Đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh
viên tốt nghiệp khoa Kỹ thuật biển đối với yêu
cầu của thị trường lao động Hà Nội
Trần Thị Minh Hiếu
Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ. Đo lường và đánh giá trong giáo dục
Nghd: TS. Tô Thị Thu Hương
Năm bảo vệ: 2013
Abstract: Trình bày cơ sở lý luận về mức độ đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp
khoa kỹ thuật biển đối với yêu cầu của thị trường lao động. Tiến hành thực hiện nghiên
cứu và kế hoạch đánh giá nghiên cứu. Đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh viên
tốt nghiệp khoa Kỹ thuật biển trên các mặt: kiến thức, kỹ năng chuyên môn và thái độ
nghề nghiệp. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả năng đáp ứng công việc của sinh
viên tốt nghiệp đối với yêu cầu của thị trường lao động Hà Nội.
Keywords: Đánh giá giáo dục; Khả năng đáp ứng; Thị trường lao động; Công việc
Contents:
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra rất mạnh mẽ ở trên thế
giới. Việt Nam là đất nước đang trên đà phát triển và hội nhập. Vấn đề giáo dục là một trong
những nhân tố quyết định hàng đầu cho sự phát triển đó. Vì vậy nâng cao chất lượng giáo dục là
nhiệm vụ cấp thiết.
Giáo dục là một dịch vụ hàng hóa và chất lượng đào tạo của một cơ sở giáo dục sẽ thể
hiện năng lực và uy tín của cơ sở giáo dục đó khi cung cấp “sản phẩm ” của mình ra thị trường
lao động. Một sản phẩm đào tạo có chất lượng tốt sẽ được thị trường đón nhận và ngược lại. Vì
vậy có thể nói chất lượng đào tạo là sự sống còn của nhà trường.
Quá trình hội nhập kinh tế đưa lại cho nền giáo dục cách nhìn nhận mới về chương trình
lực đào tạo ngành Kỹ thuật bờ biển tại trường Đại học Thủy lợi” để đào tạo ra nguồn nhân lực
cung cấp cho xã hội nhằm khai thác và phát triển bền vững khu vực ven biển và hải đảo. Khoa áp
dụng chương trình đào tạo của Hà Lan tuy nhiên tính phù hợp của chương trình cần phải xem
xét. Do đó đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh viên khoa Kỹ thuật biển có ý nghĩa vô
cùng quan trọng trong việc cải tiến chương trình đào tạo để phù hợp với yêu cầu của các nhà
tuyển dụng lao động nói riêng và nhu cầu thực tế của thị trường lao động hiện nay.
Vì vậy, tác giả chọn đề tài “ Đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp
khoa Kỹ thuật biển đối với yêu cầu của thị trường lao động Hà Nội ” làm đề tài luận văn thạc sỹ
cho chuyên ngành Đo lường và đánh giá trong giáo dục.
- Những mong đợi từ kết quả nghiên cứu của đề tài
+ Kết quả nghiên cứu của đề tài nhằm xem xét, đánh giá được mức độ đáp ứng của sinh
viên đối với công việc thực tế mà họ đang đảm nhận trên địa bàn Hà Nội. Đó chính là mong
muốn của khoa Kỹ thuật biển khi cung cấp sản phẩm đào tạo ra thị trường đạt được chất lượng
kỳ vọng.
+ Từ kết quả nghiên cứu đó cung cấp thông tin cho khoa để khoa Kỹ thuật biển có thể có
những điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp nhằm tăng cường khả năng đáp ứng của sinh
viên tốt nghiệp đối với yêu cầu của thị trường lao động nói chung, thị trường lao động Hà Nội
nói riêng.
2. Mục đích nghiên cứu
- Đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp khoa Kỹ thuật biển trên
các mặt: kiến thức, kỹ năng chuyên môn và thái độ nghề nghiệp.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao khả năng đáp ứng công việc của sinh viên tốt
nghiệp đối với yêu cầu của thị trường lao động Hà Nội.
3. Giới hạn nghiên cứu
Đánh giá một sản phẩm của quá trình đào tạo là vấn đề mà nhà trường và xã hội rất quan
tâm. Đánh giá sản phẩm đào tạo gồm rất nhiều mặt song trong khuôn khổ hạn hẹp của một luận
văn nên chỉ đánh giá mức độ đáp ứng công việc của sinh viên khoa Kỹ thuật biển thông qua các
mặt: sự phù hợp của kiến thức, kỹ năng chuyên môn và thái độ nghề nghiệp mà sinh viên đã thu
nhận được từ chương trình đào tạo Khoa Kỹ thuật biển trường Đại học Thủy lợi đối với yêu cầu
của thị trường lao động trên địa bàn Hà Nội.
4.3.1. Phương pháp thu thập thông tin
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: được dùng để thu thập, phân tích các tài liệu liên quan
như Khung chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra của khoa Kỹ thuật biển, đề cương các môn học
trong chương trình do Khoa Kỹ thuật biển cung cấp, các tài liệu về yêu cầu công việc tại nơi các
sinh viên đã tốt nghiệp hiện đang công tác, các tài liệu về cơ sở lao động sinh viên đang công tác,
tìm hiểu các khóa đào tạo ngắn hạn và dài hạn tại đơn vị lao động với trọng tâm là những yêu
cầu về kiến thức, kỹ năng chuyên môn, thái độ nghề nghiệp đối với công việc nhằm đánh giá
mức độ đáp ứng yêu cầu công việc của sinh viên sau khi tốt nghiệp
+ Phương pháp điều tra : Dùng bảng hỏi để khảo sát, thu thập thông tin của cán bộ quản lý
và sinh viên tốt nghiệp về mức độ đáp ứng cũng như các ý kiến đóng góp về chương trình đào
tạo để nâng cao khả năng đáp ứng công việc của sinh viên.
+ Phương pháp phỏng vấn sâu: Tiến hành phỏng vấn sinh viên tốt nghiệp khoa Kỹ thuật
biển trường Đại học thủy lợi các khóa K45, K46, K47 và nhà tuyển dụng, người sử dụng lao
động để làm rõ hơn kết quả thu được từ xử lý số liệu bảng hỏi nhằm đánh giá sâu hơn mức độ
đáp ứng công việc của sinh viên tốt nghiệp đối với yêu cầu của thị trường lao động tại các cơ sở
lao động trên địa bàn Hà Nội.
4.3.2. Phương pháp phân tích số liệu
+ Phân tích số liệu thu thập được bằng các phép tính thống kê mô tả và suy diễn như tính tỷ
lệ phần trăm, tần số xuất hiện, giá trị trung bình
+ Phân tích số liệu bằng phần mềm SPSS: Đánh giá độ tin cậy và độ hiệu lực của công cụ
đo lường, kiểm định trung bình giữa hai mẫu độc lập ( T- Test ), phân tích phương sai một yếu tố
( One - Way ANOVA ). Trong trường hợp không đảm bảo về cân bằng phương sai giữa các mẫu
độc lập sẽ chuyển sang kiểm định phi tham số
4.3.3. Phương pháp chọn mẫu
Hiện nay có rất nhiều cách chọn mẫu khác nhau như chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản lặp và
không lặp, mẫu ngẫu nhiên hệ thống, phân tầng, mẫu theo cụm. Trong luận văn này đối với mẫu
sinh viên tốt nghiệp tác giả tiến hành chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng và theo cụm, đối với mẫu
cán bộ quản lý chọn mẫu theo cụm.
Khoa Kỹ thuật biển được thành lập trên cơ sở liên kết với Hà Lan nên chương trình học được
áp dụng nhiều từ chương trình đào tạo của Hà Lan. Vì vậy sự phù hợp kiến thức, kỹ năng trong
Đánh giá khả năng thích ứng với công việc của sinh viên tốt nghiệp ngành du lịch ở đồng bằng
Sông Cửu Long, Tạp chí khoa học trường Đại học Cần Thơ, (số 20b), tr. 217 -224
8. Quan Minh Nhựt, Trần Thị Bạch Yến và Phạm Lê Đông Hậu (2012), Đánh giá mức độ đáp
ứng chất lượng nguồn nhân lực theo yêu cầu doanh nghiệp đồng bằng sông Cửu Long được đào
tạo bậc đại học trở lên, Tạp chí khoa học giáo dục, (số22b), tr.273-282
9. Phạm Phụ (2005), “ Về khuôn mặt mới của giáo dục đại học Việt Nam ”. Nhà xuất bản trẻ Hà
Nội, Hà Nội.
10. Trần Anh Tài (2009), Gắn đào tạo với sử dụng, nhà trường với doanh nghiệp, Tạp chí khoa
học Đại học Quốc gia Hà Nội, Kinh tế và Kinh doanh, (số 25), tr.77 -81
11. Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2005), “ Phân tích dữ liệu nghiên cứu với SPSS ”,
Nhà xuất bản thống kê Hà Nội, Hà Nội.
12. Nguyễn Công Khanh (2004) , Đánh giá và đo lường trong KHXH , Nhà xuất bản chính trị
quốc gia, Hà Nội
Tài liệu nước ngoài:
1 Ana Azevedo and “ et al” ( 2012), Satisfaction with Knowledge and Competencies: A Multi-
Country Study of Employers and Business Graduates, American Journal of Economics and
Business Administration, 4 (1), pg23-39.
2. Margien Bootsma and Walter Vermeulen (2011), Experiences of environmental professionals
in practice, International Journal of Sustainability in Higher Education, 12 (2), pg 163 – 176.
3. Stefan Hennemann and Ingo Liefner (2010), “Employability of German Geography
Graduates: The Mismatch between Knowledge Acquired and Competences Required”, Journal
of Geography in Higher Education, 34(2), pg 215–230.
4. Julio Hernández-March, Mónica Martín del Peso and Santiago Leguey(2009), Graduates: