Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Lời nói đầu
Cha bao giờ vấn đề thơng hiệu lại trở thành một chủ đề thời sự đợc các
doanh nghiệp, các cơ quan quản lý nhà nớc, các hiệp hội thơng mại quan tâm
một cách đặc biệt nh hiện nay. Nhiều hội thảo, hội nghị đã đợc tổ chức, hàng
trăm bài báo và cả những trang website thờng xuyên đề cập đến các khía cạnh
khác nhau của vấn đề này.
Một trong những khía cạnh đợc đề cập nhiều nhất có lẽ là tình trạng các
doanh nghiệp Việt Nam bị mất thơng hiệu hay nhãn hiệu hàng hoá ở thị trờng
nớc ngoài, đặc biệt ở thị trờng Hoa Kỳ. Chúng ta có thể kể ra hàng loạt các vụ
tranh chấp thơng hiệu gần đây nh cuộc chiến Catfish giữa các nhà xuất khẩu cá
Tra, cá Basa Việt Nam với Hiệp hội các chủ trại cá nheo Mỹ (CFA) về việc sử
dụng thơng hiệu Catfish cho các loại cá nói trên của Việt Nam nhập khẩu vào
Mỹ; cuộc chiến của Trung Nguyên đòi lại thơng hiệu từ chính đối tác là Rice
Field Corp do họ đã đăng ký nhãn hiệu này trớc tại Mỹ; các nhãn hiệu
Vinataba, Vinatea đều đã bị đăng ký sở hữu tại nhiều nớc trong đó có Mỹ.
Những sự kiện đó xảy ra ngay khi Hiệp định thơng mại Việt - Mỹ đợc ký
kết và bắt đầu đợc triển khai đã nhấn mạnh với chúng ta rằng: Hiệp định có thể
mở ra nhiều cơ hội làm ăn cho các doanh nghiệp Việt Nam, song cũng là khởi
đầu của nhiều thách thức mới. Làm ăn với một đối tác đầy tiềm năng nhng cũng
khó lờng nh Mỹ, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt với không ít khó
khăn. Bài học kinh nghiệm đắt giá đầu tiên mà một số doanh nghiệp Việt Nam
gặp phải khi tiếp cận thị trờng Mỹ, đó là bài học về đăng ký bảo hộ nhãn hiệu
hàng hoá. Thực tiễn đó khiến chúng ta phải đặt ra câu hỏi: Làm thế nào để hỗ
trợ các doanh nghiệp Việt Nam trong việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng
hoá tại Mỹ?
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
1
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Nhận thức đợc tầm quan trọng của vấn đề trên, em đã mạnh dạn chọn đề
tài: Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ làm đề tài
phẩm hàng hoá dịch vụ đó. Thí dụ, ô tô là mặt hàng đợc nhiều công ty của
nhiều nớc sản xuất, nhng ngời tiêu dùng có thể phân biệt đợc chất lợng của từng
loại ô tô mang các thơng hiệu khác nhau và xác định đợc chủng loại xe nào là
phù hợp với nhu cầu của mình. Nhãn hiệu hàng hoá chính là chỉ dẫn ban đầu
giúp ngời tiêu dùng phân biệt đợc sản phẩm hàng hoá dịch vụ của những nhà
sản xuất kinh doanh khác nhau và đánh giá đợc phần nào chất lợng của sản
phẩm hàng hoá dịch vụ. Vậy nhãn hiệu hàng hoá là gì?
1.1 Định nghĩa nhãn hiệu hàng hoá
Trong thực tế, mỗi quốc gia trên thế giới đều có quy định khác nhau về
nhãn hiệu hàng hoá. Tuy vậy, khi thơng mại quốc tế ngày càng phát triển, chu
kỳ sống của hàng hoá dịch vụ bị rút ngắn lại dẫn đến việc xuất hiện ngày càng
nhiều những hàng hoá dịch vụ mới với những chất lợng khác nhau thì những
tranh chấp, xung đột giữa các công ty liên quan đến nhãn hiệu hàng hoá là điều
khó tránh khỏi. Để hạn chế những tranh chấp, xung đột đó cần phải có những
quy định thống nhất về nhãn hiệu hàng hoá trên phạm vi toàn thế giới.
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
3
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Tại vòng đàm phán Uruguay của GATT (tiền thân của tổ chức WTO) đã
thông qua Hiệp định về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (TRIPS) đợc ký kết vào
ngày 15/04/1994 và bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/01/1995 cùng với sự ra đời
của Tổ chức thơng mại thế giới WTO. Trong Hiệp định TRIPS, các quốc gia
trên thế giới đã tiến tới một thoả thuận chung nhất về nhãn hiệu hàng hoá trong
thơng mại quốc tế. Theo Hiệp định này thì nhãn hiệu hàng hoá đợc coi là đối t-
ợng có khả năng bảo hộ là: "bất kỳ một dấu hiệu, hoặc sự kết hợp nào của
những dấu hiệu có khả năng phân biệt hàng hoá hoặc dịch vụ của một doanh
nghiệp này với hàng hoá hoặc dịch vụ của những doanh nghiệp khác. Những
dấu hiệu đó (có thể là những ký tự đặc biệt nh tên ngời, chữ cái, chữ số, yếu tố
hình và sự kết hợp màu sắc cũng nh sự kết hợp bất kỳ của những dấu hiệu đó)
có khả năng đợc đăng ký là nhãn hiệu hàng hoá". (Trích Khoản 1 Điều 15
Việc gắn tên nhãn hiệu hiện nay đã phổ biến rộng rãi đến mức hầu nh bất
kỳ hàng hoá nào cũng đều có nhãn hiệu. Ngoài ra, các nớc còn có xu hớng mở
rộng việc bảo hộ đối với các yếu tố cấu thành nhãn hiệu nhằm nâng cao tính
khác biệt của sản phẩm đến mức tối đa có thể. Bất kỳ một đặc trng nào của sản
phẩm tác động vào giác quan của ngời tiêu dùng cũng có thể đợc coi là một
phần của nhãn hiệu, miễn là chúng có tính phân biệt. Do đó, ngoài tên nhãn
hiệu, dấu hiệu nhãn hiệu thì tiếng động, mùi vị riêng biệt của sản phẩm cũng có
thể đợc đăng ký bản quyền. Tuy nhiên, vấn đề này sẽ gây nhiều khó khăn cho
việc lu trữ, đối chiếu, kiểm tra khi xảy ra tranh chấp.
1.2 Phân biệt nhãn hiệu hàng hoá, nhãn hiệu thơng mại và thơng hiệu
Theo Hiệp hội nhãn hiệu thơng mại quốc tế (International Trademark
Association) thì: Nhãn hiệu thơng mại (trademark) bao gồm những từ ngữ,
tên gọi, biểu tợng hay bất kỳ sự kết hợp nào giữa những yếu tố trên đợc dùng
trong thơng mại để xác định và phân biệt hàng hoá của các nhà sản xuất
hoặc của ngời bán với nhau và để xác định nguồn của hàng hoá đó .
Nh vậy, khi hàng hoá đợc lu thông trên thị trờng thì nhãn hiệu hàng hoá trở
thành nhãn hiệu thơng mại. Nếu nhãn hiệu thơng mại đợc đăng ký bảo hộ
quyền sở hữu công nghiệp tại cơ quan Nhà nớc có thẩm quyền thì ngời chủ sở
hữu có toàn quyền sử dụng nhãn hiệu thơng mại đó dới sự bảo hộ của luật pháp.
Điều đó có nghĩa là ngời chủ sở hữu có thể sử dụng, chuyển nhợng, hoặc bán
1
Theo: Marketing căn bản - Marketing essentials , Philip Kotler. Nhà xuất bản Thống kê, 2002.
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
5
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
nhãn hiệu thơng mại, hay nói cách khác thì chủ sở hữu có thể định giá đối với
nhãn hiệu thơng mại của mình. Với ý nghĩa đó, khái niệm thơng hiệu của hàng
hoá ra đời và đợc hiểu là nhãn hiệu hàng hoá sau khi đã đợc thơng mại hoá, đợc
mua bán trên thị trờng. Khi đó, nhãn hiệu sẽ đợc gắn thêm biểu tợng đ
(registered trademark - nhãn hiệu thơng mại đã đợc đăng ký).
sử dụng, trong đó mỗi thành viên sử dụng một cách độc lập theo quy chế do tập
thể đó quy định.
Hiệp định thơng mại Việt - Mỹ cũng nêu lên rằng nhãn hiệu tập thể là
nhãn hiệu dùng chung cho các thành viên của một tổ chức, một nhóm, ví dụ nh
Saigon Times Group hay Coop Mart,...
2.3 Nhãn hiệu nổi tiếng
Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu hàng hoá đợc sử dụng liên tục cho
những sản phẩm, dịch vụ có uy tín làm cho nhãn hiệu đó đợc biết đến rộng rãi.
(Khoản 10 Điều 2 Nghị định 06/2001/NĐ-CP).
Định nghĩa nêu trên không quy định rõ ràng căn cứ xác định biết đến
rộng rãi. Luật pháp quốc tế và Luật của các nớc trên thế giới cũng không có
các tiêu chuẩn mang tính công thức để xác định nhãn hiệu nổi tiếng. Trên
thực tế, để xác định một nhãn hiệu có nổi tiếng hay không, phải xem xét từng
trờng hợp cụ thể dựa trên nhiều căn cứ khác nhau nh thời điểm nhãn hiệu đợc
đăng ký, giá trị thơng mại của nhãn hiệu, thị phần của nhãn hiệu,...
Khoản 6 Điều 6 trong Hiệp định thơng mại Việt- Mỹ cũng đã đề cập đến
vấn đề này nh sau: Để xác định một nhãn hiệu hàng hoá có phải là nổi tiếng
hay không phải xem xét đến sự hiểu biết về nhãn hiệu hàng hoá đó trong bộ
phận công chúng có liên quan, gồm cả sự hiểu biết đạt đợc trong lãnh thổ của
Bên liên quan do kết quả của hoạt động khuếch trơng nhãn hiệu hàng hoá này.
Không Bên nào đợc yêu cầu rằng sự nổi tiếng của nhãn hiệu hàng hoá phải vợt
ra ngoài bộ phận công chúng thờng tiếp xúc với hàng hoá hoặc dịch vụ liên
quan hoặc yêu cầu rằng nhãn hiệu hàng hoá đó phải đợc đăng ký. Tuy vậy,
khái niệm bộ phận công chúng có liên quan lại cha đợc nêu rõ trong Hiệp
định này.
2.4 Nhãn hiệu chứng nhận
Hiện nay, do sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trờng đã xuất hiện
một loại nhãn hiệu mới là nhãn hiệu chứng nhận. Khái niệm nhãn hiệu chứng
nhận đã đợc công nhận là nhãn hiệu do ngời chủ sở hữu cho phép ngời khác
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
8
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
f) không trùng hoặc không tơng tự tới mức gây nhầm lẫn với tên thơng mại
đợc bảo hộ với tên gọi xuất xứ hàng hoá đợc bảo hộ;
g) không trùng với kiểu dáng công nghiệp đợc bảo hộ hoặc đã đợc nộp đơn
yêu cầu cấp Văn bằng bảo hộ với ngày u tiên sớm hơn;
h) không trùng với một hình tợng, nhân vật đã thuộc quyền tác giả của ng-
ời khác trừ trờng hợp đợc ngời đó cho phép.
3.2 Các dấu hiệu dùng làm nhãn hiệu hàng hoá không đợc bảo hộ
Khoản 2 Điều 6 Nghị định 63/1996/NĐ-CP đã quy định những dấu hiệu
sau không đợc bảo hộ với danh nghĩa là nhãn hiệu hàng hoá:
a) dấu hiệu không có khả năng phân biệt, nh các hình và hình hình học
đơn giản, các chữ số, chữ cái, các chữ không có khả năng phát âm nh một từ
ngữ, chữ nớc ngoài thuộc ngôn ngữ không thông dụng trừ trờng hợp các dấu
hiệu này đã đợc sử dụng và đã đợc thừa nhận một cách rộng rãi;
b) dấu hiệu, biểu tợng quy ớc, hình vẽ hoặc tên gọi thông thờng của hàng
hoá thuộc bất kỳ ngôn ngữ nào đã đợc sử dụng rộng rãi, thờng xuyên, nhiều ng-
ời biết đến;
c) dấu hiệu chỉ thời gian, địa điểm, phơng pháp sản xuất, chủng loại, số l-
ợng, chất lợng, tính chất, thành phần, công dụng, giá trị mang tính mô tả hàng
hoá, dịch vụ và xuất xứ của hàng hoá, dịch vụ;
d) dấu hiệu làm hiểu sai lệch, gây nhầm lẫn hoặc có tính chất lừa đảo ngời
tiêu dùng về xuất xứ, tính năng, công dụng, chất lợng, giá trị của hàng hoá hoặc
dịch vụ;
e) dấu hiệu giống hoặc tơng tự với dấu chất lợng, dấu kiểm tra, dấu bảo
hành ... của Việt Nam, nớc ngoài cũng nh của các tổ chức quốc tế;
g) dấu hiệu, tên gọi (bao gồm cả ảnh, tên, biệt hiệu, bút danh), hình vẽ,
biểu tợng giống hoặc tơng tự tới mức gây nhầm lẫn với hình quốc kỳ, quốc huy,
lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân, địa danh, các tổ chức của Việt Nam cũng
Theo: Tạo dựng và quản trị thơng hiệu. Danh tiếng -Lợi nhuận - Viện nghiên cứu và đào tạo về quản lý,
Nhà xuất bản Lao động xã hội, 2003
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
10
Hình 1: Chu trình ra quyết định mua sắm của khách hàng
Đánh giá
các lựa chọn
Quyết định
mua
Hành vi sau
khi mua
Nhận thức
vấn đề
Tìm kiếm
thông tin
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Mối quan hệ giữa thơng hiệu và khách hàng có thể đợc xem nh một kiểu
cam kết hay giao kèo. Khách hàng đặt niềm tin và sự trung thành của mình vào
thơng hiệu và ngầm hiểu rằng bằng cách nào đó, thơng hiệu sẽ đáp lại và mang
lại lợi ích cho họ thông qua tính năng hợp lý của sản phẩm, giá cả phù hợp, các
chơng trình tiếp thị, khuyến mại và các hỗ trợ khác. Nếu khách hàng nhận thấy
những u điểm và lợi ích từ việc mua thơng hiệu cũng nh họ cảm thấy thoả mãn
khi tiêu thụ sản phẩm thì khách hàng có thể tiếp tục mua sản phẩm thơng hiệu
đó.
Thực chất, các lợi ích này đợc khách hàng cảm nhận một cách rất đa dạng
và phong phú. Các thơng hiệu có thể xem nh một biểu tợng mà khách hàng tự
khẳng định giá trị bản thân. Một số thơng hiệu gắn liền với một con ngời hoặc
một mẫu ngời nào đó để phản ánh những giá trị khác nhau hoặc những nét khác
nhau. Do vậy tiêu thụ sản phẩm đợc gắn với những thơng hiệu này là một cách
để khách hàng có thể giao tiếp với những ngời khác, thậm chí với chính bản
Rủi ro xã hội: Sản phẩm không phù hợp với văn hóa, tín ngỡng, hoặc
chuẩn mực đạo đức xã hội.
Rủi ro tâm lý: Sản phẩm ảnh hởng đến sức khỏe tinh thần của ngời sử
dụng.
Rủi ro thời gian: Sản phẩm không nh mong muốn dẫn đến mất chi phí
cơ hội để tìm sản phẩm khác.
Mặc dù khách hàng có những cách khác nhau để xử lý những rủi ro này,
nhng chắc chắn có một cách mà họ sẽ chọn, đó là chỉ mua những thơng hiệu nổi
tiếng, nhất là những thơng hiệu mà họ đã có những kinh nghiệm tốt trong quá
khứ. Vì vậy, thơng hiệu có thể là một công cụ xử lý rủi ro rất quan trọng (xem
thêm Hộp 1).
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
12
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Nh vậy, với khách hàng, ý nghĩa đặc biệt của thơng hiệu là có thể làm thay
đổi nhận thức và kinh nghiệm của họ về các sản phẩm. Sản phẩm giống hệt
nhau có thể đợc khách hàng đánh giá khác nhau tùy thuộc vào sự khác biệt và
uy tín của thơng hiệu hoặc các thuộc tính của sản phẩm. Với ngời tiêu dùng, th-
ơng hiệu làm cho sinh hoạt hàng ngày cũng nh cuộc sống của họ trở nên thuận
tiện và phong phú hơn.
4.2 Đối với doanh nghiệp
Đối với các doanh nghiệp, thơng hiệu đóng những vai trò quan trọng. Về
cơ bản, thơng hiệu đáp ứng mục đích nhận diện để đơn giản hóa việc xử lý sản
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
13
Khách hàng
Xác định nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm
Quy trách nhiệm cho nhà sản xuất sản phẩm
Giảm thiểu rủi ro trong tiêu dùng
Tiết kiệm chi phí tìm kiếm
the Thing - Có thơng hiệu là có tất cả.
4.3 Đối với quốc gia
Khi nói đến Thuỵ Sỹ, ngời ta nghĩ ngay đến đồng hồ, nói đến Nhật Bản
ngời ta nghĩ ngay đến Sony, Honda, Toyota mặc dù đồng hồ không phải là tất cả
nớc Thuỵ Sỹ cũng nh Sony, Honda, Toyota không phải là tất cả nớc Nhật. Nh
vậy, việc xây dựng thơng hiệu không chỉ thúc đẩy sản phẩm của doanh nghiệp
mà còn góp phần tạo nên diện mạo quốc gia. Những thơng hiệu mạnh đã quảng
bá hình ảnh và trình độ phát triển của nớc Nhật, Thuỵ Sỹ,... đến toàn thế giới .
Những thơng hiệu mạnh sẽ đóng vai trò sứ giả để sản phẩm các quốc gia
chiếm lĩnh thị trờng thế giới, tạo nên những bớc đệm vững chắc góp phần đa đất
nớc hội nhập kinh tế quốc tế.
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
14
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
II. Tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng
hoá trong thơng mại quốc tế
1. Sự hình thành và phát triển hệ thống luật về bảo hộ nh n hiệu hàng hoáã
Nh đã đề cập ở trên, thơng hiệu là một tài sản vô hình có giá trị của doanh
nghiệp.Việc sử dụng đúng đắn chức năng của thơng hiệu theo đúng pháp luật sẽ
tạo nên sự cạnh tranh lành mạnh trên thị trờng, phát triển sản xuất và nâng cao
chất lợng sản phẩm. Tuy nhiên, trong thực tế cuộc sống, mọi việc không hoàn
toàn diễn ra một cách lành mạnh nh vậy. Để đạt đợc lợi nhuận nhanh chóng và
bằng chi phí rẻ nhất, ngời ta đã làm giả, hoặc làm nhái theo các thơng hiệu đợc
a chuộng, mặc dù các loại này có chất lợng thấp hơn hàng thật, thậm chí hoàn
toàn không có chức năng sử dụng. Điều này đã xảy ra từ xa xa, khi bắt đầu xuất
hiện việc trao đổi hàng hoá trên trái đất và cùng với sự phát triển của xã hội, tệ
nạn đó ngày càng phát triển về quy mô và độ tinh vi. Các vụ tranh chấp, kiện
cáo về nhãn hiệu tại các tòa án ngày càng nhiều.
Ban đầu, vấn đề mà các toà án cần phải phán quyết là quyền sở hữu đối với
nhãn hiệu thuộc về ai. Trong các trờng hợp này, nguyên tắc thờng đợc áp dụng
2.1.1 Chống lại hành vi giả mạo và cạnh tranh không lành mạnh
Động cơ làm giàu bất hợp pháp, kiến thức pháp luật hạn chế cộng với
những kẽ hở trong khung pháp luật đã dẫn đến một thực tế: Hàng giả hầu nh đã
len lỏi vào tận các ngóc ngách của xã hội hay nói cách khác là không có lĩnh
vực nào, ngành hàng nào mà không có đồ giả. Ngay khi một hàng hoá có uy tín
nhất định trên thị trờng thì lập tức xuất hiện một loạt các thơng hiệu tơng tự, na
ná nhằm gây nhầm lẫn cho ngời tiêu dùng. Không chỉ vậy, nhiều khi các đối thủ
cạnh tranh còn sao chép toàn bộ thơng hiệu, cả nhãn sản phẩm của doanh
nghiệp để gắn lên hàng hoá của họ. Không chỉ những hàng hoá tiêu dùng thông
thờng bị làm giả, còn nhiều thứ giả khác mà hậu quả gây ra cho ngời tiêu dùng
khó lờng hết đợc nh dợc phẩm, thực phẩm, vật liệu xây dựng,... Các loại hàng
giả đó xuất hiện trong mọi lĩnh vực của hoạt động thơng mại, từ sản xuất, tiêu
thụ hàng hoá và dịch vụ trong nớc đến hàng hoá xuất nhập khẩu.
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
16
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Hiện nay, nạn làm hàng giả đang chiếm tỷ lệ lớn, tới 5- 7% giá trị thơng
mại toàn cầu, hàng năm gây thiệt hại về mặt kinh tế khoảng 2-3 tỷ Euro
3
. Tại
Việt Nam, theo thống kê của Cục quản lý thị trờng, cứ một mặt hàng mới ra đời
sẽ có 10 mặt hàng cùng loại trên thị trờng xuất hiện với mẫu mã giống hệt hoặc
tơng tự nh thế với chất lợng kém hơn và đơng nhiên giá cả cũng thấp hơn giá
của hàng chính hiệu. Không chỉ có các sản phẩm hàng hoá bị làm giả mà ngay
cả sản phẩm dịch vụ cũng bị làm giả. Theo ông Hồ Huy, Chủ tịch Hội đồng
quản trị Công ty Mai Linh cho biết sự xuất hiện của hãng giả taxi Mai Linh"
đã khiến hãng bị thiệt hại tới 2,7 tỷ đồng trong một năm. Không riêng taxi Mai
Linh mà nhiều hãng taxi có uy tín khác cũng bị treo biển giả nh Festival, Vina,
Saigon Tourist,...
Nạn hàng giả ngày càng trở thành nỗi ám ảnh của các doanh nghiệp làm
sản phẩm, nghiên cứu và phát triển những sản phẩm mới đáp ứng nhu cầu ngày
càng cao của xã hội.
2.1.3 Thúc đẩy hợp tác, liên doanh liên kết và chuyển giao công nghệ
Nhờ giá trị có đợc từ tiềm năng khai thác thơng mại của thơng hiệu trên thị
trờng mà quyền sở hữu nhãn hiệu hàng hoá đợc xác định giá trị và trở thành tài
sản góp vốn khi liên doanh, liên kết sản xuất, phân phối sản phẩm. Một số nhãn
hiệu của doanh nghiệp Việt Nam đã đợc xác định giá trị tới vài triệu USD và
dùng để góp vốn liên doanh nh nhãn hiệu Viso cho sản phẩm bột giặt, P/S cho
kem đánh răng,...
Không chỉ đợc định giá cao trong liên doanh, liên kết, quyền sở hữu nhãn
hiệu hàng hoá còn gắn liền với việc chuyển giao công nghệ. ở Việt Nam, rất
nhiều trờng hợp ngời nớc ngoài đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá nhằm mục
đích chào bán quyền sử dụng nhãn hiệu hàng hoá mà họ đợc bảo hộ cho các tổ
chức sản xuất, kinh doanh của Việt Nam (mua bán Lixăng). Hiện nay, việc sản
xuất và tiêu thụ sản phẩm theo Lixăng đã bắt đầu hình thành và đang trở thành
một biện pháp hữu hiệu để thúc đẩy sản xuất, đổi mới công nghệ, đáp ứng nhu
cầu thị trờng nội địa và xuất khẩu ở các nớc, nhất là ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài
Loan và Thái Lan. Năm 1997, số hợp đồng lixăng đã đợc đăng ký là 221, trong
đó có 26 hợp đồng đợc ký giữa các doanh nghiệp Việt Nam, 23 hợp đồng đợc
ký kết giữa các doanh nghiệp nớc ngoài và 172 hợp đồng giữa doanh nghiệp
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
18
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Việt Nam với nớc ngoài
4
. Điều đó chứng tỏ hoạt động sở hữu công nghiệp đã có
tác động trực tiếp đến việc chuyển giao công nghệ từ nớc ngoài vào Việt Nam
và giữa các cơ sở trong nớc với nhau.
Ngoài ra, trong thơng mại quốc tế, việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng
hoá còn có thêm các tác dụng sau:
những sản phẩm có năng lực cạnh tranh cao.
Pháp luật bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá của các nớc có thể khác nhau nhng
đều đảm bảo quyền lợi chính đáng của chủ sở hữu hợp pháp nhãn hiệu hàng
hoá, đó là quyền yêu cầu bảo vệ quyền lợi khi bị ngời khác xâm phạm, quyền
sử dụng nhãn hiệu và quyền chuyển giao quyền sở hữu nhãn hiệu hàng hoá. Do
đó, bảo hộ thơng hiệu trong thơng mại quốc tế mà cụ thể là bảo hộ thơng hiệu
trên các thị trờng doanh nghiệp hoạt động hoặc có ý định kinh doanh là một lá
chắn vững chắc bảo vệ doanh nghiệp trớc những đòn tấn công khó lờng của các
đối thủ cạnh tranh.
2.1.6 Góp phần đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế
Hiện nay, hầu hết các nớc trên thế giới đã tham gia các Điều ớc quốc tế về
bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá. Thay vì phải đăng ký bảo hộ thơng hiệu tại mỗi nớc
mà doanh nghiệp có ý định kinh doanh, doanh nghiệp của các nớc thành viên
chỉ cần đăng ký tại một địa điểm quy định và Giấy chứng nhận bảo hộ thơng
hiệu sẽ có giá trị trong phạm vi lãnh thổ mà Điều ớc quốc tế đó có hiệu lực.
Ngoài ra, các Điều ớc còn cho phép đợc bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá ngay cả ở
những nớc mà doanh nghiệp cha sẵn sàng kinh doanh. Khi ấy, bảo hộ thơng
hiệu trong thơng mại quốc tế chính là một trong những yếu tố gợi mở nhu cầu
mở rộng và phát triển kinh doanh trong phạm vi các quốc gia.
Ngoài ra, việc bảo hộ thơng hiệu trong thơng mại quốc tế thông qua các
Điều ớc quốc tế còn đảm bảo cho quá trình lu thông hàng hoá giữa các quốc gia
đợc thông suốt, khắc phục tâm lý e ngại và tạo dựng sự tự tin cho các doanh
nghiệp khi thâm nhập thị trờng nớc ngoài.
2.2 Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam nói riêng
2.2.1 Khắc phục khả năng tài chính hạn hẹp
Trong thời gian gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam hết sức bàng hoàng
trớc hiện tợng một số thơng hiệu hàng hoá nổi tiếng của mình bị chính các đối
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
20
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
21
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
hiệu của riêng mình và đăng ký bảo hộ thơng hiệu đó, họ đã góp phần tạo dựng
bộ mặt cho quốc gia.
III. Thực trạng nhận thức của các doanh nghiệp Việt Nam về
việc đăng ký nhãn hiệu hàng hoá
1. Thực trạng việc đăng ký nh n hiệu hàng hoá trong nã ớc
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
22
Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hoá tại thị trờng Hoa Kỳ
Nhìn chung, việc bảo hộ bản quyền nhãn hiệu sản phẩm trên thị trờng Việt
Nam trong những năm qua đã thu đợc một số thành công nhất định. Hệ thống
luật về bản quyền nhãn hiệu sản phẩm đợc hình thành và phát triển một cách
hoàn thiện hơn đã dần dần đáp ứng đợc những đòi hỏi của quá trình hội nhập
kinh tế quốc tế. Bên cạnh đó, hoạt động đăng ký nhãn hiệu hàng hoá trên thị tr-
ờng cũng diễn ra hết sức sôi động. Nhận thức của các doanh nghiệp về ý nghĩa
to lớn của nhãn hiệu ngày càng rõ ràng và cụ thể hơn. Các doanh nghiệp đã dần
dần khắc họa đợc hình ảnh của mình nhờ chất lợng, uy tín của sản phẩm. Điều
đó đợc thể hiện rất rõ ở thực tế ngày càng nhiều các đơn xin đăng ký nhãn hiệu
hàng hoá của các doanh nghiệp gửi tới Cục sở hữu công nghiệp (nay là Cục sở
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
23
PRIVATENmS n nhón hiu hng hoỏ np trc tipCa
ngi
Vit NamCa ngi
nc ngoiTng s1982-
198846177312341989255232487199089059214821991174761323601992
159530224617199322703866613619941419271241311995221734165633
1996232331185441199716453165481019981614202836421999238017864
166200034832399588220013095325063452002654122778818Tng
Theo kết quả cuộc khảo sát tiến hành với gần 500 doanh nghiệp trong kế
hoạch thực hiện dự án Hỗ trợ doanh nghiệp về năng lực xây dựng-quảng bá
thơng hiệu do Sở Thơng mại thành phố Hồ Chí Minh và Báo Sài Gòn tiếp thị
tiến hành (tháng 8-11/2002) thì hiện nay, mức chi trung bình cho nhãn hiệu th-
ơng mại của doanh nghiệp nhà nớc chỉ là 2,6% doanh số và doanh nghiệp t
nhân là 5,4% doanh số
5
. Tuy các doanh nghiệp đều tỏ ra quan tâm tới vấn đề
5
Theo: Thơng hiệu Việt (Dự án Hỗ trợ doanh nghiệp về năng lực xây dựng - quảng bá thơng hiệu). Nhà
xuất bản trẻ và Câu lạc bộ doanh nghiệp Hàng Việt Nam chất lợng cao, 12/2002
Chử Thị Minh Hiếu - A9/K38/KTNT
25
Copyright: Tài liệu đại học ©