LỜI NÓI ĐẦU
1/- Cơ sở lý luận
Trong thời đại của chúng ta, ai cũng hiểu là sự giáo dục có một tầm
quan trọng đặc biệt đối với sự hưng thịnh của đất nước. Vì vậy trong
Nghị quyết Đại hội lần IX của Đảng nêu rõ: “Giáo dục là quốc sách
hàng đầu”, tương lai của một dân tộc, một quốc gia phải nhìn vào nền
giáo dục của quốc gia đó.
Nhân loại đã học được một bài học thực tiễn và bổ ích nơi các
nước phát triển trên thế giới: Nước nào có một nền giáo dục tiên tiến thì
nước đó có một đời sống xã hội ổn định và có mức thu nhập GDP thuộc
loại cao nhất và ngược lại. Chúng ta không bao giờ quên sự kiện nhân
ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà; nêu về
tầm quan trọng của giáo dục cho thế hệ trẻ Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:
“Non sông Việt Nam có trở nên tuơi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam
có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu
được hay không, chính là nhờ một phần lớn công học tập của các
em”.
Trong điều kiện hiện nay, khi khoa học kĩ thuật của nhân loại phát
triển như vũ bão, nền kinh tế trí thức có tính toàn cầu thì nhiệm vụ của
ngành giáo dục vô cùng to lớn: Giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức
cho học sinh mà còn phải giúp học sinh vận dụng kiến thức khoa học vào
cuộc sống. Muốn vậy, chúng ta phải quan tâm từ căn bản để có những
điều kiện “dạy tốt - học tốt” nghĩa là phải nâng cao chất lượng dạy - học;
một trong những yếu tố rất quan trọng để quyết định chất lượng dạy -
học đó là “Phương pháp giảng dạy”.
2/- Cơ sở thực tiễn

Lộ Trung Thiện - 1 -
Phân môn Hoá học trong trường THPT giữ một vai trò quan trọng
trong việc hình thành và phát triển trí dục của học sinh Mục đích của
môn học là giúp cho học sinh nhận diện thế giới quan một cách đúng đắn

dân tộc mà không mất đi tính cộng đồng trên toàn thế giới, những vấn đề
cũ nhưng không cũ mà vẫn có tính chất cập nhật và mới mẽ, đảm bảo
tính khoa học, hiện đại, cơ bản, tính thực tiễn và có hệ thống sư
phạm.Tuy nhiên mỗi tiết học có thể không nhất thiết phải hội tụ tất cả
những quan điểm nêu trên, vì vậy cần phải nghiên cứu kỹ lưỡng, đừng
quá lạm dụng khi lượng kiến thức không đồng nhất.
Thực tế giảng dạy cho thấy môn Hoá học trong trường phổ thông
là một trong những môn học khó, nếu không có những bài giảng và
phương pháp phù hợp đối với thế hệ học sinh thì dễ làm cho học sinh thụ
động trong việc tiếp thu, cảm nhận. Đã có hiện tượng một số bộ phận học
sinh không muốn học hoá học, ngày càng xa rời với giá trị thực tiễn của
Hoá học. Nhiều giáo viên chưa quan tâm đúng mức đối tượng giáo dục,
chưa đặt ra cho mình nhiệm vụ và trách nhiệm nghiên cứu, hiện tượng
dùng đồng loạt cùng một cách dạy, một bài giảng cho nhiều lớp, nhiều
thế hệ học trò vẫn còn nhiều. Do đó phương pháp ít có tiến bộ mà người
giáo viên đã trở thành người cảm nhận, truyền thụ tri thức một chiều, còn
học sinh không chủ động trong quá trình lĩnh hội tri thức hoá học.
2/- Giải quyết thực trạng
Từ thực trạng trên tôi có suy nghĩ rằng để việc giảng dạy môn Hoá
học đạt hiệu quả cao hơn thì phải tìm cách cải tiến phương pháp sao cho
phù hợp trong các bài giảng hoá học ở trường THPT. Một trong những
phương pháp tôi đã làm là “Nâng cao hiệu quả dạy - học môn hoá học ở
trường THPT bằng việc liên hệ thực tiễn liên quan đến bài học”. Có
những vấn đề hoá học có thể giúp HS hiểu biết đúng đắn về những hiện

Lộ Trung Thiện - 4 -
tượng trong tự nhiên, tránh việc mê tín dị đoan, hiểu được những dụng ý
khoa học Hoá học trong những câu ca dao - tục ngữ mà thế hệ trước để
lại và có thể ứng dụng trong thực tiễn đời sống thường ngày chỉ bằng
những kiến thức rất phổ thông mà không gây nhàm chán xa lạ, lại có tác

đã kết thúc bài học. Cách nêu vấn đề này có thể tạo cho HS căn cứ
vào những kiến thức đã học tìm cách giải thích hiện tượng ở nhà
hay những lúc bắt gặp hiện tượng đó, HS sẽ suy nghĩ, ấp ủ câu hỏi
vì sao lại có hiện tượng đó tạo tiền đề thuận lợi khi học bài mới
tiếp theo một cách khoa học.
b) Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày qua
các phương trình phản ứng hoá học cụ thể trong bài học. Cách nêu
vấn đề này có thể sẽ mang tính cập nhật, làm cho HS hiểu và thấy
được ý nghĩa thực tiễn bài học. GV có thể giải thích để giải toả tính
tò mò của HS.
c) Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày thay
cho lời giới thiệu bài mới. Cách nêu vấn đề này có thể tạo cho HS
bất ngờ, có thể là một câu hỏi rất khôi hài hay một vấn đề rất bình
thường mà hằng ngày HS vẫn gặp nhưng lại tạo sự chú ý quan tâm
của HS trong quá trình học tập.
d) Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày thông
qua các bài tập tính toán. Cách nêu vấn đề này có thể giúp cho HS

Lộ Trung Thiện - 7 -
trong khi làm bài tập lại lĩnh hội được vấn đề cần truyền đạt, giải
thích. Vì muốn giải được bài toán Hoá học đó HS phải hiểu được
nội dung kiến thức cần huy động, hiểu được bài toán yêu cầu gì và
giải quyết như thế nào?
e) Nêu hiện tượng thực tiễn xung quanh đời sống thường ngày thông
qua những câu chuyện ngắn có tính chất khôi hài, gây cười có thể
xen vào bất cứ thời gian nào trong suốt tiết học. Cách này có thể
tạo không khí học tập thoải mái, kích thích niềm đam mê học Hoá
học.
f) Tự làm thí nghiệm qua các hiện tượng thực tiễn xung quanh đời
sống thường ngày ở địa phương, gia đình… sau khi đã học, tìm

2+
+
2
3
CO
−
(*)
Khi nước chảy cuốn theo các ion
2
Ca
+
,
2
3
CO
−
theo nguyên lý chuyển
dịch cân bằng hoá học thì cân bằng (*) chuyển dịch theo phía chống lại
sự giảm nồng độ
2
Ca
+
,
2
3
CO
−
nên theo thời gian nước chảy qua đá sẽ mòn
dần.
Lĩnh vực áp dụng: Hiện tượng này thường thấy ở những phiến đá

3 3
CaCO Ca CO
+ −
↓= +

Lộ Trung Thiện - 9 -
Theo thời gian dần tạo ra các hang động, khi nước có
3 2
( )Ca HCO
ở đất đá
do áp suất nhiệt độ đột nhiên hạ xuống thấp nên khi giọt nước nhỏ từ từ
có tồn tại phương trình: C
3 2 3 2 2
( )a HCO CaCO CO H O↓ + ↑ +€
Như vậy lớp
3
CaCO
lưu lại ngày càng nhiều và dày, gọi đó là nhũ có màu,
hình thù đa dạng.
Lĩnh vực áp dụng: Hiện tượng này thường thấy trong các hang
động núi đá. GV có thể xen vấn đề này trong khi dạy đến phần muối
cacbonat (tiết 48 lớp 12)
Ví dụ 3:Tại sao khi nấu nước giếng ở một số vùng lại có lớp cặn ở
dưới đáy ấm? Cách tẩy lớp cặn này như thế nào?
Trong tự nhiên nước ở một số vùng là nước cứng tạm thời, nghĩa là
có chứa
3 2 3 2
( ) , ( )Ca HCO Mg HCO
. Khi nấu sôi có phương trình hoá học:
3 2

Lộ Trung Thiện - 10 -
PHẦN III
KẾT QUẢ
Thực tế giảng dạy cho thấy các lớp không hoặc ít áp dụng so với
lớp áp dụng liên hệ thường xuyên có sự khác nhau rõ rệt.
Kết quả giảng dạy ở trường của năm học 2008 – 2009 tôi đã có số
liệu cụ thể trong bảng sau:
Lớp
Mức độ áp dụng
đề tài
Không khí học
tập
Kết quả học tập
Giỏi Khá TB Yếu Kém
12X
3
Không áp dụng
hoặc ít áp dụng
Ít sôi nổi, trầm 0% 3% 65% 32% 0%
12T
3
Áp dụng thường
xuyên
Sôi nổi, hăng say
phát biểu
5% 15% 70% 10% 0%
12T
4
Áp dụng thường
xuyên

(Nhà xuất bản Giáo dục –
2008 )
[3] Phân phối chương trình môn Hoá học Trung học phổ thông
(Tài liệu chỉ đạo chuyên môn áp dụng từ
năm học 2008 – 2009; Vụ trung học phổ
thông)
[4] Tài liệu Giáo khoa chuyên Hoá học 11 – 12
(Nhà xuất bản Giáo dục –
2001 )
[5] Từ điển Hoá học phổ thông
(Nhóm tác giả: Nguyễn Thạt Cát - Chủ
biên,
Hoàng Minh Châu, Đỗ Tất
Hiển,
Nguyễn Quốc Tín, NXB Giáo dục –
2002.)
[6] Giáo dục toàn diện và sự phát triển xã hội
(Tác giả: Nguyễn Văn Tỷ, NXB Thanh Niên –
2009)

Lộ Trung Thiện - 14 -
MỤC LỤC
Trang
Các chữ viết tắt
2
Lời nói đầu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
3
PHẦN I: THỰC TRẠNG ĐỀ TÀI
1 Thực trạng
5