PHẦN I : PHẦN MỞ ĐẦU
I / Lý do chọn đề tài:
1. Cơ sở lý luận: Văn học là một môn nghệ thuật không thể thiếu được đối với trẻ
em, nhất là trong chương trình giáo dục mầm non . Trong công tác giáo dục việc
sử dụng phương tiện văn học ngày càng được coi trọng. Vì nó đem đến cho trẻ
những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh, các tác phẩm văn học nó đem lại
và mở ra cho trẻ thế giới tình cảm của con người, kích thích sự chú ý đến con
người, nó nuôi dưỡng và phát triển trí tưởng tượng sán tạo nghệ thuật và làm cho
vốn ngôn ngữ của trẻ được chau chuốt có cấu trúc ngữ pháp đúng. Do vậy trong
hoạt động dạy phải xác định được mục đích cụ thể của tiết học để có phương pháp ,
biện pháp dạy cho hợp lý, phát triển tư duy sáng tạo, tính tích cực cá nhân, tính độc
lập sáng tạo của trẻ.
Hình tượng văn học nghệ thuật có tác dụng tích cực đến việc giáo dục đạo đức,
nhân phẩm của trẻ ngay tư tuổi ấu thơ và tạo tiền đề cho việc hònh thành nhân cách
con người, nhất là trong thời đại mới. Để góp phần thực hiệnyêu cầu về việc dạy trẻ
kể lại truyện thần thoại một cách sáng tạo là một trong những nhiệm vụ của trường
mầm non. Nó không những giúp trẻ kỹ năng kể chuyện mà còn kích thích ở trẻ
hứng thú “ đọc” truyện và nguyện vọng độc lập sáng tạo trong tiếp nhận văn học.
Nó gợi lên trong lòng trẻ những rung cảm lành mạnh, từ đó hình thành ở trẻ tình
cảm đạo đức, tình cảm thẩm mỹ. Việc dạy trẻ kể lại truyện thần thoại có sáng tạo sẽ
gây thái độ sáng tạo ngôn ngữ ở trẻ. Trên cơ sở đó trẻ say mê sáng tạo trong lĩnh
vực nghệ thuật.
2: Cơ sở thực tiễn
Trong những năm tháng dạy trẻ và luôn được dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi. Nhưng
phạm vi tiếp xúc của trẻ còn hạn chế do một số trẻ chưa qua lớp 3-4 tuổi, dẫn đến
sự hiểu biết của trẻ còn nghèo nàn, cuộc sống của trẻ còn nhiều điều mới lạ mà việc
giúp cho trẻ kể lại chuyện giúp cung cấp cho trẻ những nội dung kiến thức đơn giản
trong trường mầm non việc dạy trẻ kể lại chuyện đã được thực hiện nhưng chưa sâu
sắc. Vì trẻ mới kể lại như thuộc một câu truyện mà chưa có sự sáng tạp trong khi kể.
Vậy nó đòi hỏi sự nỗ lực hoạt động sáng tạo của cô giáo. Trước hết cô phải là người
kể sáng tạo dựa trên những cơ sở khoa học, những biện pháp cụ thể đẻ dạy trẻ kể lại

III/ Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở lý luận của các nhà khoa họcliên ngành như: Tâm lý học, giáo dục
học, phương pháp dạy văn học… Và thực tiến đề tài nhằm hệ thống hóa và đưa ra
một số biện pháp dạy trẻ kể lại truyện thần thoại một cách sáng tạo dựa trên những
phương pháp chung cơ bản cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học. Nhằm nâng cao
khả năng kể chuyện của trẻ giúp trẻ hiểu được cuộc sống diễn ra xung quanh trẻ. Từ
đó trẻ biết cách cư sử với mọi người, mọi vật xung quanh trẻ và đặc biệt là phát
triển toàn bộ nhân cách cho trẻ.
IV / Nhiệm vụ nghiên cứu :
1. Nghiên cứu lý luận: trên cơ sở tổng hợp các tư liệu về lý thuyết có liên quan
đến đề tài để xây dựng cơ sở lý luận cho việc xây dựng một hệ thống các biện pháp
dạy trẻ kể lại chuyện thần thoại một cách sáng tạo.
2. Nghiên cứu thực trạng để thấy được việc thực hiện dạng thức tiết học này đạt
kết quả như thế nào?
2
3. Thực nghiệm : Làm sáng tỏ một số biện pháp mà tôi đã nêu ra.
V/ Khách thể và đối tượng nghiên cứu
1. khách thể nghiên cứu : Quá trình dạy trẻ 5-6 tuổi kể lai chuyện thần thoại ở
trường mầm non .
2. Đối tượng nghiên cứu : Một số biện pháp của giáo viên để phát huy tính sáng
tạo của trẻ.
VI/ Giả thuyết khoa học:
Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi có nhu cầu và năng lực hoạt động nghệ thuật sáng tạo. Nếu
giáo viên nắm được khả năng này của trẻ mà tìm ra những biện pháp thiết thực
trong quá trình dạy trẻ kể lại chuyện thần thoại thì sẽ kích thích trẻ kể lại chuyện
một cách sáng tạo, phát huy khả năng tự hoạt động văn học nghệ thuật và trí tưởng
tượng phong phú ở trẻ.
VII/ Phương pháp nghiên cứu :
1. Phương pháp tổng hợp, phân tích các tư liệu về lý thuyết có liên quan đến đề tài
như:

đề mới hơn. Điều này phụ thuộc vào rất nhiều quá trình sư phạm thứ nhất (Quá
trình tìm ra cái mới của cô cụ thể: cô kể sáng tạo truyện thần thoại) quá trình này
xuất phát từ thực tế của cách thể hiện trong cử chỉ, nét mặt, điệu bộ, cường độ, nhịp
điệu, giọng kể của cô thì mới dễ dàng hình dung, thâm nhập vào tác phẩm một cách
tốt nhất. Trong quá trình kể chuyện thì cử chỉ điệu bộ, của cô phải rõ ràng để thể
hiện và xác định rõ nét tính cách của nhân vật.
Ví dụ: truyện “ Sơn Tinh – Thủy Tinh” bằng việc thể hiện sự tức giận của Thủy
Tinh và sự vui mừng của Sơn Tinh qua nét mặt và điệu bộ… Từ đó trẻ biết thể hiện
thái độ đúng đắn với từng nhân vật khi trẻ kể lại câu chuyện này hay câu chuyện
khác. Từ cách thể hiện trên sẽ giúp trẻ lấy đó làm kinh nghiệm phán đoán, nhận
xét, suy diễn theo kinh nghiệm cuae mình làm cho tư duy của trẻ có cơ sở thực tiễn.
Cùng với đặc điểm tư duy dựa vào các hình ảnh, các biểu tượng giúp trẻ có khă
năng vận dụng kinh nghiệm đã học kết hợp với năng lực tư duy hoạt động nghệ
thuật của mình mà trẻ kể lại chuyện một cách sáng tạo.
Ngoài đặc điểm tư duy hình tượng là chủ yếu thì ở độ tuổi này (5-6t) còn xuất
hiện đặc điểm tư duy mới đó là tư duy trực quan sơ đồ. Tức là trẻ dựa vào sơ đồ để
suy luận ra những hình ảnh, biểu tượng , những cái mà trẻ cần tìm tòi, khám phá, tư
duy, trực quan sơ đồ tạo ra cho trẻ một khả năng phản ánh những mối liên hệ tồn tại
khách quan, không bị phụ thuộc vào hành động hay ý muốn chủ quan của bản thân
đứa trẻ. Sự phản ánh những mối liên hệ khách quan là điều kiện cần thiết để trẻ lĩnh
hội những tri thức vượt ra ngoài khuôn khổ của việc tìm hiểu từng sự vật riêng lẻ
với những thuộc tính sinh động của chúng để đạt tới tri thức khái quát. Dựa vào đặc
điểm tư duy này thì việc tổ chức cho trẻ kể lại chuyện sáng tạo theo tranh với nội
dung câu chuyện là rất phù hợp. Hơn nữa việc đó còn kích thích tính tích cực tư duy
tính độc lập sáng tạo của trẻ để giúp trẻ kể lại chuyện bằng ngôn ngữ , bằng tư duy
của trẻ chứ không phụ thuộc vào ngôn ngữ của văn bản chuyện.
2. Tưởng tượng : là quá trình nhận thức, phản ánh những cái chưa có trong kinh
nghiệm bằng cách xây dựng những hình ảnh mới trên cơ sở những hình ảnh đã có.
4
* Đặc điểm tưởng tượng của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là: Tưởng tượng tái hiện và

qua lời kể của cô.
Sự tưởng tượng đã giúp con người vượt lên trên thực tại và đạt tới những điều kỳ
diệu. Nó trở thành độnglực của sự phát triển văn hóa và khoa học. Vì vậy cô giáo
cần nhận thấy được vị trí, vai trò của tưởng tượng và phải dựa vào thế mạnh của
chuyện thần thoại cùng với biện pháp kể sáng tạo của mình, để khi kể cô biết khơi
gợi trong lòng trẻ những ước mơ tưởng tượng và cô khéo léo lồng vào hoạt động kể
5
sẽ làm tăng thêm việc hấp dẫn, sinh động văn học nghệ thuật và tính độc lập sáng
tạo của trẻ.
Căn cứ vào đặc điểm tưởng tượng của trẻ mẫu giáo ( 5-6 tuổi) chủ yếu là tưởng
tượng tái tạo. Vì vậy việc kể sáng tạo của cô cũng là yếu tố rất quan trọng để đưa trẻ
làm chất liệu xây dựng những hình tượng mới, những chi tiết hấp dẫn muôn màu,
muôn vẻ. Bởi vì trẻ có kinh nghiệm về kể chuyện, có biểu tượng, hình ảnh về câu
chuyện thì trẻ mới kể lại bằng trí tưởng tượng sáng tạo của mình được. Kinh
nghiệm của trẻ càng nhiều, hình ảnh biểu tượng của trẻ càng phong phú thì tưởng
tượng của trẻ càng đa dạng. Cô sẽ sử dụng một số biện pháp để dạy trẻ kể lại
chuyện sáng tạo nhằm bồi dưỡng tính tích cực tư duy, tính độc lập sáng tạo của trẻ.
3. Ngôn ngữ :
Đặc điểm về sự phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi: Đây là tuổi có khả
năng nắm vững và lĩnh hội được hai hình thức cơ bản của ngôn ngữ đó là ngôn ngữ
nói và ngôn ngữ bên trong. Việc nắm ngôn ngữ trong thực hành và thông hiểu ngôn
ngữ đã giúp cho đứa trẻ có thể hiểu được nhiều điều người lớn nói. Đây là một đặc
điểm vô cùng thuận lợi để đứa trẻ nghe kể chuyện. Từ đó trẻ có thể kể lại chuyện
bằng ngôn ngữ của mình.
Những câu chuyện thần thoại dân gian đã có sự lôi cuốn sự yêu thích của trẻ. Vì
nó đem đến cho trẻ nhiều ước mơ và sự chiến thắng, phù hợp với đặc điểm ngôn
ngữ của trẻ và rất muốn nghe truyện. Nếu như lời kể của cô hấp dẫn, sinh động và
lôi cuốn được trẻ. Bằng những biện pháp kể sáng tạo cô lựa chọn lời kể trong sáng,
ngắn gọn xúc tích, tác động đến tình cảm thẩm mỹ sẽ giúp cho quá trình tiếp nhận
của trẻ được tốt hơn. Trẻ có thể kể lại chuyện bằng ngôn ngữ của trẻ mà không phụ

mà trẻ còn nắm được ngữ âm, ngữ điệu. Trẻ đã biết sử dụng ngữ điệu một cách phu
hợp với nội dung giao tiếp hay nội dung câu chuyện mà trẻ kể. Do đó khi cô kể cho
trẻ nghe thì việc kể đúng giọng điệu của tác phẩm là rất quan trọng. Từ việc cô kể
đúng sẽ giúp trẻ kể lại đúng giọng điệu tác phẩm và sẽ giúp khả năng tưởng tượng
của trẻ thêm phong phú, góp phần hình thành nên những phẩm chất đạo đức tốt đẹp
của trẻ, lòng yêu thương con người, lòng mơ ước, đức tính dũng cảm, chiến đấu
dũng cảm vì thiên tai… cô sáng tạo trong ngôn ngữ kể giúp trẻ phát triển trí tưởng
tượng. Một yếu tố quan trọng đóng vai trò không nhỏ trong quá trình tư duy sáng
tạo ở nhiều lĩnh vực như: âm nhạc, hội họa, toán, văn…Giúp trẻ có lòng say mê lý
tưởng, một ước mơ tuổi thơ. Ngữ âm, ngữ điệu trong truyện thần thoại cũng dễ
hiểu, dễ bắt chước do đó rất phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ của trẻ. Cùng với việc
nắm giữ ngôn ngữ trong thực hành và khả năng thông hiểu ngôn ngữ thì vốn từ của
trẻ tâưng lên một cách đáng kể ( khoảng 2000- >3000 từ). Trẻ biết sắp xếp các từ
thành một câu, biết dùng các câu nói để diễn đạt nguyện vọng, bày tỏ mong muốn
của mình. Hơn nữa trẻ không chỉ có khả năng nói được các câu đủ thành phần, đúng
ngữ pháp mà còn có khả năng nói được những câu giàu sắc thái biểu cảm.
Tất cả những đặc điểm đó gợi cho ta những liên tưởng tới khả năng kể chuyện
sáng tạo ở trẻ. đặc biệt là kể chuyện thần thoại dân gian.
4. Chú ý – trí nhớ.
Đặc điểm chú ý- trí nhớ của trẻ 5-6 tuổi chủ yếu là không chủ định. Trẻ mẫu giáo
chỉ chú ý, ghi nhớ những gì có thể liên quan đến nhu cầu chính của bản thân trẻ,
những gì gây ấn tượng xúc cảm đối với trẻ. Vì vậy để tổ chức cho trẻ kể lại chuyện
thần thoại có sáng tạo phải căn cứ vào đặc điểm này. Trước hết cô phải có biện
7
pháp , thủ thuật thế nào để lôi cuốn sự chú ý của trẻ. Trẻ có chú ý, ghi nhớ được câu
chuyện thì trẻ mới có thể kể lại được truyện đó. Cô có sử dụng biện pháp kể tạo ra
khả năng, sự hứng thú, gây được sự chú ý làm cho trẻ nhớ lâu thì ở trẻ mới xuất
hiện nhu cầu cần thiết. Phải ghi nhớ nôi dung câu chuyện, nhu cần được tự mình kể
lại chuyện bằng sự ghi nhớ của mình.
Một trong những đặc điểm của chuyện thần thoại dân gian. Nó là sự tưởng tượng

thuật, trong tự nhiên và trong đời sống xã hội. Giáo dục lòng yêu cái đẹp, đưa cái
đẹp vào trong cuộc sống một cách sáng tạo. Giáo dục nghệ thuật là một bộ phận
8
quan trọng của giáo dục thẩm mỹ . Tuy nhiên việc nhận thức nghệ thuật rất đa dạng
và độc đáo đến mức nó được tách ra trong hệ thống giáo dục như một bộ phận
riêng của nó. Giáo dục trẻ bằng các phương tiện nghệ thuật là đối tượng của giáo
dục thẩm mỹ. nghệ thuật mang tính đa dạng và độc đáo, nó phản ánh tập trung, điển
hình nhất cuộc sống bằng các hình tượng nghệ thuật. Việc giáo dục nghệ thuật có
những khó khăn phức tạp, nhưng rất phù hợp với trẻ em tiền học đường. Bởi tư duy
của trẻ chủ yếu là tư duy trực quan hình tượng.
Nghệ thuật là phương tiện để giáo dục thẩm mỹ, các tác phẩm nghệ thuật cổ điển,
dân gian, nghệ thuật hiện đại là nguồn vui, nguồn khoái cảm thẩm mỹ và nó là tinh
thần của trẻ. Nhiều loại hình nghệ thuật phù hợp với trẻ; âm nhạc, văn học, hội
họa… mỗi loại hình nghệ thuật phản ánh một cách độc đáo cuộc sống và ảnh hưởng
đặc biệt đến sự phát triển trí tuệ và tình cảm của trẻ. Văn học nghệ thuật giới thiệu
với trẻ cuộc sống những con người trung thực, hiền lành, dũng cảm, lòng yêu tổ
quốc, lòng nhân ái… Thông qua những tác phẩm văn học nghệ thuật, phát triển
năng lực sáng tạo nghệ thuật ở trẻ. Từ sự phát triển này sẽ góp phần phát triển toàn
diện nhân cách trẻ.
2 Tiết học ở trường mẫu giáo:
Các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng năng lực tự hoạt động nghệ thuật của trẻ
chịu ảnh hưởng của những tác động sư phạm. Vì vậy để có thể thúc đẩy khả năng tự
hoạt động nghệ thuật cho trẻ thì họ coi tiết học được tổ chức thích hợp giữa đối
tượng và chủ thể là phương tiện để làm giàu năng lực tự hoạt động cho trẻ.
Vì vậy yêu cầu của cô giáo : Cô không chỉ truyền đạt một cách đơn thuần mà cô
phải biết khêu gợi kích thích, thu hút, giải thích, hướng trẻ tới tự lực tìm tòi, phát
hiện, sáng tạo những tác phẩm. Thông qua tiết học kể chuyện, qua cách thể hiện
nghệ thuật (tự kể lại truyện) sẽ gây ra ở trẻ hứng thú và nguyện vọng độc lập sáng
tạo.
3. Đảm bảo các nguyên tắc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học : Trong quá trình

dục nghệ thuật cho trẻ là một quá trình khó khăn phức tạp . Tuy nhiên trẻ mẫu giáo
đã có thể tham gia vào một số hình thức nghệ thuật : đặt một câu chuyện, thích tự
mình kể lại chuyện, suy nghĩ một bài thơ, bài hát vẽ và nặn. Trẻ tham gia vào các
hình thức nghệ thuật này một cách hồn nhiên và chân thực. Trên cơ sở ấy đứa trẻ đã
hình thành năng lực sáng tạo nghệ thuật . Biểu hiện là trẻ biết phối hợp các tri thức,
ấn tượng của mình để tạo ra một sản phẩm mang tính chất nghệ thuật , những tri
thức, những ấn tượng ấy đã được tích lũy dần trong cuộc sống của trẻ trong câu
chuyện, những cuộn phim…
Trên cơ sở phát triển năng lực sáng tạo nghệ thuật ở trẻ sẽ góp phần kích thích khả
năng trẻ tự tham gia vào hoạt động nghệ thuật. Sáng tạo của trẻ được thể hiện ở chỗ
trẻ thường kết hợp có ý thức các chủ đề khác nhau. Trẻ lấy tư liệu từ truyện thần
thoại, trong các chuyện kể, trong cuộc sống.
Về khả năng tự hoạt động của trẻ thì nhà văn M.Gooski nói: “ Bản thân con người
đã làm nghệ sỹ” trẻ tiếp xúc với tác phẩm nghệ thuật và bộc lộ những xúc cảm đó là
biểu hiện của hoạt động nghệ thuật . Trong tiếp xúc với nghệ thuật , làm theo sáng
kiến chủ động, chủ quan của mình tức là trẻ đã tìm được ra phương thức để thỏa
mãn những nhu cầu tự thể hiện mình trước tác phẩm nghệ thuật và có thể nói là có
thể nói là để có được những tác phẩm đó trẻ phải trải qua một quá trình tích lũy
nhiều vốn văn hóa nghệ thuật nhất định: Trẻ đã nhiều lần được nghe kể chuyện,
nghe đọc thơ, xem tranh, hát, múa … Trong khi chứng minh năng lực tự hoạt động
10
nghệ thuật . Có thể nói trẻ rất có khả năng trong lĩnh vực này. Như vậy văn học là
một loại hình nghệ thuật , tiếp xúc với văn học trẻ nảy sinh hoạt động văn học nghệ
thuật.
Tất cả các đặc điểm trên cho chúng ta thấy trẻ có khả năng kể sáng tạo truyện thần
thoại. Từ việc nghe cô kể chuyện thì chính bản thân trẻ nảy sinh ra chủ định mong
muốn thể hiện các hình tượng do mình nghĩ ra bằng cách xây dựng lắp ghép các ấn
tượng trí tuệ thành một câu chuyện và trẻ thể hiện nó (tự kể) song để phát triển trí
sáng tạo ấy cần phải có quá trình dạy của cô, thông qua đó trẻ biết diễn đạt các hình
tượng và mô tả sự vật khi kể. Bởi khả năng hoạt động sáng tạo nghệ thuật là kết quả

phát triển của mình, con người phải bổ xung vào chỗ chưa hiểu biết bằng tưởng
tượng . Do đó mà truyện thần thoại hấp dẫn đối với trẻ. Khi tư duy của trẻ chưa phát
triển thì tưởng tượng được coi là phương thức rất quan trọng để nhận thức thế giới
qua các câu truyện thần thoại. Các nhân vật trong chuyện được coi là thần thánh và
bao giờ cũng giành được sự chiến thắng. Vì vậy truyện thần thoại nó giúp trẻ thích
thú và khi kể nó có thể kể bằng sự sáng tạo của mình.
Truyện thần thoại là sự lãng mạn sự mơ ước, sự khát vọng của con người đã đánh
thức con người có tinh thần cách mạng với thực tế và đấu tranh chinh phục để thắng
thiện tai. Khái quát hóa những thành công của con người.
Hành động trong thần thoại: Lấy nhân vật làm trung tâm, những hành động của sự
vật được miêu tả qua diến biến của thành công và chiến thắng.
Thời gian thần thoại nó đi từ đời này qua đời khác và có yếu tố hiện thực, là sự
khái quát hóa những thành công của con người. Vì vậy khi kể cô giáo phải đặc biệt
chú ý đến yếu tố này để sáng tạo trong khi kể gây sự chú ý cho trẻ. Cô có thể kéo
dài hoặc rút ngắn thời gian của truyện bằng sự sáng tạo riêng của mình, để trẻ hiểu
và có thể khi kể trẻ biết kể theo cách sáng tạo riêng của mình.
Không gian trong chuyện thần thoại có sự tự nhiên và có nhân cách háo tự nhiên,
nhiều truyện có tính chất thần thoại suy nguyên. Vì vậy khi kể phải thể hiện được
giọng điệu để kể một cách sáng tạo .
Đăc điểm tiêu biểu của truyện thần thoại rất nhiều những hiện tượng kỳ vĩ mỹ lệ
và những chi tiết sống động, hấp dẫn, những cảm nghĩ độc đáo và những phương
pháp , biện pháp , nghệ thuật có giá trị trong nghệ thuật . Qua những đặc điểm này
giúp cho trí tưởng tượng của trẻ phong phú, đa dạng hơn và nó còn kích thích sự
tích tham gia vào các hoạt động văn học nghệ thuật , để rẻ biết kể lại truyện thần
thoại có sự sáng tạo
CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG DẠY TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI KỂ LẠI
TRUYỆN Ở TRƯỜNG MẦM NON HẠ LONG
Để xây dựng cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp dạy trẻ kể lại truyện…
một cách sáng tạo ở lớp mẫu giáo lớn, tôi đẫ tiến hành điều tra khảo sát thực trạng
việc dạy trẻ kể lại truyện ở các lớp mẫu giáo tại trường mầm non Hạ Long- thành

+ Trẻ phân biệt được giọng điệu khác nhau của các nhân vật
+ Trẻ lại truyện theo từng đoạn.
+ Rèn luyện khả năng kể diễn cảm và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
( Nguyễn Thị Loan- Lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A)
* Giáo án 2: Dạy trẻ kể lại truyện “ Sự tích bánh chưng bánh dày”
+ Trẻ hiểu nội dung câu chuyện
+ Trẻ kể lại toàn bộ nội dung truyện
+ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ và giáo dục đạo đức.
( Trần Thị Thu Cúc lớp mẫu giáo 5-6 tuổi D0
Trong tất cả 6 giáo án thì chưa có giáo án nào nhắc tới việc sử dụng phương pháp ,
biện pháp gì trong tiết dạy và chưa có giáo án nào đề cập đến việc giáo dục nghệ
thuật , giáo dục thẩm mỹ cho trẻ. Trong 4 giáo án chưa có giáo án nào đề cập và đặt
ra yêu cần dạy trẻ kể lại truyện sáng tạo .
2. Điều tra một số tiết dạy trẻ kể lại truyện ( Tôi đã dự giờ ghi chép lại) ở trường
mầm non Hạ Long thành phố Hạ Long- Quảng Ninh:
13
- Tiết 1: Dạy trẻ kể lai truyện “ Sơn Tinh- Thủy Tinh”ở lớp mẫu giáo lớn A do cô
giáo Nguyễn Thị Loan dạy.
- Tiết 2: Dạy trẻ kể lại truyện “Sơn Tinh- Thủy Tinh” ở lớp mẫu giáo 5tuổi B do
cô giáo Đào Thu Thảo dạy.
Thực trạng kể lại truyện của trẻ ở 2 lớp này; đây là tiết dạy “ dạy trẻ kể lại truyện”
Nhưng thực tế thì rất ít trẻ biết kể lại, cụ thể ở hai lớp mới chỉ có được 10 cháu biết
kể lại còn những trẻ khác thì không thể kể được theo yêu cầu, còn trẻ biết kể lại thì
chỉ kể được ở mức thuộc truyện chứ chưa thể hiện được giọng điệu và tính cách
của từng nhân vật. Vì vậy giờ học chưa thu hút được sự chú ý của trẻ.
Qua 2 tiết dạy trẻ kể lại chuyện “ Sơn Tinh –Thủy Tinh”ở 2 lớp này cô giáo tiến
hành cong hình thức, cách tiến hành chưa gây được hứng thú với trẻ và trong tiết
học các cô chưa sử dụng phương pháp , biện pháp nào. Cô cứ lần lượt cho trẻ kể lại,
trẻ nào kể được thì về chỗ và cô mời bạn khác lên kể. Cô chỉ bao quát lớp và nhắc
trẻ chú ý nghe bạn kể chuyện.

Tiếp theo tôi dự 3 lớp mẫu giáo C, D, E cùng trường mầm non Hạ Long (3 tiết)
Tiết thứ nhất: Dạy trẻ kể lại truyện: “Sơn Tinh –Thủy Tinh”ở lớp mẫu giáo 5-6
tuổi C do cô giáo : Vũ Mỹ Hạnh.
Qua giờ dạy tôi đã thấy cô sử dụng biện pháp trnh minh họa vứi biện pháp đàm
thoại trong tiết học. Trên thực tế trẻ đã kể lại được nội dung cốt truyện “ Sơn Tinh-
Thủy Tinh” và lời dẫn dắt vào bài của cô đã gây được sự chú ý cho trẻ cụ thể là :
Trong câu chuyện nói về hai chàng trai đều rất tài ba người thì có tài dâng nước lên
cao, còn người lại có tài dần níu lên cao. Trong hai người này đã có một người được
Vua gả công chúa cho. Đó là nội dung của câu chuyện gì? Bạn nào đã thuộc kể lại
cho cô và cả lớp cùng nghe. Cô mời cháu Anh Dũng có năng khiếu kể lại. Sau đó
cho cháu về chỗ ngồi và cô cho cả lớp xem tranh minh họa. Cho trẻ xem tới đâu, cô
đặt câu hỏi đàm thoại tới đó, để trẻ nhớ lại trình tự nội dung cốt truyện.
Sau đó mời cháu khác kể lại. Tiết học này trẻ đã có hứng thú khi được kêt lại toàn
bộ câu chuyện.
Tiết thứ hai: Dạy trẻ kể lại truyện “Sự tích bánh Chưng bánh dầy” ở lớp mẫu giáo
5-6 tuổi D do cô giáo: Trần Thu Cúc.
Trong tiết học cô sử dụng biện pháp đàm thoại. Cụ thể cô hỏi trẻ. Hôm trước cô đã
kể cho cả lớp mình nghe truyện gì? Ai là người đã nghĩ racách làm 2 thứ bánh “
Bánh chưng- bánh dầy”? Hai thứ bánh đó được tế trời đất vào ngày nào hàng năm?
(Ngày hội đầu năm, ngày tết) Lang Liêu đã được nhà vua cho làm gì? Ai lên kể lại
cho cô và cả lớp cùng nghe. ở tiết này trẻ đã kể được lại truyện “ Sự tích bánh
chưng- bánh dầy” theo trình tự nội dung cốt truyện. Tuy nhiên vẫn chưa có sự sáng
tạo . Nhưng có cháu đã biết tóm tắt: Ví dụ:
Ngày xưa ở nước ta, vua Hùng thứ 6 có một người con trai tên là Lang liêu, còn
các hoàng tử kia đều văn hay võ giỏi nhưng lại không thích lao động. Chỉ có Lang
Liêu là chăm chỉ hiền lành. Chàng đem vợ con về quê cuốc nương làm rẫy… Do đó
mà lời kể của trẻ đã thu hút được sự chú ý của các bạn. Trẻ kể xong cô cho các bạn
nhận xét và nhắc trẻ về nhà kể lại cho ông bà, bố mẹ nghe.
Tiết thứ 3: Dạy trẻ kể lại truyện: “ Sự tích bánh chưng- bánh dầy” do cô giáo Phạm
Thị Quyên dạy lớp mẫu giáo 5-6 tuổi G.

- Về phía trẻ: Một số trẻ đã biết thực hiện nhiệm vụ học tập của mình, biết chú ý
nghe cô, nghe bạn kể lại truyện và có một vài trẻ kể chuyện có sự sáng tạo trong
ngôn ngữ .
2. Nhược điểm:
- Về phía cô: Các cô soạn giáo án còn rất chung chung, chủ yếu là soạn dựa vào
cuốn “ Chương trình chăm sóc giáo dục và hướng dẫn thực hiện.” Đây là cuốn sách
mang tính chất là phương hướng chỉ đạo chung. Mục đích yêu cầu đặt ra cho tiết
học cũng rất chung chung.
Vì vậy đòi hỏi môic giáo viên khi soạn giáo án cần phải có sáng kiến của mình.
Các cô mới chú ý đến việc ổn định tổ chức lớp và chú ý đến những trẻ mạnh dạn
biết kể lại chuyện mà chưa quan tâm chú ý tới cháu còn nhút nhát và khả năng tiếp
thu kém.
16
Trong tiết học các cô chưa xác định được với tiết này thì cần sử dụng phương pháp
, biện pháp nào cho phù hợp để giúp trẻ nhận thức tốt.
Khi cô sử dụng biện pháp đàm thoại thì những câu hỏi mà cô dặt ra cong rất đơn
giản, chưa khai thác được khả năng sáng tạo của trẻ.Ví dụ: truyện “ Sơn Tinh- Thủy
Tinh” Cô hỏi? Bỗng nhiên có mấy người cùng một lúc đến xin thi tài ? đó là ai?
Nhưng cũng với câu hỏi về ý đồ đó thì có cô lạihỏi cách khác, để gây kích thích trí
tưởng tượng của trẻ và khả năng tái tọa truyện của trẻ bằng ngôn ngữ của chính bản
thân trẻ.
Ví dụ : Cùng một lúc có mấy chàng trai đến xin thi tài? chàng trai đó có tên là gì?
và họ đã trổ tài ra sao?
Nhìn chung các câu hỏi mà cô đặt ra chưa thể hiện được sự gợi mở để trẻ có thể dẽ
hình dung, tưởng tượng và sống với tác phẩm , với câu chuyện thần thoại mà mình
được nghe. Do vậy khi trẻ kể lại truyeenj trẻ cũng chưa có sự sáng tạo, thậm chí nếu
trẻ có thể kể khác đi một chút nhưng nội dung truyện vẫn không thay đổi thì cô giáo
lại uốn nắn để trẻ kể lại giống như trong sách.
Phần đông các cô chưa đặt ra được biện pháp kích thích mọi trẻ đều được tham gia
vào hoạt động học tập. Do đó mà tiết học trở nên nhàm chán và buồn tẻ không gây

cho trẻ kể lại truyện. Kích thích trẻ kể sáng tạo và phát huy tính tích cực của tư duy
và khả năng tự hoạt động nghệ thuật của trẻ.
CHƯƠNG III: MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI KỂ LẠI
TRUYỆN THẦN THOẠI MỘT CÁCH SÁNG TẠO.
I/ QUAN NIỆM VỀ HOẠT ĐỘNG SÁNG TẠO: là bất cứ hoạt động nào của con người,
tạo ra một cái gì mới không kể rằng cái được tạo ra ấy là một vật nào đó của thế
giới bên ngoài hay một cấu tạo nào đó của trí tuệ hoặc tình cảm, chỉ sống và biểu lộ
trong bản thân con người.
Bộ não không chỉ là một cơ quan giữ lại và tái hiện kinh nghiệmcũ của chúng ta.
Nó còn là cơ quan phối hợp chỉnh lý một cách sáng tạo và xây dựng lên những tình
thế mới và hành vi mới bằng những yếu tố của kinh nghiệm cũ đó. Nếu như hoạt
động của con người chỉ hạn chế ở việc tái hiện cái cũ thì con người chỉ là một sinh
vật chỉ hướng về quá khứ và chỉ biết thích ứng với tương lai trong chừng mực mà
cái tương lai đó tái hiện cái quá khứ này. Chính hoạt động sáng tạo của con người
đã làm cho con người trở thành một sinh vật hướng về tương lai của mình.
Hoạt động sáng tạo dựa trên năng lực phối hợp của bộ náo chúng ta dược khoa
học tâm lý gọi là tưởng tượng. Thường thường nói đến tưởng tượng hoặc huyền
tưởng ta không hoàn toàn hiểu đúng từ những từ đónhư chúng ta đẫ hiểu được
trong khoa học. Theo thói quen sử dụng hàng ngày ta thường gọi tưởng tượng hay
huyền tưởng là tất cả những gì không có thực, không phù hợp với hiện thực. Do đó
không thể có một ý nghĩa thực tế nghiêm chỉnh nào. Nhưng thực ra trí tưởng tượng
là cơ sở của bất cứ hoạt động sáng tạo nào biểu hiện hoàn toàn như nhau trong mọi
phương diện của đời sống văn hóa. Nó làm cho một sáng tạo nghệ thuật khoa học
và kỹ thuật có khả năng thực hiện.
Theo quan điểm thông thường thì sáng tạo là lĩnh vực của một số ít người, những
thiên tài, những tài năng đã sáng tác ra những tác phẩm vĩ đại. Tìm ra những phát
minh khoa học lớn hoặc nghĩ ra một cải tiến nào đó trong kỹ thuật ở đây tôi nhất trí
với quan điểm của Vưgôtxki “ Sáng tạo thực ra không chỉ có ở những nơi tạo ra sản
18
phẩm lịch sử vĩ đại mà ở khắp nơi nào dù có con người tưởng tượng ,phối hợp, biến

DÂN GIAN CÓ SÁNG TẠO .
Một trong những vấn đề quan trọng nhất của giáo dục học mẫu giáo cũng như
tâm lý học mẫu giáo là vấn đề sáng tạo ở trẻ. Sự phát triển năng lực sáng tạo và ý
nghĩa của công việc sáng tạo đổi mới, sự phát triển chung và sự trưởng thành của
trẻ.
đẻ thực hiện được vấn đề quan trọng của giáo dục học mẫu giáo chúng ta cần
hoàn thiện cách thức tổ chức tiết học và vận dụng các biện pháp thích hợp để kích
19
thích tính tích cực tư duy, tưởng tượng nghệ thuật và khả năng sáng tạo trong tiết
học “ Dạy trẻ kể lại truyện thần thoại” ở lớp mẫu giáo lớn.
Theo từ điển tiếng Việt “ Biện pháp là cách làm, cách giải quyết một vấn đề cụ
thể” như:
Mục đích đề tài đặt ra.ở đề tài này tôi hệ thống hóa và đưa ra một số biện pháp mới
dựa trên những cơ sở khoa học liên ngành, các phương pháp chung cơ bản cho trẻ
làm quen với tác phẩm văn học để giúp trẻ kể lại truyện sáng tạo .
Có nhiều phương pháp , biện pháp có thể sử dụng trong tiết học “ Dạy trẻ kể lại
truyện” ở đây tôi chủ yếu dựa trên 2 phương pháp cơ bản: phương pháp trao đổi gợi
mở, và phương pháp sử dụng các hình tượng trực quan.
Trao đổi gợi mở với trẻ về một vấn đề trong tác phẩm văn học, phương pháp này
nhằm kích thích hoạt động nhận thức của trẻ. Nó đòi hỏi phải lôi cuốn trẻ tham gia
trao đổi, bộc lộ suy nghĩ cảm nhận riêng của mình. Nói cách khác đi là khêu gợi để
trẻ bộc lộ cảm thụ của cá nhân tự do, hồn nhiên. Dựa vào phương pháp trao đổi, gợi
mở chúng tôi xây dựng một số biện pháp sau:
1. Biện pháp trao đổi gợi mở bằng hệ thống câu hỏi dựa vào các mốc, sự kiện, tình
tiết chính của chuyện.
Mục đích của biện pháp này là giúp trẻ nhớ lại trình tự côt truyện và kể bằng ngôn
ngữ, trí tưởng tượng sáng tạo của mình.
Ví dụ: Truyện “ Sơn Tinh- Thủy Tinh” ta có thể trao đổi với trẻ như : Có một
nàng công chúa mà biết bao nhiêu chàng trai muốn được cầu hôn…
Bằng những câu hỏi khái quát gợi mở dần dần trẻ nhớ vào một số mốc, sự kiện

Tùy đối tượng trẻ mà ta đặat câu hỏi sao cho phù hợp. Tuy nhiên câu hỏi phải luôn
kích thích sự sáng tạo trong diễn đạt ngôn ngữ và hoạt động kể của trẻ.
Ví dụ : Truyện “ Sơn Tinh- Thủy Tinh” Yếu tố thần kỳ là phép lạ cuả Thủy Tinh.
Với trẻ kém cô giáo có thể hỏi:
Thủy Tinh ra oai như thế nào?
Trên đay là một số biện pháp dựa vào phương pháp trao đổi gợi mở để dạy trẻ kể
lại truyện. Tuy nhiên tùy từng tiết học và đối tượng trẻ mà cô giáo sử dụng cho phù
hợp để luôn gây hứng thú đối với trẻ. Kích thích khả năng kể lại truyện có sáng tạo
và phát triển ngôn ngữ mạch lạc, trí tưởng tượng phong phú ở trẻ.
Hình tượng trực quan rất quan trọng đối với trẻ. Bởi tư duy của trẻ chủ yếu là trực
quan hình tượng , bản thân nội dung cốt truyện là những yếu tố gây hứng thú hấp
dẫn và lôi cuốn trẻ, gây cho trẻ hứng thú và thích được tự mình kể chuyện . Khi có
đồ dùng trực quan để minh họa cho câu chuyện mà trẻ kể thì nó không chỉ giúp trẻ
nhớ truyện, kể lại truyện, mà nó còn giúp trẻ kể lại truyện có sáng tạo.
5. Tranh được sắp sếp theo trình tự cốt truyện:
Cô giáo có thể tiến hành cho trẻ xem lần lượt những bức tranh để trẻ nhớ lại và kể
lại truyện theo trình tự
6. Sử dụng tranh không theo trình tự cốt truyện Cô giáo có thể sắp sếp các bức tranh
xen phần kết, phần giữa, phần đầu truyện… Như truyện” Sự tích bánh chưng bánh
dầy”
Lang Liêu dâng lễ vật lên vua cha.
Lang Liêu cùng vợ con làm bánh.
Lang liêu cùng bà con gắt lúa.
7. Sử dụng một hoặc một số bức tranh tiêu biểu để thể hiện nội dung chính của tác
phẩm .
21
8. Sử dụng sa bàn:
Ví dụ: truyện “ Sơn Tinh Thủy Tinh” Cô giáo có thể hiện sa bàn để giúp trẻ nhớ
lại truyện và trẻ tự kể lại truyện như : Có một dãy núi, một khu biển, mộttòa lâu đài
và một số con vật như voi, gà…

- Các yếu tố tâm lý tương đương.
3. Tiêu chí đánh giá kết quả thực nghiệm: Gồm 4 mức độ
22
- Mức độ 1: Trẻ có thể tái tạo lại truyện hoàn toàn bằng trí nhớ, ngôn ngữ và trí
tưởng tượng của trẻ.
- Mức độ 2 : Trẻ bước đầu biết sáng tạo ở mỗi số các chi tiết hoặc sáng tạo ở hành
động nhân vật, ở ngôn ngữ kể truyện… cho phong phú gây ra sự hồi họp đối với
người nghe.
- Mức độ 3 : Trẻ nhớ trình tự nội dùn truyện, thuộc truyện.
- Mức độ 4 : Trẻ không nhớ được truyện
4. Tiến hành thực nghiệm :
4.1 Mục đích thực nghiệm
Sử dụng một số biện pháp tổ chức cho trẻ kể lại truyện có sáng tạo ở lớp mẫu giáo
lớn để xem kết quả biểu hiện như thế nào?
4.2. Nội dung thực nghiệm : Để giải quyết nhiệm vụ của đề tài tôi tiến hành hai thực
nghiệm sau:
Thực nghiệm 1: Dạy trẻ kể lại truyện :
“ Sơn Tinh Thủy Tinh”
Thực nghiệm 2: Dạy trẻ kể lại truyện:
“ Sự tích bánh chưng bánh dầy”
4.2.1 Những điều cần chú ý trước khi tổ chức cho trẻ kể lại truyện.
- Xác định mục đích yêu cầu, nhiệm vụ giáo dục cần đạt trong tiết học.
- Đề ra một số biện pháp tổ chức.
- Theo dõi mức độ kêt lại chuyện sáng tạo của trẻ qua 2 thực nghiệm
Mục đích yêu cầu chung.
- Trẻ kể được chuyện “ Sơn Tinh Thủy Tinh” “ Sự Tích bánh chưng bánh dầy”
- Trẻ hứng thú tự nguyện, tích cực có nhiều sáng tạo trong khi kể.
- Giáo dục trẻ tình cảm thẩm mỹ , tình cảm đạo đức, tính kiên trì, sự nỗ lực
của bản thân để hoàn thành nhiệm vụ học tập của mình.
- Rèn luyện kỹ năng kể diễn cảm và khả năng ghi nhứ coa chủ định ở trẻ.

- Tranh: Tòa lâu đài và nhà vua cùng các cô gái
Nhà vua cùng hai chàng trai.
Tranh Sơn Tinh đem lễ vật và rước công chúa đi
Tranh Thủy Tinh nổi giận gây sóng gió…
* Tiến hành:
- ổn định tổ chức
Cô kể diễn cảm 1 đoạn kích thích trẻ nhớ lại truyện để kể tiếp.
“ Thủa xưa vua Hùng Vương thư 18 có một người con gái rất xinh đẹp. Vua muốn
con gái của mình vua muốn con gái của mình lấy 1 chàng rể phải hiện lành và tài
giỏi. Do đó vua truyền lệnh mở hội kén rể cho con gái, nghe thế các chàng trai khắp
nơi nô nức kéo về kinh đo thi tài, biết bao chàng trai tuấn tú vô nghệ tài ba lần lượt
xin ra trổ tài, nhưng mãi vua vẫn chưa ưng chọn ai. Ông thất vọng quá thế rồi bỗng
nhiên có hai chàng trai cùng một lúc tiến vào xin thi tài”
Bạn nào cho cô biết cô vừa kể một đoạn trong câu chuyện gì? Bận nào giỏi lên kể
tiếp chuyện này cho cô và các bạn cùng nghe. Rất nhiều trẻ hững thú giơ tay lên kể
tiếp. Nhưng do trẻ còn rất lúng túng cách diến đạt ngôn ngữ và hành động ( cử
chiư, điệu bộ, nét mặt…) nên tôi tiếp tục sử dụng câu hỏi gợi mở với trẻ bằng các
hệ thống câu hỏi dựa vào các tình tiết của truyện.
+ Hai chàng trai có tên là gì?
24
+ Thủy tinh đã ra oai như thế nào? ( gây sấm sét đùng đùng, mây tuôn gió nổi,
bốn bề nước đổ, trời đất tối tăm…)
+ Sơn Tinh khoan thai làm gì? ( Vẫy tay hóa phép, dời núi, đổ cây, phá rừng
vung đất chống lại trận nước dâng lên của Thủy Tinh… Sơn Tinh giơ gậy thần chỉ
bốn phương lập tức cảnh vật trở lại bình thường, trời trong, sông lặng. Cây cỏ xanh
tươi)
+ Hai người đều tài giỏi vua đã ra điều kiện gì? “ Rạng sáng mai, ai đem của lạ
vật quí đến trước ta sẽ gả con gái cho người ấy”
+ Ai là người đến trước? (Sơn Tinh)
+ Thủy Tinh đã tức giận ra sao? ( Dâng nước lên bao vây núi, suốt ngày đêm, đất