BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM HỒ ĐÌNH THẮNG MỐI QUAN HỆ PHI TUYẾN GIỮA CƠ
HỘI TĂNG TRƯỞNG VÀ NỢ CỦA CÁC
CÔNG TY TRÊN THỊ TRƯỜNG
CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Mã số : 60340201
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS-TS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA

TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2015

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả trong Luận
văn là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ một công trình nào.

Bảng 4. 3: Kết quả hồi quy mô hình 1 25
Bảng 4. 4: Kết quả hồi quy mô hình 2 30
Bảng 4. 5: Kết quả hồi quy mô hình 3 34
Bảng 4. 6: Kết quả hồi quy mô hình 4 40
Bảng 4. 7: Kết quả hồi quy mô hình 5 45
Bảng 4. 8: Kết quả hồi quy mô hình 6 51
Bảng 4. 9: Mối quan hệ bậc 1 giữa cơ hội tăng trưởng và nợ 57
Bảng 4. 10:Mối quan hệ bậc 2 giữa cơ hội tăng trưởng và nợ 58
Bảng 4. 11: Mối quan hệ bậc 3 giữa cơ hội tăng trưởng và nợ 59
MỤC LỤC
TRANG PHỤ BÌA
LỜI CAM ĐOAN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU
DANH MỤC HÌNH ẢNH – BIỂU ĐỒ
TÓM TẮT 1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 2

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 4

2.1 Cơ sở lý thuyết 4

2.1.1 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ theo lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking
Order Theory) 4


3.3.3. Lợi Nhuận: 17

3.3.4. Quy mô công ty. 17

3.3.5. Tài sản cố định hữu hình 17

3.4. Phương pháp kiểm định mô hình 18

3.4.1. Bước 1: Thống kê mô tả 18
3.4.2. Bước 2: Phân tích ma trận hệ số tương quan 18

3.4.3. Bước 3: Lựa chọn phương pháp 18
3.4.4. Bước 4: Ước lượng các hệ số hồi quy OLS 20

3.4.5. Bước 5: Kiểm định mô hình 22

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23

4.1. Thống kê mô tả 23

4.2. Tương quan giữa các biến nghiên cứu: 24

4.3. Kết quả hồi quy dữ liệu bảng của mô hình 25

4.3.1. Hồi quy mô hình 1 25

4.3.2 Hồi quy mô hình 2: 30

và tương quan cùng chiều khi doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng ở mức trung bình
Từ khóa: Cơ hội tăng trưởng, đòn bẩy nợ, quy mô công ty, lợi nhuận và tài sản cố
định

2

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
1 Vấn đề nghiên cứu:
Sau khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 và khủng hoảng nợ công Châu
Âu năm 2009, vấn đề tăng trưởng ngày càng trở nên quan trọng và cần thiết đối với
triển vọng phát triển của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp nhỏ với giá trị tài sản
thấp lại có cơ hội tăng trưởng cao sẽ đối mặt với rủi ro cao do sự bất cân xứng
thông tin, những doanh nghiệp lớn ít phải đối mặt với rủi ro hơn, dễ dàng có cơ hội
tiếp cận thị trường vốn và chi phí vay cũng thấp hơn từ các tổ chức tín dụng hay từ
công chúng (Houston và James 1996, Spindt và Subramaniam 1999). Bài nghiên
cứu mở rộng thêm phần xem xét tác động và mức độ ảnh hưởng như thế nào của cơ
hội tăng trưởng thông qua các yếu tố quy mô Công ty, lợi nhuận và tài sản cố định
đến đòn bẩy nợ ở Việt Nam
2 Lý do chọn đề tài:
Hiện nay trên thế giới đã có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa cơ hội
tăng trưởng và nợ của các tác giả như Rajan và Zingales 1995, Serrasqueiro và
Macus Nunes 2009 và các cộng sự, Mauricio Jara Bertin, Marta Moreno Walerta,
Paolo Saona Hoffmann và các cộng sự 2012. Tuy nhiên ở Việt Nam thì tác giả nhận
thấy chưa có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ, đặc
biệt là mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Do đó bài nghiên cứu
này tiến hành kiểm định xem mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ ở Việt
Nam là như thế nào? Đồng thời cơ hội tăng trưởng cho doanh nghiệp và nợ của

Regression, FEM và REM. Sau đó sử dụng các kiểm định Likelihood test, Hausman
test và Lagrange Multiplier test để lựa chọn ra phương pháp nào là phù hợp. Nếu
xảy ra hiện tượng tự tương quan hay phương sai thay đổi thì sử dụng phương pháp
FGLS cho mô hình
Cấu trúc bài nghiên cứu gồm có 5 chương
Chương 1: Giới thiệu
Chương 2: Cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trước đây
Chương 3: Phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu
Chương 5: Kết luận

4

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
2.1 Cơ sở lý thuyết
2.1.1 Mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ theo lý thuyết trật tự phân
hạng (Pecking Order Theory)
Lý thuyết trật tự phân hạng bắt đầu với thông tin bất cân xứng, dùng để chỉ
các nhà quản lý nắm bắt được thông tin về các cơ hội tăng trưởng, tiềm năng, rủi ro
và lợi nhuận của doanh nghiệp hơn các nhà đầu tư từ bên ngoài. Thông tin bất cân
xứng sẽ tác động đến sự lựa chọn giữa tài trợ nội bộ và tài trợ từ bên ngoài giữa việc
huy động nguồn vốn mới từ nợ hay từ vốn cổ phần bên ngoài. Theo lý thuyết về trật
tự phân hạng thì công ty sẽ ưu tiên tài trợ vốn từ nguồn vốn nội bộ trước, chủ yếu là
lợi nhuận sau thuế được giữ lại để tái đầu tư, rồi mới phát hành nợ mới. Do đó theo
lý thuyết trật tự phân hạng chúng ta có thể thấy khi lợi nhuận công ty tăng lên ở
mức cao thì nhu cầu để doanh nghiệp vay nợ giảm hay nợ của doanh nghiệp giảm
xuống. Điều đó cho thấy mối quan hệ ngược chiều giữa lợi nhuận và đòn bẩy

Theo lý thuyết đánh đổi thì việc vay nợ của doanh nghiệp phải đánh đổi giữa
một bên có lợi ích từ lá chắn thuế và một bên là đối mặt với chi phí kiệt quệ tài
chính và chi phí phá sản khi công ty vay nợ nhưng không có khả năng trả lãi vay từ
khoản nợ này. Doanh nghiệp vay nợ để tài trợ cho nhu cầu vốn của mình hoặc để
đầu tư vào các dự án mạng lại cơ hội tăng trưởng cũng như thu nhập trong tương
lai. Doanh nghiệp sẽ phải gánh khoản chi phí lãi vay để trả cho khoản vay này và
khoản nợ vay khi đến hạn do vậy chi phí lãi vay được tính là khoản chi phí trong
hoạt động của doanh nghiệp và được khấu trừ thuế khi tính thuế thu nhập doanh
nghiệp. Do đó khi công ty có cơ hội đầu tư mạng lại thu nhập và cơ hội tăng trưởng
thì lợi ích từ lá chắn thuế càng giúp ích doanh nghiệp có được thu nhập và lợi nhuận
cao hơn. Đó là lợi ích từ tấm chắn thuế khi doanh nghiệp vay nợ. Tuy nhiên khi
khoản vay tới hạn phải trả hoàn nợ gốc và lãi vay mà doanh nghiệp hoạt động kinh
doanh yếu kém, đầu tư không hiệu quả dẫn tới thua lỗ. Lúc này doanh nghiệp phải
đối mặt với chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản. Do vậy doanh nghiệp phải
cân nhắc kỹ lưỡng chấp nhận đánh đổi giữa lợi ích và chi phí của việc vay nợ. Ban
đầu doanh nghiệp vay nợ ở mức thấp thì sẽ đối diện với chi phí kiệt quệ tài chính và
chi phí phá sản ở mức thấp nhưng khi doanh nghiệp vay nợ tới một điểm nào đó thì
chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản lớn hơn lợi ích từ lá chắn thuế, lúc này
doanh nghiệp gặp phải rủi ro phá sản và vỡ nợ cao, mất đi chi phí cơ hội khi có cơ
hội hợp tác với các đối tác, hủy hợp đồng khi biết doanh nghiệp đang đối diện với
6
việc phá sản và làm ăn thu lỗ không đủ khả năng tài chính để trả khoản nợ đã vay.
Do vậy doanh nghiệp mất đi cơ hội tăng trưởng nếu hợp đồng này mang lại thu
nhập và sinh lời cho doanh nghiệp. Nhiệm vụ của các giám đốc doanh nghiệp là
phải cân nhắc giữa đánh đổi giữa lợi ích từ lá chắn thuế và chi phí kiệt quệ tài chính
từ việc vay nợ


biến nợ trong cả hai trường hợp giá trị sổ sách của nợ hay giá trị thị trường của nợ
làm biến phụ thuộc. Tài sản cố định luôn có mối tương quan cùng chiều với đòn
bẩy nợ. Quy mô công ty cũng có tương quan cùng chiều với nợ ngoại trừ trường
hợp ở Đức. Cuối cùng lợi nhuận có tương quan ngược chiều với nợ ở tất cả các
quốc gia.

Theo nghiên cứu của ba tác giả Mauricio Jara Bertin, Marta Moreno Walerta,
Paolo 2012 sử dụng mô hình GMM kết quả cho thấy cơ hội tăng trưởng có mối
quan hệ “non monotonic” hình chữ “U” với nợ. Điều đó khẳng định thêm mối quan
hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ của doanh nghiệp.

Theo nghiên cứu của Raijan và Zingales 1995, Gaud 2005 Kayhan và Titman 2006.
Biến giải thích sử dụng là Tobin’s Q, biến mở rộng nghiên cứu và phát triển (R&D
intensity) đại diện cho biến tăng trưởng được sử dụng bởi rất nhiều tác giả (Ozkan
2001, Panley 2004, Gaud 2005). Trong bối cảnh của những công ty niêm yết
Whitwell 2007, Galbreath và Gavin 2008 xem xét tài sản vô hình là nguồn tăng
trưởng quan trọng của công ty, là biến đại diện cho cơ hội tăng trưởng, được thực
hiện bởi nhiều nghiên cứu sau đó của Fama và French 2002, Lin 2006, Moon và
Tandon 2007, Huang và Ritter 2009. Đo lường quy mô vốn của công ty, chọn

logarite của tổng tài sản (Bhaduri 2002, Chen 2004, Pandey 2004).

Trong bài nghiên cứu ở Bồ Đào nha của hai tác giả Serrasqueiro và Macus
Nunes 2009 đã đề cập tới mối quan hệ phi tuyến giữa cơ hội tăng trưởng và nợ. Kết
quả thực nghiệm tại các Công ty Bồ Đào Nha cho thấy mối quan hệ giữa cơ hội tăng
trưởng và nợ có tác động cùng chiều khi doanh nghiệp có mức tăng trưởng thấp và
cao, mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ có tác động ngược chiều khi doanh
nghiệp có mức tăng trưởng trung bình, kết quả thực nghiệm cho thấy mối quan hệ
giữa cơ hội tăng trưởng và nợ là mối quan hệ phi tuyến, bên cạnh đó nghiên cứu cho
thấy mối quan hệ các doanh nghiệp có lợi nhuận thì ít vay nợ, tương quan dương
gian thì mối quan hệ giữa nợ và cơ hội tăng trưởng là ngược chiều. Ở khía cạnh
khác thì kết quả này bổ sung cho những tranh luận của học thuyết đánh đổi (trade-
off theory) của Kraus và Litzenberger 1973, scott 1977 đã đề xuất các công ty này
giảm mức nợ để kiểm soát lợi nhuận và giảm nguy cơ phá sản cũng như làm giảm đi
cơ hội tăng trưởng và triển vọng của công ty trong tương lai. Ở một khía cạnh khác
thì mối quan hệ ngược chiều giữa nợ và cơ hội tăng trưởng củng cố thêm những
tranh luận về thuyết đại diện liên quan tới vấn đề đầu tư dưới mức (Jensen và
Meckling 1976, Myer 1977). Đưa ra khả năng của công ty thực hiện đầu tư thấp hơn
mức đầu tư tối ưu như là một quá trình tận dụng cơ hội tăng trưởng. Người cho vay
có thể khó khăn với công ty trong việc cấp khoản cho vay.

Cuối cùng kết quả chỉ ra mối quan hệ thuận chiều giữa nợ và cơ hội tăng
trưởng cho các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Bồ Đào Nha với mức
tăng trưởng cao. Phát hiện này cho thấy công ty mà sở hữu cơ hội tăng trưởng cao
sẽ tạo ra nguồn vốn trong nội bộ hơn là vay nợ từ bên ngoài bổ sung củng cố cho
những tranh luận của lý thuyết trật tự phân hạng của (Myer 1984, Myer và Maijut
1984). Mối quan hệ thuận chiều này cũng củng cố cho những tranh luận của lý
thuyết phát tín hiệu của Ross 1977 rằng các giám đốc và các thành viên nội bộ trong
công ty có những thông tin riêng bí mật, kỳ vọng về lợi nhuận và chất lượng của
những khoản đầu tư tương lại mang lại.

Vấn đề đầu tư dưới mức đã được chỉ ra như là nguyên nhân của kết quả thực
nghiệm, chỉ ra mối quan hệ ngược chiều giữa nợ và cơ hội tăng trưởng (Kim và
Sorensen 1986, Barclay 1995, Raijan và Zingales 1995, Hovakimian 2001, Fama và
French 2002 , Moon và Tandon 2007, Huang và Ritter 2009).
Tuy nhiên, bằng chứng thực nghiệm khác đã hướng về mối quan hệ thuận chiều
giữa nợ và cơ hội tăng trưởng (Buhduri 2002, Chen 2004, Gaud 2005) hai yếu tố
này có thể đóng góp vào kết quả đạt được bởi những tác giả này

MLEV
Giá tr
ị

th
ị tr
ư
ờng c
ủ
a n
ợ

/
(giá trị sổ sách của nợ +
giá trị thị trường của vốn
chủ sở hữu)

Cơ hội tăng
trưởng GO
1

Phi
tuyến
- -
Phi
tuyến
Phi
tuyến
(Giá trị thị trường của
vốn chủ sở hữu + giá trị

TS cố định
TANG
+ + + +
Tài sản cố định / tổng tài
sản.
Các nghiên
cứu
Pandey
2004

Gaud
2005

Raijan và
Zingales
1995

M
auricio
Jara
Bertin &
cộng sự
2012
Serrasqu
eiro &
cộng sự
2009

Berlin, Moreno và Warleta, Paolo Saona Hoffman và cộng sự 2012 cho thấy mối
quan hệ “non-monotoic” (hình chữ U). Bài nghiên cứu này tác giả tiến hành xác
định mối quan hệ giữa nợ và cơ hội tăng trưởng là tuyến tính hay phi tuyến tính
Tác giả kỳ vọng có sự tương quan giữa mối quan hệ cơ hội tăng trưởng và
nợ. Mối tương quan này có thể là cùng chiều hoặc ngược chiều tùy thuộc vào mức
độ của cơ hội tăng trưởng là cao hay thấp hay mức trung bình. Khi công ty có cơ
hội tăng trưởng cao thì sẽ có nhu cầu nguốn vốn cao hơn để tài trợ cho các dự án
mang lại thu nhập cho doanh nghiệp hay tạo ra sự tăng trưởng cho công ty. Do đó
cơ hội tăng trưởng cao thì nhu cầu vay nợ càng lơn nên mối quan hệ giữa cơ hội
tăng trưởng và nợ được kỳ vọng là cùng chiều. Ngược lại khi công ty có cơ hội tăng
trưởng ở mức thấp thì công ty không tạo ra khả năng sinh lời và thu nhập cao cho
12
tương lai và do vậy mà nhu cầu sử dụng nguồn nợ vay cũng giảm đi do đó mối quan
hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ kỳ vọng cũng là thuận chiều.
2.3.2 Giả thuyết 2
Mối quan hệ bậc 3 giữa cơ hội tăng trưởng và nợ là phi tuyến thì đường cong thể
hiện mối quan hệ có dạng như sau:
-
H
o
: Đường cong thể hiện mối quan hệ giữa cơ hội tăng trưởng và nợ là tương
quan thuận chiều khi doanh nghiệp có cơ hội tăng trưởng ở mức cao và thấp và
tương quan ngược chiều khi doanh nghiệp có mức tăng trưởng trung bình


và chạy hồi quy bằng phần mềm Eviews 7

3.2. Phương pháp nghiên cứu
Trong bài luận văn này tác giả kế thừa các nghiên cứu của Seraqueiro và
Macas Nunes 2009, để xây dựng mô hình nghiên cứu và các biến. Thị trường chứng
khoán Bồ Đào Nha cũng đang phát triển nên cũng phù hợp và tương đồng với thị
trường chứng khoán Việt Nam. Do vậy cả hai thị trường chứng khoán Bồ Đào Nha
và Việt Nam đều có hạn chế nhất định trong việc tiếp cận nguồn vốn tài chính từ thị
trường chứng khoán do vậy các doanh nghiệp tiếp cận với nguồn tài chính từ vay nợ
nhiều hơn.
Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng (Panel data)
theo hai biến MLEV và BLEV lần lượt là hai biến phụ thuộc. Đồng thời bài nghiên
cứu còn xem xét mối quan hệ tuyến tính, hàm bình phương, lập phương giữa cơ hội
tăng trưởng và nợ để xác định mối quan hệ mà giải thích tốt nhất, phù hợp nhất cho
mối quan hệ giữa nợ và cơ hội tăng trưởng ở Việt Nam.
Bài nghiên cứu này sử dụng theo ba phương pháp Pooled regression, Fixed
Effect model, Random Effect model và đồng thời tiến hành kiểm định để lựa chọn
phương pháp nào phù hợp nhất cho từng mô hình
Để so sánh phương pháp Pooled Regression và Fixed Effects model tác giả
sử dụng kiểm định Likelihood, giả thuyết H
o
: mô hình Pooled regression là phù
hợp. Giả thuyết H
1
: mô hình fixed effect model là phù hợp. Nếu kết qua hồi quy
14
cho P- value < α thì bác bỏ giả thuyết H

o

Trong trường hợp mô hình xảy ra hiện tượng phương sai sai số thay đổi thì ta
dùng FGLS ta dùng Feasible Generalized Least Squares (FGLS) để khắc phục hiện
tượng phương sai sai số thay đổi
3.3. Mô hình nghiên cứu:
Mô hình nghiên cứu của bài luận văn được tác giả kế thừa theo nghiên cứu
thực nghiệm của Serrasqueiro và Macus Nunes 2009 để xây dựng mô hình hồi quy
và các biến trong mô hình. Tác giả sử dụng hai biến GO
1
và GO
2
để đo lường cho
cơ hội tăng trưởng của doanh nghiệp, biến lợi nhuận được sử dụng theo lý thuyết
trật tự phân hạng để tác động lên biến đòn bẩy nợ khi doanh nghiệp có lợi nhuận giữ
lại. Hai biến quy mô công ty và tài sản cố định là tài sản đảm bảo cho khoản vay nợ
khi doanh nghiệp đối mặt với chi phí kiệt quệ tài chính và chi phí phá sản (theo lý
thuyêt đánh đổi)

Phương trình hồi quy:
LEV
i,t
= β
0
+ β
1
LEV
i,t-1
+ β
2

2
: Cơ hội tăng trưởng của doanh nghiệp (đo lường bằng tỷ lệ giá trị tài
sản vô hình)
PRO : Lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp
SIZE : Quy mô của doanh nghiệp
TANG : Tài sản cố định
β
t: hệ số tác động của các biến độc lập
ε
t
: sai số
Từ phương trình trên tác giả mở rộng xây dựng nên 6 mô hình để kiểm định và
kiểm tra sự tương quan giữa cơ hội tăng trưởng và nợ như sau:
Mô hình 1: mối quan hệ bậc 1 giữa cơ hội tăng trưởng và giá trị sổ sách của nợ
BLEV
i,t
= β
0
+ β
1
BLEV
i,t-1
+ β
2
GO
1
+ β

4
PRO + β
5
SIZE + β
6
TANG +ε
t
Mô hình 3: mối quan hệ bậc 2 giữa cơ hội tăng trưởng và giá trị sổ sách của nợ
BLEV
i,t
= β
0
+ β
1
BLEV
i,t-1
+ β
2
GO
1
+ β
3
GO
1
2
+ β
4
GO
2
+ β

1
2
+ β
4
GO
2
+ β
5
GO
2
2
+ β
6
PRO +
β
7
SIZE + β
8
TANG +ε
t

Mô hình 5: mối quan hệ bậc 3 giữa cơ hội tăng trưởng và giá trị sổ sách của nợ
BLEV
i,t
= β
0
+ β
1
BLEV
i,t-1

8
PRO + β
9
SIZE + β
10
TANG + ε
t

16
Mô hình 6: mối quan hệ bậc 3 giữa cơ hội tăng trưởng và giá trị thị trường của nợ
MLEV
i,t
= β
0
+ β
1
MLEV
i,t-1
+ β
2
GO
1
+ β
3
GO
1
2
3.3.2 Biến độc lập
3.3.2.1 Cơ hội tăng trưởng GO
1
: Cơ hội tăng trưởng GO
1
cho thấy biến động của chênh lệch giá trị thị trường và giá
trị sổ sách của vốn chủ sở hữu. Theo nghiên cứu của Panley 2004 thì cơ hội tăng
trưởng và nợ có mối quan hệ phi tuyến. Đồng thời theo nghiên cứu của Serasquiro
và Macas Nunes 2009 thì cơ hội tăng trưởng và nợ là có mối quan hệ lập phương.
Khi cơ hội tăng trưởng ở mức thấp và mức cao thi cơ hội tăng trưởng và đòn bẩy nợ
là cùng chiều. Khi cơ hội tăng trưởng ở mức trung bình thì mối quan hệ giữa cơ hội
tăng trưởng và nợ là ngược chiều
3.3.2.2 Cơ hội tăng trưởng GO
2
:

Biến mở rộng nghiên cứu và phát triển (R&D intensity) đại diện cho biến tăng
trưởng được sử dụng bởi rất nhiều tác giả (Ozkan 2001, Panley 2004, Gaud 2005.
Theo Whitwell 2007, Galbreath và Gavin 2008 xem xét tài sản vô hình là nguồn
tăng trưởng quan trọng của công ty và được thực hiện nhiều nghiên cứu sau đó
Fama và French 2002, Lin 2006, Moon và Tandon 2007, Huang và Ritter 2009
17

thì tài sản cố định có mối quan hệ cùng chiều lên đòn bẩy nợ vì khi công ty có tài
sản cố định lớn thì càng đảm bảo cho khoản vay nợ do đó dễ dàng tiếp cận được với
18
khoản vay nợ hơn. Do vậy mối quan hệ giữa nợ và tài sản cố định là cùng chiều
3.4. Quy trình thực hiện:
Mô hình nghiên cứu của bài sử dụng dữ liệu bảng (panel data) được hồi quy theo 3
cách: mô hình hồi quy OLS (Pooled Regression), mô hình các ảnh hưởng cố định
(FEM), mô hình các ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM)
Để lựa chọn phương pháp ước lượng phù hợp tác giả kiểm định theo tiến trình sau:

3.4.1. Bước 1: Thống kê mô tả
Số liệu trong nghiên cứu được thể hiện dưới dạng thống kê theo các giá trị nhỏ nhất,
giá trị lớn nhất, giá trị trung bình, giá trị trung vị, độ lệch chuẩn. Mô tả tóm tắt các
đặc trưng dữ liệu của các công ty niêm yết trên sàn giao dịch HOSE và
HNX để phản ánh một cách tổng quát về tình hình các doanh nghiệp này.
3.4.2. Bước 2: Phân tích ma trận hệ số tương quan
Thiết lập ma trận hệ số tương quan giữa các biến độc lập và biến kiểm soát nhằm
xác định mối tương quan giữa các biến này là như thế nào và để kiểm tra mối tương
quan như thế nào giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc và giữa các biến độc lập
với nhau.

3.4.3. Bước 3: Lựa chọn phương pháp
Nếu một trong các giả thiết ban đầu của OLS bị vi phạm (phương sai thay đổi, tự
tương quan, đa cộng tuyến). Khi đó, các ước lượng thu được sẽ bị bóp méo và sẽ là
sai lầm nếu sử dụng chúng để phân tích. Phương pháp cơ bản trong trường hợp có
thể sử dụng phương pháp hồi quy theo mô hình các ảnh hưởng cố định (FEM)
hoặc ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM) để ước lượng các dữ liệu dạng bảng. Kiểm