Quản lý nhà nướcđối với các
trường đại học ngoài công lập ở Việt Nam

Lương Thị Thu Hường

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS. Quản lý kinh tế ; Mã số: 60 34 01
Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thùy Anh
Năm bảo vệ: 2014

Abstract. + Hệ thống hóa, bổ sung làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về quản lý nhà
nước đối với các trường đại học ngoài công lập.
+ Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường đại học ngoài công
lập, làm rõ những kết quả đã đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước đối với các
trường đại học ngoài công lập.
Keywords. Quản lý kinh tế; Quản lý nhà nước; Trường Đại học ngoài công lập; Giáo dục
Việt Nam; Giáo dục đại học
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Dân tộc Việt Nam có truyền thống văn hóa lâu đời đó là truyền thống hiếu học,
tôn sư trọng đạo. Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, nền giáo dục của dân
tộc chẳng những được coi trọng mà còn có điều kiện để phát triển không ngừng. Chủ tịch
Hồ Chí Minh đã dạy: "Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người ".
Điều đó khẳng định vị trí và vai trò của con người trong sự phát triển kinh tế - xã hội.
Trong các nhân tố tạo nên sự phát triển kinh tế - xã hội, "nhân tố con người" giữ vị trí
trung tâm, quyết định đối với toàn bộ các hệ thống, các nhân tố khác. Con người muốn
phát triển toàn diện phải thông qua giáo dục.
Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 4 (khóa VII) đã coi giáo dục là
kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội (những năm của thập kỷ 80 trở về trước coi giáo dục chỉ
nằm trong phạm vi cách mạng tư tưởng văn hóa). Giáo dục - Đào tạo giữ vị trí trọng yếu

trước nguy cơ tan rã. Trong khi các trường công lập được nhà nước ưu tiên, hỗ trợ kinh
phí đào tạo thì các trường ngoài công lập được xem như “con rơi’’, sự đóng góp của các
trường chưa được ghi nhận đúng đắn, khi các trường rơi vào khó khăn, nhà nước lại có
xu hướng siết chặt hoặc đề xuất giải thể.
Ngày 17/1/2013, Hiệp hội các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập Việt Nam
đã có công văn gửi Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng báo cáo tình hình khẩn cấp
của khối các trường đại học, cao đẳng ngoài công lập. Công văn nêu rõ: Sự góp mặt của
loại hình trường đại học, cao đẳng ngoài công lập vào bức tranh tổng thể GDĐH Việt
Nam hơn 20 năm qua đã tạo nên diện mạo mới cho Giáo dục - Đào tạo Việt Nam, năng
động, sáng tạo, thu hút nguồn lực to lớn từ xã hội đầu tư cho giáo dục, tạo thêm cơ hội
được học tập và tạo việc làm cho hàng chục vạn người. Đây là kết quả của việc thực hiện
đường lối đa dạng hóa, xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước. Đến năm 2012, cả
nước có 81 trường đại học, cao đẳng ngoài công lập, dù đã và đang “gồng” mình lên vượt
khó khăn để đào tạo nhưng hàng năm mới chỉ đạt 14% số sinh viên cả nước. Trong số đó
chỉ có một số nhỏ trường tuyển sinh gần đủ hoặc đủ chỉ tiêu. Phần lớn trường chỉ tuyển
được 30-60%, không ít trường chỉ tuyển được 20-30%, thậm chí có trường chỉ tuyển
được một lượng nhỏ đáng kể. Trong số hàng loạt trường không tuyển đủ chỉ tiêu có
không ít trường ngoài công lập đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo kiểm định, nhiều năm
nay không thiếu chỉ tiêu, có cơ sở vật chất khá khang trang, có đội ngũ giảng viên là
những giáo sư nối tiếng và có đội ngũ lãnh đạo là những người đã từng đảm đương vai
trò quản lý chủ chốt trong ngành.
Vấn đề cấp bách hiện nay là nếu không có những thay đổi kịp thời thì trong vài
năm tới chắc chắn một loạt trường ngoài công lập phải đóng cửa hoặc phá sản, làm nản
lòng các nhà giáo và các nhà đầu tư đang hoặc sẽ có ý định tham gia hoạt động giáo dục
đào tạo.
Vậy thực trạng các trường ngoài công lập hiện nay như thế nào, cần có những giải
pháp gì để nâng cao công tác quản lý của nhà nước đối với các trường ngoài công lập?
Để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề này, tôi chọn đề tài “Quản lý nhà nước đối với các trường
đại học ngoài công lập ở Việt Nam’’ cho luận văn thạc sĩ của mình.
2. Tình hình nghiên cứu

cần đuợc xem là một trong hai cánh cửa của hệ thống giáo dục quốc dân, có tầm quan
trọng như phân hệ công lập, đặc biệt là ở trình độ đại học; Mô hình quản lý cần phải mềm
dẻo để đạt tới sự bình đẳng xã hội về cơ hội tiếp cận GDĐH, đồng thời thích hợp với
những đặc điểm của trường tư so với các trường công lập; Tự hoàn thiện theo hướng nhà
trường xuất sắc, khẳng định thương hiệu và uy tín trong xã hội.
- “Một số ý kiến về đổi mới và phát triển hệ thống các trường ngoài công lập ở
Việt Nam’’ tác giả Hoàng Xuân Sính – Tài liệu Hội thảo “Đổi mới và phát triển các
trường ĐH NCL’’. Bài viết làm rõ những khó khăn của hệ thống các trường ĐH NCL
hiện nay đang gặp phải như định kiến xã hội đối với trường tư, tài chính hạn hẹp, việc
khoanh vùng cho các trường ĐH NCL chưa hợp lý. Tác giả đã đưa ra một số kiến nghị về
cơ chế, chính sách, giải pháp phát triển cho các trường ĐH NCL như nhà nước cần có
chính sách miễn thuế cho các trường phi lợi nhuận, giao đất cho các trường ĐH NCL.
- “Một số vấn đề về cơ sở giáo dục vì lợi nhuận và cơ sở giáo dục không vì lợi
nhuận’’ tác giả PGS.TS Trần Quốc Toản– Tài liệu Hội thảo “Đổi mới và phát triển các
trường ĐH NCL’’. Bài viết phân biệt hai khái niệm “Lợi nhuận và phi lợi nhuận’’ trong
các cơ sở giáo dục ngoài công lập.
Ngoài ra có một số bài báo, công trình nghiên cứu khác được đề cập đến trong
danh mục tài liệu tham khảo của luận văn. Những nghiên cứu trên có nhiều cách tiếp cận,
một số công trình nghiên cứu đã đưa ra giải pháp để đổi mới, phát triển các trường ĐH
NCL. Đề tài “Quản lý nhà nước đối với các trường đại học ngoài công lập ở Việt
Nam’’ là một đề tài mới, chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống ở Việt Nam. Trong
quá trình thực hiện đề tài, bên cạnh kế thừa, tập hợp những công trình nghiên cứu đã có,
tác giả tham khảo, khảo sát những vấn đề mới nảy sinh, nhằm đưa ra một cách đánh giá
khoa học, có hệ thống về quản lý nhà nước đối với các trường ĐH NCL, từ đó đề xuất
một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với các trường ĐH
NCL ở Việt Nam.
3. Mục đích – Nhiệm vụ
- Mục đích: Nghiên cứu những vấn đề lý luận về quản lý nhà nước đối với các
trường ĐH NCL; phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về các trường ĐH NCL
ở Việt Nam; từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao hơn nữa công tác

trạng công tác quản lý nhà nước đối với các trường ĐH NCL hiện nay (Phỏng vấn 02
Hiệu trưởng trường ĐH NCL, 01 Chủ tịch Hiệp hội các trường ĐH NCL).
- Phương pháp xử lý số liệu
Dùng phương pháp thống kê (sử dụng phần mềm Excel) để xử lý các số liệu,
thông tin đã thu thập được, biểu đồ hoá các số liệu đó.
Nguồn số liệu thứ cấp: Báo cáo của Bộ giáo dục và Đào tạo từ năm 2001-2011 và
năm 2012-2013 về GDĐH.
7. Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu
3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận về Quản lý nhà nước đối với các trường đại học ngoài
công lập.
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước đối với các trường đại học ngoài công
lập ở Việt Nam.
Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với các
trường đại học ngoài công lập ở Việt Nam.
References.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Báo cáo Quy hoạch mạng lưới các trường đại
học, cao đẳng giai đoạn 2011-2020, Bộ Giáo dục và Đào tạo, 20/5/2011.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học
2012-2013 và các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2013-2014 của GDĐH.
3. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Báo cáo tổng kết công tác tuyển sinh đại học,
cao đẳng hệ chính quy năm 2013 và phương hướng nhiệm vụ năm 2014.
4. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), 10 năm phát triển Giáo dục và Đào tạo Việt
Nam qua các con số (2001-2011).
5. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2013), Thống kê Giáo dục và Đào tạo năm học 2011-
2012.
6. Chính phủ (2005), Nghị quyết số 14/2005/NQ-CP về đổi mới căn bản và toàn
diện GDĐH Việt Nam giai đoạn 2006-2010 Ban hành ngày 02/11/2005.

21. Thủ tướng chính phủ (2009), Quyết định số 61/2009/QĐ-TTg ngày 17 tháng
4 năm 2009 về việc ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường đại học tư thục.
22. Thủ tướng chính phủ (2011), Quyết định số 63/2011/QĐ-TTg ngày 10 tháng
11 năm 2011 về việc Sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế tổ chức và hoạt động của
trường đại học tư thục ban hành kèm theo Quyết định số 61/2009/QĐ-TTg ngày 17
tháng 4 năm 2009 của Thủ tướng chính phủ.
23. Đặng Ứng Vận, Lê Viết Khuyến (2013) “Các trường đại học ngoài công lập:
Cơ hội, thách thức và đổi mới’ – Tài liệu Hội thảo “Đổi mới và phát triển các trường ĐH
NCL’’.
24. Các website:
http://tiasang.com.vn/Default.aspx?tabid=113&CategoryID=6&News=6331)
http://gdtd.vn/giao-duc/giai-phap-nang-cao-hieu-qua-dao-tao-giao-duc-dai-hoc-
5814-u.html
http://vietnamnet.vn/vn/giao-duc/142108/ngoai-cong-lap-doi-cong-lap-phai ra-
rieng html
http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/dai-hoc-moc-nhu-nam-527017.htm
http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/kien-nghi-khan-cap-nguy-co-tan-ra-
nhieu-truong-dh-cd-ngoai-cong-lap-699212.htm
http://dantri.com.vn/su-kien/diem-danh-nhung-ngo-nhan-co-tinh-cua-giao-duc-vn-
647201.htm
http://toaan.gov.vn/portal/page/portal/tandtc/545500/tltk/Chi%20tiet%20bai%20vi
et?p_cateid=1751909&item_id=13879721&article_details=1