Phần I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Chúng ta đang sống trong thời đại bùng nổ tri thức. Trong thời đại đó, đất
nước đứng trước nhiều thời cơ, vận hội nhưng cũng nhiều thách thức, mà ở đó
sự thành công phụ thuộc chủ yếu vào năng lực tri thức và sáng tạo của con
người. Trước những yêu cầu đó, Đảng ta đã coi Giáo dục - Đào tạo là quốc sách
hàng đầu. Trong đó, vấn đề giáo dục thế hệ trẻ trong nhà trường trở thành những
con người mới phát triển toàn diện, lành mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần là một
trong những mục tiêu cần vươn tới.
Từ đó mục đích giáo dục ở nước ta đã có xu hướng không chỉ dừng lại ở
việc truyền thụ kiến thức, kỹ năng loài người đã tích lũy được mà còn quan tâm
đến việc thắp sáng ở học sinh niềm tin, năng lực sáng tạo, phương pháp tiếp cận
các kiến thức, cách giải quyết vấn đề … Theo W. B. Yeats: 

Bên cạnh việc giáo dục học sinh những kiến thức trong sách vở, việc đổi
mới giáo dục như tích hợp các môn học, tích hợp giáo dục ý thức, kỹ năng sống
vào bài giảng là một yêu cầu cần thiết phần nào giúp các em học sinh có thể vận
dụng kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề trong thực tiễn đời sống. Mà môn
Công nghệ không nằm ngoài mục tiêu đó.
Vấn đề ô nhiễm môi trường trong sản xuất
Vấn đề ô nhiễm môi trường trong sản xuất luôn mang tính chất cấp bách
của toàn cầu, đó
là sự thay đổi thành phần và tính chất của môi trường, gây nên
là sự thay đổi thành phần và tính chất của môi trường, gây nên
hậu quả xấu cho đời sống của con người và sinh vật. Nguyên nhân gây ra ô
hậu quả xấu cho đời sống của con người và sinh vật. Nguyên nhân gây ra ô
nhiễm môi trường là do các quá trình tự nhiên hoặc do các hoạt động của con
nhiễm môi trường là do các quá trình tự nhiên hoặc do các hoạt động của con
người.
người.
!"#$%&'()*

Việc tiết kiệm các nguồn năng lượng: Điện, nước Cũng là một cách
Việc tiết kiệm các nguồn năng lượng: Điện, nước Cũng là một cách
giảm thiểu ô nhiễm môi trường, chống lãng phí trong trường học. Vì vậy ngoài
giảm thiểu ô nhiễm môi trường, chống lãng phí trong trường học. Vì vậy ngoài
việc dạy kiến thức GV còn phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS, ý
việc dạy kiến thức GV còn phải nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho HS, ý
thức tiết kiệm điện, nước trong gia đình và trường học.
thức tiết kiệm điện, nước trong gia đình và trường học.
Từ các vấn đề trên đặt ra những câu hỏi rất logic trong môn công nghệ:
Từ các vấn đề trên đặt ra những câu hỏi rất logic trong môn công nghệ:
Tại sao người ta không xây dựng các nhà máy điện tại các khu đô thị, dân
Tại sao người ta không xây dựng các nhà máy điện tại các khu đô thị, dân
cư mà lại phải xây dựng ở rất xa rồi truyền tải điện năng về nơi tiêu thụ?
cư mà lại phải xây dựng ở rất xa rồi truyền tải điện năng về nơi tiêu thụ?
hoặc
hoặc
ảnh hưởng của nhà máy điện (nhiệt điện, điện nguyên tử) đến cuộc sống con
ảnh hưởng của nhà máy điện (nhiệt điện, điện nguyên tử) đến cuộc sống con
người? để khái quát về khái niệm “Hệ thống điện quốc gia”?
người? để khái quát về khái niệm “Hệ thống điện quốc gia”?
Tại sao trong thực tế hiện nay, người ta sử dụng động cơ 4 kỳ thay cho
Tại sao trong thực tế hiện nay, người ta sử dụng động cơ 4 kỳ thay cho
động cơ hai kỳ?
động cơ hai kỳ?
hoặc Tại sao người ta nói động cơ 4 kỳ ít gây ô nhiễm môi
hoặc Tại sao người ta nói động cơ 4 kỳ ít gây ô nhiễm môi
trường hơn động cơ 2 kỳ? lý giải vấn đề này chính là giới thiệu và so sánh về
trường hơn động cơ 2 kỳ? lý giải vấn đề này chính là giới thiệu và so sánh về
cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ.
cấu tạo và nguyên lý làm việc của động cơ 4 kỳ và động cơ 2 kỳ.

+ Về nội dung: Áp dụng cho bài 22. Hệ thống điện quốc gia – Công nghệ
12
+ Về đối tượng: Học sinh khối 12 THPT Nguyễn Duy Thì năm học 2013 –
2014.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết.
6
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp thống kê toán học.
6. Cấu trúc SKKN
- Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài gồm ba chương:
+ Chương 1. Cơ sở lý luận về dạy học tích hợp
+ Chương 2. Cơ sở Lý thuyết cho việc dạy học theo chủ đề tích hợp trong
bài 22. Hệ thống điện quốc gia – Công Nghệ 12.
+ Chương 3. Thực nghiệm.
7
Phần II. NỘI DUNG
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHO DẠY HỌC TÍCH HỢP
1. Các khái niệm cơ bản
1.1. Tích hợp
Trong tiếng Anh, tích hợp được viết là “:%C” một từ gốc Latin
(integer) có nghĩa là “whole” hay “)KLM”. Có nghĩa là sự phối hợp
các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo
đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy.
Theo từ điển tiếng Pháp thì nghĩa của từ tích hợp là K#L4#
K(M
Theo từ điển Tiếng Việt: “F0=G=N#<KL
&1%8OPCKAQF0
=RSCGA 7LGTC=LG=”.

sàng lọc, lựa chọn tri thức, kỹ năng được xem là quan trọng đối với quá trình
học tập, có ích trong cuộc sống hoặc là cơ sở cho quá trình học tập tiếp theo.
Thứ ba, dạy sử dụng kiến thức trong tình huống. Nhằm nêu bật các cách
thức sử dụng kiến thức mà HS lĩnh hội được, tạo ra các tình huống học tập đẻ
học sinh vận dụng một cách sáng tạo, tự lực để hình thành người lao động có
năng lực, tự lập.
Thứ tư, thiết lập mối liên hệ giữa các khái niệm đã học: Dạy học tích hợp
nhằm thiết lập mối quan hệ giữa những khái niệm khác nhau của cùng một môn
học, của những môn học khác nhau, đảm bảo mỗi HS khả năng huy động hiệu
quả những kiến thức và năng lực của mình để giải quyết có hiệu quả các tình
huống suất hiện trong học tập và đời sống. Khả năng đó gọi là năng lực hay mục
tiêu tích hợp.
3. Một số mô hình dạy học tích hợp
Mô hình đa môn : Mô hình này xây dựng trên chương trình học tập theo
những kiến thức, kỹ năng thuộc một số môn học khác nhau.
Mô hình dựa trên chuỗi vấn đề : Mô hình này đòi hỏi nội dung học tập
được thiết kế một chuỗi vấn đề, muối giải quyết phải huy động tổng hợp kiến
thức kỹ năng của những môn học khác nhau.
9
Mô hình dựa trên chủ đề : Mô hình này giảng dạy theo chủ đề đòi hỏi GV
và HS vận dụng kiến thức của nhiều môn học khác nhau.
4. Ý nghĩa của dạy học theo quan điểm tích hợp
Tích hợp là một khái niệm được sử dụng trong nhiều lĩnh vực. Trong lĩnh
vực khoa học giáo dục (GD), khái niệm tích hợp xuất hiện từ thời kì khai sáng,
dùng để chỉ một quan niệm GD toàn diện con người, chống lại hiện tượng làm
cho con người phát triển thiếu hài hòa, cân đối. Tích hợp còn có nghĩa là thành
lập một loại hình nhà trường mới, bao gồm các thuộc tính trội của các loại hình
nhà trường vốn có.
Tích hợp là một trong những quan điểm GD đã trở thành xu thế trong việc
xác định nội dung DH trong nhà trường phổ thông và trong xây dựng chương

giao thông…, nhưng quỹ thời gian có hạn, không thể tăng số môn học lên được.
Việc tích hợp nội dung một số môn học là giải pháp có thể thực hiện được
nhiệm vụ GD nhiều mặt cho HS mà không quá tải.
Trong những năm đầu của thế kỉ XXI, quan điểm tiếp cận tích hợp đã ảnh
hưởng tới giáo dục Việt Nam và bước đầu thể hiện một phần trong chương trình
và SGK các môn học ở tiểu học và được hiểu là “&1&WA=
KA&B%894%%Y9L/
C:N8L8L7<KC<L
<0J.PC (Nguyễn Cảnh Toàn).
5. Quy trình tổ chức dạy học tích hợp
Từ cơ sở lý luận về dạy học tích hợp, thì quy trình tổ chức dạy học tích
hợp như sau:

?8ZEQuy trình tổ chức dạy học tích hợp
- Bước 1: Xác định bài dạy tích hợp
Xác định các bài dạy tích hợp thông qua hoạt động phân tích định hướng
phát triển năng lực của HS. Các bài dạy tập trung hướng đến hình thành các
năng lực, phần lý thuyết trong bài dạy là kiến thức lý thuyết mới, phục vụ cho
11
Xác định bài
dạy tích hợp
Biên soạn giáo
án tích hợp
Thực hiện bài
dạy tích hợp
Kiểm tra, đánh
giá
việc thực hành kỹ năng.
- Bước 2: Biên soạn giáo án tích hợp
?8Z>. Các bước biên soạn giáo án tích hợp

đại hóa đất nước; để cụ thể hóa các chủ trương của Đảng và Nhà nước, ngày 31
tháng 1 năm 2005, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị về việc tăng cường công
tác giáo dục bảo vệ môi trường, xác định nhiệm vụ trọng tâm đến 2010 cho giáo
dục phổ thông là trang bị cho học sinh kiến thức, kĩ năng về môi trường và bảo
vệ môi trường bằng hình thức phù hợp trong các môn học nói chung và môn
công nghệ nói riêng, thông qua các hoạt động ngoại khóa, giờ lên lớp, xây dựng
mô hình nhà trường “ Xanh – sạch – đẹp” phù hợp với các vùng, miền.
Qua công tác giảng dạy môn Công nghệ nói chung và môn Công nghệ 12 ở
trường THPT Nguyễn Duy Thì nói riêng, trong những năm qua tôi thấy rằng đa
số học sinh:
- Không chịu tập trung học bài và luôn coi môn Công nghệ là môn học
phụ.
- Ít vận dụng vào thực tế, lười tìm tòi, học hỏi hoặc vận dụng kiến thức
một cách thụ động.
- Không chịu khó suy nghĩ logic, lười học bài và làm các bài tập được
giao về nhà.
- Đa số chưa có ý thức trong vấn đề bảo vệ môi trường cũng như tiết
kiệm các nguồn năng lượng nói chung và không để ý tới hậu quả của
vấn đề đó.
1.2. Kết quả của thực trạng trên
Từ thực trạng như vậy đã dẫn tới kết quả như sau: Đa số các em cảm thấy
không thích học môn Công nghệ, nếu có thì không có hứng thú cao đối với
13
môn học, điều đó đã ảnh hưởng tới việc học tập dẫn đến coi nhẹ ý thức bảo
vệ môi trường xung quanh, vứt vỏ bánh kẹo bừa bãi không đúng nơi quy
định, vệ sinh lớp học chưa tốt. Không biết các dạng ô nhiễm môi trường
hàng ngày mà hậu quả ảnh hưởng đến môi trường sống của chính mình,
chính vì lý do đó mà sau khi bộ GD & ĐT triển khai và chỉ đạo, tôi đã
mạnh dạn áp dụng và lồng ghép vào trong những tiết học cần thiết phải
giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.


15
3. Các hoạt động dạy học
TL HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS KIẾN THỨC
1ph
HĐ1 : Tìm hiểu khái niệm hệ thông điện quốc gia :
GV: F%:%CJY1<
@A<@.
H1: Hệ thống điện quốc
gia gồm các khâu nào ?
H2: Trước 1994 hệ thống điện nước ta thế nào ?
H3: Tại sao đường dây truyền tải công suất lớn
HS: [C1<.
T1: Nguồn điện , các lưới điện và
các hộ tiêu thụ điện trong toàn
quốc, được liên kết với nhau thành
một hệ thống.
T2: Có ba hệ thống khu vực đọc
lập : Miền Bắc, miền Trung, miền
Nam.
T3: Để giảm hao phí trên đường
dây tải điện.
I. Khái niệm :
Hệ thống điện quốc gia
gồm có : nguồn điện , các
lưới điện và các hộ tiêu thụ
điện trong toàn quốc, được
liên kết với nhau thành một
hệ thống.
16

điện :
Phụ thuộc vào mỗi quốc
gia, có thể có nhiều cấp
khác nhau.
+ Lưới điện truyền tải 66kV
trở lên.
+ Lưới điện phân phối
17
khu dân cư thuộc lưới điện phân phối hay truyền
tải ? tại sao ?
GV: F%:%CJY1<&W<@.
H8: Sơ đồ lưới điện gồm gì ?
HS: ^:1<&W<@.
T8: Đường dây, máy biến áp, các
trạm điện.
35kV trở xuống.
3. Sơ đồ lưới điện :
Hình vẽ 22.2 SGK
ph HĐ3 : Tìm hiểu vai trò của hệ thống điện quốc gia
H9: Hệ thống điện quốc gia đảm bảo cho việc
gì ?
H10: Nhờ hệ thống điện quốc gia nên việc điều
hành tập trung do cơ quan điều khiển thống
điện quốc gia thực hiện, đảm bảo được vấn đề
gì ?
H11: Hãy giải thích vì sao nhờ hệ thống điện
quốc gia, việc cung cấp và phân phối điện được
đảm bảo độ tin cậy và kinh tế ?
T9: Đảm bảo việc sản xuất,
truyền tải và phân phối điện

……………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
19
20
Bình Xuyên, ngày …, tháng… , năm 201
TTCM ký duyệt
3.2. Giáo án đã tích hợp
+F:II"F*>_
+-.#*
Tiết 24. Bài 22: HỆ THỐNG ĐIỆN QUỐC GIA
I. Mục tiêu dạy học
1. Kiến thức
EE`"@
+Hs phát biểu được về khái niệm thống điện quốc gia
- Biết sơ đồ hệ thống điện quốc gia
E>`a43
+ Biết Cấu tạo, nguyên lý hoạt động, ứng dụng của máy biến áp
- Biết công thức tính công suất hao phí trên đường dây truyền tải.
- Cấu tạo, nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều ba pha.
- Tiết 27: Công suất tiêu thụ của mạch điện xoay chiều, hệ số công suất.
- Tiết 30: Máy phát điện xoay chiều ba pha
- Tiết 28: Truyền tải điện năng, máy biến áp.
Eb`5UC3
+Biết đặc điểm sông ngòi nước ta và nguồn lợi thủy điện
- Bài 27: Vấn đề phát triển một số ngành công nghiệp trọng điểm.
- Bài 37: Vấn đề khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên
2. Kỹ năng
>E`"@
21

- Giáo dục giá trị sống có trách nhiệm, biết yêu thương chia sẻ.
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.
II. Chuẩn bị
1. Thiết bị dạy học, học liệu
1.1. Thiết bị dạy học
- Hình vẽ trong sách giáo khoa
- Phòng học bộ môn Sinh học- Công nghệ
- Phiếu học tập
1.2. Học liệu
- Một số hình ảnh về sử dụng điện năng không an toàn với đường dây cao
thế
- Một số clip tuyên truyền về sử dụng tiết kiệm các nguồn năng lượng
điện và nước: Tiết kiệm nước sạch vì tương lai của trẻ thơ, an toàn khi sử dụng
điện, tiết kiệm điện.
- Một số thông tin về sản xuất điện năng của các nhà máy điện và ảnh
hưởng của nó đối với môi trường sống:
a. Ảnh hưởng của nhà máy Thủy điện tới môi trường sống xung quanh
+ Thủy điện góp phần làm tăng phát thải khí nhà kính - khí mêtan (CH
4
),
một loại khí nhà kính rất mạnh. Vì hồ chứa đập thủy điện có thể sản sinh ra một
lượng đáng kể khí mêtan và điôxit cácbon (CO
2
).
23
+ Các hồ thủy điện hình thành trên các con đập làm ngập chìm các khu
rừng nhiệt đới cũng đồng nghĩa với việc làm mất đi những bể chứa CO
2
hữu
hiệu. Hay làm tăng phát thải CO

công nhân để có biện pháp xử lý, giảm thiểu thích hợp.
24
c. Năng lượng mặt trời (quang năng)
Năng lượng mặt trời thu được trên Trái Đất là năng lượng của dòng bức
xạ điện từ photon xuất phát từ Mặt Trời đến Trái Đất. Trái Đất nhận được dòng
năng lượng này cho đến khi phản ứng hạt nhân trên Mặt Trời hết nhiên liệu, vào
khoảng 5 tỷ năm nữa.
Hiện nay có hai loại phương pháp sử dụng năng lượng mặt trời:
• Phơi nắng để các vật tiếp thu trực tiếp photon, làm nóng các vật, tức là
chuyển thành nhiệt năng (quang năng chuyển thành nhiệt năng): Phơi, xấy
quần áo, thóc, Thí dụ: Bình đun nước mặt trời, làm sôi nước trong các
máy nhiệt điện của tháp mặt trời, máy điều hoà mặt trời,
• Sử dụng hiệu ứng quang điện: Thí dụ; Pin mặt trời.
Nguồn năng lượng mặt trời rất lớn, vô tận. Lưu lượng quang năng từ Mặt
Trời xuống mặt đất là 1.366W mỗi mét vuông. Nhưng vì Mặt Trời chiếu sáng
ban ngày và một phần bị mây che, nên trung bình mỗi mét vuông chỉ nhận được
150 - 500 kWh/m
2
/ năm tuỳ từng nơi. Ngành năng lượng mặt trời đã có bước
nhảy vọt trong năm 2007, với công suất tới 100 MW điện mới trên toàn thế giới
được đưa vào sử dụng. Nhiều thiết bị tiêu thụ ít điện hiện nay có thể sử dụng pin
quang điện như: đồng hồ, máy tính xách tay, radio, máy thu hình công suất nhỏ;
trạm tín hiệu, rơle viễn thông.
Ở Việt Nam đã và đang nghiên cứu sử dụng năng lượng mặt trời: Thiết bị
đun nóng, các trạm phát điện mặt trời công suất nhỏ.
d. Dùng năng lượng gió để sản xuất điện
Ý tưởng này đã có từ khi phát minh ra máy phát điện. Từ sau cuộc khủng
hoảng dầu trong thập niên 1970 nhiều quốc gia đã nghiên cứu và phát triển công
nghệ sử dụng năng lượng gió để phát điện. Đức, Tây Ban Nha, Mỹ, Đan Mạch,
Ấn Độ,… là những quốc gia sử dụng năng lượng gió nhiều nhất trên thế giới

Máy photocopy, có công suất định mức 1000W. Ở chế độ khởi động tiêu
thụ 923 W (8s); chế độ photo: 1,230 W; chế độ chờ: 29.5 W; chế độ tiết kiệm
(nhấn energy saver): 26.7W; Nếu tắt công tắc mà không rút phích cắm khỏi ổ
cắm: hao 6.5W.
Máy Scan, nếu để chế độ scan, công suất sẽ là 12.5W; Chế độ chờ: 8.7W;
Tắt công tắc: 0W.
Máy in: Chế độ in: 450W; Chế độ chờ: 5.7 W; Tắt công tắc: 0 W.
26
Máy fax: Chế độ chờ: 5.7W.
Điện thoại không dây: Chế độ chờ: 3.5 W.
Máy tính để bàn: màn hình CRT 14”: Chế độ khởi động: 100W; Chế độ
đang làm việc: 110W; Chế độ chờ, không làm việc: 104.5W; Chế độ Screnn
sever: 101W; Tắt màn hình bằng tay trong lúc chờ: 63.8 W; Tắt màn hình tự
động (turn off monitor): 60.9W; Chế độ standby: 34.4W; Chế độ hibernates:
5.7W; Shut down máy: 5.6W; Shut down máy + tắt đèn báo màn hình: 3.3W.
MTXT 14”: Chế độ khởi động: 29W; Chế độ đang làm việc: 22.5W; Chế độ
chờ, không làm việc: 18.4W; Tắt màn hình tự động: 0.8 W; Chế độ stand by:
10.8 W; Shut down: 1W.
Hạn chế mở tủ nhiều lần, vì mở càng nhiều thì tiền điện càng phải trả
nhiều. Nhiệt độ bên trong tủ lạnh nên để ở chế độ từ 3 - 6 độ C. Chế độ đông
lạnh ở mức từ âm 15 -> âm 18 độ C. Chú ý kiểm tra gioăng (Joint) cao su. Nó bị
hở thì bộ phận nén khí của tủ lạnh sẽ phải làm việc nhiều, tốn điện hơn.
Máy điều hòa nhiệt độ: Cứ cao hơn 10 độ C là bạn tiết kiệm được 10%
điện năng. Nên để nhiệt độ mức trên 25 độ C. Thường xuyên lau chùi bộ phận
lọc sẽ tiết kiệm được từ 5 - 7%. Không nên đặt máy ở gần tường cho đỡ tiêu phí
từ 20 - 25% điện năng. Nếu bạn vắng nhà trong khoảng 1h đồng hồ thì tốt nhất
nên tắt máy.
Quạt: Tốc độ quay càng cao, cánh quạt quay càng nhanh, điện càng tiêu
tốn. Nên rút phích cắm điều khiển từ xa ở quạt sau mỗi lần sử dụng.
Bóng điện: Nên quét vôi hoặc lăn tường màu sáng để bật ít đèn mà nhà

2. Vậy phải làm như thế nào để có
điện phục vụ sinh hoạt?
3. Làm thế nào để đưa điện từ nơi
sản xuất đến nơi tiêu thụ?
- GV cho hs quan sát sơ đồ hệ
thống điện quốc gia và trả lời
I. Khái niệm hệ thống điện quốc gia
- Phải có nguồn điện
- Phải có nhà máy sản xuất điện
- Đường dây dẫn từ nhà máy tới nơi
tiêu thụ
- Hs thảo luận và trả lời câu hỏi
28