C THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NGÔ THỊ HƢƠNG
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG NGHÈO THEO HƢỚNG TIẾP CẬN NGHÈO
ĐA CHIỀU VÀ GIẢI PHÁP GIẢM NGHÈO TẠI XÃ MAI TRUNG,
HUYỆN HIỆP HÒA, TỈNH BẮC GIANG KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Khuyến nông
Khoa : Kinh tế & Phát triển nông thôn
Khoá học : 2011 - 2015 Thái Nguyên, năm 2015
Thái Nguyên, năm 2015
i
LỜI CẢM ƠN
Thc tp tt nghip là th sinh viên có nhii áp dng
nhng kin thc vào thc tng thi tu kin cho sinh viên có
kh nghiên cu, trau di và b sung thêm nhng kin thc chuyên
môn, rèn luyc, phm cht, tác phong ca cán b khuyn nông.
tôi xin bày t lòng bic ti Ban giám
hii hc nông lâm thái nguyên, Ban ch nhim khoa Kinh t và
PTNT; các phòng ban cùng các th cho tôi nhng
kin thn, giúp tôi có nhng kin thc mi trong quá trình thc tp ti
c bit, tôi xin bày t lòng bic ti
thy giáo Dƣơng Xuân Lâm ã trc ting dn, tn tình ch bo và giúp
tôi rong sut quá trình thc tp và hoàn thành bài khóa lun này.
cán b o, cán b chuyên môn
UBND xã Mai Trung cùng các h nông dân xã Mai Trung u kin
thun li cho tôi hoàn thành công vic trong thi gian thc tp ti
Cui cùng tôi xin bày t s bii thân
tôi trong sut quá trình thc tp.
Trong quá trình nghiên cu vì nhiu lý do ch quan và khách quan cho
nên Khóa lun không tránh khi nhng thiu sót và hn ch. Vy kính mong
các thng d, góp ý, tu ki khóa lun ca
c hoàn thi
Bng 4.18. Kt qu kho sát h 55
iii
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 2.1. Các chiu, bin s và trng s MPI ca Colombia 18
Hình 4.1. T l h nghèo theo tng chiu 52
Hình 4.2. Bi so sánh s h u gi
56
iv
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BHYT : bo him y t
: dân s, k ho
tính
GDP : tng sn phm na
HDI : ch s phát trii
HTX : hp tác xã
ILO : t chng quc t
KH - CN : khoa hc công ngh
KT - XH : kinh t xã hi
KVNT : khu vc nông thôn
khoa h tài 4
2.1.1. Khái nim nghèo 4
2.1.2. Vin cu trên th gii 5
2.1.3. Hin trng nghèo Vit Nam 6
2.1.4. Chun m gii và Vit Nam 8
2.1.4.1. Chun m gii 8
2.1.4.2. Chun nghèo Vin 10
u 12
2.1.5.1. Khái nim v u 12
2.1.5.2. Chuu 12
2.1.5.3. Các nghiên cu trên th gii 16
2.1.6. Mi quan h giu và nghèo thu nhp 19
vi
2.2. Tình hình áp dp cu Vit Nam 20
2.2.1. n tip cu Vit Nam 21
2.2.1.1. Chiu và ch s u 21
ng thiu hm ca tng ch s 22
ng thiu hu 23
25
Phần 3: ĐỐI TƢỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
28
ng và phm vi nghiên cu 28
m và thi gian tin hành 28
3.3. Ni dung nghiên cu 28
u 28
p thông tin th cp 28
p 29
3.4.3chn mu 29
3.4.4 lý s liu 29
1 53
: 54
nh h i
56
4.4. Nguyên nhân nghèo, nhng thun l
nghèo ti xã Mai Trung 57
4.4.1. Nguyên nhân nghèo 57
4.4.2. Nhng thun lm nghèo ca xã Mai
Trung 59
4.5. Gii pháp gim nghèo 61
viii
Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 64
5.1. Kt lun 64
ngh 65
TÀI LIỆU THAM KHẢO
I. Tài liu ting Vit
II. Tài liu t Internet
PHỤ LỤC
1
Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1. Đặt vấn đề
là mt v xã hi mang tính toàn cn ra
trên khp th gii vi nhng m khác nhau và tr thành mt thách thc
li vi s phát trin ca tng khu vc, tng quc gia, tng dân tc và
quá trình thoát nghèo ti xã Mai Trung, huyn Hip Hòa, tnh Bc Giang.
- c các gii pháp phù h gia bàn xã
Mai Trung, huyn Hip Hòa, tnh Bc Giang.
1.3. Ý nghĩa của đề tài
1.3.1. Ý nghĩa khoa học của đề tài
- Nghiên c tài giúp sinh viên cng c li nhng kin thc c,
ng thi tu kii tip cn vi nhng kin thc
ngoài thc t.
- Nghiên c tài nhm phát huy cao tính t giác, ch ng hc tp,
nghiên cu ca sinh viên. Nâng cao tinh thn tìm tòi, hc hi, sáng to và kh
n dng kin thc vào tng hnh
ng nhu kin thc t.
- Cc cái nhìn tng th v tình tra c c nói
chung và riêng xã Xã T s u.
- t tài liu tham kho cho N ng,
p theo.
3
1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
- Kt qu nghiên c tài có th làm tài liu v thc tru
và gii pháp gim nghèo ca xã Mai Trung, huyn Hip Hòa, tnh Bc giang.
- Kt qu nghiên cu c tài có th các co
c tình tr a nhân dân trên tt c các
n, t c nhng gii pháp gim nghèo phù hp, nâng
c chng cuc sng ci dân trong xã Mai Trung, huyn
Hip Hòa, tnh Bc Giang.
4
Theo Amartya Kumar Sen, nhà kinh t hc n t gii Nobel kinh
t): tn ti cn có nhng nhu cu vt cht và tinh thn ti thiu;
i mc ti thiu này, con i s b ng trong nghèo nàn
Kt lun: Các khái nim trên cho thy s thng nht cao ca các quc
gia, các nhà chính tr và các hc gi cho rng nghèo là mt hi
chiu, tình trng nghèo cc nhìn nhn là s thiu hc tha
mãn các nhu cn ci[3].
2.1.2. Viễn cảnh nghèo đơn chiều trên thế giới
Châu Á, Châu Phi.
WB
-
(ILO
].
OPHI (Oxford Poverty And Human
Development Initiative)
(c
6
1,25USD/ngày -
thn nghèo và tip cn các dch v xã hi hn ch[3].
- Nghèo thành th, nghèo ca nhng khu vc
không chính thc, v.v ang hình thành nhng nhóm nghèo mi. Nghèo
thành th gim t ng 3,3% 8 cho thy rng Nghèo
thu nhp không còn là hing lan rng khu vc thành th na. Tuy nhiên,
hóa nhanh và tình tr nông thôn ra thành th nhn
vi nhng v xã hi bc xúc, bao gm nhà
tiêu chuc sch và v sinh, ô nhim, hn ch trong tip cn các dch v
xã hn và an sinh xã hi, v.vc bit
ng khu vc không chính thc. Kt qu là mt t l
các nhóm dân thành th phi i din vi thiu thn v nhiu mt trong cuc
sng thay vì thu nhp thp. Kt qu kh ch ra rng
trong khi t l nghèo thu nhp Hà Ni và Thành ph H Chí Minh rt thp
(1,27% và 0,31%,), vi t l này thì có th Hà Ni và Thành ph H
Chí Minh không còn nghèo v thu nh khía cnh
khác thì mt b phn l hai thành ph i
din vi nhiu thiu th nhà tc không bm
v sinh hoc thi ng sng b ô nhim nghiêm trng, tip cn giáo
dc khe còn nhiu rào cn v hành chính hot
so vi thu nhp ca h Thành ph H Chí Minh Hà Ni v
thu nh Hà Ni p c
chiu rt quan trng khi cho thy khác bi ginh
p cn da vào thu nhp li ch
này. Do vi mp cu nhm
m bo tính toàn din và bn vng ca gim nghèo [3].
8
- Nguy cơ tái nghèo cao do ng ca cuc khng hong tài chính
toàn cu, s bt n kinh t ng thm ha thiên tai nghiêm trng do
bii khí hu, và nhng cú s chi tiêu y t trong
- T i 10.000 USDc trung bình.
- T i 2.500 USDc nghèo.
- i 500 USDc cc nghèo.
m trên ngân hàng th gin ngh thang
- i vc nghèo: các cá nhân b coi là nghèo khi mà có thu
nhi 0,5USD/ngày.
- i vn là 1 USD/ngày.
- c thuc Châu M La Tinh và Caribe là 2 USD/ngày.
- USD/ngày.
- c công nghip phát trin là 14,4 USD/ngày.
n thy rng, ngoài thu nhng ca
nhiu yu t , xã hi, sc khy,
nh tiêu chí thu nhp quc gia bình quân,
n Liên Hp Quc tai Vit Nam (UNDP)
s phát trii HDI bao gm h thng 3 ch tiêu: tui th, tình trng
bit ch ci ln và thu nh
ch và toàn din v s phát tri
minh ca mi quc gia, nhìn nhi chính xác và
khách quan.
m chung ca nhi c, h nghèo là h có thu nhp
i 1/3 mc trung bình ca xã hm ca nn KT - XH và sc
10
mua c ng tin khác nhau, chun nghèo theo thu nhp (tính theo USD)
tng quc gia. mt s c có thu nhp cao, chun nghèo
nh là 14USDn nghèo ca Malaysia
là 28USDi/tháng, Srilanca là 17USDi/tháng, v. V Vit Nam,
GDP bình quân khong 600USDn chung ca th gii
ly mc nghèo c xác
ng).
+ Vng b
ng).
+ Vùng thành th: ng) [3].
n 2001-2005
- Vùng nông thôn min núi, hi/tháng.
- ng bi/tháng.
- Vùng thành th: i/tháng [3].
n 2006-2010: Qnh nhi có mc thu nhp sau
c xp vào nhóm h nghèo:
- Thu nh i vi khu v i
i/tháng.
- Thu nh i vi khu vc thành th i
i/tháng [6].
n 2011-2015:
- H nghèo:
+ Vùng nông thôn: có mc thu nhp t i/tháng
tr xung.
+ Vùng thành th: có mc thu nhp t i/tháng tr xung.
- H cn nghèo:
12
+ Vùng nông thôn: có mc thu nhp t 401.000 - i/tháng.
+ Vùng thành th: có mc thu nhp t 501.000 - 650.000 [7].
2.1.5. Nghèo đa chiều
2.1.5.1. Khái nim v u
(multidimensional poverty):
Nhiên liu n
Nhà v sinh
c
Nhà
Tài sn
, 2010)
Công thc tính ch s MPI: MPI = H x A
H: T l % nhu trong mt cng (t l nghèo
u).
trung bình thiu ht các ch s ca nh
chiu (%). Biu th t l các ch s thiu ht. A càng ln thì t l
thiu ht các ch s càng cao.
* Giáo dc (mi ch s có trng s bng nhau 1/6):
1. c: B thiu 1/6 trng s nu không có thành viên nào trong h
tiu hc.
14
2. Tr c: B thiu 1/6 trng s n tu
hc tr n lp 9.
* Sc khe (mi ch s có trng s bng nhau 1/6):
3. T l t vong tr em: B thiu 1/6 trng s nu có tr t
.
4. ng: B thiu 1/6 trng s n em
hoi ln mc các bnh him nghèo ho em b
ng.
* Mc sng (mi ch s có trng s bng nhau 1/18):
c tip cn vi các loi bp t, bn, binh hot.
10. Tài sn s hu: B thiu 1/18 trng s n hu
nhin thop, xe máy, v. Vc t lnh, máy git
và không s hu mt chic xe ti nào. Là nhng h rt nghèo nàn
v tài sn tiêu dùng, tài sn ca h rng, nhu cu sinh
hot rt thp và vô cùng thiu thn.
[12].
Ch s c trc ti túng thiu, tn
tht trong các n sc khe, giáo dc và mc sng thit y
c sch, v sinhn, ng. mt s c các nguc
cung cp min phí hoc vi mt giá rt thp trong khi mt s
t quá mc so vi thu nhp cng [12].
In