LỜI CẢM ƠN
Được sự quan tâm, hướng dẫn tận tình của thầy Nguyễn Duy Phương
cũng như các bạn bè và anh chị khóa trước tôi đã hoàn thành đề tài nghiên cứu
của mình. Tôi xin chân thành cảm ơn sự nhiệt tình giúp đỡ, động viên và khích
lệ của thầy và các bạn trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thiện đề tài này.
Tôi cảm ơn sự quan tâm, hướng dẫn, giới thiệu của ban lãnh đạo Khoa
Luật- Đại học Huế trong việc tạo điều kiện cho các sinh viên luật nói chung và
bản thân tối nói riêng, tiếp cận với các cơ quan nhà nước, đặc biệt là hệ thống
các cơ quan tư pháp và các cơ quan quản lý hành chính nhà nước, nhờ đó mà
tôi có được cách nhìn mới hơn, thực tế hơn về lĩnh vực pháp lý trong nghiên cứu
khoa học cũng như thực tiễn đời sống, góp phần bổ sung kiến thức pháp luật,
nâng cao trình độ hiểu biết về các kỹ năng chuyên ngành luật, kinh nghiệm
trong cuộc sống.
Cảm ơn các cán bộ, công chức và nhân viên trong Viện kiểm sát nhân
dân Thành phố Huế, đã tiếp nhận yêu cầu kiến tập và nhiệt tình giúp đỡ, hướng
dẫn, cung cấp các thông tin về hoạt động và tổ chức của cơ quan tư pháp, các
hoạt động tiếp công dân và xử lý khiếu nại, tố cáo. Điều đó giúp tôi tự tin lựa
chọn đề tài khoa học để nghiên cứu và hoàn thiện niên luận của mình.

Huế, Tháng Năm


PHẦN MỞ ĐẦU
1) Tính cấp thiết của đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Trong bối cảnh Việt nam đang không ngừng nỗ lực thực hiện công cuộc
cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý của các cơ quan
quản lý hành chính nhà nước thì tình trạng vi phạm pháp luật hành chính diễn
ra ngày càng phổ biến và trải rộng trên nhiều lĩnh vực khác nhau, nó đặt ra yêu
cầu cần phải có những hoạt động hữu ích cụ thể của các cơ quan nhà nước, các
tổ chức, các cá nhân nhằm cải thiện tình, xử lý tốt các hành vi vi phạm hành
chính của những cá nhân, tổ chức, để thúc đẩy công cuộc cải cách hành chính

Đề tài này tập trung nghiên cứu thực trạng vi phạm pháp luật hành chính


và công tác xử lý vi phạm hành chính của các cơ quan quản lý hành chính,
đồng thời cũng nêu lên những quy định hiện hành về xử lý vi phạm hành
chính.
4) Phương pháp nghiên cứu.
Tôi chọn phương pháp duy vật biện chứng làm phương pháp nghiên cứu
trong quá trình thực hiện đề tài này, đồng thời tôi cũng sử dụng nhiều phương
pháp hỗ trợ khác: phương pháp so sánh, đối chiếu; phương pháp phân tích;
tổng hợp; tư duy lịch sử...
5) Bố cục.
Đề tài gồm ba phần:
5.1Phần mở đầu.
-Tính cấp thiết của đề tài, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
-Mục đích nghiên cứu.
-Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
-Phương pháp nghiên cứu.
-Bố cục.
5.2 Phần nội dung.
Gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và những quy định của pháp luật về xử lý vi
phạm hành chính.
Chương 2: Thực trạng xử lý vi phạm hành chính ở Việt Nam hiện nay.
Chương 3: Những đề xuất, kiến nghị.
5.3 Phần kết luận.
PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ NHỮNG QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ
XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH.

Các văn bản do Thủ tướng chính phủ, các Bộ trưởng, thủ trưởng các cơ
quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân ban hành để chỉ đạo,
hướng dẫn, tổ chức thực hiện xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền
không được quy định hành vi vi phạm hành chính và hình thức, mức phạt.
1.3.3 Việc xử lý vi phạm hành chính phải do người có thẩm quyền tiến
hành theo đúng quy định của pháp luật.
1.3.4 Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt hành chính một lần,
cụ thể:
a) Một hành vi phạm đã được người có thẩm quyền xử phạt ra quyết định
xử phạt hặc đã lập biên bản đẻ xử lý thì không được lập biên bản, ra quyết
đinh xử phạt lần thứ hai đối với chính hành vi đó nữa. Trong trường hợp hành
vi vi phạm vẫn tiếp tục được thực hiện mặc dù đã bị người có thẩm quyền xử
phạt ra quyết định đình chỉ thì bị áp dụng tình tiết tăng nặng quy định tại
Khoản 8 Điều 9 của pháp lệnh xử lý các vi phạm hành chính.
b) Một hành vi vi phạm hành chính đã được người có thẩm quyền xử
phạt ra quyết định xử phạt thì không đồng thời áp dụng biện pháp xửu lý hành
chính khác thoe quy định tại Điều 22 của Pháp lệnh xử lý các vi phạm hành
chính đối với hành vi đó.
c) Trong trường hợp hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm bị chuyển hồ
sơ đề nghi truy cứu trách nhiệm hình sự mà trước đó đã có quyết định xử phạt
vi phạm hành chính thì người đã có quyết định xử phạt phải huỷ bỏ quyết định
xử phạt, nếu chưa ra quyết định xử phạt thì không xử phạt vi phạm hành chính
đối với hành vi đó.


Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi
người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm đó và người xử phạt căn cứ
vào tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm, tình tiết tăng nặng,
giảm nhẹ mà ra quyết định xử phạt đối với từng người cùng thực hiện vi phạm
hành chính.

d) Buộc tiêu hủy vật phẩm gây hại cho sức khỏe con người, vật nuôi và cây trồng, văn
hóa phẩm độc hại;
đ) Các biện pháp khác do Chính phủ quy định.
1.4.4 Người nước ngoài vi phạm hành chính còn có thể bị xử phạt trục xuất. Trục xuất


được áp dụng là hình thức xử phạt chính hoặc xử phạt bổ sung trong từng trường hợp cụ thể.
1.5 Các biện pháp xử lý hành chính khác.
Các biện pháp xử lý hành chính khác là các biện pháp nhằm tăng cường hiệu lực xử lý
hành chính bằng những hình thức có tính cưỡng chế đối với từng đối tượng vi phạm hành
chính.
Các biện pháp xử lý hành chính khác bao gồm:
a) Giáo dục tại xã, phường, thị trấn.
b) Đưa vào trường giáo dưỡng.
c) Đưa vào cơ sở giáo dục.
d) Đưa vào cơ sở chữa bệnh.
Trình tự, thủ tục áp dụng các biện pháp nêu trên được quy định chặt chẽ trong pháp
lệnh xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn thi hành.
1.6 Thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính.

Xử lý vi phạm hành chính là một dạng hoạt động áp dụng pháp luật hành
chính, là quá trình các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền căn cứ vào pháp
luật, tính chất, mức độ vi phạm, nhân thân người vi phạm, các tình tiết tăng
nặng, giảm nhẹ… để ban hành các quyết định xử phạt. Việc hoàn thiện các quy
định về xử phạt vi phạm hành chính (XPVPHC) là đòi hỏi cấp thiết trong tình
hình hiện nay nhằm đảm bảo việc xử phạt đúng đắn. Các quy định về XPVPHC
phải được thực thi nghiêm chỉnh từ phía các cơ quan có thẩm quyền XPVPHC,
trong đó việc xác định thẩm quyền xử phạt có ý nghĩa rất quan trọng.
Theo Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính (2002) thì thẩm quyền xử phạt vi phạm
hành chính chủ yếu thuộc về các cơ quan hành chính Nhà nước, trong đó cơ quan hành chính

- Trưởng công an cấp huyện.
- Trưởng phòng cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội.
- Trưởng phòn cảnh sát giao thông.
- Trưởng phòng cảnh sát phòng cháy, chữa cháy.
- Trưởng phòng cảnh sát kinh tế.
- Trưởng phòng cảnh sát phòng chống ma tuý.
- Trưởng phòng cảnh sát hình sự.
-Trưởng phòng quản lý xuất, nhập cảnh.
- Thủ trưởng đơn vị cảnh sát cơ động từ cấp Đại đội trở lên, hoạt động có tính chất độc
lập.
- Trạm trưởng Trạm công an cửa khẩu khu chết xuất.
- Chiến sĩ bộ đội biên phòng đang thi hành công vụ.
- Đội trưởng của chiến sĩ Bộ đội biên phòng đang thi hành công vụ.
- Chỉ huy trưởng Tiểu khu biên phòng.
- Chỉ huy trưởng Hải đội biên phòng.
- Trưởng đồn biên phòng.
- Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng cấp tỉnh.
- Chỉ huy trưởng Hải đoàn biên phòng trực thuộc bộ tư lệnh Bộ đội biên phòng.
- Giám đốc Công an cấp tỉnh.
- Cục trưởng Cục Cảnh sát kinh tế.
- Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng cháy chữa cháy.
- Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự.
- Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự.
- Cục trưởng Cục Quản lý xuất, nhập cảnh.
- Cục trưởng Cục Cảnh sát giao thông trật tự.
- Cục trưởng Cục quản lý hành chính về trật tự xã hội.


- Cục trưởng Cục Cảnh sát phòng chống ma tuý.
- Cảnh sát viên Đội nghiệp vụ Cảnh sát biển đang thi hành công vụ.

- Giám đốc cảng vụ hải quan.
- Giám đốc cảng vụ thuỷ nội địa.
- Giám đốc cảng vụ hàng không.
- Thẩm phán toà án được phân công làm chủ toạ phiên toà.
- Chấp hành viên thi hành án dân sự.
- Đội trưởng Đội thi hành án dân sự.
- Trưởng phòng Thi hành án dân sự cấp tỉnh, phòng thi hành án cấp quân khu và cấp


tương đương.

1.7Các văn bản pháp luật quy định về xử lý vi phạm hành chính.
1) Pháp lệnh xử lý các vi phạm hành chính 2002 .
2) Các văn bản pháp luật quy định trong từng lĩnh vực cụ thể như:
+ Nghị định 99/2009/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh
vực quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản§.
+Nghị định 111/2009/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử§.
+Thông tư 193/2009/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định chi tiết thi hành Nghị định
số 97/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ quy định việc xử lý vi phạm hành
chính và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính trong lĩnh vực hải quan và Nghị
định số 18/2009/NĐ-CP.
+Thông tư 26/2010/TT-BCA của Bộ Công an về việc quy định nhiệm vụ, quyền hạn,
nội dung, trình tự kiểm tra, xử lý vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông
đường sắt§.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XỬ LÝ VI PHẠM HÀNH CHÍNH Ở NƯỚC TA HIỆN
NAY.
Xử lý vi phạm hành chính là một trong các lĩnh vực cấu thành nên bốn trách nhiệm
pháp lý quan trọng trong hệ thống pháp luật của đất nước. Do đó, xây dựng pháp luật về xử lý

thể triển khai trong thi hành. Nhiều quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính không
còn phù hợp với tình hình xử lý vi phạm hành chính hiện nay; các quy định về thẩm quyền xử
lý vi phạm, hình thức xử phạt vi phạm hành chính mâu thuẫn, chồng chéo, trùng lắp giữa các
văn bản.
Xuất phát từ vấn đề đó Chính phủ đã ban hành Nghị định 128/2008/NĐ-CP quy định
chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2002 và Pháp lệnh
sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính năm 2008 cho phù hợp
với các quy định mới đã được sửa đổi. Mặc dù mới ban hành nhưng Nghị định 128/2008/NĐCP có hiệu lực từ ngày 01/01/2009 và thay thế Nghị định 134 đã thể hiện một số bất cập,
vướng mắc khi cơ quan có thẩm quyền áp dụng xử lý vi phạm hành chính.
Nghị định 128 có những điểm mới cơ bản so với Nghị định 134 như Nghị định 128
hướng dẫn cụ thể hơn việc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề theo Điều 16
của Pháp lệnh theo đó thời hạn áp dụng đối với hình thức xử phạt tước quyền sử dụng giấy
phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn tối đa không quá 12 tháng; đối với hình thức tước
quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề không thời hạn thì thời hạn áp dụng từ 12
tháng trở lên. Thời hạn tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề được tính từ thời
điểm tạm giữ giấy phép, chứng chỉ hành nghề. Trường hợp một người cùng một lúc thực hiện
nhiều hành vi vi phạm hành chính mà các hành vi này bị tước quyền sử dụng cùng một loại
giấy phép, chứng chỉ hành nghề thì chỉ áp dụng tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ
hành nghề có thời hạn dài nhất quy định đối với các hành vi vi phạm; nếu không cùng một
loại giấy phép, chứng chỉ hành nghề thì áp dụng riêng đối với từng hành vi.
Vấn đề ủy quyền xử lý vi phạm hành chính cũng được Nghị định 128 hướng dẫn cụ thể,
chặt chẽ hơn so với Nghị định 134 như trước đây việc ủy quyền xử lý vi phạm hành chính chỉ
được thực hiện trong trường hợp cấp trưởng vắng mặt nhưng theo quy định của Nghị định 128
thì cấp trưởng có thể ủy quyền bất cứ thời gian nào mặc dù có vắng mặt hay không. Ngoài ra
việc ủy quyền xử lý vi phạm hành chính phải xác định rõ phạm vi, nội dung, thời hạn ủy
quyền và đối với trường hợp quyết định tạm giữ người theo thủ tục hành chính thì ủy quyền
chỉ được thực hiện khi cấp trưởng vắng mặt.


Mức xử phạt vi phạm hành chính theo thủ tục xử phạt đơn giản so với Nghị định 134 cũng

được quy định cụ thể và nếu căn cứ vào các điều, khoản trong Pháp lệnh thì các biểu mẫu xử
lý vi phạm hành chính sẽ không thống nhất về hình thức gây khó khăn cho các cơ quan có


thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính. Do đó hiện nay hầu hết các cơ quan có thẩm quyền
đều “chữa cháy” bằng cách sử dụng các biểu mẫu của Nghị định 134 mặc dù Nghị định này
đã được thay thế và bãi bỏ.
Thiết nghĩ, công tác xử lý vi phạm hành chính là một trong những công việc quan trọng
nhằm đảm bảo trật tự xã hội, giáo dục ý thức cá nhân, tổ chức trong việc tuân thủ pháp luật.
Do đó việc ban hành các quy định cũng như các thủ tục áp dụng xử lý vi phạm hành chính cần
rõ ràng, cụ thể hơn tạo điều kiện cho các cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính áp
dụng và thực hiện đúng luật.
Tuy mức độ của các vụ vi phạm hành chính không mang tính nguy hiểm đối với xã hội
như các vụ phạm tội hình sự, song trong thực tế, số lượng vi phạm hành chính diễn ra gấp
nhiều lần so với phạm tội hình sự. Các vụ vi phạm hành chính diễn ra đa dạng, phong phú về
hình thức, về biểu hiện, có ảnh hưởng lớn tới hiệu quả quản lý Nhà nước, tới an ninh trật tự,
an toàn xã hội và môi trường kinh doanh đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cụ
thể:
Trong hoạt động thi hành án dân sự việc xử lý vi phạm hành chính vẫn chưa thực sự đi
vào đời sống xã hội, chưa đáp ứng được mục tiêu đặt ra là răn đe, phòng ngừa vi phạm để từ
đó nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước. Cho đến nay, số lượng chấp hành viên, Trưởng thi
hành án của các địa phương thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn xử phạt vi phạm hành chính trong
hoạt động tư pháp chưa nhiều; cơ quan thanh tra chuyên ngành tư pháp còn rất ít khi thực hiện
thẩm quyền đó. Thực tiễn, khi phát hiện hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động thi hành
án dân sự, một số người có thẩm quyền còn nhiều lúng túng khi vận dụng các quy định của
pháp luật để xử phạt. Trong khi đó, ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận lớn những
người phải thi hành án và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong các hoạt động thi hành
án dân sự còn chưa cao; tại nhiều địa phương, đã để xảy ra tình trạng chống đối cơ quan thi
hành án bằng nhiều hình thức từ những việc như cố tình không nhận giấy báo, giấy triệu tập
của cơ quan thi hành án ... đến những hành vi nghiêm trọng hơn như phân tán hoặc làm hư

đồng). Trong khi đó, người đi môtô không đội mũ bảo hiểm thì điều 9 quy định phạt tiền tới
200.000 đồng.
Bốn là, tình trạng môtô, xe gắn máy từ tỉnh nọ mua bán, chuyển vùng về tỉnh kia, từ người
này bán cho người khác mà không làm thủ tục chuyển vùng, sang tên đổi chủ còn tương đối
phổ biến, gây khó khăn cho công tác điều tra TNGT (khi lái xe gây tai nạn bỏ chạy). Song về
tình trạng lỗi vi phạm này, điều 34 chỉ quy định phạt tiền từ 100.000 - 200.000 đồng là chưa
thoả đáng.
Năm là, người đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển môtô - vi phạm Luật Giao thông
đường bộ; theo điều 24 (Nghị định 146) chỉ bị phạt tiền từ 40.000 đến 60.000 đồng, không đủ
sức răn đe đối với những học sinh THPT chưa đủ 18 tuổi.
Sáu là, người đi môtô, xe gắn máy đội mũ bảo hiểm rởm cũng "vô tư" như người đội mũ
bảo hiểm thật. Vì điều 9 chỉ quy định phạt tiền người đi môtô, xe gắn máy không đội mũ bảo
hiểm, chứ không quy định cấu tạo và tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn (TCVN) của mũ. Hậu quả,
sẽ rất hạn chế tác dụng của việc bắt buộc người đi môtô, xe gắn máy đội mũ bảo hiểm.
Bảy là, phương tiện ôtô sẽ rất phát triển ở nước ta trong tương lai gần. Đó là xu thế tất yếu
và là tiến bộ xã hội. Vì vậy, Luật Giao thông đường bộ (Điều 9) đã quy định xe ôtô có trang bị
dây an toàn thì người lái xe và người ngồi hàng ghế phía trước trong xe ôtô phải thắt dây an
toàn. Nhưng điều 8 (NĐ 146) quy định phạt tiền người không thắt dây an toàn ôtô chỉ từ
40.000 đồng đến 60.000 đồng, so với phạt tiền người đi môtô không đội mũ bảo hiểm (tới
200.000 đồng) là còn... "nhất bên trọng, nhất bên khinh".

Ngày 2/4, Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Nghị định số 34/2010/NĐ-CP


(NĐ 34) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường
bộ để thay thế Nghị định số 146/2007/NĐ-CP. Tuy nhiên cũng bộc lộ bất cập:
Thứ nhất, NĐ 34 mới ban hành vẫn còn một số điểm chưa hợp lý, tại Điều 15
quy định về việc “xử phạt cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm về sử dụng, khai
thác trong phạm vi đất dành cho đường bộ”. Trong khi thuật ngữ “đất dành cho
đường bộ” lại không có trong Luật Giao thông. Luật Giao thông chỉ quy định:

hai thành phố là Hà Nội và TP HCM như tại Điều 57, khoản 6, mà nên giao Bộ
Nội vụ chủ trì phối hợp cùng UBND hai thành phố này với các bộ Xây dựng, Tư
pháp… trình Thủ tướng ký - ban hành quy định (khu vực nội thành)


Trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, nhiều vụ vi phạm hành chính được phát hiện với
mức độ nghiêm trọng ở nhiều tỉnh, thành khác nhau trong cả nước, thể hiện tình hình vi phạm
pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường ngày càng gia tăng, diễn biến phức tạp. Vì vậy,
các cơ quan có thẩm quyền đã thể hiện quyết tâm trong việc xử lý đối với các hành vi vi
phạm. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng xuất hiện nhiều vướng mắc và bất cập của pháp luật trong
việc xử lý đối với các vi phạm xảy ra. Điều này càng khẳng định thêm tính bức thiết của việc
nghiên cứu để hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi
trường.
Pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trong lĩnh vực bảo vệ môi trường
(BVMT) hiện hành thể hiện chủ yếu bằng Nghị định số 81/2006/NĐ-CP ngày 9/8/2006 về xử
phạt VPHC trong lĩnh vực BVMT do đó, ở đây chúng tôi giới hạn nhận xét về một số hạn chế
của Nghị định này.
Định nghĩa VPHC là một trong những nội dung quan trọng không thể thiếu trong các
nghị định xử phạt VPHC trong các lĩnh vực cụ thể. Việc định nghĩa đúng thể hiện đầy đủ các
yếu tố pháp lý của VPHC có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cho việc áp dụng pháp luật.
Khoản 2 Điều 1 Nghị định số 81/2006/NĐ-CP ngày 09/8/2006 của Chính phủ về xử phạt
VPHC trong lĩnh vực BVMT (sau đây viết tắt là Nghị định 81/2006/NĐ-CP) định nghĩa:
“VPHC trong lĩnh vực BVMT là những hành vi vi phạm các quy định QLNN trong lĩnh vực
BVMT do cá nhân, tổ chức thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý mà không phải là tội phạm và
theo quy định của Pháp lệnh Xử lý VPHC và Nghị định này phải bị xử lý VPHC”.
Định nghĩa về VPHC trong lĩnh vực BVMT nêu trên được cấu trúc theo công thức
tương tự như định nghĩa về VPHC tại Điều 1 Pháp lệnh Xử phạt VPHC do Hội đồng Nhà
nước ban hành ngày 30/11/1989 và có hiệu lực ngày 01/01/1990 (viết tắt là Pháp lệnh 1989).
Chỉ có sự thay đổi “xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nước” thành “vi phạm các quy định
quản lý nhà nước” đồng thời nêu cụ thể lĩnh vực quản lý nhà nước (QLNN) là lĩnh vực

hàm được cả “phải bị xử phạt VPHC” và bị áp dụng các biện pháp khôi phục.
Vì thế, định nghĩa về VPHC trong lĩnh vực BVMT nêu tại Nghị định 81/2006/N-CP cũng có
những hạn chế như định nghĩa về VPHC trong Pháp lệnh 1989.
Trên cơ sở nghiên cứu các dấu hiệu và yếu tố pháp lý của VPHC trong lĩnh vực BVMT (chủ
thể, khách thể, mặt chủ quan, mặt khách quan) và những phân tích như trên, theo chúng tôi,
VPHC trong lĩnh vực BVMT có thể được định nghĩa như sau:
VPHC trong lĩnh vực BVMT là hành vi (hành động hoặc không hành động) vi phạm các quy
định QLNN trong lĩnh vực BVMT, có lỗi (cố ý hoặc vô ý) do cá nhân có năng lực trách
nhiệm hành vi hành chính hoặc tổ chức thực hiện, xâm hại đến những quan hệ pháp luật
BVMT phát sinh trong quá trình khai thác, sử dụng hoặc tác động đến một hoặc một vài yếu
tố của môi trường mà theo quy định của pháp luật phải chịu trách nhiệm hành chính.
Nghị định 81/2006/NĐ-CP quy định 25 hành vi VPHC trong lĩnh vực BVMT từ Điều
8 đến Điều 32 bao gồm các hành vi vi phạm (HVVP) các quy định về cam kết BVMT; đánh
giá tác động môi trường và đánh giá môi trường chiến lược; về BVMT trong hoạt động sản
xuất kinh doanh (ví dụ như: hành vi xả nước thải, khí thải, bụi vượt tiêu chuẩn); về quản lý
chất thải; về bảo tồn thiên nhiên; phòng, chống sự cố môi trường; hoạt động QLNN về
BVMT...
Mặc dù khách thể của VPHC là các quan hệ xã hội bị xâm hại nhưng HVVP trong các văn
bản thường không nêu quan hệ xã hội bị xâm hại mà được mô tả thông qua các quy định của
pháp luật mà hành vi đó xâm phạm (ví dụ: HVVP các quy định về cam kết BVMT). Đồng
thời, thông thường các HVVP được xác định dựa theo hệ thống quy phạm pháp luật trong lĩnh
vực đó (mặc dù, về nguyên tắc việc xác định này phải căn cứ vào yêu cầu đấu tranh phòng
chống vi phạm pháp luật và thực tiễn vi phạm pháp luật trong lĩnh vực đó).
Do đó, việc đánh giá mức độ đầy đủ của hành vi VPHC trong một lĩnh vực thường được đối
chiếu giữa số HVVP đã được quy định với hệ thống các quy phạm pháp luật trong lĩnh vực
đó. So với hệ thống các quy phạm pháp luật trong lĩnh vệ BVMT thì 25 hành vi được quy
định nêu trên, theo chúng tôi, là chưa đầy đủ.
Vì vậy, để bảo đảm cho các quy định của pháp luật được thực hiện và đáp ứng yêu cầu
phòng chống VPHC trong lĩnh vực BVMT cần phải quy định bổ sung các hành vi VPHC vào
Nghị định xử lý VPHC trong lĩnh vực này. Điều này cũng giống như hình sự hóa trong lĩnh

động Công ty Vedan. Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai thì cho rằng, tạm đình chỉ là hình thức
phạt bổ sung nên không thể ban hành quyết định vì Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ban
hành quyết định xử phạt rồi mà nguyên tắc xử phạt VPHC thì chỉ xử phạt một lần đối với một
HVVP.
Vướng mắc này lẽ ra đã không xảy ra nếu như trong Nghị định 81/2006/NĐ-CP cụ thể hóa
Điều 18 của Nghị định số 134/2003/NĐ-CP ngày 14/11/2003 về Quy định chi tiết thi hành
một số điều của Pháp lệnh Xử lý VPHC năm 2002:
“Khi phát hiện VPHC, người có thẩm quyền xử phạt phải ra quyết định đình chỉ ngay HVVP.
Quyết định đình chỉ có thể là quyết định bằng văn bản hoặc quyết định thể hiện bằng lời nói,
còi, tín hiệu hoặc các hình thức khác tuỳ từng trường hợp vi phạm cụ thể”. Điều này của Nghị
định là cụ thể hóa Điều 53 của Pháp lệnh. Thực chất, đây là biện pháp ngăn chặn VPHC.
Khi “tạm đình chỉ hoạt động” được xem là biện pháp ngăn chặn thì nó được áp dụng theo thủ
tục riêng độc lập với việc ban hành quyết định xử lý. Lúc này thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân
tỉnh Đồng Nai có quyền ban hành quyết định tạm đình chỉ hoạt động đối với Công ty Vedan
mà không phải lo việc vi phạm nguyên tắc một HVVP chỉ xử phạt một lần, vì quyết định tạm
đình chỉ hoạt động là quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn VPHC.
Riêng “cấm hoạt động, buộc di dời”, xét về nội dung, là hai hình thức có ý nghĩa hoàn toàn
khác nhau: “cấm hoạt động” mang ý nghĩa là hình thức phạt bổ sung, mang tính xử phạt vì
tước bỏ quyền vốn có của đương sự; còn “buộc di dời” về tính chất rõ ràng là biện pháp khắc
phục hậu quả. Việc phân định cụ thể như vậy là rất có ý nghĩa trong thủ tục áp dụng.
Cũng cần nói thêm một hạn chế nữa là trong phần quy định về thẩm quyền, thủ tục xử lý của
Nghị định cũng không có quy định về biện pháp “tạm đình chỉ hoạt động cho đến khi thực
hiện xong biện pháp BVMT cần thiết” và hình thức “cấm hoạt động, buộc di dời”.
Vì vậy, theo chúng tôi, cần quy định cụ thể, rõ hình thức “buộc đình chỉ hoạt động trong một
thời gian nhất định để thực hiện các biện pháp BVMT theo quy định” là biện pháp “ngăn chặn
VPHC và đảm bảo việc xử phạt”. Nội dung đình chỉ là chỉ đình chỉ đối với công đoạn phát
sinh ô nhiễm chứ không phải đình chỉ toàn bộ hoạt động của đơn vị. Điều này sẽ khắc phục
được những vướng mắc về thẩm quyền áp dụng, dẫn đến tình trạng đùn đẩy như đã diễn ra
đối với vi phạm của Công ty Vedan. Đồng thời quy định rõ “cấm hoạt động” là hình thức phạt
bổ sung và “buộc di dời” là biện pháp khắc phục hậu quả. Kèm theo đó, cần quy định cả thủ

Pháp lệnh Xử lý VPHC năm 2008 đã có hiệu lực thi hành từ ngày 01/8/2008. Nội dung các
quy định sửa đổi, bổ sung đã giải quyết được cơ bản một số bất cập trong lĩnh vực xử lý
VPHC nói chung và về xử lý VPHC trong lĩnh vực BVMT nói riêng, thể hiện tinh thần xử lý
kiên quyết các hành vi VPHC. Để các nội dung quy định này được thực hiện trong lĩnh vực
BVMT cần phải điều chỉnh bổ sung hoặc thay thế Nghị định 81/2006/NĐ-CP cho phù hợp.
Hai là, quy định cơ chế truy cứu trách nhiệm các cá nhân trong trường hợp xử lý
VPHC của các tổ chức.
Hiện nay, với những công ty vi phạm nghiêm trọng luật BVMT, vi phạm nhiều lần, hậu quả
lớn, mức độ nguy hiểm cho xã hội cao phải bị xử lý trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, pháp luật
hình sự không xử lý hình sự các tổ chức, mà xử lý VPHC lại không tương xứng với tính chất
và mức độ vi phạm. Do vậy, để tạo cơ sở cho việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá
nhân trong trường hợp xử lý VPHC các tổ chức, cần phải quy định cụ thể về việc tiếp tục truy
cứu trách nhiệm hành chính những cá nhân trong tổ chức có lỗi trong việc để xảy ra VPPL.
Sau khi ban hành quyết định xử lý đối với tổ chức cần phải tiếp tục làm rõ trách nhiệm của
các cá nhân liên quan để có hình thức xử lý thích hợp làm cơ sở cho việc truy cứu trách nhiệm
hình sự khi tiếp tục vi phạm nghiêm trọng hơn. Theo tôi, như vậy vẫn đảm bảo nguyên tắc
mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần, vì hành vi và lỗi của tổ chức là hành vi và lỗi tổng
hợp, bao hàm hành vi và lỗi của nhiều cá nhân. Trong đó, có những cá nhân có hành vi và lỗi
rõ ràng có thể cấu thành hành vi và lỗi riêng, độc lập, nên có thể xử lý VPHC đối với những
cá nhân đó.
Như vậy các lĩnh quản lý hành chính nhà nước có phạm vi rất rộng, bao gồm nhiều
chuyên ngành khác nhau, nên trong phạm vi hạn hẹp của đề tài tôi chỉ nêu thực trạng công tác
xử lý hành chính và các quy định của pháp luật trong một số lĩnh vực tiêu biểu như quản lý
trật tự an toàn giao thông, quản lý môi trường, công tác xử lý vi phạm hành chính trong thi


hành án dân sự...để có thể khái quát những nét chung nhất về thực trạng xử lý vi phạm hành
chính ở Việt Nam hiện nay. Và chúng ta cũng thấy rằng, bên cạnh những kết quả tích cực, thì
cũng còn rất nhiều những bất cập trong quy định của pháp luật hiện hành về công tác xử lý vi
phạm hành chính, cũng như tình trạng vi phạm hành chính ngày một gia tăng. Trước những

vi phạm hành chính hiện hành. Có một thực trạng tồn tại trong việc thi hành pháp luật về xử
lý vi phạm hành chính của nước ta hiện nay là các cơ quan, cá nhân có thẩm quyền xử lý vi
phạm hành chính luôn ở thế bị động trong xử lý vi phạm, các địa phương còn quá phụ thuộc
vào văn bản hướng dẫn của Trung ương, dẫn tới tình trạng không triển khai thực hiện văn
bản, cá biệt có trường hợp không triển khai xử lý vi phạm hành chính với lý do không có.
Thông tư hướng dẫn trong khi Nghị định quy định rất chi tiết và rõ ràng. Để khắc phục thực
trạng trên, dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính cần pháp điển hóa một bước các quy định
pháp luật về xử phạt vi phạm, thẩm quyền và thủ tục xử phạt hành chính để bảo đảm tính
đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật; pháp điển hóa một bước trong việc quy định về
xử phạt vi phạm. Muốn vậy, trước hết, dự thảo Luật phải quy định cụ thể các hành vi vi phạm,
xác định rõ ranh giới giữa xử phạt hành chính và xử phạt hình sự, tránh gây lúng túng trong


quá trình xử phạt vi phạm. Dự thảo luật phải quy định rõ hơn, cụ thể hơn chức danh và thẩm
quyền xử lý vi phạm hành chính của một số cơ quan cấp bộ và bảo đảm được tính phù hợp so
với cơ cấu tổ chức của các cơ quan. Nhưng quan tâm lớn nhất là khi ban hành một đạo luật là
liệu đạo luật ấy có đi vào cuộc sống hay không, có phát huy được hiệu quả tối đa không. Cần
quy định cụ thể về nguyên tắc xử phạt, hình thức xử phạt và các biện pháp xử lý vi phạm hành
chính khác, có như vậy, việc thực thi pháp luật trong lĩnh vực này mới trở nên thực tiễn và
hiệu quả, trật tự xã hội và hiệu quả trong công tác quản lý Nhà nước mới được bảo đảm.
Tiếp đó, phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức, đây là một vấn đề hết sức
quan trọng, bởi dù cho các quy định của pháp luật có hoàn chỉnh đến đâu, bộ máy quản lý
hành chính có gọn nhẹ đến đâu mà không có một đội ngũ các cán bộ công chức nhiệt tình với
công việc, có trình đội chuyên môn cao, am hiểu sâu sắc pháp luật về lĩnh vực mình quản lý
thì không thể xử lý tốt các vi phạm hành chính, không thể ngăn chặn và phòng ngừa các hành
vi vi phạm pháp luật hành chính. Vì vậy cần phải đầu tư đào tạo và sàng lọc những cán bộ có
phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn cao để đưa vào các các lĩnh vực quản lý hành
chính nhà nước. Mạnh tay loại bỏ những cán bộ phẩm chất đạo đức kém, năng lực quản lý
yếu, thoái hoá biến chất ra khỏi bộ máy quản lý hành chính nhà nước, xây dựng các tổ chức
trog sạch, vững mạnh, tổ chức thực hiện công tác tuyên truyền vận động các cán bộ, công


truyền thống, báo điện tử, xây dựng các trang wed mở cung cấp các văn bản pháp luật, các
văn bản hướng dẫn thi hành miễn phí. Xây dựng một cộng đồng trẻ có ý thức tôn trọng pháp
luật.
Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật sẽ góp phần phòng chống tình
trạng vi phạm pháp luật, xây dựng nếp sống lành mạnh cho cộng đồng nhân dân, góp phần
giảm bớt áp lực cho các cơ quan quản lý hành chính trong công tác xử lý vi phạm hành chính.
Thúc đẩy công cuộc xây dựng thành công nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Như vậy, với những kiến nghị mang tính đóng góp, xây dựng giải pháp giải quyết các hạn
chế, bất cập còn tồn tại trong công tác xử lý vi phạm hành chính, mong muốn các cấp chính
quyền sẽ thực nghiệm, áp dụng để góp phần nâng cao chất lượng công tác xử lý vi phạm hành
chính ở từng nghành, từng địa phương và trên phạm vi cả nước, xây dựng một hệ thống pháp
luật hoàn chỉnh, với đội ngũ cán bộ công chức có đầy đủ phẩm chất đạo đức và trình độ
chuyên môn cao, hình thành một xã hội vưn minh, lành mạnh, ở đó ai ai cũng sống và làm
việc theo Hiến pháp và pháp luật.

PHẦN KẾT LUẬN
Thông qua việc đánh giá tổng quát thực trạng công tác xử lý vi phạm hành chính và các
văn bản pháp luật hiện hành về lĩnh vực này, chúng ta thấy rằng công tác xử lý vi phạm hành
chính hiện nay mặc dù đã đạt được ít nhiều kết quả khả quan, nhưng bên cạnh đó vẫn còn tồn
tại nhiều bất cập, hạn chế trong các quy định của pháp luật, cũng như việc tổ chức thực hiện
của các cơ quan quản lý nhà nước, tình trạng vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước ngày
một gia tăng và có diễn biến ngày càng phức tạp, nó đặt ra cho các cơ quan chức năng có
thẩm quyền phải giải quyết dứt điểm những hạn chế, bất cập, còn tồn tại.
Để thực hiện tốt các giải pháp, phương hướng giải quyết, yêu cấu các cơ quan chức năng
có liên quan như Quốc hội, Uỷ ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan chuyên
ngành phải phối hợp xây dựng các văn bản pháp lý nhằm đáp ứng yêu cầu mới của công tác
xử lý vi phạm hành chính hiện nay.
Đồng thời Đảng và Nhà nước cũng cần đưa ra những chính sách tuyên truyền, phổ biến
pháp luật tích cực hơn nữa, nhằm xây dựng mặt bằng tri thức pháp luật chung cho toàn xã hội.

chính trong lĩnh vực hải quan và Nghị định số 18/2009/NĐ-CP ngày 18/02/2009 của Chính
phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 97/2007/NĐ-CP§
- Nghị định 99/2009/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực
quản lý rừng, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản§.