Website: Email : Tel : 0918.775.368
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA THƯƠNG MẠI VÀ KINH TẾ QUỐC TẾ
----- -----
CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP
Đề tài
:
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ
TRƯỜNG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY CỦA
CÔNG TY CỔ PHẦN MAY BTM
Giáo viên hướng dẫn : GS.TS ĐẶNG ĐÌNH ĐÀO
Sinh viên thực hiện : MAI THỊ THỦY
Lớp : QTKD THƯƠNG MẠI 47C
Khóa : 47
Hệ : CHÍNH QUY
Hà Nội: 05- 2009
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời Mở Đầu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và quốc tế hóa nền kinh tế, các doanh
nghiệp kinh doanh đang phải đối mặt với với sự cạnh tranh ngày càng gay
gắt ở cả thị trường trong nước và quốc tế. Thị trường tiêu thụ cho các
doanh nghiệp cũng ngày càng được mở rộng. Hiện nay hầu hết các doanh
nghiệp không chỉ sản xuất ra sản phẩm để phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng
nội địa mà đều có xu hướng đẩy mạnh xuất khẩu ra thị trường nước ngoài.
Nguyên nhân là do nhu cầu trong nước là có hạn và ngay tại thị trường
trong nước, mỗi doanh ngiệp cũng phải đối mặt với vô số sản phẩm ngoại
thị trường xuất khẩu dệt may của công ty Cổ phần may BTM.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài: Hoạt động phát triển thị
trường xuất khẩu hàng dệt may của công ty Cổ Phần May BTM trong 5
năm từ 2004 đến 2008.
Nội dung chính của chuyên đề thực tập tốt nghiệp bao gồm 3 chương:
♦ Chương I: Cơ sở lý luận về phát triển thị trường xuất khẩu hàng dệt
may Việt Nam
♦ Chương II: Phân tích thực trạng và các chính sách về phát triển thị
trường xuất khẩu hàng dệt may của công ty Cổ Phần May BTM.
♦ Chương III: Giải pháp nhằm phát triển và mở rộngthị trường xuất
khẩu dệt may của công ty Cổ Phần May BTM.
Để hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này, em xin chân thành cảm ơn
GS.TS Đặng Đình Đào, cảm ơn anh Bùi Tiến Dũng- Giám đốc Công ty,
Anh Đỗ Xuân Trường – Trưởng phòng kinh doanh cùng các anh chị phòng
Kế toán và Xuất nhập khẩu đã chỉ bảo tận tình và tạo mọi điều kiện giúp đỡ
em rất nhiều trong quá trình hoàn thành chuyên đề này.
Dù đã có nhiều cố gắng nhưng là một sinh viên sắp tốt nghiệp với vốn
kiến thức lý luận và thực tiễn còn nhiều hạn chế nên bài làm của em không
thể tránh khỏi những thiếu xót. Em rất mong sẽ nhận được sự góp ý, giúp
đỡ của thầy giáo và các anh chị trong Công ty Cổ phần may BTM để
chuyên đề tốt nghiệp của em được hoàn thiện hơn.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THỊ
TRƯỜNG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT MAY VIỆT NAM
I.TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU HÀNG DỆT
MAY VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG XUẤT
KHẨU DỆT MAY VIỆT NAM
1. Xuất khẩu và vai trò của xuất khẩu đối với hoạt động kinh doanh
quy định rõ tại Nghị định số 32/2007/NĐ-CP – “quyền xuất khẩu là quyền
mua hàng hóa tại Việt Nam để xuất khẩu, bao gồm quyền đứng tên tờ khai
hàng hóa xuất khẩu để thực hiện và chịu trách nhiệm về các thủ tục liên
quan đến xuất khẩu. Quyền xuất khẩu không bao gồm quyền tổ chức mạng
lưới mua gom hàng hóa tại Việt Nam để xuất khẩu, trừ trường hợp pháp
luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định
khác”.
Xuất khẩu là hình thức tiếp cận và thâm nhập thị trường nước ngoài ít
rủi ro với chi phí thấp nhất. Các nước đang phát triển như Việt Nam với
trình độ kinh tế thấp thì xuất khẩu đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với
sự phát triển của nền kinh tế nói chung và các doanh nghiệp kinh doanh
xuất khẩu nói riêng. Do xuất khẩu là đem hàng hóa và dịch vụ dư thừa hay
có lợi thế hơn để bán cho các nước khác trên cơ sở hai bên cùng có lợi góp
phần làm tăng quy mô nền kinh tế thế giới. Cho nên xuất khẩu đem lại
nguồn thu cho quốc gia và các doanh nghiệp. Khi mà các nhân tố hình
thành lên chi phí sản xuất hàng xuất khẩu ở trong nước không thay đổi thì
giá trị xuất khẩu sẽ phụ thuộc vào tỷ giá hối đoái và thu nhập bình quân của
người nước ngoài. Tỷ giá hối đoái thể hiện giá trị của đồng tiền nội tệ so
với ngoại tệ, nếu tỷ giá hối đoái tăng tức là 1 đồng Việt Nam sẽ đổi được ít
đồng ngoại tệ hơn kéo theo giá trị xuất khẩu thấp đi và ngược lại. Giá trị
xuất khẩu cao hay thấp lại phụ thuộc rất lớn vào nhu cầu tiêu dùng hàng
nhập khẩu của nước ngoài như dệt may, nông sản, dầu thô…Trong khi đó
thu nhập bình quân của người nước ngoài lại phụ thuộc vào tình hình tăng
trưởng kinh tế của mỗi nước. Thu nhập tăng, nhu cầu của người nước ngoài
sẽ tăng lên thì giá trị hàng xuất khẩu sẽ có xu hướng tăng lên. Điều này tạo
Website: Email : Tel : 0918.775.368
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cơ hội cho các nước có nhu cầu nội địa yếu đẩy mạnh xuất khẩu để góp
phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Hiện nay hầu hết các nước đang phát
nghệp xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích hơn. Tóm lại, đẩy mạnh xuất khẩu
được coi là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để phát triển nền kinh tế và thực
hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.
Dưới góc độ vi mô, xuất khẩu là hoạt động kinh doanh quốc tế của các
doanh nghiệp. Các doanh nghiệp thực hiện hoạt động xuất khẩu với những
mục đích như:
Mở rộng và đa dạng hóa thị trường đầu ra giúp các doanh nghiệp ổn
định được nguồn tiền để tiếp tục các hoạt động kinh doanh, thu về nguồn
ngoại tệ tạo điều kiện thuận lợi cho việc nhập khẩu máy móc, trang thiết bị
cần thiết từ bên ngoài. Việc mở rộng thị trường cũng giúp các doanh nghiệp
có cơ hội khẳng định vị thế, tăng sức cạnh tranh và tạo ra nhiều lợi nhuận.
Nhờ hoạt động xuất khẩu giúp các doanh nghiệp thu được các kinh nghiệm
quốc tế quý báu. Những nhà kinh doanh và nhà quản lý tham gia vào hoạt
động kinh doanh quốc tế sẽ được tiếp cận với nhiều môi trường kinh doanh
với nền kinh tế, chính trị khác nhau. Thông qua đó các nhà kinh doanh sẽ
tích lũy được nhiều kiến thức và kinh nghiệm kinh doanh với phí rủi ro
thấp nhất.
Bên cạnh đó, xuất khẩu còn giúp doanh nghiệp giảm bớt được sự trì
trệ trong lề lối làm ăn cũ, tăng khả năng nhạy bén và tính năng động với
những thay đổi liên tục của khách hàng, sự cạnh tranh khốc liệt của các đối
thủ cạnh tranh. Ngoài ra xuất khẩu còn giúp các doanh nghiệp khai thác
được lợi thế, tăng thêm thế mạnh của doanh nghiệp và nâng cao khả năng
cạnh tranh. Doanh nghiệp sẽ có điều chỉnh được cơ cấu và công nghệ, thay
đổi cải tiến mặt hàng và kiểu dáng hàng hóa… Tuy nhiên trong quá trình
xuất khẩu doanh nghiệp sẽ gặp phải nhiều rủi ro trong kinh doanh, phải đối
mặt với những biến động kinh tế lớn trên thế giới và sự cản trở của những
rào cản thương mại như thuế quan và phi thuế quan… Đặc biệt là cuộc
khủng hoảng tài chính toàn cầu đang diễn ra. Do đó, doanh nghiệp muốn
đạt được các mục tiêu xuất khẩu cần phải nỗ lực khai thác có hiệu quả mọi
Website: Email : Tel : 0918.775.368
chính là nước tiêu thụ cuối cùng còn thị trường xuất khẩu hàng hóa gián
Website: Email : Tel : 0918.775.368
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
tiếp chính là xuất khẩu qua trung gian tức là để tới được nước tiêu thụ cuối
cùng phải qua nhiều nước khác nữa.
Ngoài ra, xuất phát từ những căn cứ khác nhau mà thị trường xuất
khẩu cũng được phân loại thành những loại thị trường khác nhau:
• Căn cứ vào vị trí địa lý:
- Thị trường khu vực Châu Á – Thái Bình Dương: là khu vực thị trường
rộng lớn với dân số hơn 3 tỷ người, chiếm 30% kim ngạch buôn bán của
thế giới với nhu cầu rất đa dạng và phong phú. Khu vực Châu Á – Thái
Bình Dương vốn là thị trường xuất khẩu truyền thống của Việt Nam, là
người bạn hàng quen thuộc của các doanh nghiệp nước ta những năm qua.
Trong đó phải kể đến các thị trường xuất khẩu lớn như khu vực ASEAN,
Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc.
- Khu vực Châu Âu:
Thị trường EU: EU được đánh giá là thị trường tiêu thụ lớn của
thế giới, là thị trường xuất khẩu chủ yếu các mặt hàng chủ lực của ta. Thị
trường EU bao gồm 27 quốc gia với sự khác biệt về văn hóa, hệ thống pháp
lý chính trị cũng như nhu cầu mua sắm nhưng lại thống nhất về mặt kỹ
thuật. Vì vậy khi xuất khẩu sang thị trường này phải đáp ứng nhu cầu của
một thị trường rộng lớn, đa dạng nhu cầu chứ không phải là thị trường nhỏ
bé tập trung nữa. Kênh phân phối của EU cũng rất phức tạp vì thế muốn
tiếp cận với các kênh phân phối chủ đạo trên thị trường này thì trước hết
phải tiếp cận được với các nhà nhập khẩu EU. Các doanh nghiệp xuất khẩu
có thể tìm được các nhà nhập khẩu EU thông qua các thương vụ của Việt
Nam tại EU, Đại sứ quan của EU tại Việt Nam, Phái đoàn EC tại Hà Nội để
tham gia xuất khẩu trực tiếp; hoặc liên doanh liên kết với các công ty xuyên
quốc gia EU để trở thành các công ty con – là hình thức rất phù hợp với
khởi kiện chống bán phá giá đã gây nhiều tổn thất lớn cho ngành xuất khẩu
Việt Nam. Vì vậy, để quá trình xuất khẩu tại thị trường này diễn ra một
cách thuận lợi thì các doanh nghiệp xuất khẩu cần phải nghiên cứu và tìm
hiểu kỹ hệ thống pháp luật đặc biệt là các chính sách có liên quan đến xuất
Website: Email : Tel : 0918.775.368
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khẩu, và nhu cầu thị hiếu tiêu dùng của người dân Mỹ. Ngoài thị trường
Mỹ thì ở khu vực Bắc Mỹ cũng phải nói tới thì trường Canada là nơi đã có
quan hệ ngoại giao, văn hóa, giáo dục với Việt Nam nhiều năm, nằm trong
nhóm G7 có dân cư đông đúc, mức sống cao và nhu cầu rất lớn.
- Khu vực Châu Phi, Nam Á, Trung Cận Đông và Mỹ La Tinh:
Thị trường Châu phi: Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tại thị
trường này còn rất nhỏ bé, xuất khẩu thường gián tiếp thông qua nước thứ
ba. Vì vậy trong những năm tới, nước ta cần có những chiến lược thâm
nhập thị trường này một cách phù hợp, cố gắng tìm nguồn xuất khẩu trực
tiếp như lựa chọn ra tại khu vực này thị trường trọng đểm từ đó làm bàn
đạp để tiến tới các nước khác trong khu vực này.
Thị trường Nam Á: Trọng điểm là thị trường Ấn Độ - nước có
dân số trên 1tỷ người, nhưng nhu cầu nhập khẩu không lớn do hạn chế bởi
hàng rào bảo hộ dày đặc. Tuy nhiên quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và
Ấn Độ đang tiến triển rất tốt. Để cải thiện những hạn chế về bảo hộ trên,
hai nước đã tiến hành hình thức xuất khẩu gắn liền với nhập khẩu. Nước ta
sẽ mua những mặt hàng xuất khẩu có nhu cầu của Ấn và đổi lại nước bạn
phải cho phép nhập khẩu hàng của nước ta. Cứ như vậy Ấn Độ luôn là đối
tác quan trọng của Việt Nam trong nhiều năm qua. Ngoài Ấn Độ cũng phải
kể đến hai thị trường lớn đầy tiềm năng tại khu vực này là thị trường
Pakisstan và Băngladet.
Thị trường Trung Cận Đông: Trong tâm ở khu vực này là Thổ Nhĩ
Kỳ, Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất và Irắc. Tuy lượng xuất khẩu
doanh nghiệp trong một thời gian dài. Tại đây doanh nghiệp khai thác một
cách tối ưu thế mạnh, các lợi thế so sánh của bản thân mỗi doanh nghiệp,
lấy nó làm bàn đạp để mở rộng phát triển ra các thị trường khác. Muốn vậy
các doanh nghiệp cần có một chiến lược đầu tư dài hạn hướng vào thị
trường trọng điểm và đôi khi phải từ bỏ một số lợi ích trước mắt vì lợi ích
lâu dài của toàn doanh nghiệp.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Thị trường xuất khẩu tương hỗ: là thị trường mà nước xuất khẩu muốn
tạo dựng và duy trì ở thị trường này quan hệ giao thương tương hỗ. Ở đó,
hai nước sẽ dành cho nhau những ưu đãi và nhân nhượng tương xứng nhau
trên cơ sở hợp tác đôi bên cùng có lợi. Và quan hệ giữa Việt Nam và Ấn
Độ là một thí dụ, nước ta chỉ được phép xuất khẩu hàng hóa vào thị trường
này khi chấp nhận nhập khẩu mặt hàng khác từ Ấn Độ.
• Căn cứ vào lịch sử quan hệ ngoại thương: thị trường xuất khẩu được
chia làm 4 loại sau:
- Thị trường truyền thống: là thị trường mà doanh nghiệp có mối quan
hệ hợp tác và làm ăn lâu dài, là thị trường mà doanh nghiệp luôn duy trì
mối quan hệ thương mại tốt đẹp và coi thị trường truyền thống như một
người bạn lâu năm rất quan trọng với sự tồn tại phát triển của doanh
nghiệp.
- Thị trường hiện tại: là thị trường hiện đang có mối quan hệ bạn hàng
làm ăn với doanh nghiệp, bao gồm thị trường truyền thống và các thị
trường khác.
- Thị trường mới: là thị trường mà doanh nghiệp mới thiết lập quan hệ
thương mại – bạn hàng làm ăn. Thông thường mọi doanh nghiệp luôn có xu
hướng mở rộng, bành trướng thị trường xuất khẩu, luôn tìm kiếm thị trường
mới với nhu cầu mới đầy tiềm năng.
- Thị trường tiềm năng: được hiểu là những thị trường lớn, hấp dẫn có
xuất khẩu và nước nhập khẩu có:
- Thị trường xuất siêu
- Thị trường nhập siêu
Căn cứ vào sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu so với các đối
thủ cạnh tranh có:
- Thị trường xuất khẩu có ưu thế cạnh tranh
- Thị trường xuất khẩu không có ưu thế cạnh tranh
Căn cứ vào thỏa thuận thương mại cấp Chính phủ và yêu cầu của
đối tác thương mại về việc có hạn ngạch hay không:
- Thị trường xuất khẩu theo hạn ngạch
Website: Email : Tel : 0918.775.368
14
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Thị trường xuất khẩu không có hạn ngạch
3. Phát triển thị trường và vai trò của hoạt động phát triển và mở
rộng thị trường xuất khẩu hàng dệt may của doanh nghiệp
Phát triển thị trường xuất khẩu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với
các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu nói chung và các doanh
nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu hàng dệt may nói riêng. Phát triển thị
trường là việc đưa ra những hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp chưa từng
xuất khẩu hay những mặt hàng mà doanh nghiệp đang sản xuất kinh doanh
sang những thị trường truyền thống hiện có khi mà các mặt hàng hiện có
trên thị trường truyền thống không có khả năng duy trì tiếp. Còn mở rộng
thị trường là việc tiếp cận và thâm nhập vào các thị trường mới, tạo điều
kiện để doanh nghiệp ngày càng tiếp cận sâu hơn vào thị trường thế giới từ
đó giúp doanh nghiệp có cơ hội để mở rộng và thiết lập mối quan hệ với
nhiều đối tác mới, tiếp xúc và cạnh tranh với nhiều đối thủ mạnh trên thế
giới. Các doanh nghiệp sẽ có điều kiện được ứng dụng các tiến bộ của khoa
học kỹ thuật, học hỏi và ngày càng hoàn thiện bộ máy quản lý điều hành,
phát triển sản phẩm, tạo dựng được thương hiệu của mình trên thị trường
TRƯỜNG XUẤT KHẨU DỆT MAY VIỆT NAM.
1. Nội dung của hoạt động phát triển thị trường xuất khẩu hàng dệt
may
1.1 Nghiên cứu tiếp cận thị trường để xuất khẩu
Theo nghĩa rộng, nghiên cứu thị trường là quá trình điều tra, tìm kiếm
các triển vọng bán hàng cho một sản phẩm cụ thể hay một nhóm sản phẩm
và đưa ra các phương pháp thực hiện được mục tiêu đó. Nghiên cứu thị
trường là công việc đầu tiên cần thực hiện trước khi tung sản phẩm ra thị
trường, là việc hết sức quan trọng khi xem xét việc thâm nhập vào một thị
trường mới của doanh nghiệp. Qua đó, giúp doanh nghiệp tránh việc đưa ra
các quyết định quá vội vàng dẫn đến những sai lầm đáng tiếc trong hoạt
động kinh doanh.
Quá trình nguyên cứu thị trường bắt đầu từ thu thập thông tin và số
liệu về thị trường sau đó tiến hành so sánh phân tích số liệu đó và cuối cùng
Website: Email : Tel : 0918.775.368
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
là rút ra kết luận. Kết quả của quá trình này góp phần quan trọng trong việc
xác định thị trường và định hướng các mặt hàng kinh doanh phù hợp theo
phương châm: “ chỉ bán cái thị trường cần chứ không bán cái sẵn có”. Để
việc nghiên cứu thị trường có hiệu quả thì phải tập trung trả lời tốt những
câu hỏi sau:
- Thị trường nào có triển vọng nhất đối với sản phẩm của công ty, chỉ rõ
nước nào và sản phẩm nào doanh nghiệp có thể đáp ứng ?
- Khả năng tiêu thụ như thế nào về số lượng, giá cả đối với hàng hóa
của doanh nghiệp? …
- Sản phẩm của doanh nghiệp cần có những thích ứng gì để đáp ứng
được nhu cầu của thị trường ?
- Nên chọn các phương pháp nào là thích hợp nhất với thị trường này ?
Nghiên cứu thị trường có hai cách. Thứ nhất là nghiên cứu thị trường
- Tại sao lại mua hàng hóa đó mà không mua hàng hóa khác?
- Ai là người ảnh hưởng đến quyết định mua sắm của họ. Ai là người
quyết định mua sắm?
Bên cạnh đó doanh nghiệp cũng cần xác định được sự gia tăng dân số
nhất là sự gia tăng nhu cầu tiêu dùng hàng hóa dịch vụ của mình trong
tương lai và ai có khả năng trở thành người tiêu dùng của doanh nghiệp…
• Nghiên cứu giá hàng hóa, dịch vụ xuất nhập khẩu
Giá cả đóng vai trò rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua,
khối lượng tiêu thụ và khả năng cạnh tranh của sản phẩm. Giá cả hàng hóa
phản ánh quan hệ cung cầu hàng hóa trên thị trường và là nhân tố quyết
định đến hiệu quả của họat động kinh doanh xuất nhập khẩu. Giá đại diện
trên thị trường thế giới là giá thế giới, với mỗi loại hàng hóa nhất định có
duy nhất một giá thế giới. Và giá này được dùng trong giao dịch thương
mại thông thường khi không kèm theo bất kỳ điều kiện đặc biệt nào, được
thanh toán bằng ngoại tệ có thể tự do chuyển đổi.
Tuy nhiên do thị trường thế giới luôn biến đổi không ngừng nên giá cả
của hàng hóa thế giới cũng biến đổi rất phức tạp. Khi thì tăng, khi lại giảm
Website: Email : Tel : 0918.775.368
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
và hiếm khi giá cả có trường hợp ổn định. Vì thế, muốn dự đoán được một
cách tương đối xu hướng biến động của giá cả thế giới doanh nghiệp phải
dựa vào những kết quả nghiên cứu trước đây và mức tác động của các nhân
tố có thể ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa trên thị trường như: Chu kỳ sống
của sản phẩm, ở mỗi giai đoạn sống sẽ tương ứng với một mức độ cung cầu
khác nhau và kéo theo giá cả hàng hóa trong từng thời kỳ cũng thay đổi
theo; Các nhân tố lũng đoạn giá cả làm xuất hiện nhiều mức giá khác nhau
đối với cùng một loại hàng hóa. Giá lũng đoạn cao là giá bán máy móc
trang thiết bị của các nhà tư bản ở các nước tư bản có nền công nghiệp phát
triển cho các nước kém phát triển hơn có nhu cầu. Giá lũng đoạn thấp là giá
- Tiềm năng của thị trường
- Mức độ cản trở của các rào cản khi thâm nhập thị trường
- Chi phí vận chuyển
- Đánh giá được cấp độ và mức độ cạnh tranh hàng hóa, dịch vụ trên thị
trường tiềm năng
- Đánh giá sự phù hợp của hàng hóa, dịch vụ
Bước hai, khảo sát thực tế thị trường tiềm năng. Doanh nghiệp cần:
- Xác định được dung lượng thực tế của thị trường
- Bắt đầu thiết lập chương trình Marketing xuất khẩu thực sự
Doanh nghiệp có thể khảo sát thị trường bằng nhiều cách khác nhau
chẳng hạn như thông qua hội chợ thương mại hay tham gia vào một phái
đoàn thương mại do chính phủ tài trợ… Doanh nghiệp cần phải có cơ hội
tiếp cận đánh giá thực tế thị trường để có thể tìm kiếm được các nhà phân
phối, đại lý và các bạn hàng trong tương lai. Thông qua khảo sát thực tế
doanh nghiệp sẽ định vị được khách hàng tiêu dùng cuối cùng tiềm năng và
tìm hiểu được nhiều thông tin thực tế về đối thủ cạnh tranh của mình trên
thị trường.
Sau đó tiến hành đối chiếu các số liệu thu được từ khảo sát thực tế và
qua các phương tiên thông tin với những tiêu chuẩn đánh giá để xếp hàng
từng thị trường. Tiếp đó doanh nghiệp sẽ nghiên cứu sâu các thị trường
Website: Email : Tel : 0918.775.368
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
được xếp hạng cao và cuối cùng là lựa chọn thị trường để xuất khẩu hàng
hóa.
Hình 1. Quá trình lựa chọn thị trường
Thiết lập các tiêu chuẩn đánh giá thị trường
xuất khẩu mà doanh ngiệp lựa chọn
Gắn các tiêu chuẩn được lựa chọn với các
thị hiếu của khách hàng về số lượng, chất lượng và giá cả hàng hóa hay
những phàn nàn thắc mắc của khách hàng để kịp thời thỏa mãn một cách
tốt nhất nhu cầu của thị trường. Tuy nhiên chi phí sử dụng cho phương thức
này rất cao và đòi hỏi doanh nghiệp phải có những cán bộ kinh doanh giỏi,
am hiểu cũng như có nhiều kinh nghiệm trong buôn bán quốc tế, trong
giao dịch đàm phám quốc tế…Vì thế những doanh nghiệp lớn vốn dồi dào
và có nguồn lực mạnh nên sử dụng phương thức này sẽ đem lại hiệu quả
kinh tế cao. Bên cạnh đó khi doanh nghiệp sử dụng phương thức xuất khẩu
trực tiếp sẽ gặp phải nhiều trở ngại lớn của các rào cản thương mại như
thuế nhập khẩu, hạn ngạch xuất nhập khẩu, giấy phép…và thị trường thế
giới luôn biến động nên rủi ro trong kinh doanh trên thị trường thế giới là
rất lớn và khó có thể kiểm soát được. Cách thức thường được các doanh
nghiệp xuất khẩu trực tiếp sử dụng bao gồm:
- Nghiên cứu thị trường xuất khẩu, tìm hiểu kỹ về bạn hàng về thương
nhân trước khi hợp tác.
- Đánh giá lại hiệu quả các thương vụ kinh doanh thông qua việc so
sánh tỷ giá nhập khẩu và tỷ giá xuất khẩu với tỷ giá hối đoái để đưa ra
quyết định có tham gia kinh doanh hay không.
Nếu:
Tỷ giá nhập khẩu < Tỷ giá hối đoái < Tỷ giá xuất khẩu → không thực
hiện kinh doanh
Tỷ giá xuất khẩu < Tỷ giá hối đoái < Tỷ giá nhập khẩu → Thực hiện
kinh doanh
Website: Email : Tel : 0918.775.368
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Tổ chức giao dịch đàm phán trực tiếp thông qua gặp gỡ hai bên hoặc
thông qua gửi các giao thư giao dịch thương mại bao gồm thư chào hàng,
hỏi giá, báo giá, hoàn giá, đặt giá, …
- Tiến hành ký kết các hợp đồng kinh doanh xuất khẩu
nghiệp trong nước có thể tiếp xúc trực tiếp với khách hàng và thâm nhập
trực tiếp vào thị trường nước ngoài dưới hình thức xuất khẩu trực tiếp. Có
ba hình thức gia công chính là:
- Hình thức mua đứt bán đoạn: là hình thức dựa trên hợp đồng mua bán
hàng hóa dài hạn với nước ngoài. Trong đó bên gia công bán đứt nguyên
liệu cho bên nhận gia công và sau thời gian sản xuất chế tạo sẽ mua lại
thành phẩm của bên nhận gia công. Quyền sở hữu nguyên vật liệu chuyển
từ bên gia công sang bên nhận gia công.
- Hình thức nhận nguyên vật liệu và mua thành phẩm: là hình thức mà
bên dặt gia công giao nguyên liệu hoặc bán thành phẩm cho bên nhận gia
công và sau một thời gian sản xuất chế tạo sẽ thu hồi thành phẩm và trả phí
cho bên nhận gia công. Quyền sở hữu nguyên liệu vẫn thuộc về bên đặt gia
công trong suốt thời gian chế tạo.
- Hình thức kết hợp: là hình thức mà trong đó bên đặt gia công chỉ giao
những nguyên liệu chính còn bên nhận gia công phải cung cấp những
nguyên liệu phụ để tiến hành sản xuất và chế tạo thành phẩm giao cho bên
đặt gia công và nhận phí gia công cùng giá trị của những nguyên liệu phụ
cấu thành nên sản phẩm đó.
1.3.3 Phương thức thâm nhập thị trường qua hợp đồng licensing
Hợp đồng licensing là hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng phát
minh sáng chế, các bí quyết kỹ thuật và nhãn hiệu hàng hóa…Doanh
nghiệp tham gia ký hợp đồng licensing sẽ có thể sử dụng những phát minh,
những bí quyết kỹ thuật vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Qua đó các
doanh nghiệp có thể thâm nhập vào thị trường một cách nhanh chóng, dễ
dàng hơn. Lợi nhuận thu được tuy không cao nhưng rủi ro ít, hoạt động
kinh doanh sẽ trở lên an toàn hơn. Với thị trường có nhiều rào cản thương
mại như Mỹ thì thâm nhập thị trường qua hợp đồng licensing là một trong
Website: Email : Tel : 0918.775.368
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
25