PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
1.1. Về mặt lý luận
Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận của nền văn hoá nhân loại có vai trò và
vị trí hết sức quan trọng trong xã hội. Vì nó góp phần phát triển và hoàn thiện về mặt
thể chất, chuẩn bị cho con người bước vào cuộc sống lao động, học tập và bảo vệ tổ
quốc. Đồng thời còn mang ý nghĩa văn hoá xã hội sâu sắc, tăng cường tình đoàn kết
hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới. Một nền TDTT phát triển thể hiện được tính ưu
việt của xã hội có đời sống chính trị, kinh tế ổn định và phát triển. Ý thức được vai trò
to lớn của TDTT Đảng và Nhà nước ban hành chỉ thị 36/CT- TW của Ban bí thư Trung
ương Đảng cộng sản Việt Nam về công tác TDTT trong giai đoạn mới đã xác định:
“Mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác TDTT là hình thành nền TDTT phát triển và tiến
bộ góp phần nâng cao sức khoẻ, thể lực đáp ứng nhu cầu văn hoá, tinh thần của nhân
dân và phấn đấu đạt được vị trí xứng đáng trong các hoạt động thể thao quốc tế, trước
hết là ở khu vực Đông Nam Á”.
Dưới sự lảnh đạo của Đảng, sự quan tâm đầu tư của Nhà nước TDTT nói chung
và thể thao đỉnh cao nước ta nói riêng đã có nhiều bước tiến, góp phần xứng đáng vào
cuộc sống đổi mới đất nước và giao lưu quốc tế. TDTT Việt Nam đã hoà nhập nhanh
vào thể thao khu vực Đông Nam Á và Châu Á.
Trên thế giới cũng như ở nước ta điền kinh là môn thể thao có lịch sử lâu đời
nhất, được ưa chuộng và phát triển rộng rãi khắp thế giới với nội dung phong phú và đa
dạng. Điền kinh chiếm một vị trí quan trọng trong chương trình thi đấu các Đại hội
Olimpic quốc tế, SEAGames khu vực và trong đời sống nhân dân. Nước ta trong thời
kỳ phát triển, điền kinh là một môn thể thao rất thích hợp, điều kiện tập luyện không
quá phức tạp, ít tốn kém, phương pháp tập luyện dể dàng. Vì vậy thu hút được mọi tầng
lớp, đối tượng tham gia tập luyện.
1.2. Về mặt thực tiễn
Đối với học sinh trung học cơ sở, việc tập luyện điền kinh là một môn không thể
thiếu, đi đầu trong quá trình giáo dục thể chất trong nhà trường. Giúp các em phát triển
đều đặn ở những nhóm cơ yếu tạo điều kiện hình thành tư thế đúng, điều chỉnh về hình
thái cơ thể, tạo nền móng cho hệ thống giáo dục thể chất. Ngoài ra còn góp phần rèn

của các em, giúp các em tích cực, tự giác luyện tập nhằm nâng cao sức khỏe thông qua
các trò chơi đa dạng, phong phú bởi trò chơi tôi đưa vào được sử dụng như một nội
dung học tập, vừa là phương tiện rèn luyện sức khỏe, thể lực và giáo dục đạo đức cho
học sinh. Các trò chơi này mang đầy đủ các đặc điểm, tính chất hấp dẫn, lôi cuốn học
sinh, thu hút các em vào luyện tập tạo sự hứng thú trong học tập.
Xuất phát từ những yêu cầu trên tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:
“TÌM HIỂU VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG NHẰM
PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ”.
2. Mục đích nghiên cứu
- Tạo cho các em sự say mê, hứng thú trong môn học.
- Giúp các em rèn luyện thân thể tốt, có sức khoẻ đảm bảo trong việc học tập.
- Sử dụng một số trò chơi vận động phù hợp với lứa tuổi các em đảm bảo tính
vừa sức, hấp dẫn.
3. Đối tượng nghiên cứu
Học sinh của khối 6 năm học 2014 – 2015
4. Nhiệm vụ nghiên cứu
Nhằm thực hiện mục đích nghiên cứu của đề tài, chúng tôi đã xác định 2 nhiệm
vụ sau:
4.1 Nhiệm vụ 1
Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh THCS và tác dụng của trò chơi vận động.
4.2 Nhiệm vụ 2
Tìm hiểu đề xuất một số trò chơi vận động nhằm phát triển sức nhanh cho học
sinh trường THCS.
5. Giới hạn đề tài nghiên cứu
2


Tìm hiểu và đề xuất một số trò chơi vận động nhằm phát triển sức nhanh cho học
sinh trường trung học cơ sở.
6. Phương pháp nghiên cứu

và do sự phối hợp của lứa tuổi này kém, động tác cứng, vụng về. Mặc dù các biểu hiện
trên có tính tạm thời song vẫn cần chú ý trong tập luyện thể dục thể thao.
Các trò chơi lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ gây căng thẳng, thần kinh dễ bị phân tán
dẫn đến chán nản, thờ ơ, chính vì vậy cần phải đưa trò chơi phong phú, đa dạng phù
hợp với lứa tuổi để các em tập luyện tích cực và bề bỉ thực hiện.
* Hệ xương:
3


Ở lứa tuổi này xương của các em đang trong thời kì phát triển mạnh, thành phần
hữu cơ, nước trong xương còn nhiều, do vậy xương của các em có tính đàn hồi cao hơn,
song sự chịu lực kém hơn dễ gây tác hại cho sự phát triển cơ thể, dễ bị méo lệch xương,
…Do vậy, phải hạn chế các trò chơi mang vác nặng, hoặc làm động tác tĩnh căng thẳng
một bộ phận trong thời gian dài. Ở lứa tuổi này phải áp dụng lựa chọn một số trò chơi
phát triển sức nhanh để cho cơ thể phát triển hài hòa cân đối.
* Hệ cơ:
Hệ cơ của các em phát triển chậm hơn sự phát triển của hệ xương, chủ yếu là sự
phát triển về chiều dài, thiết diện cơ chậm phát triển nhưng đến tuổi 15-16 thì thiết diện
cơ phát triển nhanh, đặc biệt là các cơ co. Do sự phát triển không đồng bộ, thiếu cân đối
nên các em không phát huy được sức mạnh và chóng mỏi mệt. Vì vậy trong giáo dục
thể chất cần chú ý phát triển tăng cường cơ bắp và phát triển toàn diện.
* Hệ tuần hoàn:
Tim phát triển chậm hơn so với sự phát triển của mạch máu, sức co bóp còn yếu,
khả năng điều hòa hoạt động của tim chưa ổn định nên khi hoạt động quá nhiều, gây
căng thẳng sẽ chóng mệt mỏi. Vì vậy, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên sẽ ảnh
hưởng tốt đến hệ tuần hoàn. Họat động của tim dần dần được thích ứng và có khả năng
chịu đựng được lượng vận động lớn sau này. Nhưng trong quá trình tập luyện thể dục
thể thao cần đảm bảo nguyên tắc tăng dần, theo yêu cầu trong giáo dục thể chất, tránh
hoạt động quá sức và đột ngột.
* Hệ hô hấp:

- Tốc độ hưng phấn lại phụ thuộc vào tốc độ dẫn truyền xung động và quyết định
đến thời gian phản ứng.
3. Tác dụng của trò chơi vận động
Trò chơi vận động là một trong những loại hình bài tập thể lực xuất hiện sớm
nhất. Các trò chơi phản ánh thực tiễn, sự mô phỏng cường điệu hóa hoạt động của con
người, động vật và cây cỏ trong thiên nhiên. Động lực trực tiếp trong quá trình luyện
tập chính là nội dung có ý nghĩa của nó. Sự đọ sức tranh tài, sự thỏa mãn ước vọng
chiến thắng, niềm vui trong giao tiếp và sự tranh đua với tình huống luôn luôn thay đổi.
Các hình thức đi, chạy, nhảy, ném, leo trèo, tự vệ,… gọi chúng là trò chơi vận động.
Trong quá trình giáo dục thể chất phương pháp trò chơi sử dụng tương đối rộng
rãi và mang lại hiệu quả cao, nhất là đối với lứa tuổi thiếu niên nhi đồng. Ưu điểm của
phương pháp này là vừa chơi vừa học, tạo cho học sinh trạng thái hưng phấn trong hoạt
động và thông qua đó có tác dụng rèn luyện thân thể, tăng cường sức khỏe. Các trò chơi
không phải nhất thiết gắn liền với một hoạt động nào đó như: bóng đá, bóng chuyền,…
Về nguyên tắc phương pháp trò chơi có thể sử dụng trên bất cứ bài tập nào. Tất
nhiên chúng phải được tổ chức sắp xếp sao cho phù hợp với phương pháp của trò chơi.
Khi tổ chức sắp xếp một trò chơi chúng ta có thể lựa chọn chủ đề phù hợp với
hoàn cảnh và diễn biến của buổi học. Hoạt động của người chơi được tổ chức tương
ứng với chủ đề được giả định có tính chất hình ảnh, chủ đề tổ chức một trò chơi có thể
lấy từ hiện thực xung quanh trong phản ánh hoạt động thực dụng của đời sống.
Do những đặc điểm và yêu cầu về tính tự lập, sáng kiến, nhanh trí và khéo léo
nên phương pháp trò chơi tạo cho người chơi điều kiện rộng rãi giải quyết một cách
sáng tạo các nhiệm vụ của vận động. Thêm vào đó sự thay đổi thường xuyên và bất ngờ
các tình huống trong tiến trình chơi buộc phải giải quyết nhiệm vụ trong thời gian ngắn.
Do đó, nó động viên đầy đủ các khả năng vận động của cơ thể. Vì vậy, trò chơi vận
động rất phù hợp với sự tập luyện thể chất cho học sinh THCS.
4. Những yêu cầu của trò chơi vận động trong tập luyện sức nhanh
Bài tập sức nhanh là những hoạt động vận động chuyên biệt do con người sáng
tạo ra một cách có ý thức, có chủ định phù hợp với quy luật giáo dục tố chất. Người ta
dùng chúng để giải quyết những nhiệm vụ giáo dục tố chất, đáp ứng nhu cầu phát triển

+ Hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động cần thiết và sự phối hợp các hoạt động và
nhịp điệu.
+ Giáo dục ý thức tổ chức kỷ luật, tính tập thể, đạo đức, nếp sống văn minh,
nhanh nhẹn, thông minh sáng tạo, dũng cảm.
+ Khái quát tích lũy những chi tiết chuyên môn trong tập luyện thể thao nói
chung và điền kinh nói riêng, gây hứng thú say mê tập luyện hằng ngày để hoàn thiện
mình.
+ Phát triển tố chất sức nhanh, sức mạnh, sức bền, mềm dẻo, khéo léo.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG
Trong quá trình lên lớp, vẫn còn giáo viên thực hiện các bước lên lớp một cách
cứng nhắc, tuần tự đi từ bước này sang bước khác, làm cho giờ học nhàm chán, nặng
nề. Chưa kết hợp và giải quyết hài hòa giữa các bước lên lớp.
Khâu tổ chức chưa linh hoạt, nên trong giờ học mất nhiều thời gian tập hợp,
cũng như luân chuyển đội hình làm ảnh hưỏng không nhỏ đến thời gian luyện tập của
học sinh.
Hơn nữa một bộ phận nhỏ học sinh chưa thấy rõ tầm quan trọng của việc học
môn thể dục (nội dung Chạy ngắn). Với những hiện trạng trên, làm cho chất lượng giờ
dạy chưa đạt yêu cầu. Thực tế và mục tiêu còn có một khoảng cách cần được khắc phục
nhằm thực hiện có chất lượng mục tiêu rèn luyện sức nhanh và rèn luyện thể lực, góp
phần nâng cao sức khỏe cho học sinh.
6


Trò chơi vận động giúp cho học sinh tự giác luyện tập và tập luyện một cách
nghiêm túc, có điều kiện chứng tỏ năng lực của bản thân mình.
Qua đó trò chơi vận động giúp cho các em ngày càng hoàn thiện hơn về các tố
chất vận động nhất là tố chất nhanh, khéo léo. Không những thế mà còn làm cho tiết
học vui hơn, hấp dẫn hơn, lôi cuốn các em nhiều hơn giúp các em tự nguyện và tự giác
tham gia tập luyện.
Chính điều đó gây nên sự hưng phấn trong tập luyện, quên đi mệt mỏi, phấn đấu

Để lựa chọn trò chơi có hiệu quả tốt nhất tôi đã tiến hành phỏng vấn các thầy cô
giáo ở các trường THCS trong Huyện. Qua phiếu phỏng vấn 10 thầy cô giáo đã thu
được kết quả như sau:
7


Bảng 1: KẾT QUẢ PHỎNG VẤN LỰA CHỌN TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG
NHẰM PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO HỌC SINH THCS
(n=10)
TT
TÊN TRÒ CHƠI
SỐ NGƯỜI ĐỒNG Ý
Tác dụng
Tỷ lệ %
Tác dụng
Tỷ lệ %
tốt
chưa tốt
1 Chạy tiếp sức chuyển
10
100
0
0
vật
2

Người thừa thứ ba

7


5

Chạy tốc độ cao

10

100

0

0

6

Mèo đuổi chuột

8

80

2

20

7

Chạy đuổi

9


50

10

Chạy tiếp sức

10

20

8

80

Qua kết quả phỏng vấn ở bảng 1 tôi chỉ lựa chọn những trò chơi có số phiếu đồng
ý từ 60% trở lên, còn những trò chơi có số phiếu đồng ý thấp tôi không lựa chọn.
Những trò chơi có số trò chơi có số phiếu đồng ý cao:
1. Chạy tiếp sức chuyển vật
2. Người thừa thứ ba
3. Chạy tốc độ cao
4. Chạy đuổi
5. Mèo đuổi chuột
6. Hoàng Anh- Hoàng Yến
7. Chạy tiếp sức

8


Với những trò chơi đã được lựa chọn có tác dụng tốt nhất cho việc phát triển sức
nhanh cho học sinh THCS. Vậy tôi đã áp dụng các trò chơi này và trong chương trình

15
2
3
Rèn luyện sức nhanh.
Rèn luyện ý thức tinh
thần tập thể.

Tập trung tự
giác, chơi đúng
luật
Thực hiện với
cường độ nhanh

Tự giác tích cực
tuân thủ theo sự
điều khiển của
quản trò.
Nhằm rèn luyện kỹ Tích cực tự giác
trong khi chơi.
năng chạy, phát triển
sức nhanh, sự khéo léo
linh hoạt, giáo dục tinh
thần tập thể, tính tự
giác.

4

Chạy đuổi

10

Nhằm rèn luyện kỹ
năng chạy, phát triển
sức nhanh, tinh khẩn
trương và khả năng tập
trung chú ý cao.

7

Chạy tiếp sức

2

4

Rèn luyện sức nhanh. Tự giác tích cực
Rèn luyện ý thức tinh tuân thủ theo sự
thần tập thể.
điều khiển của

15

Trong khi chơi
phải thực hiện
nghiêm, tự giác
không được xô
đẩy nhau.

9



một người đuổi bắt. Người chạy luồn lách qua chổ trống giữa các nhóm trên đường
tròn.

10


Người đuổi cố gắng đập tay vào người chạy và khi đó lập tức người đuổi trở
thành người chạy và người chạy trở thành người đuổi.
Người chạy nếu muốn nghĩ chơi thì nhanh chóng đứng vào trước mỗi nhóm.
Nhóm đó từ hai người trở thành ba người và người đứng sau cũng chính là người thừa
thứ ba và phải chạy để đuổi người cùng đuổi bắt.
Nếu vòng tròn rộng, người chơi nhiều, thì cùng một lúc người chỉ huy cho hai
hoặc nhiều đôi đuổi bắt nhau để tăng mật độ vận động.
d/ Yêu cầu:
Các em phải nghiêm túc chấp hành đúng luật của trò chơi, tự giác khi mắc lỗi.
* Trò chơi 3: “Chạy tốc độ cao”
a/ Mục đích:
Luyện cho các em phát triển tính nhanh nhẹn và tháo vát, bước đầu giáo dục cho
các em ý thức chơi tập thể.
b/ Chuẩn bị:
Kẻ các vạch chuẩn bị và vạch xuất phát 1 cách nhau tối thiểu 1,5m. Kẻ vạch xuất
phát 2 cách vạch xuất phát 1: 8-10m. Kẻ vạch đích cách cách vạch xuất phát 2: 2030m. Cán sự cầm cờ ở vạch xuất phát 2, GV cầm đồng hồ ở vạch đích. Tập hợp học
sinh thành những hàng dọc sau vạch chuẩn bị. Những em đến lượt tiến vào vạch xuất
phát 1 và thực hiện tư thế chuẩn bị xuất phát.
c/ Cách chơi:
Khi có lệnh, các em chạy nhanh tới đích. Khi người thứ nhất và người thứ 2 chạy
đến vạch xuất phát 2, cán sự phất cờ để giáo viên bấm đồng hồ để đo thành tích của 2
người đó. Cũng có thể không bấm giờ mà chỉ theo dõi người nào đến vạch xuất phát 2
trước thì người đó thắng cuộc.
d/ Yêu cầu:

c/ Cách chơi:
Khi có lệnh, người làm chuột chạy trốn qua các lỗ chạy thoát, còn mèo đuổi. Khi
đuổi kịp mèo đập nhẹ vào người chuột thì chuột bị bắt và đuổi ngược lại. Nếu mèo
không bắt được sau một thời gian thì đứng lại thay người khác.
d/ Yêu cầu:
Tích cực tự giác trong khi chơi không được chạy quá xa vòng tròn.
* Trò chơi 6: “Hoàng Anh . Hoàng Yến”
a/ Mục đích:
Nhằm rèn luyện kỹ năng chạy, phát triển sức nhanh, tính khẩn trương và khả
năng tập trung chú ý cao.
b/ Chuẩn bị:
Kẻ hai vạch song song cách nhau 1m ở giữa sân, chiều dài của mỗi vạch phụ
thuộc vào số lượng học sinh. Cách 2m ở giữa sân kẻ hai vạch giới hạn cách nhau
khoảng 5m.
Tập hợp lớp thành hai hàng ngang đứng quay lưng vào nhau ở hai vạch giữa sân
(em nọ cách em kia 0,8 – 1m) một hàng đặt tên là Hoàng Anh, hàng kia đặt tên là
Hoàng Yến. Nếu lớp đông, mỗi đội cho hai tổ vào chơi.

12


c/ Cách chơi:
Giáo viên hô to : “Hoàng …… Anh” thì hàng mang tên Hoàng Anh nhanh chóng
quay lưng lại đuổi các em Hoàng Yến, các bạn Hoàng Yến phải nhanh chóng chạy qua
vạch giới hạn của sân mình. Trong quá trình đuổi và chạy như vậy, nếu người chạy trốn
chạy không kịp để người đuổi đuổi kịp thì người đuổi đập nhẹ tay vào người bạn và coi
như người này bị bắt.
Người của hàng mang tên Hoàng Anh lúc này đang có quyền đuổi nhưng nếu
chạy quá vạch giới hạn cũng phạm luật và coi như bị bắt. Tính tổng số người bị bắt của
mỗi bên để còn phân thắng bại. Sau đó tất cả học sinh lại tập hợp ở hai vạch giữa sân và


Tỷ lệ %

9 - 10 điểm

26

19,7 %

28

25.5%

7 - 8 điểm

53

40,2 %

57

51.8%

5 - 6 điểm

42

31,8 %

25

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã lựa chọn được 7 bài tập trò chơi vận động
nhằm phát triển sức nhanh cho học sinh như sau:
1. Chạy tiếp sức chuyển vật
2. Người thừa thứ ba
3. Chạy tốc độ cao
4. Chạy đuổi
5. Mèo đuổi chuột
6. Hoàng Anh- Hoàng Yến
7. Chạy tiếp sức
Các trò chơi vận động mới dựa vào quá trình giảng dạy theo nội dung chương
trình và kế hoạch học tập đã có tác dụng tốt đến quá trình học tập của học sinh trong
việc rèn luyện phát triễn sức nhanh.
Qua quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã học hỏi được một số kinh nghiệm, biết
cách tổ chức bài tập và trò chơi sao cho khoa học, phù hợp với mục đích, yêu cầu của
từng tiết dạy. Phục vụ triệt để cho mục đích dạy học.
Để đề tài này thật sự có hiệu quả và đi sâu vào các trường học thì các giáo
viên cần phải tìm tòi thêm các trò chơi mới lạ phù hợp với cơ sở vật chất của
trường mình và cần phải chuẩn bị phương tiện phục vụ trò chơi chu đáo có như
vậy mới hấp dẫn lôi cuốn các em học sinh tham gia chơi. Không nên chơi đi chơi
lại một trò chơi hoặc đưa các trò chơi không hấp dẫn mà cần chú trọng tìm tòi trò
chơi mới lạ hấp dẫn.
Muốn giảng dạy có hiệu quả giáo viên phải không ngừng đầu tư trí tuệ, công sức
vào việc đổi mới phương pháp dạy học, lấy học sinh làm trung tâm của quá trình dạy
học, phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của học sinh trong tự học, tự tìm tòi.

15


Qua đó tôi đã áp dụng có hiệu quả một số bài tập và trò chơi phục vụ cho mục
đích giảng dạy trong bài dạy của mình.

……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CỤM CHUYÊN MÔN
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
17



……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………
18


MỤC LỤC
PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
1.1 Về mặt lý luận:
1.2 Về mặt thực tiễn:
1.3 Về mặt cá nhân:
2. Mục đích nghiên cứu:
3. Đối tượng nghiên cứu:

Trang 1
1
1
1
2
2
2

3

3
3

19


1.4 Những yêu cầu của trò chơi vận động trong tập luyện sức nhanh:
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG

5
6

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KẾT QUẢ

7

I. Giải pháp:
7
Bảng 1: KẾT QUẢ PHỎNG VẤN LỰA CHỌN TRÒ CHƠI VẬN ĐỘNG NHẰM
PHÁT TRIỂN SỨC NHANH CHO HỌC SINH THCS
8
Bảng 2: PHƯƠNG PHÁP TẬP LUYỆN
9
II. Những kết quả bước đầu:
PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. KẾT LUẬN:
2. KIẾN NGHỊ: