Phát triển bền vững làng nghề đồ gỗ Đồng
Kỵ, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh Dương Thanh Văn Trường Đại học Kinh tế. Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn ThS. Kinh doanh và quản lý: 60 34 01
Người hướng dẫn : PGS.TS. Nguyễn Ngọc Hồi
Năm bảo vệ: 2013
84 tr .
Abstract. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển làng nghề đồ gỗ Đồng Kỵ, thị xã Từ
Sơn, tỉnh Bắc Ninh theo hướng bền vững; từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp cơ
bản nhằm thúc đẩy phát triển bền vững làng nghề đồ gỗ Đồng Kỵ trong thời gian tới. .
Keywords. Kinh doanh quản lý; Phát triển bền vững; Làng nghề; Làng nghề đồ gỗ Đồng
Kỵ; Bắc Ninh
Content.
1. Tính cấp thiết của đề tài
Lịch sử nông thôn Việt Nam gắn liền với phát triển nông nghiệp và các LN. Đây
là một trong những nét đặc trưng cơ bản về truyền thống kinh tế, văn hoá, xã hội của
nông thôn Việt Nam. Nhiều thế hệ người Việt Nam đã lam lũ, không ngừng sáng tạo
trong suốt hàng nghìn năm để hình thành một hệ thống LN phong phú mà kết tinh
trong nó là những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
Trong quá trình mở cửa hội nhập, xây dựng nền KTTT định hướng XHCN, phấn
đấu đến năm 2020, nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại,
Đảng ta luôn xác định việc mở rộng và phát triển các LN là một trong những nội dung
quan trọng của quá trình CNH, HĐH nông nghiệp nông thôn. Đây không chỉ là vấn đề
có ý nghĩa trước mắt mà còn có ý nghĩa lâu dài trong sự phát triển kinh tế nông thôn.
Đặc biệt ở vùng Đồng bằng sông Hồng, đất chật, người đông và nhiều làng xã phổ biến
ở những khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên, trong phạm vi nhỏ của một LN thì có rất ít
những công trình, đề tài đi sâu nghiên cứu và phân tích về thực trạng phát triển của
một LN, từ đó đưa ra giải pháp cho sự PTBV của chính LN đó, nhất là một LN phát
triển mạnh như LNĐG Đồng Kỵ.
2.1. Nhóm các nghiên cứu về phát triển nông nghiệp nông thôn và la
̀
ng nghê
̀
nói chung
+ “Các ngành nghề nông thôn Việt Nam” của Bộ Nông nghiệp và Phát triển
nông thôn, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội (1998).
+ “Làng nghề Việt Nam và môi trường” của Đặng Kim Chi (chủ biên), Nguyễn
Ngọc Lân, Trần Lệ Minh, Nxb Khoa học và Kỹ Thuật, Hà Nội (2005).
+ “Những giải pháp nhằm phát triển làng nghề ở một số tỉnh Đồng bằng sông
Hồng” của GS. TS. Nguyễn Trí Dĩnh, Hà Nội (2005).
+ “Bảo tồn và phát triển các làng nghề trong quá trình công nghiệp hóa” của TS
Dương Bá Phương, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội (2001).
+ “Làng nghề du lịch Việt Nam” của GS. TS. Hoàng Văn Châu, Nxb Thống kê,
Hà Nội (2007).
+ “Làng nghề thủ công truyền thống Việt Nam” của ThS. Bùi Văn Vượng, Nxb
Văn hoá (1998).
+ “Phát triển làng nghề theo hướng bền vững ở Việt Nam trong tiến trình hội
nhập kinh tế thế giới” của TS. Nguyễn Văn Hiến, Tạp chí phát triển và hội nhập (số 4
(14), tháng 5 và 6/2012).
+ “Phát triển làng nghề truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại
hóa” của TS. Mai Thế Hởn, GS. TS. Hoàng Ngọc Hoà, PGS. TS. Vũ Văn Phúc, Nxb
Chính trị Quốc gia (2003).
Các nghiên cứu trên đã cho thấy một bức tranh toàn cảnh về lịch sử phát triển,
phân loại LN Việt Nam; hiện trạng KT-XH LN Việt Nam; hiện trạng môi trường các
tác động đến khu vực LN, nhưng chưa tập trung đi sâu nghiên cứu các giải pháp cụ thể
đảm bảo cho sự PTBV các LN.
2.3. Nhóm các bài viết, nghiên cứu về tình hình phát triển la
̀
ng nghê
̀
đô
̀
gỗ
Đồng Kỵ, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
+ “Phát triển kinh tế làng nghề đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ, Bắc Ninh và vấn đề ô
nhiễm môi trường”, Luận văn tốt nghiệp đại học của Lê Thị Thành (2012).
+ “Sự ra đời của nghề mộc và nghề chạm khảm gỗ làng Đồng Kỵ với sự phát
triển du lịch Bắc Ninh”, Luận văn tốt nghiệp đại học của Nguyễn Thị Hoa (2012).
Ngoài ra, còn có một số bài nghiên cứu trên các tạp chí, các bài tham luận đề cập
đến sự phát triển của LNĐG Đồng Kỵ theo nhiều khía cạnh khác nhau. Tuy nhiên,
chưa có một bài viết nào nghiên cứu sâu, cụ thể dưới dạng luận văn thạc sỹ, luận án
khoa học về sự PTBV LNĐG Đồng Kỵ.
3. Mục đích nghiên cứu của luận văn
Trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về PTBV LNĐG Đồng Kỵ,
thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm thúc
đẩy sự PTBV LNĐG Đồng Kỵ trong thời gian tới.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
- Làm rõ một số vấn đề lý luận về LN và PTBV LN ở Việt Nam; đồng thời, khảo
sát kinh nghiệm PTBV LN ở một số địa phương trong cả nước.
- Đánh giá đúng thực trạng phát triển LNĐG Đồng Kỵ theo hướng bền vững
trong những năm gần đây; chỉ ra những kết quả đạt được, những hạn chế, yếu kém
cùng nguyên nhân của những hạn chế, yếu kém.
- Đề xuất phương hướng và giải pháp cơ bản nhằm thúc đẩy PTBV LNĐG Đồng
Kỵ trong thời gian tới.
4. Nguyễn Như Chung (2010), Quá trình hoàn thiện các chính sách thúc đẩy phát triển
làng nghề ở tỉnh Bắc Ninh giai đoạn từ 1997 đến 2003 - Thực trạng, kinh nghiệm
và giải pháp, Luận án Tiến sỹ, Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội.
5. Mai Thanh Cúc, Quyền Đình Hà (đồng chủ biên), Nguyễn Trọng Đắc, Nguyễn Thị
Tuyết Lan (2005), Giáo trình phát triển nông thôn, Nxb Nông nghiệp, Hà Nội.
6. Nguyễn Trí Dĩnh (2005), Những giải pháp nhằm phát triển làng nghề ở một số tỉnh
Đồng bằng sông Hồng, Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, Hà Nội.
7. Đảng Cộng sản Việt Nam (1986, 1991, 1996, 2001, 2006 và 2011), Văn kiện Đại
hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII, IX, X và XI, Nxb Chính trị
Quốc gia, Hà Nội.
8. Nguyễn Văn Hiến (2012), “Phát triển làng nghề theo hướng bền vững ở Việt Nam
trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới”, Tạp chí Phát triển và Hội nhập, 4 (14),
tr. 39-42.
9. Huyện ủy lâm thời huyện Từ Sơn (2000), Báo cáo của Ban chấp hành lâm thời Đảng bộ
huyện tại Đại hội đại biểu lần thứ XIV Đảng bộ huyện Từ Sơn, Bắc Ninh.
10. Lê Thị Thành (2012), Phát triển kinh tế làng nghề đồ gỗ mỹ nghệ Đồng Kỵ, Bắc
Ninh và vấn đề ô nhiễm môi trường, Luận văn tốt nghiệp, Đại học Kinh tế Quốc
dân, Hà Nội.
11. Tỉnh ủy Bắc Ninh (1998), Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 25/05/1998 của Ban chấp
hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về việc phát triển làng nghề tiểu thủ công nghiệp
Bắc Ninh, Bắc Ninh.
12. Tỉnh ủy Bắc Ninh (2000), Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 03/02/2000 của Ban
thường vụ Tỉnh ủy về xây dựng, phát triển khu công nghiệp, cụm công nghiệp-
tiểu thủ công nghiệp, Bắc Ninh.
13. Tỉnh ủy Bắc Ninh (2001), Nghị quyết số 02-NQ/TU ngày 06/05/2001 của Ban chấp
hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh về xây dựng và phát triển các khu công nghiệp, cụm
công nghiệp, Bắc Ninh.
14. Tỉnh ủy Bắc Ninh (2005 và 2010), Văn kiện Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc
Ninh lần thứ XVI, XVII và XVIII, Bắc Ninh.
15. Tổng Cục Thống kê, (2012), Kết quả tổng điều tra nông thôn, nông nghiệp và thủy