Ƣ
-MARKETING
---------------
PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ Ả
ƢỞNG LÊN
– SỬ DỤNG MÔ HÌNH TỰ HỒI
QUY VECTOR (VAR)
u
c
–
Mã số: 60.34.02.01
LUẬ
Ă
t
C SỸ
09/2014
t
c
09/2014
ƣ
L
Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của bản thân dưới sự
hướng dẫn của PGS. TS. Trần Nguyễn Ngọc Anh Thư, và chưa từng được công bố
trong các công trình nghiên cứu nào khác. Các số liệu và kết quả nghiên cứu được
là hoàn toàn trung thực. Các thông tin, tài liệu trích dẫn trong luận văn đều được ghi
rõ nguồn gốc.
T
,
Tác giả luậ vă
Nguy n Thị Thanh Hoa
L I CẢ
Ơ
Luận văn được thực hiện tại trường Đại học Tài chính – Marketing, tôi xin
gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS. TS. Trần Nguyễn Ngọc Anh Thư đã rất nhiệt tình
Thứ ư, cung tiền M2 cũng có ảnh hưởng cùng chiều lên giá vàng trong nước.
Ngoài ra, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng giá vàng Việt Nam cũng có tác động
ngược trở lại lên giá vàng thế giới, cung tiền và lượng cầu về vàng.
Ậ
Ủ
Ƣ
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
..........................................................................................................................................
T
,
v
ngh a khoa học và thực tiễn của đề tài..............................................................3
1.7 Bố cục của nghiên cứu..........................................................................................4
ƣơ
2. Tổ
qua cơ sở lý luận
2.1 Một số vấn đề lý luận liên quan đến vàng ............................................................5
2.1.1 Vàng và vai tr của vàng ................................................................................5
2.1.2 Đơn vị đo lường và cách qui đổi giá vàng thế giới và vàng trong nước ........5
2.2 Cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng lên giá vàng .........................................6
2.2.1 Tác động của cung vàng lên giá vàng ............................................................7
2.2.1.1 Tác động của giá vàng thế giới lên giá vàng trong nước .........................8
2.2.1.2 Tác động của chính sách quản lý của Nhà nước lên giá vàng .................9
2.2.2 Tác động của cầu vàng lên giá vàng ............................................................10
2.2.2.1 Tác động của chỉ số chứng khoán lên giá vàng .....................................11
2.2.2.2 Tác động của giá dầu lên giá vàng.........................................................12
2.2.2.3 Tác động của tỷ giá hối đoái lên giá vàng .............................................13
2.2.2.4 Tác động của tỷ lệ lạm phát lên giá vàng ..............................................14
2.2.2.5 Tác động của lãi suất lên giá vàng .........................................................14
2.2.2.6 Tác động của cung tiền lên giá vàng .....................................................15
2.2.2.7 Tác động của yếu tố kỳ vọng của nhà đầu tư lên giá vàng ....................16
2.3 Bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của một số yếu tố lên giá vàng ...........17
2.3.1 Giá vàng thế giới .........................................................................................17
2.3.2 Giá dầu ........................................................................................................18
3.2.7 Phân rã phương sai .......................................................................................31
3.2.8 Hàm phản ứng đẩy .......................................................................................31
3.2.9 Ưu điểm và nhược điểm của mô hình VAR ................................................32
3.3 Xây dựng mô hình nghiên cứu: ..........................................................................34
3.3.1 Giả định nghiên cứu: ....................................................................................35
3.3.2 Giả thiết nghiên cứu .....................................................................................35
3.3.3 Dữ liệu nghiên cứu: ......................................................................................35
3.3.4 Giả thuyết nghiên cứu ..................................................................................37
3.3.5 Các bước thực hiện: .....................................................................................41
ƣơ
4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
4.1 Kết quả nghiên cứu và các kiểm định ................................................................43
4.1.1 Thống kê mô tả.............................................................................................43
4.1.2 Phân t ch tương quan....................................................................................44
4.1.3 Kiểm định tính dừng ....................................................................................46
4.1.4 Xác định độ trễ tối ưu..................................................................................49
4.1.5 Kiểm định đồng liên kết ..............................................................................49
4.1.6 Kiểm định nhân quả Granger ......................................................................51
4.1.7 Kết quả ước lượng mô hình VAR ...............................................................54
4.1.8 Kiểm định tính ổn định của mô hình...........................................................55
4.1.9 Kết quả phân rã phương sai và hàm phản ứng đẩy ......................................56
4.2 Thảo luận về kết quả nghiên cứu ........................................................................57
ƣơ
5. Kết luận
NHNN: Ngân Hàng Nhà Nước
OLS (Ordinary Least Squares : bình phương bé nhất thông thường
OZ (Ounce) - đơn vị đo khối lượng vàng.
SC (Schwaz Information Criterion): Tiêu chuẩn thông tin Schwaz
USD United States Dollar : đô la Mỹ - đơn vị tiền tệ
VAR (Vector Autoregression): tự hồi quy vector
VN: Việt Nam
VND (Vietnam Dong : đồng Việt Nam – đơn vị tiền tệ
Ụ
Ả
Bảng 3.1 Danh mục dữ liệu nghiên cứu ...................................................................36
Bảng 3.2 Kỳ vọng về dấu của các mối quan hệ .......................................................40
Bảng 4.1 Kết quả thống kê mô tả của các biến nghiên cứu .....................................44
Bảng 4.2
ngh a của hệ số tương quan r ................................................................45
Bảng 4.3 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị của dữ liệu ..........................................46
Bảng 4.4 Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị của dữ liệu sai phân bậc 1 ..................47
Bảng 4.5 Danh mục dữ liệu sử dụng để phân t ch và lập mô hình ...........................48
Bảng 4.6 Tiêu chí lựa chọn độ trễ trong mô hình VAR ...........................................49
Bảng 4.7 Kết quả kiểm định Trace ...........................................................................50
Bảng 4.8 Kết quả kiểm định giá trị riêng cực đại .....................................................51
Bảng 4.9 Ma trận hệ số tương quan ..........................................................................52
Bảng 4.10 Kết quả kiểm định nhân quả Granger .....................................................53
Bảng 4.11 Kết quả kiểm định t nh dừng của phần dư ..............................................55
11
c n thiết của
1
t
Trên thế giới, kể từ khi con người phát hiện ra vàng là kim loại quý thì nó đã
được sử dụng rộng rãi và được coi như là thước đo tiền tệ và là một phương tiện cất
trữ giá trị lâu dài. Việt Nam là một trong số những quốc gia có lượng tiêu thụ và
nhập khẩu vàng cao trên thế giới, nhu cầu vàng trong nước qua các năm có xu
hướng tăng dần năm 2013, Việt Nam đứng thứ 7 thế giới về tổng lượng tiêu thụ
vàng , điều này không chỉ bởi thói quen sử dụng vàng trang sức mà c n do thói
quen cất vàng trong dân chúng. Hiện nay, với sự phát triển của các thị trường tài
ch nh, vàng c n là một tài sản tài ch nh trong danh mục đầu tư hoặc công cụ ph ng
ngừa rủi ro đặc biệt là trong giai đoạn khủng hoảng tài chính. Bên cạnh đó, tình
hình bất ổn định trong thị trường vàng đã và đang ảnh hưởng không nhỏ đến nền
kinh tế. Cho nên, bất kỳ một diễn biến trong giá vàng luôn được các nhà kinh tế
quan tâm.
Trong những năm gần đây, diễn biến của thị trường vàng thế giới bất ổn định,
ch nh sách v mô của nhà nước có nhiều thay đổi, cùng với sự hội nhập kinh tế quốc
tế đã ảnh hưởng không nhỏ đến thị trường vàng trong nước. Nhà đầu tư luôn muốn
tối đa hóa lợi nhuận của danh mục đầu tư và tối thiểu hóa rủi ro, trong khi các nhà
quản lý muốn bình ổn thị trường vàng trong nước và đưa ra được những chính sách
quản lý hiệu quả. Vì vậy, vấn đề xác định những yếu tố thực sự ảnh hưởng đến giá
vàng Việt Nam và mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đang ngày càng được quan
tâm.
Đó cũng là lý do tác giả chọn đề tài “
(2011), Dự báo và phân tích các nhân tố ả
ưởng lên giá vàng sử dụng mô hình
ARIMA và phân tích hồi quy bội của Deepika M G, Gautam Nambiar và Rajkumar
M (2012), Một nghiên cứu về các nhân tố ả
ưởng lên giá vàng của Sindhu
(2013). Hầu hết các công trình nghiên cứu đều đưa ra những kết luận về các yếu tố
ảnh hưởng lên giá vàng thế giới.
Tuy nhiên, thị trường vàng Việt Nam có nhiều điểm khác biệt, giá vàng Việt
Nam luôn có sự chênh lệch so với giá vàng thế giới. Do đó, một số nghiên cứu cũng
đã được thực hiện riêng cho thị trường vàng Việt Nam như:
V
của Thái Thị Hạnh Nhi (2011),
ư
ề
(2012),
đị
c c
V
ốả
cứu của
t
Mục tiêu chung: phân t ch những yếu tố gây ra những biến động giá vàng
Việt Nam trong thời gian qua và mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đó, nhằm đề
xuất một số gợi ý chính sách cho các nhà làm chính sách và nhà quản lý thị trường
trước những biến động của giá vàng.
Mục tiêu cụ thể:
2
- Kiểm định tác động của các yếu tố: giá vàng thế giới, giá dầu, lạm phát, tỷ
giá USD, chỉ số VN-Index, … lên giá vàng trong nước thông qua mô hình VAR.
- Từ đó, đề xuất một số khuyến nghị giúp cho nhà làm ch nh sách xây dựng
được những ch nh sách ph hợp, đồng thời giúp cho nhà quản lý có thể đưa ra
những công cụ quản lý hiệu quả đối với thị trường vàng Việt Nam.
1
v
ố tƣ
nghiên cứu của
tài
Đối tượng nghiên cứu: giá vàng và các yếu tố ảnh hưởng đến giá vàng Việt
Nam
của
t
Ứng dụng mô hình định lượng, cụ thể là mô hình VAR nhằm kiểm định lại
ảnh hưởng của một số nhân tố tác động lên giá vàng Việt Nam.
Qua đó, phần nào giúp nhà làm ch nh sách xây dựng được những ch nh sách
ph hợp, giúp nhà quản lý có thể đưa ra những công cụ quản lý thị trường một cách
3
hiệu quả, đồng thời giúp nhà đầu tư có cơ sở đưa ra quyết định đầu tư đúng đắn trên
danh mục đầu tư của mình.
1
ố cục của
cứu
Bố cục nghiên cứu gồm 5 chương ch nh:
Chương 1: Giới thiệu nghiên cứu
Chương 2: Tổng quan cơ sở lý luận
Chương 3: Mô hình và phương pháp nghiên cứu
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Chương 5: Kết luận
4
, vàng là nguyên liệu sản xuất hàng hóa: người ta thường sử dụng
vàng để chế tạo đồ trang sức, hàng kỹ nghệ, linh kiện hay vi mạch điện tử. Ngoài ra,
vàng c n được ứng dụng trong ngành y tế, thực phẩm và công nghiệp khác.
T ứ
, vàng là một công cụ đầu tư và ph ng ngừa rủi ro: do vàng được sử
dụng ở hầu hết các quốc gia, mà giá cả của nó lại không giống nhau và c n thay đổi
theo thời gian, người mua có thể lợi dụng đặc điểm này để kiếm lời thông qua việc
kinh doanh chênh lệch giá. Nhiều người giữ vàng như một công cụ chống lại lạm
phát hay những đợt khủng hoảng kinh tế.
2.1.2
ơ vị
lƣờng và c c qu
ổi giá vàng thế gi i và vàng trong
ƣ c
Các đơn vị đo lường của vàng: Trong ngành kim hoàn ở Việt Nam, khối
lượng của vàng được t nh theo đơn vị là cây lượng hay lạng hoặc là chỉ. Một cây
vàng nặng 37,50 gram. Một chỉ bằng 1/10 cây vàng. Trên thị trường thế giới, vàng
5
thường được t nh theo đơn vị là ounce hay troy ounce. 1 ounce tương đương
31,103476 gram.
)=G
ớ (USD/Oz) * 1,20556 * Tỷ
USD/VND.
2.2 ơ sở lý thuyết v các yếu tố ả
ƣởng lên giá vàng
Trên thị trường, giá của bất kỳ một loại hàng hóa nào đều chịu tác động bởi
quy luật cung – cầu, và vàng cũng không ngoại lệ. Do đó, bất kỳ một yếu tố nào tác
động làm thay đổi cung hoặc cầu của một sản phẩm đều làm cho giá của sản phẩm
đó thay đổi. Trong phần này, tác giả dựa trên lý thuyết cung cầu của một sản phẩm
để xây dựng cơ sở lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng lên giá vàng.
1
Theo http://www.acb.com.vn
6
2.2.1
c ộng của cung vàng lên giá vàng
Cung thị trường của một sản phẩm mô tả số lượng hàng hóa hay dịch vụ
người sản xuất sẽ cung ứng ở các mức giá khác nhau ở một thời gian cụ thể, trong
điều kiện các yếu tố khác không đổi. Cung có thể được biểu thị bằng biểu cung,
ồ c
lê
2
Lê Bảo Lâm (1999), Kinh t vi mô, Nhà xuất bản Thống kê, trang 40-41.
3
Trần Nguyễn Ngọc Anh Thư 2013 , Kinh t vi mô, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội.
7
Hình 2.1 cho thấy, khi điểm cân bằng đang ở E1. Do cung về vàng tăng nên
đường cung S1 ban đầu dịch chuyển sang phải hình thành đường cung S2, thị trường
điều chỉnh điểm cân bằng từ E1 sang E2, và khi đó giá bán giảm từ P1 xuống P2.
Vậ , c
có
c động
ược chiều lên giá vàng.
Vì cung vàng có tác động lên giá vàng nên các yếu tố làm dịch chuyển
đường cung về vàng cũng sẽ có tác động làm cho giá vàng thay đổi. Một yếu tố
được đưa vào phân t ch trong luận văn là giá vàng thế giới.
P2
P1
E1
D1
O
Hình 2.2 Ả
4
ưở
Q
củ
c
ớ lê
Trần Nguyễn Ngọc Anh Thư 2013 , Kinh t vi mô, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội.
8
ước
Vậ ,
2.2.1.2
giới hay để quản lý chặt chẽ và ổn định thị trường vàng. Và khi đó sẽ tác động và
điều chỉnh giá vàng.
Một số ch nh sách thường được áp dụng như: quy định về thuế nhập khẩu,
quy định về hạn ngạch nhập khẩu làm thay đổi cung về vàng … Nếu thuế nhập khẩu
vàng nguyên liệu tăng thì chi ph nhập khẩu tăng dẫn đến cung giảm và ngược lại.
Việc quy định hạn ngạch cũng trực tiếp làm thay đổi cung về vàng. Nếu ch nh sách
đưa ra làm giảm sản lượng cung ứng thì sẽ làm cho giá vàng tăng. Ngược lại, nếu
ch nh sách k ch th ch gia tăng sản lượng trong cung vàng thì sẽ làm cho giá vàng
giảm xuống6.
Ngoài ra cũng có những quy định tác động lên cầu vàng như: quy định về đối
tượng được phép kinh doanh vàng, lãi suất huy động vàng, …
Vậ , ù
củ
ừ
c í
e
s c
ục ê củ
ước ạ ừ
sẽ được đ ề c ỉ
đ
lê
,
không đổi. Nhu cầu về vàng bao gồm nhu cầu vàng trang sức, nhu cầu vàng đầu tư
và nhu cầu trong công nghiệp. Trong đó, nhu cầu về vàng đầu tư là chủ yếu và có
tác động mạnh đến giá vàng.
P
S
P2
P1
E2
E1
D2
D1
O
Hình 2.3 T c độ
Q
củ
c
cầ
lên giá vàng
Theo quy luật thị trường, khi cầu của một sản phẩm tăng lên, đường cầu dịch
chuyển lên trên từ D1 sang D2, nhu cầu của người mua tăng lên trong khi lượng
lê
l
c độ
cùng c ề
Vì cầu về vàng thay đổi sẽ làm cho giá vàng thay đổi nên các yếu tố tác động
làm thay đổi cầu về vàng cũng sẽ tác động làm thay đổi giá vàng. Một số yếu tố
được tác giả phân t ch gồm: chỉ số chứng khoán, giá dầu, tỷ giá hối đoái, lạm phát,
cung tiền, lãi suất và kỳ vọng của nhà đầu tư.
2.2.2.1
Khái
c ộ
của c ỉ số c ứ
c ỉ số c ứ
lên giá vàng
: Một chỉ số chứng khoán là số liệu phản ánh
giá trị tổng hợp của các cổ phiếu thành phần. Đây là một công cụ để đại diện cho
thuộc tính của các cổ phiếu thành phần vốn có sự tương đồng với nhau về nhiều mặt,
như giao dịch trên cùng một sàn, nằm trong cùng một ngành hay có qui mô vốn hoá
thị trường tương tự nhau. Nhiều chỉ số chứng khoán do các hãng thông tấn, các
công ty dịch vụ tài chính tổng hợp nên, hiện đang được sử dụng làm chuẩn mực cho
P1
E1
P2
D1
E2
D2
O
Hình 2.4 Ả
ư ậ ,
c ứ
Q
ưở
c
c ứ
c ộ
c ỉ số c ứ
l
ả ,
2.2.2.2
Copyright: Tài liệu đại học ©