SOẠN BÀI: TÓM TẮT VĂN BẢN TỰ SỰ
I.Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?

– Khi cần ghi lại một cách trung thành, chính xác những nội dung chính của một văn bản tự sự nào đó để người chưa đọc
nắm được văn bản tự sự ấy.

– Dựa vào các nhân vật, sự việc và chi tiết tiêu biểu đã nêu trong bản tóm tắt. Văn bản tóm tắt đã nêu được cơ bản nội
dung chính của văn bản.

– Độ dài của văn bản tóm tắt ngắn hơn nhiều độ đài của tác phẩm được tóm tắt. Số lượng nhân vật và sự việc trong bản
tóm tắt ít hơn trong tác phẩm. Vì chỉ lựa chọn các nhân vật chính và những sự việc quan trọng. Văn bản tóm tắt là lời của
người viết tóm tắt.

– Dùng lời văn của mình trình bày một cách ngắn gọn nội dung chính của văn bản đó.
Văn bản tóm tắt cần phản ánh trung thành nội dung của văn bản được tóm tắt.

— Đáp ứng đúng mục đích và yêu cầu cần tóm tắt. Bảo đảm tính khách quan: trung thành với văn bản được tóm tắt,
không thêm bớt vào các chi tiết, sự việc không có trong tác phẩm, không chen vào bản tóm tắt các ý kiến bình luận, khen
chê của cá nhân người tóm tắt,..
— Bảo đảm tính hoàn chỉnh: dù ở các mức độ khác nhau, nhưng bản tóm tắt phải giúp người đọc hình dung được toàn
bộ câu chuyện (mở đầu, phát triển, kết thúc).

— Bảo đảm tính cân đối : số dòng tóm tắt dành cho các sự việc chính, nhân vật chính, các chi tiết tiêu biểu và các
chương, mục, phần,… một cách phù hợp.
II. Cách thức tóm tắt văn bản tự sự:
Có 4 bước:
– Đọc kĩ tác phẩm
– Lựa chọn các nhân vật quan trọng, những sự việc tiêu biểu.
– Sắp xếp các nội dung theo một trật tự hợp lí.
– Viết bản tóm tắt bằng lời văn của mình.
Bài tập 1

– Sự việc tiêu biểu là: Chị Dậu chăm sóc chồng bị ốm và đánh lại cai lệ người nhà lý trưởng để bảo vệ anh Dậu.
Viết văn bản tóm tắt:
Anh Dậu dang ốm nặng đang còn run rẩy chưa kịp húp được hớp cháo nào thì cai lệ và người nhà lý trưởng ập đến quát
tháo om sòm:

– Thằng kia! Ông tưởng mày chết đêm qua rồi, hóa ra vẫn còn sống hả? Nộp tiền sưu! Mau!
Anh Dậu hoảng hốt ngã lăn ra bất tĩnh. Tên người nhà lý trưởng cười khẩy, mỉa mai.

– Nó giở trò ăn vạ đấy!
Chị Dậu xan xin, những tên cai lệ đã không động lòng lại còn tiếp tục văng ra những lời lẽ sỉ nhục thô bỉ. Chị Dậu biết
mình thân cô thế cô tiếp tục van xin để tìm cách giảm bớt sự hung hãn của kẻ lòng lang dạ thú. Nhưng vô hiệu! Tới khi
chúng cố tình hành hạ chồng và bản thân mình thì chị vùng lên thật quyết liệt:
Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!
Thế là cuộc chiến đấu không cân sức đã xảy ra giữa một bênngười đàn bà lực điền , một bên là hai người đàn ông đại
diện cho cường quyền bạo lực. Kết quả người dàn bà đã thắng. Điều đó khẳng định đúng đắn quy luật tức nước vỡ bờ.
Bài 3:
Có ý kiến cho rằng các tác phẩm Tôi đi học của Thanh Tịnh và Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng rất khó tóm tắt. Em
thấy có đúng không ? Nếu thấy khó thì hãy giải thích vì sao khó tóm tắt?

– Tôi đi học và Trong lòng mẹ là hai tác phẩm tự sự nhưng rất giàu chất thơ, ít sự việc (truyện ngắn trữ tình), các tác giả
chủ yếu tập trung miêu tả cảm giác và nội tâm nhân vật nên rất khó tóm tắt.