác khoa hc k thut, ngoi giao, xã
hi gia các nc.
Thanh toán quc t gm các ni dung rt phong phú song có th phân
chia thành 2 loi ln:
Th nht, TTQT có tính cht mu dch bao gm các thanh toán đ
phc v cho vic luân chuyn sn phm hàng hóa, dch v gia các nc.
Th hai, TTQT phi mu dch là nhng khon thanh toán không liên
quan đn luân chuyn ca hàng hóa dch v mà nó góp phn thc hin các mi
quan h hp tác gia các ngân hàng  các nc, m rng các hot đng đu t
trc tip và gián tip.
Hot đng TTQT đc bt ngun t hot đng ngoi thng và mc
đích chính ca hot đng TTQT là đ h tr và phc v cho hot đng xut nhp
khu gia các nc din ra mt cách trôi chy và hiu qu. Hot đng TTQT là
khâu có ý ngha cc k quan trng, đôi khi là khâu quyt đnh đn hiu qu và
tng trng ngoi thng. Ch khi hot đng thanh toán an toàn và trôi chy thì
ngi bán mi thu đc tin và ngi mua mi tr đc tin_chính là c s nn
tng cho hot đng xut nhp khu tn ti và phát trin.
Vi đc thù ca đi tng và phm vi nghiên cu, đ tài ch tp trung
nghiên cu và phân tích hot đng TTQT thuc loi th nht, đó là thanh toán
các giao dch đi kèm vi s luân chuyn hàng hóa.
4
ca mình
- Chc nng to ra nhng công c lu thông tín dng thay th cho tin mt,
thc hin có hiu qu chc nng phng tin lu thông ca tin t. Da trên c
s nghip v tin gi và cho vay, Ngân hàng đã sáng to ra nhng công c lu
thông tín dng nh séc, chng ch tin gi đ thay th tin mt trong lu thông
hàng hóa và dch v.
5 1.2.3 Các ch th khác
:
Các ch th khác bao gm các pháp nhân, th nhân hot đng trong
các lnh vc phi ngân hàng nh kinh doanh xut nhp khu hàng hóa, xut nhp
khu lao đng, du lch, vn ti, giao nhn, bo him, đu t và các hot đng
ngoi giao, quân s, khoa hc k thut…
Các ch th này tham gia vi t cách là ngi y thác cho ngân hàng thu
h nhng khon phi thu và ra lnh cho ngân hàng chi các khon phi tr cho
nc ngoài.
1.3 Các phng thc thanh toán quc t

Nhng ngi th hng có các khon tin phi thu t hi phiu, hóa đn,
séc không th t mình thu tin t phía nc ngoài, cng tng t nh th, nhng
ngi có ngha v tr tin không th tr tin cho đi tác  nc ngoài đc. Tt
c h đu y thác cho ngân hàng thc hin thu tin hoc tr tin. Cách thc, ni
dung và điu kin đ tin hành thu và tr tin gi là phng thc thanh toán quc
t.
1.3.1 Cn c vào vic thanh toán có kèm theo các chng t

Thc hin ngha v là điu kin thanh toán hay không, chúng ta chia các
phng thc thành 2 nhóm

of exchange and international promissory note – UN convention 1980)
- Công c Geneve 1931 v séc quc t (Geneve conventions for check 1931)
- Các ngun lut và công c quc t v vn ti và bo him
- Các hip đnh song phng và đa phng
1.4.2 Các ngun lut quc gia

- B lut dân s
- Lut thng mi
- Lut ngoi hi
- Lut các công c chuyn nhng
- Lut thanh toán quc t
1.4.3 Thông l và tp quán quc t

- Quy tc và thc hành thng nht v tín dng chng t (Uniform Customs and
practice for documentary credit – UCP)
- Quy tc thng nht v nh thu (Uniform rules for collection – URC)
- Quy tc thng nht v hoàn tr liên ngân hàng (Uniform rules for bank-to-bank
reimbursement under documentary credit – URR)
- iu kin thng mi quc t (International commercial terms –
INCOTERMS)
1.5 c đim ca hot đng thanh toán quc t

1.5.1 Yu t nc ngoài
Là đc đim ni bt ca hot đng thanh toán quc t. Nhng hot đng
thanh toán có yu t nc ngoài đc gi là hot đng thanh toán quc t.Yu t
đó đc th hin trên các thành t sau:
Ch th tham gia thanh toán là nhng ngi c trú và ngi không c trú
hoc gia nhng ngi không c trú vi nhau.
7


phát trin kinh t th trng, m ca, hp tác và hi nhp, thanh toán quc t tr
thành cu ni gia kinh t trong nc vi phn kinh t th gii bên ngoài, có tác
dng bôi trn và thúc đy hot đng xut nhp khu, đu t nc ngoài, thu hút
kiu hi, tín dng quc t.
i vi Ngân hàng thng mi: vi vai trò trung gian thanh toán, các ngân
hàng tin hành thanh toán theo yêu cu ca khách hàng, bo v quyn li cho các
khách hàng trong giao dch thanh toán, t vn, hng dn khách hàng nhng
8 bin pháp k thut nghip v nhm hn ch ri ro, to s tin tng cho khách
hàng trong quan h mua bán, giao dch vi nc ngoài. Bên cnh đó, vic các
ngân hàng cung ng các dch v tài tr thng mi đã góp phn tháo g nhng
khó khn do không đ nng lc v vn ca doanh nghip.
Hot đng TTQT là mt dch v tr nên quan trng đi vi các NHTM, nó
đem li ngun thu đáng k không ch v s lng tuyt đi mà còn v c t
trng. Thanh toán quc t là mt xích quan trng trong vic chp ni và thúc đy
phát trin các hot đng kinh doanh khác ca ngân hàng nh kinh doanh ngoi
t, tài tr xut nhp khu, bo lãnh ngân hàng trong ngoi thng, tng cng
ngun vn huy đng ngoi t.
Vic hoàn thin và phát trin hot đng TTQT có vai trò ht sc quan trng
đi vi hot đng ngân hàng, nó không ch là mt dch v thanh toán thun túy
mà còn là khâu trung tâm không th thiu trong dây chuyn hot đng kinh
doanh, b sung và h tr cho các hot đng kinh doanh khác ca ngân hàng.
Ngày nay, do nghip v ngân hàng quc t phát trin mnh m, thun tin, an
toàn và hiu qu nên hu ht các hot đng thanh toán quc t đu din ra thông
qua h thng ngân hàng. Thông qua cung cp dch v thanh toán quc t cho
khách hàng, ngân hàng thu mt khon phí đ bù đp cho các chi phí ca ngân
hàng và to ra li nhun. Tùy theo phng thc thanh toán, môi trng cnh
tranh và đ tín nhim ca các khách hàng mà biu phí và mc phí áp dng có th

ca tng ngân hàng. Theo đó, các khách hàng tham gia giao dch TTQT không
đng ngoài quy lut cnh tranh v giá. Nu cùng cht lng dch v thì Ngân
hàng nào có li th v giá s có mc cnh tranh cao hn so vi các ngân hàng
khác.
V phía các doanh nghip kinh doanh xut nhp khu. Trên góc đ là ngi
s dng dch v, là ngi trc tip thc hin các hot đng xut nhp khu_c
s ca thanh toán quc t, các doanh nghip đóng góp nhng nhân t nh hng
không kém phn quan trng.
Th nht là trình đ ca cán b ph trách kinh doanh. Trình đ ca cán b có
nh hng to ln ti hiu qu công vic. Vi trình đ chuyên môn nghip v tt,
h là ngi la chn nhng phng thc thanh toán không ch có li cho công ty
mà còn phi phù hp vi tng giai đon, vi tình hình tài chính và hot đng ca
công ty. iu đó giúp cho vic thanh toán đc din ra thun li hn.
Th hai là tình hình kinh doanh ca công ty. Nu công ty làm n thun li, li
nhun thu đc cao, tc đ quay vòng vn nhanh s to cho doanh nghip có
kh nng thanh toán tt hn.
Th ba là mi quan h ca doanh nghp vi đi tác, khách hàng. Nu gia các
bên giao dch có quá trình làm n lâu dài, uy tín tt thì hot đng thanh toán din
ra đc nhanh chóng và d dàng hn rt nhiu. Do đó, đánh giá tình hình ca đi
tác là mt khâu rt quan trng khi doanh nghip tin hành ký kt các hp đng,
đm bo tin thu v đúng hn, hàng nhn đc kp thi, đúng quy cách, cht
lng đã cam kt trc đó.
10 1.8 Ni dung và ri ro đi vi các bên trong các phng thc TTQT c bn

1.8.1 Phng thc thanh toán chuyn tin quc t
Là phng thc thanh toán trong đó, khách hàng (ngi chuyn tin) yêu
cu ngân hàng phc v mình chuyn mt s tin nht đnh cho mt ngi khác

ca hai bên mua – bán. i vi ngi bán, ngi bán có ngân hàng phc v
11 mình tham gia vi vai trò là ngân hàng đi lý cho mình. Ngân hàng phc v
ngi bán có th chn ngân hàng  nc ngi mua làm đi lý thu h tin t
ngi mua. Toàn b quy trình đc x lý theo mt quy tc và tp quán thc
hành ngân hàng thng nht trong đó ngân hàng tham gia vi vai trò trung gian.
i vi ngi mua, nu áp dng phng thc này, thng thì vic tr tin ch
xy ra sau khi hàng hóa đã ti cng đích, tin va thanh toán cng là lúc nhn
đc hàng hóa.
Tuy nhiên, phng thc này vn có nhng ri ro cho các bên tham gia.
Ngi bán có th không nhn đc tin hàng do ngi mua c tình trì hoãn vic
thanh toán trong khi các ngân hàng thu h không th h tr gì hn ngoài vic
ch đi thin chí ca ngi mua hàng. V phía ngi mua hàng, h cng gp
phi ri ro là đã thanh toán tin cho ngi bán thông qua ngân hàng thu h
nhng hàng nhn đc không đáp ng cht lng.
1.8.3 Phng thc thanh toán Th tín dng

Trong phng thc Th tín dng, các ngân hàng đã tham gia ch đng và
tích cc hn nhiu, theo đó, các ngân hàng thc hin tr tin theo cam kt ca
mình. Phng thc này xut hin 3 mi quan h hp đng.
Th nht, quan h hp đng gia ngi mua và ngi bán.
Th hai, quan h hp đng gia ngi mua vi ngân hàng phc v (trong
quan h này s đc gi là ngi đ ngh m Th tín dng và ngân hàng phát
hành). Quan h hp đng này đc th hin  trong đn đngh m Th tín
dng, các điu kin và điu khon mà ngi mua ký đ làm c s ngân hàng
phát hành Th tín dng.
Th ba, quan h hp đng gia ngân hàng phát hành và ngi hng li
Th tín dng. Mi quan h này là h qu ca 2 mi quan h trên nhng li là
13 Chng 2:
Cuc khng hong kinh t th gii và nh hng
ca nó đn kinh t Vit Nam
2.1 Cuc khng hong kinh t th gii
2.1.1 Din bin khng hong

Di đây là nhng s kin chính đc thông tin liên tc trong thi gian
khng hong xy ra.
Ngày 2/4/2007, công ty hàng đu trong hot đng cho vay di chun ti
M, New Century Financial, buc phi np đn bo h phá sn. ây đc coi là
mt trong nhng du hiu bt n đu tiên ca th trng cho vay th chp ti
M. C phiu ca các ngân hàng chuyên v hot đng kinh doanh này nh
Countrywide cng chu nhiu sc ép. Nhiu ngi gi tin  các t chc tín
dng này đã lo s và đn rút tin, gây ra hin tng đt bin rút tin gi khin
cho các t chc đó càng thêm khó khn. Nguy c khan him tín dng hình thành.
Cuc khng hong tài chính thc th chính thc n ra.
Ngày 9/8/2007, th trng tín dng đóng bng. Tín dng ri t do sau khi
BNP Paribas thông báo rng 2 trong s nhng qu ln nht ca h "hoàn toàn
mt thanh khon" đi vi nhng tài sn liên quan đn chng khoán. Ngân hàng

ngày sau đó, đi gia bo him AIG cng phi nh vào khon vay khn cp 85 t
USD t B Tài chính M đ tn ti. AIG lâm vào cnh khn đn do tham gia
bo him cho các khon vay th chp.
Ngày 17/9/2008, ngân hàng Lloyds đng ý mua li Halifax Bank of
Scotland (HBOS) vi giá 12,2 t Bng Anh. Ngân hàng cho vay th chp ln
nht nc Anh lâm vào cnh khó khn sau khi c phiu ca HBOS mt giá mnh
do nim tin ca khách hàng. Sau khi sáp nhp, ngân hàng này nm khong 1/3 s
tài sn đc cm c ti Anh.
Ngày 3/9/2008, M thông qua gói cu tr 700 t USD. Cuc gii cu tài
chính ln nht trong lch s nc M đc thông qua sau nhiu tranh cãi ti hai
vin Quc hi M.
Ngày 13/10/2008, c RBS và Lloyds - BOS, hai ngân hàng hàng đu ti
Anh phi đi mt vi nhng vn đ nghiêm trng khi th trng tài chính sp đ.
Sau khi sáp nhp vi HBOS, đn lt Lloyds không chu ni nhng khon n
khng l t phía đi tác.
Ngày 16/12/2008, FED đa mc lãi sut c bn v sát mc 0%. Cc d
tr liên bang M ct gim t l lãi sut xung còn t 0 đn 0.25% trong n lc
tránh suy gim sâu cho nn kinh t. ây là mc lãi sut thp nht mà FED tng
công b trong lch s ca mình.
Ngày 22/4/2009, Ngân sách nc Anh thâm ht nng. Nhng khon chi
tn kém trong thi k khng hong đã khin nc Anh phi chu mc thâm ht
ngân sách nng n nht trong lch s, khong 175 t Bng Anh. Tng s n ca
chính ph nc này có th lên ti gn 1.000 t Bng Anh vào nm 2014. Các
15 quan chc cao cp cho rng, nc Anh cn 10 nm đ tr v vi tình trng ngân
sách trc khng hong.
2.1.2 Nguyên nhân khng hong
âu là nguyên nhân ca nhng din bin nng n va k trên. Theo đánh

16 thng bao gm c ri ro đo đc và la chn trái ý
. Trong khi đó, mô hình giám
sát tài chính ca Hoa K trc khng hong không đ nng lc giám sát các ri
ro này.
Nhng ri ro mang tính h thng đã tn ti và mt khi s c đi vi bong
bóng th trng tài sn xy ra thì nhng ri ro này s làm mt lòng tin ghê gm
ca các bên liên quan. Thêm vào đó, vic thc hành cho vay liên ngân hàng s
làm cho nhng tn tht tín dng lây lan ra toàn h thng ngân hàng, mt ngân
hàng phá sn s kéo theo nhiu ngân hàng khác phá sn. Và mt lòng tin  ngi
gi tin gây ra đt bin rút tin gi còn làm cho tình hình thêm nghiêm trng và
din ra nhanh chóng hn.
Thc t, th trng nhà  bt đu t điu chnh t nm 2005 khin cho giá
nhà đt gim và cht lng tài sn đm bo cho các MBS và các CDO gim
theo. Ri ro mang tính h thng đã làm cho khng hong tín dng nhà  th cp
n ra vào tháng 5 nm 2006 khi mà nhiu t chc phát hành MBS và CDO cng
nh mt s t chc tài chính mà trong danh mc tài sn ca mình có nhiu MBS
và CDO sp đ. Tip theo đó, khng hong tài chính n ra vào tháng 8 nm
2007 khi đn lt c các SPV và SIV cng sp đ, ri phát trin thành khng
hong tài chính toàn cu t tháng 9/2008 khi c nhng t chc tài chính khng l
nh Lehman Brothers sp đ.
Trc tình hình đó, Cc D tr Liên bang M FED đã tin hành các bin
pháp nhm tng mc đ thanh khon ca th trng tín dng chng hn nh thc
hin nghip v th trng m mua vào các loi công trái M, trái phiu c quan
chính ph M và trái phiu c quan chính ph M đm bo theo tín dng nhà .
Tháng 9/2007, Cc D tr Liên bang còn tin hành gim lãi sut cho vay qua
đêm liên ngân hàng (Fed fund rates) t 5,25% xung 4,75%. Trong khi đó, Ngân
hàng Trung ng Châu Âu đã bm 205 t đô la M vào th trng tín dng đ