TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======

NGUYỄN THỊ MAI PHƢƠNG

TRUYỆN NGẮN BÌNH NGUYÊN LỘC
DƢỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

HÀ NỘI - 2015


TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
======

NGUYỄN THỊ MAI PHƢƠNG

TRUYỆN NGẮN BÌNH NGUYÊN LỘC
DƢỚI GÓC NHÌN VĂN HÓA
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học
TS. NGUYỄN THỊ TUYẾT MINH

HÀ NỘI - 2015


2. Lịch sử vấn đề ........................................................................................... 2
3. Mục đích nghiên cứu ................................................................................. 4
4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu............................................................. 4
5. Phƣơng pháp nghiên cứu........................................................................... 4
6. Đóng góp của khóa luận............................................................................ 5
7. Bố cục khóa luận ....................................................................................... 5
NỘI DUNG ....................................................................................................... 6
Chƣơng 1. GIỚI THUYẾT CHUNG ................................................................ 6
1.1. Mối quan hệ văn học - văn hóa và hƣớng nghiên cứu văn học từ góc
nhìn văn hóa .................................................................................................. 6
1.2. Vùng văn hóa Nam Bộ ........................................................................... 7
1.3. Tác giả Bình Nguyên Lộc với văn hóa Nam Bộ .................................... 8
1.3.1. Vài nét về cuộc đời .......................................................................... 8
1.3.2. Sự nghiệp sáng tác ........................................................................ 10
1.3.3. Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc và sự phản ánh văn hóa .............. 12
Chƣơng 2. BIỂU HIỆN VĂN HÓA TRONG TRUYỆN NGẮN BÌNH
NGUYÊN LỘC ............................................................................................... 15
2.1. Không gian văn hóa ............................................................................. 15
2.1.1. Miền đất mới ................................................................................. 15
2.1.2. Không gian hòa hợp giữa cảnh sắc và thiên nhiên với những lưu
dân đầu tiên ............................................................................................. 19
2.2. Thời gian văn hóa ................................................................................. 22
2.2.1. Thời kì hòa nhập văn hóa Việt - Khơ me ...................................... 22


2.2.2. Thời kì giao lưu văn hóa Đông- Tây ............................................. 24
2.3. Con ngƣời Nam Bộ .............................................................................. 26
2.3.1. Con người chất phác, chăm chỉ và bộc trực ................................. 26
2.3.2. Con người cởi mở, năng động ...................................................... 28
2.3.3. Con người với niềm hoài nhớ những giá trị cội rễ ....................... 30

phóng; nơi có những con ngƣời chất phác, bộc trực mà sâu nặng nghĩa tình.
Dù họ đi xa vạn dặm vẫn đau đáu một nỗi nhớ cội nguồn quê hƣơng. Để rồi
tinh hoa văn hóa miền Nam vẫn hòa điệu với bản sắc cá tính miền Bắc để làm
nên vẻ đẹp văn hoá con ngƣời Việt, tâm hồn Việt.
Xuất phát từ lí do trên, chúng tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Truyện
ngắn Bình Nguyên Lộc dưới góc nhìn văn hóa”.

1


2. Lịch sử vấn đề
Sự xuất hiện của Bình Nguyên Lộc trên văn đàn trong bối cảnh văn
chƣơng đô thị miền Nam giai đoạn 1954-1975 cùng với một số cây bút khác
nhƣ Sơn Nam, Võ Hồng, Nguyễn Văn Xuân... Đã tạo ra niềm tin mới cho
ngƣời đọc. Trong khi nhiều nhà văn khai thác tâm trạng phức tạp, khủng
hoảng của con ngƣời trƣớc những đổi thay của xã hội hiện đại với sự xâm
nhập của văn minh Âu- Mỹ, thì Bình Nguyên Lộc gợi lại hồn dân tộc, tìm về
với bản quán quê hƣơng, với đời thƣờng và cuộc sống gia đình giản dị mà
bình yên.
Độc giả đƣơng thời và sau này coi Bình Nguyên Lộc và Sơn Nam là hai
cây bút văn xuôi tiêu biểu chuyên viết về lịch sử, phong tục, cảnh sắc và con
ngƣời Nam Bộ. Tính cả quê quán lẫn thực tế tác phẩm, nhà văn Sơn Nam
nghiêng về miền Tây Nam Bộ hơn, còn Bình Nguyên Lộc là của Đông Nam
Bộ mà tâm điểm là vùng Đồng Nai sinh ra ông. Họ đều viết truyện ngắn hay
hơn tiểu thuyết. Họ bổ sung cho nhau trong việc dựng lên bức tranh chung về
văn hoá miền Nam.
Trong sự đồng cảm vì cùng gắn bó sâu nặng với quê hƣơng, nhà văn Sơn
Nam nhận xét về tập truyện Nhốt gió của Bình Nguyên Lộc: "tác giả viết
Nhốt gió với thái độ nồng nhiệt yêu đời của một người nhớ quê, nhớ dân tộc"
(Sơn Nam (1974), Đọc tác phẩm đầu tay của Bình Nguyên Lộc, Tạp chí Thời

4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu của khóa luận là thể loại truyện ngắn của Bình
Nguyên Lộc đƣợc tập hợp trong cuốn Bình Nguyên Lộc, Truyện ngắn, NXB
Trẻ thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2012.
- Trong giới hạn của một khóa luận, chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu
những đặc trƣng văn hóa về vùng đất và con ngƣời Nam Bộ trong truyện ngắn
Bình Nguyên Lộc.
5. Phƣơng pháp nghiên cứu
Khóa luận chủ yếu sử dụng một số phƣơng pháp nghiên cứu sau:
- Phƣơng pháp xã hội học

4


- Phƣơng pháp nghiên cứu liên ngành giữa văn học và văn hóa
- Phƣơng pháp phân tích - tổng hợp
6. Đóng góp của khóa luận
Tìm hiểu Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc dưới góc nhìn văn hóa, khóa
luận sẽ làm rõ nét độc đáo văn hóa về vùng đất và con ngƣời Nam Bộ. Từ đó,
ý thức sâu sắc về vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh hội
nhập, toàn cầu hóa ngày nay.
Thực hiện đề tài này, ngƣời viết sẽ có đƣợc những kinh nghiệm nghiên
cứu bổ ích đối với một sinh viên sắp tốt nghiệp. Đồng thời, khóa luận cũng
trở thành một tài liệu tham khảo hữu ích đối với nghiên cứu và giảng dạy văn
xuôi Việt Nam hiện đại.
7. Bố cục khóa luận
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, Nội dung khóa luận
đƣợc triển khai thành ba chƣơng nhƣ sau:
Chƣơng 1. Giới thuyết chung
Chƣơng 2. Biểu hiện văn hóa trong truyện ngắn Bình Nguyên Lộc

sáng tạo vật chất và tinh thần của nhân loại. M Bakhtin xác định: “Văn học là
một bộ phận không thể tách rời của văn hoá. Không thể hiểu nó ngoài cái

6


mạch nguyên vẹn của toàn bộ văn hoá của một thời đại trong đó nó tồn tại”.
Dĩ nhiên không thể đánh giá văn học bằng các tiêu chí và nội dung của văn
hoá nhƣng xem xét văn học từ góc độ này sẽ nhận ra thêm những giá trị rộng
hơn và bền vững hơn của nghệ thuật ngôn từ. Nó cũng gi p ngƣời nghiên cứu
có cái nhìn liên ngành, có thể í giải trọn vẹn và thấu đáo hơn về giá trị của
văn học. Đây à một hƣớng nghiên cứu mới, có nhiều ƣu thế và chứng tỏ đƣợc
tính khả dụng.
1.2. Vùng văn hóa Nam Bộ
Vùng văn hóa hay văn hóa v ng miền là một không gian xác định, đƣợc
tạo thành bởi các đơn vị dân cƣ trên một phạm vi địa lý của một hay nhiều tộc
ngƣời. Đó còn là một hệ thống các dạng thức văn hóa mang đậm sắc thái tâm
lý cộng đồng, thể hiện trong môi trƣờng xã hội nhân văn thông qua các hình
thức ứng xử của con ngƣời trong suốt tiến trình lịch sử. Có hai yếu tố cơ bản
tạo bản sắc văn hóa vùng, đó à yếu tố về môi trƣờng sinh thái tự nhiên mà từ
đó sinh ra, quy định cách thức cƣ trú, canh tác, đấu tranh sinh tồn và phát
triển. Yếu tố thứ hai là yếu tố chứa đựng các hình thức biểu hiện văn hóa của
con ngƣời, tạo ra cung cách nhận thức, hoạt động riêng, tạo ra nếp sống,
phong tục tập quán, văn học nghệ thuật, ngôn ngữ và các quan hệ giao ƣu
kinh tế - văn hóa… giữa nội bộ cộng đồng hay với cƣ dân của các vùng đất,
địa phƣơng khác. Theo GS Trần Quốc Vƣợng nƣớc ta có 6 v ng văn hóa, bao
gồm: v ng văn hóa Tây Bắc, v ng văn hóa Việt Bắc, v ng văn hóa châu thổ
Bắc Bộ, v ng văn hóa Trung Bộ, v ng văn hóa Trƣờng Sơn - Tây Nguyên và
v ng văn hóa Nam Bộ.
Nhƣ vậy, xác định theo tọa độ không gian văn hóa thì vùng văn hóa Nam

Phóng Ngang, Phóng Dọc, Diên Quỳnh…
Bình Nguyên Lộc sinh tại làng Tân Uyên, tổng Chánh Mỹ Trung, tỉnh
Biên Hòa (nay thuộc thị trấn Tân Uyên, huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dƣơng).
Ông xuất thân trong một gia đình trung ƣu đã có mƣời đời sống tại Tân

8


Uyên. Cha là Tô Phƣơng Sâm (1878-1971) làm nghề buôn gỗ. Mẹ là bà
Dƣơng Thị Mão (1876-1972). Nhà ông chỉ cách ờ sông Đồng Nai hơn một
trăm mét - con sông đã in đậm dấu ấn trong một số tác phẩm của ông sau này
nhƣ truyện ngắn Ðồng đội (trong Ký thác), hồi ký Sông vẫn đợi chờ…
Từ năm 1919 đến 1920, Bình Nguyên Lộc theo học chữ Nho với một
ông đồ trong làng. Sau đó, ông học trƣờng tiểu học ở Tân Uyên vào những
năm 1921-1927. Năm 1928 ông ở nhà uyện tiếng Pháp để thi vào trung học
Pétrus Ký ở Sài Gòn. Từ 1929 đến 1933, ông học trung học ở trƣờng Pétrus
Ký và ấy ằng Thành chung (Diplôme d´Études Primaires Supérieures, tú tài
phần thứ nhất) năm 1933. Tuy nhiên, có tài iệu nói ông đậu bằng Thành
chung trong niên khóa 1933-1934 và thôi học do kinh tế hủng hoảng. Cũng
có tài iệu nói ông không học xong trung học và nghỉ học năm 1935.
Năm 1934, Bình Nguyên Lộc về quê ập gia đình với cô Dƣơng Thị
Thiệt. Sau đó ông thi vào ngạch thƣ ký hành chính nhƣng vì kinh tế hủng
hoảng, hơn một năm sau ông mới đƣợc tuyển dụng. Ban đầu, ông làm công
chức tại kho ạc tỉnh Thủ Dầu Một (nay là tỉnh Bình Dƣơng). Năm 1936, ông
đổi về làm nhân viên ế toán ở kho ạc Sài Gòn (sau đổi tên thành Tổng nha
ngân hố Sài Gòn). Ông ắt đầu viết văn trong thời gian này. Truyện ngắn
đầu tay của ông có tên Phù sa, viết về công cuộc Nam tiến của ngƣời Việt vào
miền đất mới Nam Kì, đăng trên tạp chí Thanh niên của iến trúc sƣ Huỳnh
Tấn Phát. Ông ết ạn với những tác giả viết cho báo Thanh niên nhƣ Xuân
Diệu, Huy Cận, Nguyễn Hoàng Tƣ, Lâm Thao Huỳnh Văn Phƣơng, Dƣơng

1985, ông đƣợc gia đình ảo lãnh sang Mỹ chữa ệnh. Ngày 7 tháng 3 năm
1987, ông từ trần tại Rancho Cordova, Sacramento, California, vì ệnh cao
huyết áp, thọ 74 tuổi.
1.3.2. Sự nghiệp sáng tác
Trong tập hồi ký viết dở trƣớc khi qua đời Nếu tôi nhớ kỹ, Bình Nguyên
Lộc ể ại rằng ông ƣớc vào nghề viết một cách rất tình cờ. Vào hoảng đầu

10


những năm 1930, một bà phú thƣơng Việt Nam tên Tô Thị Thân thay mặt
ngƣời chồng Hoa iều, tục danh là Chú Xồi, đứng tên làm chủ 20 tiệm cầm đồ
tại Sài Gòn, vì ị báo chí Sài Gòn khi đó chỉ trích là gian thƣơng nên muốn ra
một tờ báo để tự bênh vực, muốn tìm ngƣời phụ trách tờ báo đó. Bà Thân giao
việc này cho ngƣời thƣ ký ế toán là ông Tô Văn Giỏi, vốn là anh họ của
Bình Nguyên Lộc. Ông Giỏi nhờ Bình Nguyên Lộc tìm ngƣời làm báo. Chính
việc tìm iếm ngƣời làm báo đó mà ông ắt đầu tới lui với các văn nghệ sĩ và
tập viết văn, viết báo.
Bình Nguyên Lộc cho iết ông viết văn, viết báo từ năm 1942. Ông cộng
tác với các báo Thanh niên, Ðời mới, Tin mới... trong các báo đó, có các cây
bút nổi tiếng nhƣ Xuân Diệu, Huy Cận, Mặc Ðỗ...
Bình Nguyên Lộc là nhà văn ớn của văn học hiện đại Việt Nam. Ông
là một trong ba nhà văn sáng tác nhiều nhất của cả nƣớc. Nguyễn Ngu Ý gọi
ông là một trong tam iệt bên cạnh Hồ Biểu Chánh và Lê Văn Trƣơng. Ông
để ại hoảng 50 tiểu thuyết, trên 1000 truyện ngắn và nhiều công trình
nghiên cứu khác.
Văn xuôi Bình Nguyên Lộc mang cảm hứng chủ đạo: hƣớng về cội
nguồn. Sinh ra trong một gia đình đã có mƣời đời sống ở Tân Uyên, nhƣng
trong ý thức, Bình Nguyên Lộc luôn hƣớng về nguồn cội. Ông muốn tìm
iếm nguồn gốc tổ tiên từ đất Bắc di dân vào Nam. Trong các công trình

- Khi T Thức về trần, 1969.
- Cuống rún chưa lìa, tập truyện, 1969.
- ương tâm kẻ trộm, truyện ngắn, 1971.
Trong khóa luận này chúng tôi tìm hiểu những truyện ngắn tiêu biểu của
Bình Nguyên Lộc đƣợc in trong cuốn Bình Nguyên Lộc, Truyện ngắn, NXB
Trẻ thành phố Hồ Chí Minh, 2012. Sách dày 439 trang với 51 truyện ngắn.
1.3.3. Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc và sự phản ánh văn hóa
Sinh ra trong một gia đình đã có mƣời đời sống ở Tân Uyên, một ngôi
làng nằm ven sông Đồng Nai, Bình Nguyên Lộc có một tình yêu sâu nặng với

12


mảnh đất này. Để rồi sau này cầm bút sáng tác ông chủ yếu viết về đất và
ngƣời miền Đông Nam Bộ.
Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc tái hiện lại thế giới của những mùi vị thấm
đẫm hƣơng đồng gió nội của vùng đầm lầy, kênh rạch phƣơng Nam, kể với
ngƣời đọc câu chuyện thật cảm động về hình ảnh dải đất phía Nam đẹp bởi vẻ
nguyên sơ, dân dã nhƣng đằm sâu một linh hồn mà ngƣời đọc tuy cảm nhận rất
rõ nhƣng không dễ gọi tên. Hành trình cầm bút sáng tác của ông cũng là hành
trình ông tìm hiểu về lịch sử mở cõi từ Bắc vào Nam, hành trình những cƣ dân
tìm sự sống trong rừng đƣớc, rừng mắm. Họ vƣơn lên từ đất và nƣớc, cuộc
sống nhọc nhằn mà tâm hồn vẫn giữ đƣợc nét trong sáng, thánh thiện.
Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc thấm đẫm tình yêu quê hƣơng, xứ sở, đề
cao vốn văn hóa truyền thống của dân tộc. Nhiều truyện ngắn của ông, ngay
từ nhan đề đã hé mở nét đặc trƣng văn hóa phƣơng Nam. Đó là các truyện
nhƣ Những hàng me Sài Gòn, Sông Ông Lãnh, Quà đêm trên sông Ông Lãnh,
Lửa Tết, Căn bệnh bí mật của nàng, Thèm mùi đất, Về làng cũ, Những ngôi
mả tổ, Những đứa con thương của đất mẹ… Nhà văn có những thức nhận rất
riêng về đất nƣớc và tâm hồn Việt. Truyện ngắn Căn bệnh bí mật của nàng,

đất nƣớc và một chiều sâu văn hóa rất cần đƣợc nghiên cứu.

14


Chƣơng 2
BIỂU HIỆN VĂN HÓA
TRONG TRUYỆN NGẮN BÌNH NGUYÊN LỘC
2.1. Không gian văn hóa
2.1.1. Miền đất mới
Những trang truyện của Bình Nguyên Lộc thƣờng kể về những vùng đất
mới, khi mà con ngƣời mới đặt chân đến, khám phá, khai khẩn đất hoang.
Những mảnh đất của thiên nhiên ban tặng cho con ngƣời, ban đầu còn hoang
sơ với bao nhiêu khó hăn và thách thức.
Những vùng đất trong văn Bình Nguyên Lộc đều gắn bó với nếp sinh
hoạt, tập quán của con ngƣời. Những truyện nhƣ Bà mọi hú, Bám níu, Đất
không chết, Bán ngôi nhà cổ, Săn cọp Đồng Nai, Tiếng thần r ng, Ma
r ng...đƣa ngƣời đọc trở về vùng Đông Nam Bộ, bắt đầu từ nơi tiếp giáp với
các cao nguyên đất đỏ Nam Trung Bộ. Những làng mạc hoang sơ, hẻo lánh;
núi thấp, gò đồi, bờ sông cao, rừng rậm... Nhà văn nhắc đến chuyện săn bắn,
đào suối, trồng lúa, nuôi bò và nỗi sợ hãi hạn hán, thiếu nƣớc. Các truyện
Phân nửa con người, Con Tám Cù lần, hay truyện Lại mẹ tôi tái giá, Không
một tiếng vang...thì mênh mông một vùng sông nƣớc. Ngƣời ta đi lại bằng
ghe, bằng thuyền, và sống với cả gia đình trên thuyền. Mà không có làng, chỉ
có ghe thuyền và sông nƣớc mênh mông…
Để lại ấn tƣợng đặc biệt đối với bạn đọc là truyện R ng mắm. Đây là
truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách văn xuôi của Bình Nguyên Lộc. Truyện
khắc họa nét đặc trƣng văn hóa đất và ngƣời Nam Bộ trong hành trình buổi
đầu mở mang bờ cõi. Truyện viết về gia đình thằng Cộc, gồm 3 thế hệ: Ông,
cha mẹ và thằng Cộc cùng đƣa nhau đến một vùng đất còn hoang sợ, nhiễm

Miền đất mới ấy, không chỉ đẹp đẽ với những n t tr ph vốn có, mà c n tiềm
ẩn những mối hiểm nguy, những hó hăn thách thức từ thiên nhiên: “Thằng

16


Cộc ngạc nhiên mà thấy sao người vẫn không chết trong kh hậu tàn ác này
nóng ẩm, còn muỗi mòng thì quơ tay một cái là nắm được cả một nắm đầy”.
Phải yêu lắm mảnh đất Nam Bộ thủa còn nguyên sơ thì Bình Nguyên Lộc
mới có thể thấu hiểu rõ tập quán sinh sống của những loài vật ở nơi đây. Sức
hấp dẫn của những trang văn Bình Nguyên Lộc khi viết về đất rừng phƣơng
Nam là vẻ đẹp văn hóa riêng của xứ sở này.
Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc là thế giới của những mùi vị thấm đƣợm
hƣơng đồng gió nội của vùng đầm lầy, kênh rạch phƣơng Nam. Ông kể với
ngƣời đọc câu chuyện thật cảm động về hình ảnh dải đất phía Nam của tổ
quốc đẹp ngời lên bởi vẻ đẹp đơn sơ, thuần khiết, mà dân dã nhƣng đằm sâu
một linh hồn mà ngƣời đọc tuy cảm nhận rất rõ nhƣng không dễ để gọi thành
tên. Có thể thấy, tìm về hành trình mở cõi từ Bắc vào Nam, tìm sự sống trong
những rừng đƣớc, rừng mắm, vƣơn lên từ đất và nƣớc, đến với những con
ngƣời khốn khổ mà tâm hồn vẫn giữ đƣợc nét trong sáng, thánh thiện đã trở
thành hoài bão âm thầm mà mãnh liệt của Bình Nguyên Lộc. Nó gọi dậy
trong ông niềm cảm hứng nghệ thuật bao la như cánh đồng lúa xanh trải dài
đến tận chân trời đầy ắp phù sa, như hương gió Đồng Nai lồng lộng tươi mát
bốn mùa”. Ta hãy xem nhà văn tả về một vùng kênh rạch hoang vắng không
một óng ngƣời: “R ng tràm dày mịt, chằng chịt những dây bong bong, dây
choại bò t thân cây này sang thân cây khác . Rạch tối om, đi như đi trong
hang . Hết tràm thì có một khoảng trống, nửa bùn, nửa đất, trên ấy cỏ ống
rậm ri và chim cao cẳng đủ loại đáp đầy trong cỏ. Tràm đứng trước bãi cỏ
mà nhìn dân láng giềng mọc trên bùn đen. Ðó là những cây ốm nhom chen
nhau mà vượt cao lên, cây nầy cách cây kia không đầy bốn gang tay. Bờ biển

Những vùng đất mới lần đầu in dấu chân ngƣời ấy à những cánh rừng già và
cánh đồng mông quạnh, bạt ngàn lau sậy uồn thiu. Con đƣờng m n tối om
rồi những d ng suối nhƣ những mạch nguồn phun lên từ
Bao điều bí ẩn còn ƣu lại ở những vùng đất nhƣ thế.

18

ng đất thẳm sâu…


Rung cây d a à câu chuyện của một ngƣời thầy giáo, ất chấp những
hó hăn thách thức, quyết tâm đến với v ng iển đảo xa xôi, h n đảo Củ
Tron. Nơi mà có khi hàng tháng trời, mới có một chuyến tàu đi qua. Nơi ấy,
“sống một mình không được, hay được mà khổ iết bao nhiêu”. Về vật chất,
“con người ở đây l i về đời sống cổ sơ, tự làm lấy mọi việc, t khi trao đổi
hàng hóa với nội địa”. Miền đất mới này thiếu thốn trăm ề, ại hoang vắng,
có khi con ngƣời sống trên h n đảo ấy cũng ỏ quên cái thói xã giao về tình
cảm. Ấy vậy mà điều gì đã níu chân ngƣời thầy giáo ấy trong suốt hơn hai
mƣơi năm trời Trong mắt thầy giáo, miền đất mới tuy có uồn, nhƣng sâu
thẳm, nó vẫn mang một n t đẹp riêng, n t đẹp không chỉ gợi lên từ những n t
đơn sơ, thuần hiết của một v ng đất mới, mà cái đẹp c n đƣợc gợi lên ởi đó
à một phần máu thịt của cha ông ta đổ xuống mới có đƣợc: “Những hòn đảo
xa, xanh t m nơi chân trời, hoàng hôn nhuộm t m chơn trời và mặt nước .
Viết về những miền đất mới, Bình Nguyên Lộc đã đƣa ngƣời đọc trở về
với vùng đất Nam Bộ thuở còn hoang sơ, thuở những tiền nhân đến đây mở
mang bờ cõi lãnh thổ cho đất nƣớc.
2.1.2. Không gian hòa hợp giữa cảnh sắc và thiên nhiên với những lưu
dân đầu tiên
Truyện ngắn Bình Nguyên Lộc còn miêu tả khung cảnh thiên nhiên Nam
Bộ rất đặc sắc, đặc biệt ở đó có sự hòa hợp giữa cảnh sắc và thiên nhiên với