Xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện
Quốc Oai, thành phố Hà Nội

Phùng Huy Diễn

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34 01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Phạm Văn Dũng
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Quản lý kinh tế; Xây dựng nông thôn mới; Quản lý nhà nước. Content
MỞ ĐẦU

1. Sự cần thiết của đề tài
Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lược, quan trọng trong nền kinh tế, là cơ
sở và lực lượng để phát triển kinh tế – xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm an
ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái của đất
nước… Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là một nhiệm vụ quan trọng
hàng đầu trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Để phát triển khu vực nông thôn tại Hội nghị lần thứ 7, Ban chấp hành TW Đảng
cộng sản Việt Nam khoá X đã ban hành Nghị quyết về nông nghiệp, nông thôn và nông dân
với mục tiêu xây dựng nông thôn mới có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu
kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công
nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch, xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hoá dân
tộc, dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôn
được tăng cường.
Qua 2 năm thực hiện chương trình xây dựng Nông thôn mới đã có những kết quả tích

Có không ít công trình nghiên cứu về vấn đề nông nghiệp, nông thôn như:
- PGS.TS. Trần Thị Minh Châu (chủ biên - 2007): Chính sách nông nghiệp ở
nước ta hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Hệ thống hoá những chính sách trong lĩnh
vực nông nghiệp, phân tích những bất cập của các chính sách…
- TS. Đặng Kim Sơn (2008): Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam hôm
nay và mai sau, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội. Tác giả phân tích thực trạng nông nghiệp
trong 20 năm đổi mới về tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu, tổ chức sản xuất và dịch vụ trong
nông nghiệp; nông dân Việt Nam bàn về việc làm, về quyền sử dụng đất và thị trường đất đai
và tiếp cận nguồn vốn tín dụng; về nông thôn tác giả phân tích kinh tế, xã hội nông thôn, quan
hệ nông thôn với đô thị và công nghiệp… Kinh nghiệm quốc tế về nông nghiệp, nông thôn,
nông dân trong quá trình công nghiệp hoá, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, (2008). Vai trò
phát triển nông nghiệp là tiền đề khởi động công nghiệp hoá, vấn đề tập trung hoá đất đai, vấn
đề lao động và di cư lao động ra đô thị, vai trò của công nghiệp nông thôn và dân cư nông
thôn, công nghiệp hóa chưa thành công ở những nước đang phát triển
- Nhiều tác giả: Nông dân, nông thôn và nông nghiệp - Những vấn đề đang đặt ra,
Nxb Tri Thức, 12-2008. Cuốn sách “Nông Dân Nông Thôn Và Nông Nghiệp - Những Vấn Đề
Đang Đặt Ra” là tập hợp các bài viết trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu về “tam nông” của
Viện Nghiên cứu Phát triển IDS. Mỗi tác giả có một cách nhìn riêng và đi sâu vào các khía
cạnh khác nhau của vấn đề, nhưng đều có điểm chung nhau ở chỗ đánh giá thực trạng, vạch rõ
nguyên nhân cốt lõi và đề xuất hướng đi ra khỏi vướng mắc.
Từ cách tiếp cận Kinh tế học, Giáo sư Đào Thế Tuấn và Tiến sĩ Đặng Kim Sơn đã đề
xuất những giải pháp phát triển Kinh tế nông thông nhằm gắn kết một cách hữu cơ giữa phát
triển công nghiệp và phát triển nông nghiệp, giữa Đô thị và Nông thôn, giữa Bảo hộ sản xuất
nông nghiệp và Hội nhập kinh tế toàn cầu…
- TS. Chử Văn Lâm, Viện Kinh tế Việt Nam, Viện Khoa học xã hội Việt Nam. Tam
nông: Một số vấn đề nổi lên ở Việt Nam hiện nay. Tác giải đã tổng hợp những vấn đề bức súc
từ thực tế tam nông ở Việt Nam và định hướng cách tháo gỡ…
- GS.TS. Tô Duy Hợp, Viện Xã hội học, Viện Khoa học xã hội Việt Nam: Một số vấn
đề xã hội nan giải trong quá trình đổi mới tam nông Việt Nam. Tác giả đi sâu vào những vấn
đề xã hội bức súc trong quá trình đổi mới tam nông; đặc biệt là tích tụ ruộng đất…

Để đạt được mục đích trên, luận văn giải quyết các nhiệm vụ sau:
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về xây dựng nông thôn mới phù hợp với
điều kiện của Việt Nam hiện nay.
- Nghiên cứu về quá trình xây dựng nông thôn mới ở nước ngoài và trong nước nhằm
rút ra một số bài học cho địa bàn nghiên cứu;
- Tìm hiểu, đánh giá thực trạng nông thôn tại huyện Quốc Oai theo các tiêu chí trong Bộ
tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới;
- Đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới trên địa
bàn huyện Quốc Oai.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu vấn đề xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quốc Oai, thành phố
Hà Nội dưới góc độ quản lý kinh tế.
- Phạm vi nghiên cứu: Vấn đề lý luận, thực tiễn có liên quan trực tiếp đến quá trình
xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quốc Oai từ năm 2010 đến năm 2012.
5. Phương pháp nghiên cứu
Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, đề tài sử dụng các
phương pháp nghiên cứu cụ thể là :
- Phương pháp phân tích - tổng hợp được sử dụng để hoàn thiện, làm mới các vấn đề
lý luận cơ bản cũng như kinh nghiệm của một số địa phương trong xây dựng nông thôn mới.
Cặp phương pháp này cũng được sử dụng để phân tích thực trạng ở chương 2 và chương 3.
- Phương pháp logic – lịch sử được sử dụng để xem xét, đánh giá thực trạng và khát
quát những thành công, hạn chế của hoạt động xây dựng nông thôn mới những năm qua; chỉ
ra nguyên nhân của thực trạng đó và đề xuất các giải pháp.
Luận văn dựa trên cơ sở các chủ trương, chính sách và pháp luật của Nhà nước Việt
Nam về xây dựng nông thôn mới. Luận văn còn sử dụng một số phương pháp khác như
phương pháp thống kê, mô tả và so sánh, kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn.
6. Những đóng góp của luận văn
6.1. Kết quả khoa học
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về nông thôn mới và xây dựng nông

nghiệp, Hà Nội.
3. Trần Thị Minh Châu (chủ biên - 2007): Chính sách nông nghiệp ở nước ta hiện nay, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
4. Chính phủ, Quyết định 800/QĐ-TTg ngày 04/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc
phê duyệt Chương trình mục tiêu quôc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-
2020.
5. Chính phủ, Quyết định 419/QĐ-TTg ngày 16/74/2009 của Thủ tướng Chính phủ về
việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới.
6. Đảng Cộng sản Việt Nam: Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy, Ban Chấp hành Trung
ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.
7. Lê Cao Đoàn, (2001). "Triết lý phát triển: Quan hệ công nghiệp - nông nghiệp, thành
thị - nông thôn trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt nam”. NXB
Khoa học xã hội, Hà Nội.
8. Phùng Đức Hiệp, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và
phát triển nông thôn: Quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng nông thôn mới, luận án
tiến sỹ.
9. Tô Duy Hợp, Viện Xã hội học, Viện Khoa học xã hội Việt Nam: Một số vấn đề xã hội
nan giải trong quá trình đổi mới tam nông Việt Nam.
10. Trần Ngọc Ngoan, (2008). “Phát triển nông thôn bền vững: Những vấn đề lý luận và
kinh nghiệm thế giới.” NXb Khoa học xã hội, Hà Nội.
11. Nhiều tác giả (2008): Nông dân, nông thôn và nông nghiệp - Những vấn đề đang đặt
ra, Nxb Tri Thức.
12. Chử Văn Lâm, Viện Kinh tế Việt Nam, Viện Khoa học xã hội Việt Nam. Tam nông:
Một số vấn đề nổi lên ở Việt Nam hiện nay.
13. Tăng Minh Lộc (2010), Sổ tay hướng dẫn xây dựng nông thôn mới ( Cấp xã), Nhà
xuất bản lao động - Quyết định xuất bản của NXBLĐ số 236/QĐCN- LĐ ngày
6/9/2010.
14. Nguyễn Đình Long, Viện Chính sách và Chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn:
Hiện trạng nông thôn và thực hiện Nghị quyết 26 khóa X (Nông nghiệp, Nông thôn,
Nông dân).