Hoạt động trợ giúp xã hội thường xuyên ở Việt
Nam

Nguyễn Bích Ngọc

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Kinh tế chính trị; Mã số 60 31 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Mai Thị Thanh Xuân
Năm bảo vệ: 2010 Abstract. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và giới thiệu kinh nghiệm quốc tế về trợ giúp xã
hội thường xuyên. Làm rõ hơn sự cần thiết của hoạt động trợ giúp xã hội thường
xuyên đối với các đối tượng yếu thế trong xã hội. Phân tích và đánh giá thực trạng
hoạt động trợ giúp xã hội thường xuyên ở Việt Nam và chỉ rõ các vấn đề đặt ra cần
được giải quyết. Đưa ra một số định hướng và kiến nghị những giải pháp cơ bản nhằm
đẩy mạnh hoạt động trợ giúp thường xuyên ở Việt Nam. Keywords. Kinh tế chính trị; Trợ giúp xã hội; Việt Nam

Content
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sau hơn hai mươi năm thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, sự phát triển kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đem lại cho đất nước nhiều biến đổi sâu sắc: kinh tế
tăng trưởng nhanh, thu nhập và đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện rõ rệt. Tuy
nhiên, kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế cũng đem đến nhiều vấn đề xã hội mới
nảy sinh và ngày càng phức tạp nhất là sự phân hóa giàu nghèo và bất bình đẳng xã hội ngày
càng tăng. Một bộ phận dân cư rơi vào các hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, mà nếu không được
sự trợ giúp của xã hội thì sẽ không có khả năng ổn định cuộc sống và hoà nhập cộng đồng.

- “Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách an sinh xã hội ở Việt Nam”, của Mai
Ngọc Cường, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009. Cuốn sách đã cung cấp cái nhìn
tổng quan về thực trạng hệ thống an sinh xã hội Việt Nam hiện nay trên khía cạnh các chính
sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, ưu đãi xã hội, trợ giúp xã hội. Tác giả đã đánh giá
chính sách trợ giúp xã hội thường xuyên hiện hành và đưa ra một số phương hướng giải pháp
thực hiện chính sách trong tổng thể hệ thống an sinh xã hội trong thời gian tới.
- “Thiết kế và triển khai các mạng lưới an sinh hiệu quả về bảo trợ xã hội và thúc đẩy
xã hội”, của Ngân hàng thế giới, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, 2008. Cuốn sách bao gồm
nhiều bài nghiên cứu về kinh nghiệm của các nước trong việc xây dựng chính sách an sinh xã
hội. Các tác giả đã cung cấp những cơ sở lý luận và nhiều bài học kinh nghiệm của các nước
trong việc xây dựng chính sách an sinh xã hội. Tuy nhiên, chưa có khuyến nghị trực tiếp cho
Việt Nam trong hoạt động trợ giúp xã hội.
- “Bảo đảm xã hội trong nền kinh tế thị trường Nhật Bản hiện nay”, của Trần Thị
Nhung, Nhà xuất bản Từ điển bách khoa, Hà Nội, 2008. Công trình đã đề cập tới vấn đề trợ
giúp xã hội của Nhật Bản cho bà mẹ, trẻ em, người già. Mặc dù, tác giả chưa đề cập đến bài
học kinh nghiệm của Nhật Bản nhưng những phân tích của tác giả là cơ sở để chúng tôi rút ra
những bài học kinh nghiệm áp dụng cho Việt Nam.
-“Hệ thống an sinh xã hội của liên minh Châu Âu và bài học kinh nghiệm cho Việt
Nam”, của Viện khoa học xã hội Việt Nam, Viện nghiên cứu châu Âu, Nhà xuất bản khoa học
xã hội, Hà Nội, 2008. Nội dung chính của cuốn sách là trình bày 3 mô hình an sinh xã hội của
châu Âu, từ đó đã rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong việc xây dựng mô
hình an sinh xã hội, trong đó trợ giúp xã hội là một trụ cột chính.
- “Bảo trợ xã hội cho những nhóm thiệt thòi ở Việt Nam”, Nhà xuất bản thế giới, Hà
Nội, 2005. Trong cuốn sách này, các tác giả nêu rõ nhu cầu bảo trợ xã hội của nhóm thiệt
thòi: nông dân nghèo, người khuyết tật kể cả người nhiễm HIV/AIDS.
- “Đổi mới chính sách và hoàn thiện cơ chế trợ giúp xã hội trong bối cảnh hiện đại
hóa, công nghiệp hóa và hội nhập quốc tế”, của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, 2008.
Trên cở sở đánh giá hiện trạng về chính sách và cơ chế trợ giúp xã hội, đề tài đã đưa ra những
định hướng đổi mới về chính sách trợ giúp xã hội trong những năm tới.
-“Căn cứ thực tiễn và giải pháp để điều chỉnh mức trợ cấp đối với các đối tượng

5. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp cơ bản mà luận văn sử dụng là phương pháp của chủ nghĩa duy vật biện
chứng và duy vật lịch sử; phương pháp của Kinh tế chính trị Mác-Lênin. Ngoài ra, luận văn cũng sử
dụng các phương pháp khác như: thống kê - so sánh, phân tích - tổng hợp và lôgic - lịch sử.
6. Đóng góp của luận văn
- Làm rõ hơn sự cần thiết của hoạt động trợ giúp xã hội thường xuyên đối với các đối
tượng yếu thế trong xã hội.
- Đánh giá thực trạng hoạt động trợ giúp xã hội thường xuyên ở Việt Nam và chỉ rõ các
vấn đề đặt ra cần giải quyết.
- Đề xuất một số giải pháp để hoạt động trợ giúp xã hội thường xuyên có ý nghĩa thiết thực
hơn.
7. Bố cục của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm
3 chương, 9 tiết:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận và kinh nghiệm quốc tế về trợ giúp xã hội thường
xuyên.
Chương 2: Thực trạng hoạt động trợ giúp thường xuyên ở Việt Nam
Chương 3: Định hướng và giải pháp đẩy mạnh hoạt động trợ giúp thường xuyên ở
Việt Nam

Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Mai Ngọc Anh (2006), “Nghiên cứu hệ thống chính sách xã hội nông thôn Cộng hòa Liên
bang Đức và kiến nghị đối với việc xây dựng hệ thống An sinh xã hội cho nông
dân Việt Nam”, tạp chí Kinh tế và phát triển (số tháng 10 năm 2006).
2. Mai Ngọc Anh(2010), An sinh xã hội đối với nông dân trong nền kinh tế thị trường ở Việt
Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
3. Nguyễn Kim Bảo(2004), Điều chỉnh một số chính sách kinh tế ở Trung Quốc, Nxb khoa
học xã hội, Hà Nội.

nông thôn: Kinh nghiệm Cộng hoà Liên bang Đức và vận dụng cho Việt Nam, đề
tài độc lập cấp Nhà nước, Hà Nội.
18. Mai Ngọc Cường(2005), Yếu tố xã hội trong nền kinh tế thị trường xã hội, Nxb Lý
luận chính trị, Hà Nôi.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (1999), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII,
Nxb Sự thật, Hà nội.
20. Đảng Cộng sản Việt Nam(2006), Báo cáo chính trị Đại hội X, Hà Nội.
21. Nguyễn Văn Định (2002), “Vấn đề ASXH trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam”,
Tạp chí kinh tế và phát triển 2002.
22. Lê Bạch Dương, Nguyên Anh, Khuất Thu Hồng, Lê Hoài Trung, Robert Leroy
Bach(2005), Bảo trợ xã hội cho những nhóm thiệt thòi ở Việt Nam. Nxb thế giới, Hà
Nội.
23. Đặng Cảnh Khanh (1994), Vấn đề cứu trợ xã hội trong chính sách bảo đảm xã hội ở Việt
Nam, Chuyên đề của Đề tài KX.04.05, Hà Nội.
24. Liên hiệp Quốc (1948), Tuyên ngôn nhân quyền năm 1948.
25. Phạm Xuân Nam(2001), Quản lý sự phát triển xã hội theo nguyên tắc tiến bộ và công
bằng, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
26. Ngân hàng thế giới(2008), Thiết kế và triển khai các mạng lưới an sinh xã hội hiệu quả về
bảo trợ xã hội và thúc đẩy xã hội, Nxb văn hóa thông tin, Hà Nội.
27. Trần Thị Nhung, (2008), Bảo đảm xã hội trong nền kinh tế thị trường Nhật Bản hiện nay,
Nxb từ điển bách khoa, Hà Nội.
28. Tống Hiểu Ngô, Cải cách bảo hiểm ở Trung Quốc, Nxb Đại học Mai Hoa, bản dịch
29. Quốc hội(2009), Luật người cao tuổi, Hà Nội.
30. Bùi Ngọc Thanh, Nguyễn Hữu Dũng, Phạm Đỗ Nhật Tân(1996), Nghiên cứu chính sách
xã hội nông thôn Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
31. Tổng cục thống kê (2000), Dự báo dân số Việt Nam đến 2024, Hà Nội.
32. Từ điển bách khoa Việt nam, tập 1, Hà Nội.
33. Viện Lão khoa (2001), Kết quả điều tra về sức khỏe người cao tuổi, Hà Nội.
34. webside: ;
35. webside: ,