TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
KHÓA 37 (2011 - 2014)
Đề tài:
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH
VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG
VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG
TẠI TRUYỀN TẢI ĐIỆN MIỀN TÂY
Giảng viên hướng dẫn:
Họ và tên sinh viên:
Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Nguyễn Trung Hiếu
Bộ môn Luật Hành chính
MSSV: B 110 050
Lớp Luật Hành Chính
(Bằng 2)
Cần Thơ, tháng 05 năm 2014
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA LUẬT
bài giảng về lý thuyết và các bài chuyên môn, các buổi báo cáo - phản biện
... đã giúp em nắm bắt được phần nào những kỷ năng cơ bản về việc nghiên
cứu luật, Thầy Cô đã bổ sung rất nhiều kiến thức bổ ích còn hạn chế trong
em. Tuy nhiên, "trăm nghe không bằng một thấy", với phương châm "học
phải đi đôi với hành", Nhà trường đã dành thời gian và tạo điều kiện cho em
nghiên cứu thực tế tại Đơn vị, nhằm thấu suốt hơn nữa phần lý thuyết đã
được học và so sánh giữa lý thuyết với thực tế có gì khác nhau cũng như
những đặc trưng của Pháp Luật Việt Nam.
Đạt được kết quả như ngày hôm nay, em vô cùng biết ơn Ban Giám
Hiệu Nhà trường, Khoa Luật và quý Thầy Cô trực tiếp giảng dạy cho em
những kiến thức cần thiết để thực hành trong quá trình công tác của mình.
Em kính gửi lởi cảm ơn chân thành đến Thầy Diệp Thành Nguyên, Người đã
trực tiếp hướng dẫn em trong suốt thời gian em làm luận văn tốt nghiệp và
tạo điều kiện cho em hoàn thành chuyên đề này.
Trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận văn, do kiến thức còn hạn
hẹp sẽ không tránh khỏi những sai sót, xin quý Thầy Cô, các Cô Chú, Anh
Chị, các bạn chỉ bảo và hướng dẫn thêm cho em, đó là điều mọi sinh viên
như em luôn mong muốn, em xin chân thành tiếp thu sự chỉ bảo quý báu của
mọi người để em có nền tảng trao dồi thêm nghiệp vụ và kiến thức.
Sau cùng em kính gửi đến quý Thầy Cô những lời chúc tốt đẹp nhất,
kính chúc Ban Giám Hiệu Nhà trường dồi dào sức khỏe, chúc Trường Đại
Học Cần Thơ đạt được những thắng lợi trong việc thực hiện nhiệm vụ kế
hoạch được giao.
Trân trọng kính chào./.
Cần Thơ, ngày 14 tháng 4 năm 2014
Sinh viên
Nguyễn Trung Hiếu
LỜI NÓI ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài:
Trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, cũng như
trong công cuộc đổi mới xây dựng tổ quốc, thi đua, khen thưởng luôn là một chủ
trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước ta. Trong hơn 60 năm qua, toàn
Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã phát động và tổ chức nhiều phong trào thi đua
sôi nổi, rộng khắp, góp phần tạo động lực to lớn, cổ vũ, động viên nhân dân ta
vượt lên mọi khó khăn, thử thách, chung sức, chung lòng làm nên thắng lợi vẻ
vang của cách mạng Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử của đất nước.
Tuy nhiên, qua nghiên cứu cho thấy công tác thi đua, khen thưởng trong
những năm qua vẫn còn có những bất cập. Khen thưởng còn dàn trải, theo kiểu
“Khen cán bộ, công chức nhiều, khen công nhân, nhân viên ít”, trong bình xét
khen thưởng còn nể nang, không thực chất, khen chưa đi cùng với thưởng, thi
đua chưa thực sự gắn kết với khen thưởng nên chưa phát huy được hết sức mạnh
của thi đua hoặc khen thưởng, chưa phát huy được vai trò là đòn bẩy cho việc
hoàn thành và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Mặt khác, công tác thi
đua, khen thưởng hầu như chỉ mang tính chất động viên, khuyến khích đối với
những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong một năm thực hiện nhiệm vụ,
chưa chú trọng đến khen thưởng cho thành tích đột xuất của tập thể, cá nhân
trong một vụ việc cụ thể nên cũng làm giảm vai trò, hiệu quả của công tác này.
Để phục vụ công tác chuyên môn, nghiệp vụ cũng như nhu cầu học tập,
nghiên cứu, trong những năm qua, một số cá nhân, tổ chức làm công tác thi đua,
khen thưởng và các nhà quản lý, nghiên cứu khoa học đã có những đề tài nghiên
cứu về các vấn đề liên quan đến lĩnh vực này. Ngoài ra, còn một số bài viết đăng
trên các tạp chí và cán bộ lãnh đạo làm công tác thi đua, khen thưởng ở một số
tỉnh, thành phố, cơ quan, xí nghiệp đã tiến hành nghiên cứu, sắp xếp, hệ thống
hóa các quy định của pháp luật về thi đua khen thưởng, để hình thành các tài liệu
mang tính cẩm nang trong thực ti n hoạt động thi đua, khen thưởng của đơn vị
mình.
Là người đang công tác tại Phòng Hành Chánh Nghiệp Vụ thuộc Truyền
Để thực hiện đề tài, người viết sử dụng phương pháp luận, duy vật lịch sử
của Chủ nghĩa Mác - Lênin, bên cạnh đó người viết sử dụng phương pháp cụ thể
như phương pháp phân tích luật viết, phương pháp tổng hợp đánh giá, phương
pháp tâm lý xã hội học; phân tích và so sánh với thực ti n đang di n ra tại Đơn
vị.
5. Bố cục của đề tài:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội
dung của luận văn g m 3 chương:
Chương 1. Khái quát chung về thi đua, khen thưởng;
Chương 2. Quy định pháp luật hiện hành về thi đua, khen thưởng;
Chương 3. Thực ti n áp dụng pháp luật trong công tác thi đua, khen
thưởng tại Truyền Tải Điện Miền Tây và một số kiến nghị.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 2
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
CHƢƠNG 1
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THI ĐUA, KHEN THƢỞNG
1.1. Những vấn đề lý luận về thi đua, khen thƣởng:
1.1.1. Khái niệm, bản chất và mối quan hệ thi đua, khen thưởng:
* Khái niệm thi đua:
Trong lịch sử xã hội loài người, để t n tại và phát triển đến ngày nay,
con người đã phải trải qua một quá trình lao động bền bỉ và liên tục, sự gắn kết
giữa con người với con người trong quá trình lao động đã tạo nên quá trình phát
Thi đua là hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, tức là những cá
nhân đều có thể theo ý chí của mình tham gia hoặc không tham gia các phong
trào thi đua. Mặt khác, thi đua là hoạt động có mục tiêu, định hướng rõ rệt, là kết
quả cuối cùng mà các phong trào thi đua hướng tới, ngoài các mục tiêu cụ thể
của mỗi phong trào thi đua, các phong trào thi đua yêu nước nói chung đều vì
mục tiêu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Chủ tịch H Chí Minh đã xem thi đua là biểu hiện của lòng yêu nước, là những
hành động cụ thể của mỗi cá nhân vì lợi ích chung của cộng đ ng và xã hội.
Như vậy, thi đua là một hiện tượng khách quan, là quy luật phát triển tất yếu
trong quá trình hợp tác lao động của con người. Ở đâu có hợp tác lao động thì ở
đó nảy sinh thi đua.
* Khái niệm khen thưởng:
Trong bất cứ chế độ xã hội nào, việc thưởng, phạt cũng là một trong
những biện pháp để định hướng chuẩn mực xã hội, nhằm nêu cao và khẳng định
những hình mẫu lý tưởng. Mỗi thời kỳ lịch sử, mỗi quốc gia, dân tộc... khác
nhau, việc thưởng, phạt cũng không giống nhau. Ở những xã hội chưa có nhà
nước, việc thưởng, phạt căn cứ vào phán quyết của cộng đ ng, trong thời kỳ này
việc khen thưởng chủ yếu được biểu hiện thông qua sự công nhận và tôn vinh
của cộng đ ng, thể hiện sự kính trọng của cộng đ ng đối với cá nhân và ở uy tín
của cá nhân trong việc tham gia giải quyết những công việc của cộng đ ng, từ
đó trở thành hình mẫu tiêu biểu cho lý tưởng sống, chuẩn mực nhân cách của
cộng đ ng. Khi nhà nước hình thành, việc khen thưởng chủ yếu do nhà nước ghi
nhận đối với những tập thể, cá nhân đáp ứng được những tiêu chí hoặc lập được
thành tích, công trạng theo những quy định do nhà nước lập ra. Khen thưởng trở
thành nhu cầu, một phạm trù tất yếu cho sự t n tại và phát triển bền vững của
cộng đ ng xã hội loài người.
Trong Đại Việt sử ký toàn thư của Ngô Sỹ Liên và các sứ thần triều Lê,
Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú có ghi lại về việc khen
thưởng trong xã hội phong kiến Việt Nam, theo đó lý do mà những người được
cho con, cấp ruộng đất cho con cháu thờ cúng.
Cách đây hơn 600 năm Nguy n Trãi đã viết: Nhà nước thưởng nhiều hơn
phạt là Nhà nước ph n vinh; nhà nước thưởng, phạt nghiêm minh là nhà nước
vững mạnh; nhà nước phạt nhiều hơn thưởng là nhà nước đang suy tàn.
Theo quan điểm của Chủ tịch H Chí Minh: "Trong một nước thưởng,
phạt phải nghiêm minh thì nhân dân mới yên ổn, kháng chiến mới thắng lợi,
kiến quốc mới thành công" 6. Khen thưởng đúng người, đúng việc, kịp thời có
tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương; có công thì thưởng, có lỗi thì phạt, có
công mới có huân, phải có công huân mới khen thưởng, thưởng cái nào đích
đáng cái ấy.
Nguyên Tổng Bí thư Trường Chinh thì cho rằng: Khen thưởng là một
vấn đề thuộc phạm trù khoa học xã hội. Công tác khen thưởng cũng như trừng
phạt là một vấn đề hiện thực phát sinh và t n tại trong quá trình phát sinh, phát
triển con người. Giai cấp thống trị sử dụng nó như là một vũ khí để duy trì
quyền lực thống trị của mình.
Như vậy, khen là sự nhận xét, đánh giá tốt về một người nào đó, tổ chức
nào đó, về cái gì, việc gì đó với ý hài lòng. Còn thưởng là tặng tiền hoặc hiện vật
để tỏ ý khen ngợi và khuyến khích cá nhân hay tổ chức đã có công hay việc làm
xuất sắc. Khen thưởng là việc khen và thưởng một cách chính thức, có quyết
định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vừa có ý nghĩa động viên về tinh
5
6
Đại Việt sử ký toàn thư (1993), tập 2, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
H Chí Minh (1995), toàn tập, tập 4, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội (trang 163).
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 6
đua thì không có căn cứ đánh giá thành tích khen thưởng.
Thi đua tốt thì có nhiều thành tích để khen thưởng, bình bầu thi đua đúng
giúp cho việc khen thưởng chính xác; bình bầu thi đua không chặt chẽ, nể nang,
cào bằng thì dẫn đến khen thưởng tràn lan; bình bầu thi đua chiếu lệ, không
kiểm tra kỹ dẫn đến khen sai. Vì vậy muốn làm tốt công tác khen thưởng phải
lãnh đạo tốt việc bình bầu thi đua ngay từ cơ sở.
Khen thưởng là để đánh giá phong trào thi đua quần chúng, đánh giá
đúng, khen thưởng chính xác, kịp thời có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua
phát triển mạnh mẽ; khen thưởng kịp thời, thường xuyên sẽ duy trì phong trào
7
Khoản 2, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 7
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
thi đua liên tục. Nếu đánh giá không đúng, khen thưởng sai sẽ làm mất đi động
lực thi đua, khen càng cao, tác hại càng lớn, càng rộng.
Thi đua và khen thưởng có mối quan hệ biện chứng chặt chẽ với nhau,
tác động lẫn nhau nhưng cũng độc lập với nhau, không phụ thuộc vào nhau. Bởi
vì, không phải tất cả các hình thức khen thưởng đều xuất phát từ thi đua. Trong
quá trình lao động, học tập, công tác và chiến đấu, có những tập thể, cá nhân lập
được thành tích, được khen thưởng mà các thành tích ấy không bắt ngu n từ một
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 8
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
trào cách mạng, phát huy sức mạnh tổng hợp, động viên, cổ vũ mọi tầng lớp
nhân dân tham gia kháng chiến kiến quốc, thi đua lao động sản xuất, góp phần to
lớn vào công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng, phát triển
và bảo vệ Tổ quốc.
Trước những thời cơ và thách thức vô cùng to lớn, công tác thi đua, khen
thưởng càng có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, cần tiếp tục thực hiện tư tưởng
của Chủ tịch H Chí Minh coi "thi đua, khen thưởng là động lực phát triển và là
biện pháp quan trọng để xây dựng con người mới, thi đua yêu nước phải được
tiến hành thường xuyên, liên tục, hàng ngày" 8.
Để thi đua huy động được năng lực sáng tạo của quần chúng thì phong
trào thi đua phải có mục tiêu và nội dung cụ thể, thiết thực, đ ng thời cũng chính
là nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, là quyền lợi của cộng đ ng tập
thể và trong đó có quyền lợi của mỗi cá nhân. Vì vậy, nếu không gắn kết nội
dung thi đua với việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của tập thể thì thi đua không
có sức sống và mang tính hình thức. Mặt khác, khen thưởng cũng phải đảm bảo
khen đúng, chính xác và kịp thời theo nguyên tắc thành tích đến đâu khen đến
đó, sử dụng đa dạng các hình thức khen thưởng cho phù hợp. Khen thưởng
không kịp thời hoặc khen thưởng không đúng sẽ hạn chế tác dụng, không đảm
bảo tính nêu gương, giáo dục thậm chí gây những hậu quả không tốt trong dư
luận quần chúng, làm giảm hoặc mất động lực phấn đấu, nhiệt tình tham gia
phong trào của các tầng lớp nhân dân.
phải tuyên dương để học tập. Có như vậy những việc tốt, việc tích cực mới
nhiều lên, mới phát triển lấn át và đẩy lùi cái xấu, tiêu cực. Vì vậy, khen thưởng
là một khâu quan trọng trong quá trình tổ chức và chỉ đạo nhiệm vụ của Đảng và
Nhà nước, của mọi cơ quan, tổ chức, là biện pháp quan trọng trong việc đánh giá
kết quả, thành tựu, đánh giá mức độ cống hiến của một tổ chức, một cơ quan và
của mỗi cá nhân. Sử dụng thi đua, khen thưởng như một công cụ quản lý nhà
nước, quản lý kinh tế - xã hội chính là phát huy nhân tố con người trong công
tác thi đua, khen thưởng, thông qua hoạt động có chủ định của con người để tác
động vào các yếu tố của quá trình sản xuất, lao động, học tập, nghiên cứu khoa
học và trong quá trình quản lý, lãnh đạo. Đó chính là việc phát huy sức mạnh
của mỗi cá nhân và của cả tập thể vào giải quyết những vấn đề khó, những
nhiệm vụ trọng tâm, bức xúc, tạo ra phong trào quần chúng để tháo gỡ những
khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ.
- Có thể nói công tác thi đua, khen thưởng trong bất kỳ thời kỳ nào cũng
có vị trí, vai trò quan trọng, là biện pháp cần thiết để xây dựng con người mới,
phát triển toàn diện. Trong công tác lãnh đạo, quản lý việc tạo dựng, đẩy mạnh
phong trào thi đua, hướng phong trào thi đua vào việc thực hiện thắng lợi các
mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước, thi đua, khen thưởng có nhiệm vụ phát huy mọi ngu n lực, góp phần nâng
cao năng lực và trình độ khoa học công nghệ, gắn với việc nâng cao dân trí, đào
tạo ngu n nhân lực, b i dưỡng nhân tài, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển
đất nước. Tinh thần thi đua yêu nước thiết thực còn thể hiện ở ý chí r n luyện
phẩm chất chính trị, ra sức học tập, nghiên cứu khoa học, tiếp thu những thành
tựu của khoa học công nghệ tiên tiến trên thế giới. Thi đua tạo ra môi trường
lành mạnh, củng cố, phát huy sức mạnh của khối đoàn kết toàn dân tộc.
1.2. Quản lý nhà nƣớc về công tác thi đua, khen thƣởng:
1.2.1. Sự cần thiết phải quản lý nhà nước về công tác thi đua, khen
thưởng:
Công tác thi đua, khen thưởng ngày càng trở thành một trong những công
cụ hỗ trợ đắc lực trong quản lý Nhà nước; làm tốt công tác thi đua, khen thưởng
đua theo chuyên đề).
+ Thi đua thường xuyên được tổ chức thực hiện hàng ngày, hàng tháng,
hàng quý, hàng năm nhằm thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình công tác
đề ra.
+ Thi đua theo đợt (hoặc thi đua theo chuyên đề) được tổ chức để thực
hiện những nhiệm vụ công tác trọng tâm, đột xuất theo từng giai đoạn và thời
gian được xác định.
- Đối tượng thi đua12: Công dân Việt Nam, các cơ quan nhà nước, tổ chức
chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ
chức xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc các thành phần kinh tế, đơn vị
lực lượng vũ trang nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài; người nước ngoài,
cơ quan tổ chức nước ngoài và các tổ chức quốc tế ở Việt Nam.
- Danh hiệu thi đua:13
+ Các danh hiệu thi đua đối với cá nhân: "Chiến sĩ thi đua toàn quốc";
"Chiến sĩ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương"; "Chiến sĩ thi đua cơ
sở"; "Lao động tiên tiến", "Chiến sĩ tiên tiến".
9
Khoản 1, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003.
Khoản 1, Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003.
11
Khoản 1, Điều 15, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, Điều 6 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP, ngày
15 tháng 4 năm 2010
12
Điều 2, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, Điều 2 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP.
13
Điều 7, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11; Điều 11 Nghị định số 42/2010/NĐ-CP.
10
định từ Điều 21 đến Điều 31 Luật Thi đua, Khen thưởng và từ Điều 12 đến Điều 19
Nghị định số 42/2010/NĐ-CP của Chính phủ, với mỗi loại danh hiệu thi đua được
quy định các tiêu chuẩn cụ thể, thành tích thi đua tương ứng với mức độ đóng góp
cho sự nghiệp chung của đất nước, của Bộ, ngành, địa phương và đơn vị.
1.2.2.2. Quy định về khen thưởng và các hình thức khen thưởng
- Khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và
khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc14.
- Nguyên tắc khen thưởng 15:
+ Chính xác, công bằng, công khai và kịp thời: Khen thưởng phải chính
xác, đúng đối tượng, đúng hình thức, đúng thành tích. Thực hiện công khai trong
bình xét, khen thưởng và đề nghị cấp trên khen thưởng; công khai trong việc
trao tặng, tuyên truyền các tập thể, cá nhân được khen. Khen thưởng phải công
14
15
Khoản 2, Điều 3, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003.
Khoản 2, Điều 6, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 12
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
bằng, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giới tính, lứa tuổi... và phải kịp thời,
đảm bảo thời gian mới có ý nghĩa, tác dụng.
bằng khen và 01 loại giấy khen, cụ thể như sau:
+ Huân chương: Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân, tặng cho tập thể có
công trạng, lập được thành tích thường xuyên, đột xuất hoặc có quá trình cống
16
Điều 8, Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QH11, ngày 26 tháng 11 năm 2003.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 13
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
hiến, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Huân chương có 10
loại, hình thức các loại, hạng huân chương được phân biệt bằng màu sắc, số sao,
số vạch trên dải và cuống huân chương, g m: "Huân chương Sao vàng"; "Huân
chương H Chí Minh"; "Huân chương Độc lập" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba;
"Huân chương Quân công" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Lao
động" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Bảo vệ Tổ quốc" hạng nhất,
hạng nhì, hạng ba; "Huân chương Chiến công" hạng nhất, hạng nhì, hạng ba;
"Huân chương Đại Đoàn kết dân tộc"; "Huân chương Dũng cảm"; "Huân
chương Hữu nghị".
+ Huy chương: Để tặng cho sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công
nhân quốc phòng làm việc trong các đơn vị thuộc Quân đội nhân dân, sĩ quan,
hạ sĩ quan chuyên nghiệp làm việc trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân
dân và người nước ngoài đã có thời gian cống hiến, đóng góp cho sự nghiệp xây
dựng và bảo vệ Tổ quốc. Huy chương có 04 loại, hình thức các loại, hạng huy
+ Bằng khen: Để tặng hoặc truy tặng cho cá nhân và tặng cho tập thể lập
được thành tích thường xuyên và đột xuất. Ngoài ra còn tặng hoặc truy tặng cho
cá nhân có thành tích trong thời kỳ kháng chiến.
+ Giấy khen: Để tặng cho cá nhân và tập thể lập được thành tích thường
xuyên và đột xuất.
- Đối tượng khen thưởng: Cũng giống như đối tượng thi đua, đối tượng
khen thưởng rất rộng bao g m: Công dân Việt Nam, các cơ quan nhà nước, tổ
chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp,
tổ chức xã hội, nghề nghiệp, tổ chức kinh tế thuộc các thành phần kinh tế, đơn vị
lực lượng vũ trang nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài; người nước ngoài,
cơ quan tổ chức nước ngoài và các tổ chức quốc tế ở Việt Nam.
Các đối tượng khen thưởng được qui định hầu hết trong các hình thức
khen thưởng và các loại hình khen thưởng. Tuy đối tượng khen rộng, nhưng
từng đối tượng đều có qui định tiêu chuẩn và chính sách khen thưởng cụ thể, căn
cứ vào công lao đóng góp, phạm vi và ảnh hưởng của thành tích đã lập được cho
sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam để khen thưởng từng hình
thức, loại hình khen thưởng và chính sách khen thưởng thích hợp.
- Căn cứ để xét khen thưởng: Theo khoản 2 Điều 10 của Luật Thi đua,
Khen thưởng, căn cứ để xét khen thưởng bao g m tiêu chuẩn khen thưởng,
phạm vi, mức độ ảnh hưởng của thành tích và trách nhiệm, hoàn cảnh cụ thể lập
được thành tích.
+ Tiêu chuẩn khen thưởng là những qui định để xét tặng cho từng thành
tích, hình thức và mức hạng khen thưởng. Thành tích xuất sắc, công lao đóng
góp to lớn thì hình thức, mức khen thưởng cao và ngược lại.
+ Phạm vi, mức độ đạt được của thành tích là kết quả đạt được trong
phong trào thi đua, mức độ công lao đóng góp, cống hiến cho sự nghiệp chung của
đất nước, của bộ, ngành, đoàn thể Trung ương hoặc của từng địa phương.
+ Trách nhiệm, hoàn cảnh cụ thể lập được thành tích là một trong những
căn cứ để đánh giá phạm vi mức độ của thành tích đã đạt được. Trách nhiệm tuy
Căn cứ để xét khen thưởng thường xuyên, cá nhân và tập thể được khen
thưởng ngoài qui định về thời gian và thành tích đã lập được, còn phải đạt được
danh hiệu thi đua và được tặng thưởng các hình thức khen thưởng cụ thể.
+ Khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề): Là hình thức khen thưởng cho
tập thể, cá nhân đã đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc thực hiện một
đợt thi đua (hoặc một chương trình, một chuyên đề công tác) do cơ quan nhà
nước có thẩm quyền tổ chức.
Căn cứ để xét khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề) không nhất thiết
phải căn cứ vào danh hiệu thi đua hàng năm và hình thức khen thưởng đã đạt
được, mà căn cứ vào thành tích đạt được của cá nhân, tập thể đối với chuyên đề đó,
các qui định này thể hiện trong kế hoạch tổ chức thực hiện phong trào thi đua
theo chuyên đề. Việc khen thưởng theo đợt (hoặc chuyên đề) chủ yếu áp dụng
các hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền phát động thi đua (cấp nào phát
động phong trào thi đua thì cấp đó khen thưởng các hình thức thuộc thẩm
quyền). Những trường hợp đặc biệt xuất sắc mới đề nghị cấp trên khen thưởng.
+ Khen thưởng đột xuất: Là hình thức khen thưởng cho tập thể, cá nhân
đã lập thành tích xuất sắc, đột xuất trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu; đấu
tranh phòng chống tội phạm, dũng cảm bảo vệ tài sản Nhà nước, tài sản và tính
mạng nhân dân...; thành tích có tác dụng nêu gương trong địa phương hoặc Bộ,
ngành hoặc toàn quốc.
Thành tích đột xuất là những thành tích đạt được ngoài công việc thường
xuyên, bình thường của tập thể, cá nhân và căn cứ vào mức độ ảnh hưởng của
thành tích để xem xét hình thức đề nghị khen thưởng cho phù hợp.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 16
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
với các nước, các tổ chức quốc tế… Chính sách khen thưởng này không căn cứ
vào tiêu chuẩn danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng.
1.2.2.3. Quy định về thẩm quyền, thủ tục, hồ sơ đề nghị khen thưởng
- Thẩm quyền quyết định khen thưởng: Được quy định từ Điều 77 đến
Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng, theo đó:
+ Chủ tịch nước quyết định tặng thưởng Huân chương, Huy chương,
"Giải thưởng H Chí Minh", "Giải thưởng Nhà nước", Danh hiệu vinh dự Nhà
nước.
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 17
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
+ Chính phủ quyết định tặng "Cờ thi đua của Chính phủ".
+ Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng thưởng các danh hiệu:, "Chiến sĩ
thi đua toàn quốc", "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ".
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ,
Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao;
lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch Ủy ban nhân
dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định tặng "Bằng khen cấp bộ,
ngành, tỉnh, đoàn thể Trung ương"; danh hiệu: "Cờ thi đua cấp Bộ, ngành, tỉnh,
đoàn thể Trung ương", "Tập thể Lao động xuất sắc", "Đơn vị Quyết thắng".
+ Thủ trưởng cơ quan, tổ chức thuộc Bộ, ban ngành cơ quan ngang bộ,
cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch Hội đ ng Quản trị, Tổng Giám đốc, Giám
đốc các doanh nghiệp Nhà nước; Thủ trưởng cơ quan chuyên môn và tương
đương thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện
Luận văn: "Quy định pháp luật hiện hành về Thi đua - Khen thưởng và thực tiễn áp dụng tại Truyền Tải Điện Miền Tây"
hợp h sơ, thủ tục trình Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng.
+ Các hội là tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp ở trung ương trình
Thủ tướng Chính phủ khen thưởng g m: Hội có tổ chức Đảng đoàn hoặc tổ chức
Đảng trực thuộc Đảng bộ khối cơ quan Trung ương;
+ Các hội là thành viên do Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt
Nam quyết định thành lập do Liên hiệp các Hội Khoa học kỹ thuật Việt Nam
khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng;
+ Các hội nghề nghiệp khác ở trung ương do Bộ quản lý nhà nước
chuyên ngành về lĩnh vực đó khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng;
+ Các hội là tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức nghề nghiệp thuộc địa
phương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng.
+ Đối với các tổ chức kinh tế ngoài quốc doanh, công ty cổ phần, công ty
trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, cấp nào quyết
định cổ phần hóa, quyết định thành lập hoặc cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh
doanh cho tổ chức đó thì cấp đó trình khen thưởng.
+ Đối với các công ty, tổng công ty nhà nước (đã cổ phần hóa) thuộc Bộ,
ngành quản lý nhà nước do Bộ, ngành đó khen thưởng hoặc trình cấp trên khen
thưởng, kể cả các công ty, tổng công ty đã chuyển giao phần vốn nhà nước về
Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước quản lý.
+ Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có trụ sở đóng trên địa
bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh,
thành phố trực thuộc trung ương khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng
(trừ những đơn vị là thành viên thuộc các Tập đoàn kinh tế và Tổng công ty nhà
nước do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập).
+ Đối với các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất đóng trên địa
bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nào, do Chủ tịch Ủy ban nhân dân
Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân
dân tối cao; lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch
Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, trình Thủ tướng Chính phủ, đề nghị Chủ tịch
nước tặng thưởng huân chương, huy chương, "Giải thưởng H Chí Minh", "Giải
thưởng Nhà nước", danh hiệu vinh dự nhà nước;
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ,
lãnh đạo cơ quan, tổ chức ở Trung ương của các đoàn thể, Chủ tịch Ủy ban nhân
dân cấp tỉnh đề nghị Chính phủ quyết định tặng "Cờ thi đua của Chính phủ"; đề
nghị Thủ tướng Chính phủ quyết định tặng "Bằng khen của Thủ tướng Chính
phủ", danh hiệu "Chiến sĩ Thi đua toàn quốc".
+ Các danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng khác do cấp dưới trực
tiếp của người có thẩm quyền quyết định danh hiệu thi đua, hình thức khen
thưởng đề nghị.
+ Cơ quan chức năng về thi đua, khen thưởng tiếp nhận, xem xét h sơ
và tham mưu cho người có thẩm quyền quyết định việc khen thưởng.
Ngoài thủ tục chung nói trên, đối với một số danh hiệu thi đua và hình
thức khen thưởng phải thực hiện các quy định sau:
+ Việc xét tặng hoặc truy tặng "Huân chương Sao vàng", "Huân chương
H Chí Minh" cho cá nhân thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý do Bộ
Chính trị, Ban Bí thư xem xét, kết luận. Việc xét tặng "Huân chương Sao vàng",
"Huân chương H Chí Minh" cho tập thể do Ban Cán sự Đảng Chính phủ xem
xét, kết luận; trường hợp đặc biệt, Ban Cán sự Đảng Chính phủ báo cáo Bộ
Chính trị, Ban Bí thư. Trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư hoặc
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 20
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
tướng Chính phủ.
- Hiệp y khen thưởng: Là hình thức lấy thêm thông tin của các cơ quan
liên quan để có thêm căn cứ khi quyết định khen thưởng, hiệp y khen thưởng
được qui định tại khoản 13 và khoản 15 Điều 53, Nghị định số 42/2010/NĐ-CP.
Cơ quan thẩm định h sơ có trách nhiệm lấy ý kiến hiệp y của các cơ
quan có liên quan. Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương lấy ý kiến hiệp y của
bộ, ban, ngành, đoàn thể trung ương có chức năng quản lý ngành và lĩnh vực đối
với các cơ quan, đơn vị thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và cấp
trưởng của các đơn vị này, khi trình các hình thức khen thưởng: ''Bằng khen của
GVHD: Thạc sĩ Diệp Thành Nguyên
Page 21
SVTH: Nguyễn Trung Hiếu
Copyright: Tài liệu đại học ©