BăGIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP. HăCHệăMINH
T
T
N
N
G
GG
G
I
I
A
AM
M
I
I
Ê
Ê
U
N
G
GG
G
I
I
A
AM
M
I
I
Ê
Ê
U
U
NGăDNGăMỌăHỊNHăHEDONIC
XỄCăNHăCỄCăNHỂNăTăNHăHNGă
NăGIỄăNHĨă TRểNăAăBĨNă
QUNă11, TP.ăHăCHệăMINH
MCăLC
CHNGă1:ăGIIăTHIUăTNGăQUANăVăăTĨI 1
1. 1 LỦădoăchnăđătƠi 1
1. 2 Mcătiêuănghiênăcu 2
1. 3 Cơuăhiănghiênăcu 2
1. 4 Phmăviănghiênăcu 2
1. 5 Phngăphápănghiênăcu 3
1. 6 CuătrúcăcaăđătƠi 3
CHNGă2:ăCăSăLụăTHUYT 5
2.1 LỦăthuytăvăbtăđngăsn 5
2.1.1 Cácăkháiănimăvăbtăđngăsn 5
2.1.2 Thucătínhăbtăđngăsn 6
2.2 Thătrngăbtăđngăsn 9
2.2.1 KháiănimăthătrngăBS 9
2.2.2 PhơnăloiăthătrngăBS 10
2.2.3 NhngăđcăđimăcaăthătrngăBS 11
2.2.4 VaiătròăcaăthătrngăBS 11
2.2.5 CungăcuăthătrngăBS 13
2.2.6 Quanăhăcungăậ cuăthătrngăBS 16
2.3 Thmăđnhăgiáăbtăđngăsn 17
2.3.1 Kháiănimăthmăđnhăgiáăbtăđngăsn 17
2.3.2 Mcăđíchăthmăđnhăgiáăbtăđngăsn 19
2.3.3 CácăyuătătácăđngăđnăgiáătrăBS 20
2.4 Mô hình Hedonic 23
2.4.1 LchăsăbanăđuăcaămôăhìnhăHedonic 23
2.4.2 MôăhìnhăđnhăgiáăHedonic 25
2.4.3 Cácănghiênăcuăthcănghim 30
CHNGă3:ăQUYăTRỊNHăNGHIểNăCU 34
4.6 PhơnătíchăỦănghaăcaăhăsăhiăquy 57
4.7 VnădngămôăhìnhăvƠoăvicăđnhăgiáăbtăđngăsn 58
CHNGă5:ăKT LUNăVĨăKINăNGH 60
5.1 Ktălun 60
5.1.1 Ktălunăktăquănghiênăcu 60 5.1.2 NhngăđóngăgópăcaăđătƠi 62
5.1.3 NhngămtăhnăchăvƠăhngăphátătrinăcaăđătƠi 62
5.2 Kinăngh 63
TĨIăLIUăTHAMăKHO
PHăLC DANHăMCăCỄCăKụăHIU,ăCHăVITăTT
TăVITăTT
NIăDUNG
BS
Bt đng sn
DAT
Din tích đt
HCM
H Chí Minh
HM
Mô hình Hedonic
KC
Khong cách t BS đn Ch Bn Thành
LG
Chiu ngang mt đng, hm phía trc BS
Biu đ 4.β.1h Biu đ mô t bin KC 48
Biu đ 4.β.β Biu đ ma trn h s tng quan gia các bin 49
Biu đ 4.γ.3 Biu đ mô t bin LnNha 52
Biu đ 4.4.1 Biu đ kim đnh phân phi chun ca phn d 54
Biu đ 4.4.4 Biu đ kim đnh liên h tuyn tính 55
Biu đ 4.4.5 Biu đ kim đnh phng sai thay đi 56 1
CHNGă1:ăGIIăTHIUăTNGăQUANăVăăTĨI
1. 1 LỦădoăchnăđătƠi
Th trng bt đng sn (BS) là mt trong nhng th trng quan trng ca nn
kinh t vì liên quan trc tip ti mt lng tài sn rt ln v quy mô, tính cht cng
nh giá tr nhiu mt trong nn kinh t quc dân. Th trng BS có quan h trc
tip vi các th trng khác nh th trng tài chính tín dng, th trng xây dng,
th trng vt liu xây dng, th trng lao đng và các th trng khác. Theo phân
tích ca các chuyên gia kinh t, các nc phát trin nu đu t vào lnh vc BS
tng lên mt đô la M thì s có kh nng thúc đy các ngành có liên quan phát trin
t 1,5 đn 2 đô la M. Vì vy, phát trin và điu hành tt th trng BS s có tác
dng thúc đy tng trng kinh t thông qua to lp các công trình, nhà xng, vt
kin trúc, đ t đó to nên chuyn dch đáng k và quan trng v c cu trong các
ngành, các vùng lưnh th và trên phm vi c nc.
Th trng nhà là b phn quan trng nht ca th trng BS. Nhng cn st
nhà đt hu ht đu bt đu t st nhà và lan ta sang các th trng BS khác.
i vi nhiu h gia đình, nhà không ch là ni sinh sng đn thun mà còn là
mt đi din quan trng trong danh mc đu t tài sn. các nc có nn công
(ii) phân tích các nhân t nh hng đn giá nhà trên đa bàn qun 11, TP. H
Chí Minh; (iii) c lng giá đi vi các BS c th trên đa bàn qun 11, TP.
H Chí Minh.
1. 3 Cơuăhiănghiênăcu
Vi mc tiêu nghiên cu ca đ tài, tác gi cn tr li các câu hi sau: (i) Giá
nhà trên đa bàn qun 11, TP. H Chí Minh chu nh hng bi các nhân t
nào; (ii) Trong các nhân t nh hng đn giá nhà trên đa bàn qun 11, TP.
H Chí Minh thì nhân t nào có tính cht quyt đnh.
1. 4 Phmăviănghiênăcu
Bài nghiên cu thu thp d liu theo phng pháp thun tin bng cách điu tra
kho sát các BS trên các tuyn đng thuc đa bàn qun 11, TP. H Chí Minh có
giao dch mua bán thành công trong khong thi gian t tháng 11/β014 đn ht
3
tháng 01/2015 bng hình thc phng vn trc tip ch s hu BS thông qua bng
kho sát giá BS (Ph lc 1).
1. 5 Phngăphápănghiênăcu
gii quyt các vn đ nghiên cu đt ra phù hp vi mc tiêu nghiên cu, tác gi
đư s dng các phng pháp sau:
Phng pháp điu tra kho sát đc s dng khi tin hành điu tra kho sát các
nhân t nh hng đn giá BS có giao dch mua bán thành công trên đa bàn qun
11, TP. H Chí Minh thông qua Bng kho sát giá BS (Ph lc 1).
Phng pháp phân tích, tng hp đc s dng đ phân tích, tng hp các lỦ thuyt
và các nghiên cu thc nghim đ tìm hiu và phân tích các nhân t tác đng đn
giá nhà trên đa bàn qun 11, TP. H Chí Minh.
Phng pháp thng kê, mô t đc s dng đ thng kê, mô t các d liu thu thp
đc t vic điu tra kho sát thc t 147 quan sát có giao dch mua bán thành công
trên đa bàn qun 11, TP. H Chí Minh thành bng d liu th cp.
Phng pháp nghiên cu đnh lng đc s dng thông qua vic ng dng mô
hình hi quy Hedonic đ xác đnh các nhân t có nh hng đn giá BS, tác gi đư
H thng pháp lut ca các nc trên th gii đu đng nht ch xem BS gm
đt đai và nhng tài sn gn lin vi đt đai, không tách ri vi đt đai, đc xác
đnh bi v trí đa lỦ ca đt (iu 86 Lut Dân s Nht Bn; iu 517, iu 518
Lut Dân s Cng hòa Pháp; iu 94, iu 96 Lut Dân s Cng hòa Liên Bang
c; iu 1γ9 Lut Dân s Cng hòa Liên Bang Nga). Tuy nhiên, nc Cng hòa
Liên Bang Nga quy đnh c th BS là mnh đt, không phi đt đai nói chung.
Vic quy đnh c th nh nc Cng Hòa Liên Bang Nga là hp lỦ bi đt đai nói
chung là mt b phn ca lưnh th, không th đc xem là đi tng ca giao dch
dân s. Bên cnh đó, h thng pháp lut ca mi nc cng có nhng quy đnh
riêng th hin tiêu chí phân loi, to ra khu vc giáp ranh gia hai khái nim bt
đng sn và đng sn.
Mc dù các nc đu đng nht ch xem BS gm đt đai và nhng tài sn gn
lin vi đt đai nhng mi nc li có quan đim khác nhau v nhng tài sn gn
lin vi đt đai đc coi là BS. Theo iu 5β0 Lut Dân s Pháp quy đnh mùa
màng cha gt, trái cây cha bt khi cây là BS, nu đư đc bt khi cây đc
coi là đng sn. Quy đnh này cng đc quy đnh B Lut Dân s Bc K và Sài
Gòn c; Lut Dân s Nht Bn. Trong khi đó, theo iu 100 Lut Dân s Thái Lan
quy đnh BS là đt đai và nhng vt gn lin vi đt đai, bao gm c nhng quyn
6
gn lin vi vic s hu đt đai, còn Lut Dân s c li quy đnh BS bao gm
đt đai và các tài sn gn lin vi đt.
Vit Nam, theo iu 174 B Lut Dân s nm β005 ca Nc Cng hòa Xư
hi Ch ngha Vit Nam quy đnh BS là các tài sn bao gm đt đai; nhà,
công trình xây dng gn lin vi đt đai, k c tài sn gn lin vi nhà, công
trình xây dng đó; các tài sn khác gn lin vi đt đai; các tài sn khác do
pháp lut quy đnh.
Theo tiêu chun thm đnh giá quc t, BS là đt đai và nhng công trình do
con ngi to nên gn lin vi đt. ó là nhng vt hu hình cùng vi nhng
tài sn nm trên, phía trên hay di mt đt.
đ , ngh dng, kinh doanh, sn xut tng làm cho tài nguyên đt tr nên khan
him hn.
(iii) Tính bn vng theo thi gian – BS là tài sn đc s dng lâu dài, riêng đt
đai thì bn vng theo thi gian và không thay đi trng thái vt cht. Cht lng
ca đt ph thuc vào s khai thác và s dng ca con ngi. Công trình gn lin
vi đt thì thi hn s dng tùy thuc vào vt liu, kin trúc và đa cht ca nó. ây
cng là lỦ do trong các quy đnh v nghip v k toán không đc tính khu hao
cho đt, ch tính khu hao đi vi phn công trình gn lin vi đt và thi gian khu
hao (tui th) ph thuc vào loi công trình.
Mi BS đu có tui th vt lỦ và tui th kinh t. Tui th kinh t chm dt vi
điu kin th trng trong trng thái hot đng bình thng mà chi phí s dng BS
li ngang bng vi li ích thu đc. Tui th vt lỦ dài hn tui th kinh t khá
nhiu vì nó chm dt khi kt cu chu lc ch yu ca kin trúc và công trình xây
dng b lưo hóa và h hng, không th tip tc an toàn cho vic s dng. Trong
trng hp này, đ kéo dài tui th vt lỦ và có th cha đc nhiu ln tui th
kinh t ca BS nu xét thy tin hành ci to, nâng cp BS thu đc li ích ln
hn là phá đi và xây dng mi. Thc t đư chng minh tui th kinh t ca BS có
liên quan đn tính cht s dng ca BS đó, c th nh tui th kinh t ca nhà ,
khách sn, nhà hát là trên 40 nm; tui th kinh t ca nhà xng công nghip, nhà
ph thông là trên 45 nm.
8
(iv) Tính đa chc nng s dng – BS là tài sn có nhiu chc nng s dng, v
mt lỦ thuyt tài nguyên đt là yu t đu vào ca tt c các hot đng ca con
ngi, ví d nh s dng đt xây dng nhà , làm nhà xng đ sn xut, trng trt
canh tác nông nghip, làm ni đ ngh dng; còn nhiu công trình, tài sn gn lin
vi đt, con ngi có th xây dng phc v cho nhiu mc đích khác nhau.
(v) Tính không đng nht – Mi BS là mt tài sn riêng bit không đng nht vi
các tài sn khác, điu này th hin ch đt đai đu có ta đ v trí khác bit; cht
lng đt khác nhau; đa hình ni cao, ni thp; cnh quan, môi trng không đng
2.2.1 KháiănimăthătrngăBS
Hin nay, có rt nhiu đnh ngha khác nhau v th trng. Hiu theo ngha đen thì
th trng là ni mua bán hàng hóa. Theo quan đim t thi c đi đn cách đây gn
mt th k, ngi ta hiu th trng là ni đ thc hin hành vi mua bán. Và theo
quan đim hin nay thì đnh ngha v th trng tr nên đa dng hn.
Theo Paul A. Samuelson (1989), th trng là mt quá trình trong đó ngi mua và
ngi bán mt th hàng hóa tác đng qua li nhau đ xác đnh giá c và s lng
hàng hóa.
Theo Rober S. Pindyek và Daniel L. Rubinfeld (1994), mt th trng là mt tp
hp nhng ngi mua và ngi bán tác đng qua li ln nhau, dn đn kh nng
trao đi.
Theo tiêu chun thm đnh giá quc t β005, th trng là mt môi trng trong đó
s trao đi hàng hóa hay dch v gia ngi mua và ngi bán đc thc hin
thông qua c ch giá c.
Tng t nh khái nim v th trng nói chung, có nhiu cách hiu khác nhau v
th trng BS nhng có cùng mt đim chung v th trng BS đó là tng các
quan h giao dch BS hàng hóa gia các ch th ca nn kinh t thông qua mt c
ch giá, ti mt thi đim xác đnh.
Theo Vin Thm đnh giá Hoa K thì th trng là tp hp các tha thun trong đó
nhng ngi bán và nhng ngi mua gp g nhau thông qua c ch giá c. Th
trng BS là ni tng tác gia các cá nhân chuyn đi quyn s hu tài sn đ
nhn tài sn khác là tin.
10
Theo Nguyn Ngc Vinh và Nguyn Qunh Hoa (2012), th trng BS là tng
hòa các quan h gia cung và cu v các quyn ca bt đng sn theo quy lut th
trng và theo quy đnh ca lut pháp.
Do có nhiu quan nim khác nhau v th trng BS, theo cách hiu khi làm đ tài,
tác gi thng nht áp dng khái nim theo Nguyn Ngc Vinh và Nguyn Qunh
Hoa (2012).
(giao đt, cho thuê đt); th trng lp d án và xây dng các công trình (th trng
s cp); th trng mua bán, cho thuê hoc các giao dch khác (th trng th cp).
2.2.3 NhngăđcăđimăcaăthătrngăBS
Hàng hóa BS là loi hàng hóa đc bit so vi các loi hàng hóa khác, do đó th
trng BS có nhiu đc đim riêng mà chúng ta có th nhn dng nh sau:
(i) Bn cht ca giao dch BS là giao dch các quyn, li ích ca BS đó, không
trao đi bng hin vt nh nhiu tài sn khác.
(ii) Th trng BS là th trng cnh tranh không hoàn ho, điu này th hin qua
các đc đim nh không có th trng trung tâm; tham gia và rút khi th trng
chm; thông tin bt cân xng gia các bên giao dch; hàng hóa BS không đng
nht và chu s qun lỦ cht ch ca h thng pháp lut.
(iii) Th trng bt đng sn có mi tng quan cht ch vi th trng vn, th
trng tài chính.
(iv) Th trng BS mang đm tính khu vc, vì đt đai là yu t không th tách ri
ca mi BS, do đó BS có thuc tính không di di đc, vì vy mà cung – cu
BS mang tính đa phng v phong cách, kiu mu, yu t tâm lỦ, phong thy,
chính sách, cng nh phong tc, tp quán và th hiu ni BS đó ta lc.
(v) nc ta, giao dch ngm chim t trng cao trong h thng th trng BS.
2.2.4 VaiătròăcaăthătrngăBS
Th trng BS có vai trò rt ln trong nn kinh t quc dân tác đng trc tip lên
tc đ tng trng kinh t tùy thuc vào tng thi k phát trin, do đó nhn thc
đy đ v vai trò ca th trng BS s có Ủ ngha rt ln trong vic xây dng
chin lc phát trin trong tng lai. Vai trò ca th trng BS th hin qua các
đim sau:
12
(i) Phát trin th trng BS góp phn phát trin th trng vn.
Khi ch tài sn có nhu cu vay vn cho hot đng sn xut kinh doanh có th s
dng BS đ làm tài sn th chp đm bo cho khon vay, khi đc đnh ch tài
chính chp thun cho vay thì BS vn đc ch s hu hoc ngi đc quyn s
(vi) S dng hp lỦ, hiu qu tài nguyên đt.
Vai trò khác ca th trng BS là khi th trng phát trin xu hng giá ca tài
nguyên đt thông thng s tng lên theo thi gian, trong dài hn điu này s tác
đng đn hành vi ca ngi qun lỦ, khai thác, s dng BS là hng ti s dng
hp lỦ và hiu qu hn tài nguyên đt.
2.2.5 CungăcuăthătrngăBS
(i) Cung th trng BS
Cung th trng BS là toàn b lng hàng hóa BS sn sàng đa ra th trng đ
giao dch ti mt thi đim vi mt mc giá nht đnh. V lỦ thuyt cung th trng
BS chu tác đng bi các nhiu yu t và đc phân loi thành hai nhóm sau:
Th nht, nhóm yu t giá bao gm giá BS hàng hóa, giá BS thay th, giá các
yu t đu vào (nguyên vt liu, vt t, lao đng).
i vi hàng hóa thông thng, cung hàng hóa co giưn t l thun vi giá ca nó
hay nói cách khác khi giá ca mt loi hàng hóa tng thì cung th trng ca hàng
hóa đó tng và ngc li, nhng đi vi BS hàng hóa trong ngn hn quy lut
cung có th không đúng, vì trong ngn hn khi giá ca BS hàng hóa tng thì lng
cung BS hàng hóa đó hu nh không thay đi, vì lng cung đt đai là yu t
không th thiu ca BS, BS là tài nguyên khan him, chu s qun lỦ cht ch
ca pháp lut, d án BS không th cung ng ngay sn phm vì th tc hành chính
rm rà, vn ln, thi gian xây dng dài.
V lỦ thuyt cung th trng BS chu tác đng ca giá các yu t đu vào hay nói
cách khác nu giá nguyên vt liu, vt t trong ngành xây dng thp thì cung th
trng hàng hóa BS s tng lên và khi giá các yu t đu đó có xu hng tng lên
thì cung th trng BS hàng hóa s có xu hng gim.
14
Th hai, nhóm yu t ngoi tác bao gm chính sách quy hoch, chính sách thu,
chính sách lưi sut, tín dng, chính sách đu t, th tc hành chính, công ngh xây
dng, yu t tâm lỦ ngi cung ng, s lng doanh nghip tham gia th trng.
Chính sách thu, lưi sut, tín dng tác đng mnh m đn cung th trng BS bi
toán thì lng nhu cu này không tr thành cu trên th trng, có nhng cá nhân
không có nhu cu s dng nhng có lng tin nhàn ri sn sàng mua BS đu c
kim li tr thành lc lng cu xut hin trên th trng. Chính s khác bit nêu
trên, cu th trng là phm trù có quan h cht ch vi nhu cu, kh nng thanh
toán và điu kin hot đng ca th trng.
Cu th trng BS hình thành trên nhng điu kin bao gm nh sau: s xut hin
ca nhu cu tiêu dùng v mt dng BS nào đó mà nhu cu đó không th t tha
mưn bng các qu BS sn có chính cho bn thân h; đm bo kh nng thanh
toán cho các nhu cu này phi có ngun lc lng tài chính, ch khi có các ngun
lc tài chính cho thanh toán các nhu cu mi đc chuyn thành cu trên th
trng;Tính cht và điu kin ca th trng to nên c hi cho nhng ngi đu c
ch BS tng giá đ kim li; Phi có th trng là môi trng đ nhu cu có kh
nng thanh toán tr thành cu thc.
Cu th trng BS có nhiu loi khác nhau, song lng cu v đt đai và nhà
chim t trng ln nht. Cu th trng đt đai bao gm đt đai cho sn xut, đt
công nghip, giao thông, các công trình cng đng, dch v, du lch, cu v đt xây
dng các loi nhà và các công trình xây dng khác. Cu th trng v nhà đt xut
hin rng rưi và sôi đng nht trên th trng BS. Trên th trng nhà đt ngoài
cu th trng nhà đt thông thng còn xut hin cu gi to ca nhà kinh doanh
BS, điu này làm tng gi to nhu cu v nhà làm cng thng trong quan h
cung cu và h ly là giá BS tng, gim đt bin ti nhng thi đim nht đnh.
Nhng yu t tác đng đn cu th trng BS bao gm nh: giá ca BS hàng
hóa, quy mô dân s, thu nhp ca dân c; chính sách quy hoch, đô th hóa; chính
sách tín dng và chính sách chính sách thu; yu t tâm lỦ ngi tiêu dùng; s
lng nhà đu c, đu t, ngi mua; th hiu ngi tiêu dùng và các yu t khác.
16
S gia tng v dân s là áp lc ln làm gia tng v nhu cu nhà và đt , khi dân
s tng thêm nhu cu v sn xut, thng mi, dch v và nhu cu khác tng áp lc
nhu cu v BS. Thu nhp tng là điu kin c bn đ nâng cao cht lng cuc