Khủng Hoảng Kinh Tế Đông - Bài Học Cho Kinh Tế Việt Nam
KHỦNG HOẢNG KINH TẾ ĐÔNG Á- BÀI HỌC CHO KINH TẾ VIỆT
NAM
A. LỜI MỞ ĐẦU
Kinh tế thế giới đang trải qua một giai đoạn suy thoái mới, mà nguyên nhân
chính của nó là do sự suy yếu của nền kinh tế Mỹ dẫn đến sự suy yếu của
đồng Dollar khủng hoảng giá lương thực và giá dầu. Nền kinh tế đầu tàu
của mỹ suy giảm kéo theo đó là sự suy yếu của đồng Dollar đã làm cho nền
kinh tế các nước phát triển, cũng như đang phát triển dường như chững lại.
Ngay cả những nền kinh tế được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh như n Độ,
Inđônêxia, Việt Nam …. cũng đang chững lại theo. Thêm vào đó là sự khủng
hoảng lương thực và nhiên liệu chủ yếu là xăng dầu đã làm cho nền kinh tế
của nhiều nước phụ thuộc vào giá nhiên liệu nhập khẩu lâm vào tình trạng
khó khăn. Tâm lý của một đại bộ phận nhà đầu tư và người dân hoang
mang, chính điều này đã làm cho tốc độ tăng trưởng kinh tế của nhiều nước
trong khu vực và trên thế giới giảm. Liệu nền kinh tế thế giới có lâm vào
một cuộc khủng hoảng mới hay không? Khủng hoảng kinh tế thế giới lần
này sẽ có tác dụng ra sao đối với nền kinh tế thế giới và nền kinh tế việt
nam? Đặc biệt là khi chúng ta hội nhập thì một triệu chứng nhỏ của nền
kinh tế các nước trong khu vực và thế giới sẽ ảnh hưởng ra sao đến nền kinh
tế Việt Nam. Trên cơ sở những thực trạng nội tại của nền kinh tế hiện nay,
nhóm chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu về cuộc khủng hoảng kinh tế
Đông và bài học kinh nghiệm rút ra. Mục tiêu của bài viết là nghiên cứu
và tìm hiểu thêm những vấn đề từ cuộc khủng hoảng kinh tế Đông và bài
học kinh nghiệm từ đó chúng ta có thêm một bài học để có thể đối phó với
tình hình kinh tế hiện nay. Bằng các phương pháp thống kê, phân tích …
nhóm chúng tôi sẽ đưa ra những đánh giá cụ thể về những diễn biến và tình
hình cụ thể cũng như những bài học kinh nghiệm rút ra. Tuy đã có nhiều cố
gắng nhưng bài viết sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, rất mong được sự
đóng góp của các thầy cô và các bạn.
CHƯƠNG I. KHỦNG HOẢNG KINH TẾ- NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN.

giảm hoạt động kinh tế trên cả nước, kéo dài nhiều tháng”. Suy thoái kinh
tế có thể liên quan sự suy giảm đồng thời của các chỉ số kinh tế của toàn bộ
hoạt động kinh tế như việc làm, đầu tư, và lợi nhuận doanh nghiệp.các thời
kỳ suy thoái kinh tế có thể đi liền với hạ giá cả ( giảm phát), hoặc ngược lại
tăng nhanh giá cả (lạm phát) trong thời kỳ đình lạm.
Một sự suy thoái trầm trọng và lâu dài được gọi là khủng hoảng kinh tế.
Dựa trên đặc điểm cũng như khái niệm đưa ra người ta phân biệt giữa
khủng hoảng kinh tế và suy thoái kinh tế. Nhìn từ góc độ đònh nghóa và đặc
điểm thì ta có thể thấy rằng:
Cả hai đều phản ánh một trạng thái chung của nền kinh tế đó là sự đình
đốn sản xuất trong nền kinh tế trong một khoảng thời gian và đều dẫn đến
những hậu quả về mặt xã hội. Tuy nhiên giữa khủng hoảng kinh tế và suy
thoái kinh tế có một sự phân biệt đó là thời gian diễn ra và phục hồi khác
nhau. Theo đó thì, khủng hoảng kinh tế kéo dài trong một thời gian dài hơn
Nhóm thực hiện: TCDN12 - 2 -
Khủng Hoảng Kinh Tế Đông - Bài Học Cho Kinh Tế Việt Nam
và gây hậu quả nghiêm trọng hơn, còn suy thoái thì có thể là sự suy giảm
trong sản xuất tạm thời trong một giai đoạn ngắn hơn. Tuy nhiên, thực tế thì
sự phân biệt này không phải lúc nào cũng rõ ràng. Khi nền kinh tế có dấu
hiệu suy thoái, sản xuất bắt đầu đình trệ thì như vậy nguy cơ của một cuộc
khủng hoảng kinh tế sẽ diễn ra. Một khi nền kinh tế lâm vào tình trạng khó
khăn có thể dẫn đến hậu quả là sản xuất của một số ngành bò giảm sút, làm
cho mặt hàng này trở nên khan hiếm và bắt đầu cho một cuộc khủng hoảng
thiếu. Hay khi nền kinh tế có dấu hiệu khó khăn thì tiêu dùng một mặt hàng
lại giảm, điều này dẫn đến lượng hàng hoá trở nên dư thừa và nguy cơ dẫn
đến một cuộc khủng hoảng thừa hay giảm phát. Rõ ràng khó có thể phân
biệt một cách minh bạch giữa khủng hoảng và suy thoái, cũng như nhận
đònh chính xác nền kinh tế đang ở giai đoạn suy thoái hay trong thời kỳ
khủng hoảng.
Trên cơ sở nghiên cứu đặc điểm của khủng hoảng kinh tế, thì chúng ta có

Tỷ giá
1996 1997
Thái lan Baht/USD
25,6
1
47,25
Philipine
s
Peso/USD
26,2
9
39,5
Malaysia
Ringgit/US
D
2,52 3,88
Indonesia Rupiah/USD
2.30
8
5.400
Hàn quốc Won/USD
844,
2
695,8
Liền sau đó là sự thua lỗ và phá sản hàng loạt hệ thống ngân hàng, tài
chính quốc gia với quy mô lớn và tốc độ khá nhanh.
Nhóm thực hiện: TCDN12 - 4 -
Khủng Hoảng Kinh Tế Đông - Bài Học Cho Kinh Tế Việt Nam
Tình trạng thua lỗ và phá sản của hệ thống ngân hàng, tài chính
Nước

Số
ngân
hàng bò
bán cho
công ty
nước
ngoài
Tổng
số
ngân
hàng
“có
vấn
đề”
Thái Lan 108 56 - - 4
64
(59%)
Malaysia 60 - - 41 -
41
(68%)
Indonesi
a 228 16 56 11 -
83
(36%)
Hàn
Quốc 56 16 - - -
18
(32%)
Các doanh nghiệp vừa và nhỏ không chòu nổi sức ép quá lớn về tình hình
tài chính lần lượt phá sản và thua lỗ cũng giống như hệ thống ngân hàng và

tăng nhanh chóng và tốc độ tăng trưởng kinh tế bò giảm sút.
Tăng trưởng kinh tế và thất nghiệp khi khủng hoảng kinh tế tài chính

Tăng trưởng kinh tế (%) Tỷ lệ thất nghiệp (%)
1996 1997 1998 1996 1997 7.1998
Thái Lan 6,7 -0,4 -8,3 - - -
Malaysia 8,2 7,0 2,0 - - -
Indonesia 7,8 4,6
-
13,7 - - -
Philippines 5,8 5,2 -0,5 9,5 10,4 3,3
Hàn Quốc 7,1 5,5 -5,8 2,3 2,5 8,0
Trên đây là những đặc điểm chung nhất của các nước khi phải đối mặt với
tình trạng khủng hoảng. Bên cạnh đó còn có các chỉ số khác như: chỉ số lạm
phát, dòng vốn thuần, nợ nước ngoài, lãi suất cho vay,…
Nhóm thực hiện: TCDN12 - 6 -
Khủng Hoảng Kinh Tế Đông - Bài Học Cho Kinh Tế Việt Nam
 DIỄN BIẾN CỦA CUỘC KHỦNG HOẢNG
Thái lan.
Từ năm 1985 đến năm 1995, kinh tế Thái Lan tăng với tốc độ bình quân
hàng năm là 9%. Cuối năm 1996, báo cáo triển vọng kinh tế thế giới của
IMF đã cảnh báo nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng quá nóng và bong bóng
kinh tế có thể không giữ được lâu. Cuối năm 1996, thò trường chứng khoán
Thái Lan bắt đầu có sựu điều chỉnh. Cả mức vốn hoá thò trường lẫn chỉ số
thò trường chứng khoán đều giảm đi.
Ngày 14 tháng 5 và ngày 15 tháng 5 năm 1997, đồng Baht thái bò tấn công
đầu cơ quy mô lớn. Ngày 30 tháng 6, thủ tướng Thái Lan Chavalit
Yongchaiyudh tuyên bố sẽ không phá giá đồng Baht, song lại thả nổi đồng
Baht vào ngày 2 tháng 7. Baht ngay lập tức mất giá gần 50%. Vào tháng 1
năm 1998, nó đã xuống đến mức 56 Baht mới đổi được 1 Dollar Mỹ. Chỉ số

tháng 10 đến 23 tháng 10, chỉ số Hang Seng đã giảm 23%. Ngày 15 tháng 8
năm 1998, Hong Kong nâng lãi suất cho vay qua đêm từ 8% lên thành 23%
và ngay lập tức nâng vọt lên 500%. Đồng thời, cơ quan tiền tệ Hong Kong
các loại cổ phiếu thành phần của chỉ số Hang Seng dể giảm áp lực giảm giá
cổ phiếu. Cơ quan này và ông Donald Tsang, lúc đó là bộ trưởng tài chính
và sau này làm trưởng đặc khu hành chính Hong Kong, đã công khai tuyên
chiến với giới đầu cơ. Chính quyền đã mua vào khoảng120 tỷ Dollar Hong
Kong ( tương đương 15 tỷ Dollar Mỹ) các loại chứng khoán. Và sau đó vào
năm 2001, chính quyền đã bán ra số chứng khoán này và thu lời khoản 30
tỷ Dollar Hong Kong ( khoảng 4 tỷ Dollar Mỹ).
Các hoạt động đầu cơ nhằm vào Dollar Hong Kong của nước này đã ngừng
lại vào tháng 9 năm 1998, chủ yếu là do các nhà đầu cơ đã bò thiệt hại bởi
chính sách điều tiết dòng vốn nước ngoài của chính phủ Malaysia và bởi sự
sụp đổ của thò trường trái phiếu và tiền tệ ở Nga.
Tỷ giá giữa Dollar Hong Kong và Dollar Mỹ vẫn được bảo toàn ở mức
7,8:1.
Hàn Quốc
Vào thời điểm khủng hoảng bùng phát ở Thái Lan, Hàn Quốc có một gánh
nặng nợ nước ngoài khổng lồ. Các công ty nợ ngân hàng trong nước, còn
ngân hàng trong nước lại nợ ngân hàng nước ngoài. Một vài vụ vỡ nợ đã
Nhóm thực hiện: TCDN12 - 8 -
Khủng Hoảng Kinh Tế Đông - Bài Học Cho Kinh Tế Việt Nam
xảy ra.khi thò trường Châu bò khủng hoảng, tháng 11 các nhà đầu tư bán
chứng khoán Hàn Quốc ở quy mô lớn. Ngày 28 tháng 11 năm 1997, tổ chức
tín dụng Moody đã hạ hàn quốc từ A1 xuống A3 sau đó vào ngày 11 tháng
12 lại hạ tiếp xuống B2. điều này góp phần làm cho giá chứng khoán Hàn
Quốc thêm giảm giá. Riêng trong ngày 7 tháng 11 thò trường chứng khoán
Seoul tụt 4%. Ngày 24 tháng 11 lại tụt 7,2% do tâm lý lo sợ IMF sẽ đòi Hàn
Quốc phải áp dụng các chính sách khắc khổ.
Trong khi đó, đồng Won giảm giá xuống còn khoảng 1700 KRW/ USD từ