BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC
TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ
I. Tên tình huống: NƯỚC VÀ ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI
Trong giờ chơi, An đang cùng các bạn tranh thủ dàn hàng ngang bên vòi
nước để rửa mặt làm dịu bớt cái nóng bứt của những ngày cận hè. Lúc này bạn Lan
cứ để vòi nước xả tràn, thậm chí cả lúc vừa nói chuyện vừa để nguyên cho vòi
nước cứ chảy một cách phung phí. An nhẹ nhàng nhắc nhở bạn.
- An: Bạn rửa nhanh lên, để nước chảy không như vậy phí nước quá.
- Lan: Bạn đừng nói quá, có xí nước mà cũng tiết kiệm. Có hôm, các bạn dùng
xong không thèm khóa nước, cứ thế để nó xả tràn thì có làm sao đâu ?
- An: Như vậy là bạn chưa áp dụng được những điều thầy cô dạy cho chúng mình
và chưa biết hết được nước quan trọng với mỗi một con người, với tất cả sinh vật
trong đời sống hàng ngày. Chúng ta cùng tìm hiểu về vấn đề này.
II. Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Thứ nhất : Nước liên quan đến sự sống thiết thực của con người.
- Thứ hai: Việc rèn kĩ năng sống cho tất cả các bạn học sinh trong đó có việc sử
dụng nguồn nước hợp lí là vấn đề quan trọng, thiết thực. Xuất phát là học sinh
chúng ta sẽ trở thành những tuyên truyền viên tích cực tạo những ảnh hưởng tốt
đến tất cả bà con lối xóm, đến tất cả những người thân trong gia đình, cùng nhau
bảo vệ nguồn nước hiện có và biết cách sử dụng một cách hợp lí nhất để hạn chế
gây ô nhiễm nguồn nước.
-Thứ ba: Với riêng chúng em, khi giải quyết tình huống này, chúng em sẽ tìm hiểu
được sâu hơn về kiến thức các môn học: Môi trường, Sinh học, Hóa học, Công
nghệ, Địa lí, Công dân….Và từ đó các em tăng thêm kiến thức của mình và biết
vận dụng các hiểu biểt đó vào cuộc sống hằng ngày của mình và cộng đồng xung
quanh mình.
III. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
Để giải quyết tình huống, nhóm chúng em đẫ tìm hiểu và thấy có nhiều kiến
thức trong nhiều môn học khác nhau, chúng em phân công ra từng nhóm nhỏ và
cùng nhau tìm hiểu mỗi vấn liên quan đến nguồn nước, sau đó họp và trao đổi nhau
triển của con người. Chính vì vậy, việc bảo vệ tài nguyên nước đang trở thành vấn
đề lớn của cộng đồng, của cả thế giới, trong đó mỗi người dân cần ý thức được
rằng: tiết kiệm và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước không chỉ là tiết kiệm
tiền mà còn bảo vệ được cuộc sống của chính mình
Trước hết chúng ta cần tìm hiểu qua thông tin về nước trên thế giới hiện nay:
Trên trái đất có đến 97% là nước muối, chỉ còn 3% là nước ngọt nhưng gần 2/3
lượng nước ngọt này tồn tại ở dạng sông băng ở các cực, phần còn lại ở dạng nước
ngầm.
Theo nguồn thống kê của Unicef thì có đến 60% quốc gia trên thế giới là
những vùng có ít nước ngọt, có 6180% quốc gia trên thế giới là vùng thiếu nước.
Những vùng miền như sa mạc, vùng băng giá, vùng hải đảo nước vô cùng khan
hiếm, người dân nơi đây phải gìn giữ từng giọt nước mưa để tồn tại.
Trong phần nước ngọt có sẵn, nước chúng ta dùng trong ăn uống mà ta gọi
là “nước an toàn ” hay “nước sạch ” lại chiếm tỉ lệ ít hơn nữa.
Thế nào là “nước sạch” hay là “nước an toàn” ?
Dựa vào kiến thức môn Sinh học chúng em đã học “nước sạch” hay “nước
an toàn” là nước được sử dụng để ăn uống và không có các chất gây ảnh hướng
đến sức khoẻ của con người. Trên thế giới hiện nay có đến hơn 25% dân số không
thể uống được “nước an toàn ” và điều đáng lưu ý ở đây là có đến 80% bệnh tật
trên thế giới gây ra từ nước có các mầm bệnh và qua đó 25000 người đang chết
mỗi ngày.
Như chúng ta đã biết: Nước là nguồn tài nguyên vô giá nhưng không vô tận,
lượng nước an toàn con người đang sử dụng ngày càng bị thu hẹp lại. Nguyên nhân
từ đâu mà nước ngọt đang sử dụng ngày càng bị ô nhiễm.
Còn theo kiến thức môn Địa lí, Hóa học nước ô nhiễm là sự biến đổi theo
chiều hướng xấu đi của các tính chất vật lí, hóa học, sinh học của nước, với sự xuất
hiện các chất lạ ở thể rắn, lỏng làm cho nguồn nước trở nên độc hại, gây bệnh tật
cho con người. Nguồn nước bị ô nhiễm do nhiều nguyên nhân: có thể từ tự nhiên
2
như do mưa,bão, lũ lụt và phần lớn do các hoạt động của con người như chất thải
Với thành phố Hội An hiện nay, trên địa bàn thành phố và vùng ven của
thành phố có nhiều cơ sở sản xuất nhất là các nhà hàng, khách sạn đan xen trong
các khu dân cư, các cơ sở này hàng năm thải ra một lượng lớn chất thải làm ô
nhiễm nặng nề các nguồn nước sông ,hồ trên địa bàn thành phố.
Các cống thoát nước của thành phố dùng chung cho nước mưa và nước thải,
hệ thống thoát nước đã xây dựng từ lâu, cũ nên vẫn còn nhiều hạn chế. Nước mưa
và nước thải đều đổ dồn trực tiếp ra sông mà chưa qua xử lí hoặc có nhưng chưa
triệt để nên nồng độ các chất ô nhiễm trong nước vượt tiêu chuẩn cho phép đã gây
nên tình trạng ô nhiễm nước nghiêm trọng.
Trong nhà trường hiện nay chúng em còn được học một số tiết tự chọn về
Giáo dục Môi trường do Phòng Giáo dục & Đào tạo Hội an và phòng Tài nguyên
Môi trường biên soạn : “ Nước và cuộc sống con người”; “Hiện tượng trái đất
nóng dần lên, nguyên nhân, hậu quả và các biện pháp giải quyết”
Thông qua các bài học trên, chúng em đã có thêm nhiều kiến thức về môi
trường xung quanh ta, biết được ảnh hưởng của môi trường đến cuộc sống của
người dân, tình trạng xâm thực, xói lở ở bờ sông Cẩm Nam, Cẩm Thanh, bờ biển
Cẩm An. Bão, lũ hằng năm đe dọa kinh tế và cuộc sống của người dân và thiên tai
như vậy cứ tiếp diễn sẽ làm ảnh hưởng đến nguồn nước. Nước ô nhiễm gây ra
nhiều hậu quả nghiêm trọng:
5
- Gây ra nhiều bệnh cho con người, có những bệnh kéo dài làm ảnh hưởng đến tính
mạng và suy kiệt kinh tế gia đình.
- Ảnh hưởng đến đời sống của các loài sinh vật, đa dạng sinh học có nguy cơ bị
phá vỡ hệ sinh thái.
- Gây ô nhiễm và mất cảnh quan môi trường. Riêng đối với Hội An chúng ta, việc
ô nhiễm nguồn nước ở khu vực kênh mương Chùa Cầu vào những ngày hè, nước
cạn, khi đi ngang qua di tích này, du khách lại phải nín thở vì mùi hôi của bùn
dưới lòng kênh mương bốc lên, đã ít nhiều gây ảnh hưởng đến sự phát triển văn
hóa du lịch của thành phố.
Với tầm quan trọng của nước như vậy, chúng ta cùng nhau cố gắng thực
*Một số lời khuyên giúp bạn tiết kiệm nước (Sử dụng kiến thức môn Ngữ
văn, môn Vật lí, môn toán, môn Sinh, môn Công nghệ, các em và tất cả các bạn
trở thành những tuyên truyền viên tích cực để vận động, thuyết phục và giải thích
cho mọi người )
A/ Trong các sinh hoạt ở nhà:
1/ Hạn chế việc rửa dưới vòi nước chảy: Khi rửa bát, rửa rau hay cọ đồ vật, nên
hứng sẵn một thau nước sạch. Nước rửa lần cuối có thể dùng lại vào việc khác như
cọ rửa hoặc lau nhà. Chỉ rửa trực tiếp dưới vòi chảy khi thật cần thiết, trong trường
hợp đó nên điều chỉnh vòi nước vừa đủ dùng.
2/ Khi rửa tay hoặc khi đánh răng: Không cần thiết để nước tiếp tục chảy trong khi
bạn đánh răng hoặc đang xát xà phòng ở 2 bàn tay mà vẫn để vòi nước chảy thoải
mái. Để đánh răng, bạn hãy nhúng ướt bàn chải và hứng đầy một cốc nước để súc
miệng.
3/ Sử dụng vòi tắm hoa sen tiết kiệm, hiệu quả: Các đầu vòi hoa sen tiết kiệm nước
không tốn kém và rất dễ lắp đặt tại các hộ gia đình. Cứ một phút “nhàn rỗi” thì vòi
hoa sen tiêu tốn 20 đến 45 lít nước, vì vậy hãy hạn chế xả nước tắm khi bạn xát xà
phòng và kỳ cọ.
4/ Sử dụng máy giặt: Chúng ta nên sử dụng máy giặt tự động khi có đủ khối lượng
theo công suất của máy để tiết kiệm nước một cách tốt nhất. Với mỗi mẻ giặt, điều
chỉnh mức nước phù hợp với khối lượng quần áo cần giặt. Nếu không dùng máy
giặt, ta có thể sử dụng nước xả áo quần không còn xà phòng dùng vào tưới cây
hoặc tưới sân.
5/ Chỉ tưới bãi cỏ khi cần thiết: Ngày nay, nhiều gia đình trang trí sân vườn bằng
cách trồng cỏ, cách tốt nhất để biết bãi cỏ có cần tưới hay không là đi trên cỏ. Nếu
cỏ bật thẳng trở lại ngay khi bạn đi khỏi thì lúc này chưa cần phải tưới nước.
6/ Tưới nước vào buổi sớm trong ngày, tránh tưới nước khi trời gió: Tưới nước vào
sáng sớm thường tốt hơn so với lúc chiều tối vì giúp ngăn ngừa sự phát triển của
nấm. Tưới nước vào lúc sáng sớm hoặc lúc chiều muộn, đều có thể giảm lượng
nước thất thoát do bay hơi. Tưới nước vào buổi sớm trong ngày cũng là cách
phòng tránh tốt nhất các loại ốc sên và sâu chuột hại vườn. Tránh tưới nước khi
Dọn vệ sinh ở các bãi cát biển
VI. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống
Thông qua các kiến thức trên ,chúng em đều ý thức được: NƯỚC là nguồn
tài nguyên vô giá nhưng không vô tận”, hiểu được “Tiết kiệm nước là bảo vệ
cuộc sống của chính mình ” và biết cách nâng cao nhận thức của mình và các bạn
xung quanh mình. Với ý thức sâu sắc trong việc tiết kiệm nước, ta có thể có nhiều
sáng kiến ưu việt hơn tùy theo hoàn cảnh mỗi người. Tiết kiệm nước sẽ trở thành
thói quen khi tất cả mọi người trong gia đình nhận thức được tầm quan trọng của
8
nó. Nhờ vậy, chúng ta có thể cùng nhau tiết kiệm tiền, góp phần gìn giữ nguồn
nước sạch, bảo vệ tài nguyên và môi trường.
Trong các tiết học ở trường, từ tiết môi trường, tiết sinh hoạt chủ nhiệm, sinh
học đến các tiết khác như địa lí, vật lí thậm chí chúng ta có thể sử dụng môn toán
để tính toán cho chí phí lượng nước, lượng điện đang sử dụng để kịp thời phát hiện
sự rò rỉ nước ,rò rỉ điện trong sinh hoạt để kịp thời giải quyết tình huống trên. Nếu
hiểu nhưng vốn liếng về môn ngữ văn bị hạn chế thì sẽ gây trở ngại trong việc trở
thành một tuyên truyền viên tích cực. Từ đó các bạn thẩy rằng tất cả những điều
chúng ta học được từ các bộ môn đều có tác dụng và ý nghĩa, có mối liên quan với
nhau, không có kiến thức nào, môn học nào là không quan trọng. Từ đó các bạn
xác định việc học tập quan trọng như thế nào, xác định động cơ học tập của mình
để làm cho cuộc sống ngày càng ý nghĩa hơn.
Thông qua những hoạt động đơn giản, gần gũi nhưng giàu nhiệt huyết của các bạn trẻ, thông
điệp bảo vệ môi trường Vịnh Hạ Long đã lan tỏa tới cộng đồng địa phương và du khách
Vào ngày 9-9-2009, lần đầu tại Việt Nam cũng như trên thế giới có một sự
kiện "Ngày không túi ni-lông - The Nature Day" được tổ chức tại Hội An. Nhiều
hoạt động được tiến hành nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về tác hại của túi
ni-lông đối với sức khỏe và môi trường sống. "Ngày không túi ni-lông" sẽ được tổ
chức thường niên hằng năm, trở thành một phong trào xã hội rộng rãi, cổ vũ cho
một lối sống không lệ thuộc vào túi ni-lông, vận động các cơ quan công sở, gia
Trên đây là một trong nhiều tình huống thực tiễn mà nhóm học sinh trường
THCS Nguyễn Duy Hiệu đã giải quyết trong quá trình học tập. Trong quá trình
giải quyết tình huống có thể còn những hạn chế và thiếu sót, rất mong nhận được
sự góp ý của thầy cô và các bạn.
Xin trân trọng cám ơn.
Hội An ngày 20 tháng 12 năm 2013
Trưởng nhóm
Nguyễn Phan Vỹ Huyền
13