Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA HOÁ HỌC

ĐINH THỊ THANH DUNG

NGHIÊN CỨU CHẾ TẠO VẬT LIỆU BLEND BA
THÀNH PHẦN TRÊN CƠ SỞ CAO SU THIÊN NHIÊN,
CAO SU STYREN BUTADIEN VÀ POLYETYLEN
TỶ TRỌNG THẤP

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Hoá Công nghệ - Môi trƣờng

HÀ NỘI – 05/2010
Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA HOÁ HỌC


Composite - Viện Khoa học vật liệu.
Xin chân thành cảm ơn tập thể khoa học phòng công nghệ Vật liệu
Polyme - Viện Hóa học, phòng nghiên cứu Vật liệu Polyme & Composite Viện Khoa học Vật liệu đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho
em trong việc chế tạo mẫu nghiên cứu, đo các tính năng cơ lý của vật liệu để
hoàn chỉnh các số liệu nghiên cứu cho khoá luận tốt nghiệp này.
Nhân dịp này em xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Hoá
học trƣờng ĐHSP Hà Nội 2 đã tận tình dạy dỗ và dìu dắt, trang bị cho em
những kiến thức khoa học cần thiết trong quá trình học tập tại trƣờng.
Xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2010
Sinh viên
Đinh Thị Thanh Dung

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

LỜI CAM ĐOAN
Khoá luận này đƣợc thực hiện và hoàn thành tại Viện Hoá học và Viện
Khoa học Vật liệu - Viện Khoa học & Công nghệ Việt Nam, dƣới sự hƣớng
dẫn của PGS.TS Đỗ Quang Kháng và TS. Ngô Kế Thế, cùng với sự nỗ lực
của bản thân và có tham khảo tài liệu của một số tác giả (phần tài liệu tham
khảo).
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chúng tôi. Các kết
quả nghiên cứu, các số liệu trình bày trong khóa luận là trung thực và không


5

1.1.5. Các phƣơng pháp xác định sự tƣơng hợp của polyme blend………. 5
1.1.6. Chất tƣơng hợp trong polyme………………………………............ 7
1.1.7. Những biện pháp tăng cƣờng tính tƣơng hợp của các polyme…….

7

1.1.8. Công nghệ và các phƣơng pháp chế tạo vật liệu polyme blend……. 10
1.1.9. Ƣu điểm của vật liệu polyme blend…………….………………….. 11
1.2. Vật liệu polyme blend trên cơ sở cao su thiên nhiên, cao su styren
butadien và polyetylen tỷ trọng thấp………………………….……..….. 12
1.2.1 Cao su thiên nhiên…………………………………………………... 12
1.2.1.1. Thành phần……………………………………..……………... 12
1.2.1.2. Cấu tao hóa học của cao su thiên nhiên……………………...... 13
1.2.1.3. Tính chất cao của su thiên nhiên……………………………… 13
1.2.1.4. Phƣơng pháp chế biến………………………………………… 16
1.2.1.5. Một số ứng dụng của vật liệu blend trên cơ sở CSTN………… 16
1.2.2. Cao su styren butadien………………………………………..……. 17
1.2.2.1. Đặc điểm cấu tạo………………………...…………………...... 17
1.2.2.2. Các phƣơng pháp trùng hợp…………………………………… 17
1.2.2.3. Tính chất công nghệ, tính chất cơ lý của SBR…...……………. 18
1.2.2.4. Đặc trƣng kỹ thuật của một số loại SBR…………….………... 19
1.2.2.5. Ứng dụng……………………………………….……………... 21
Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học



2.3.1 Vật liệu nghiên cứu………………………………………………....
2.3.2. Máy móc, thiết bị…………………………………………………..
2.4. Phƣơng pháp nghiên cứu………………………………………………..
2.4.1 Chế tạo mẫu………………………………………………………...
2.4.2. Khảo sát tính chất cơ lý của vật liệu……………………………....
2.4.3. Nghiên cứu khả năng bền nhiệt của vật liệu…………………….....
2.4.4. Nghiên cứu cấu trúc hình thái của vật liệu bằng kính hiển vi điện
tử quét (SEM)……………………………………….…...…….………. 34
PHẦN 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

35

3.1 Ảnh hƣởng của hàm lƣợng cao su styren butadien tới cấu trúc tính chất
của vật liệu…………………………………………………….................
3.1.1. Ảnh hƣởng tới tính chất cơ lý của vật liệu…………………...…….
3.1.2. Ảnh hƣởng tới cấu trúc hình thái của vật liệu……………………..
3.1.3. Ảnh hƣởng tới khả năng bền nhiệt của vật liệu…………………....
3.2. Ảnh hƣởng của hàm lƣợng dầu trẩu tới cấu trúc tính chất của vật liệu…
3.2.1. Ảnh hƣởng tới tính chất cơ lý của vật liệu……………………..…..
3.2.2. Ảnh hƣởng tới cấu trúc hình thái của vật liệu……………………...
3.2.3. Ảnh hƣởng tới khả năng bền nhiệt của vật liệu…………………....

35
35
40
42
45
45
50
52


PE

:

Polyetylen

EVA

:

Cao su etylen vinyl axetat

EPDM :

Cao su etilen-propylen-dien đồng trùng hợp

TMTD :

Tetrametyl thiuram disunfit

SEM

Kính hiển vi điện tử quét

:

TCVN :

Tiêu chuẩn Việt Nam

đƣợc vật liệu và công nghệ sẵn có và nhờ vậy có hiệu quả cao.
Ở nƣớc ta, trong những năm qua có nhiều công trình nghiên cứu chế
tạo và ứng dụng các loại cao su blend trên cơ sở cao su thiên nhiên với một số
cao su tổng hợp nhƣ: cao su styren butadien (SBR), cao su nitril butadien
(NBR), cao su clopren (CR),… và một số loại nhựa nhiệt dẻo gồm một số loại
polyolephin (PO),… Những loại vật liệu này có tính năng cơ lý, kỹ thuật và
giá thành phù hợp, bền môi trƣờng, thời tiết,… đáp ứng yêu cầu sử dụng.
Bên cạnh đó sản lƣợng cao su thiên nhiên liên tục tăng với tốc độ cao
trong những năm qua. Cao su thiên nhiên có tính chất cơ lý tốt và độ đàn hồi
cao nhƣng do hạn chế về công nghệ chế tạo nên cao su thiên nhiên chủ yếu
đƣợc xuất khẩu ở dạng thô vì vậy mà hiệu quả kinh tế thấp. Với nhu cầu ngày
càng cao của thị trƣờng, hàng năm nƣớc ta lại phải nhập khẩu một loạt các sản
phẩm cao su kỹ thuật với giá thành cao.
Để nâng cao khả năng chịu mài mòn cho vật liệu blend (LDPE/CSTN)
và đáp ứng nhu cầu sản xuất, chúng tôi đã chọn đề tài: “Nghiên cứu chế tạo
vật liệu blend ba thành phần trên cơ sở cao su thiên nhiên, cao su styren
butadien và polyetylen tỷ trọng thấp” làm chủ đề cho khóa luận tốt nghiệp
của mình.

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

2. Mục đích nghiên cứu
Mục đích của đề tài là tạo ra vật liệu cao su blend trên cơ sở cao su

Polyme blend có thể là hệ đồng thể hoặc dị thể. Trong hệ đồng thể, các
polyme thành phần không có đặc tính riêng; còn trong polyme dị thể thì tính
chất của polyme thành phần hầu nhƣ vẫn đƣợc giữ nguyên.
Polyme blend là loại vật liệu có thể một hoặc nhiều pha trong đó có
một pha liên tục (pha nền, matrix) và một hoặc nhiều pha phân tán (pha gián
đoạn) mỗi pha đƣợc tạo nên bởi một polyme thành phần.
Mục đích của việc nghiên cứu chế tạo ra vật liệu polyme blend ngoài
việc tạo ra vật liệu mới có các tính chất đặc biệt theo yêu cầu sản phẩm nhờ
việc điều chỉnh tỷ lệ các polyme thành phần, hàm lƣợng các chất tƣơng hợp
mà còn đóng góp vào việc giảm nhẹ điều kiện gia công polyme, giảm giá
thành sản phẩm [3, 1, 9].
Trong nghiên cứu polyme blend, ngƣời ta cần quan tâm tới một số khái
niệm sau:
- Sự tƣơng hợp của các polyme: mô tả sự tạo thành một pha tổ hợp ổn
định và đồng thể từ hai hoặc nhiều polyme.

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

- Khả năng trộn hợp: nói lên khả năng những polyme dƣới những điều
kiện nhất định có thể trộn hợp vào với nhau tạo thành những tổ hợp đồng thể
hoặc dị thể [2, 6].
1.1.2. Sự tương hợp của các polyme
Sự tƣơng hợp của các polyme là khả năng tạo thành một pha tổ hợp ổn

Khoá luận tốt nghiệp

Để nghiên cứu khả năng trộn hợp cũng nhƣ sự tƣơng hợp của các
polyme ngƣời ta dựa vào định luật cân bằng nhiệt động của các quá trình hóa
học cũng nhƣ các thuyết định lƣợng, thuyết Flory – Huggins – Staverman,
thuyết cân bằng trạng thái [2].

1.1.3. Những yếu tố ảnh hưởng tới tính chất của vật liệu tổ hợp
Tính chất của vật liệu tổ hợp đƣợc quyết định bởi sự tƣơng hợp của các
polyme trong tổ hợp. Từ những kết quả nghiên cứu ngƣời ta chỉ ra rằng sự
tƣơng hợp của các polyme phụ thuộc vào các yếu tố sau:
-

Bản chất hóa học và cấu trúc phân tử của các polyme
Khối lƣợng phân tử và sự phân bố của khối lƣợng phân tử
Tỷ lệ các cấu tử trong tổ hợp
Năng lƣợng kết dính ngoại phân tử
Nhiệt độ

Tính chất các tổ hợp không tƣơng hợp phụ thuộc vào:
- Sự phân bố pha
- Kích thƣớc pha
- Sự bám dính pha
Những điều kiện này bị ảnh hƣởng bởi điều kiện chuẩn bị và gia công
của vật liệu [2].
1.1.4. Một số loại polyme blend
Polyme blend có thể chia làm ba loại theo sự tƣơng hợp của các
polyme thành phần [1],[9]:
a. Polyme blend trộn lẫn và tƣơng hợp hoàn toàn
b. Polyme blend trộn lẫn và không tƣơng hợp hoàn toàn

* Dựa vào nhiệt độ nóng chảy: nếu polyme blend thu đƣợc có hai
nhiệt độ nóng chảy (t 0nc ) của hai polyme ban đầu thì hai polyme không tƣơng
hợp. Nếu hai polyme blend có hai t 0nc và mỗi t 0nc chuyển dịch giá trị t 0nc của
polyme này về phía t 0nc của polyme kia thì sự tƣơng hợp không hoàn toàn.
Nếu polyme blend chỉ có một t 0nc thì hai polyme tƣơng hợp hoàn toàn.
* Phƣơng pháp chụp ảnh hiển vi điện tử quét
Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

* Phƣơng pháp đo tán xạ ánh sáng
* Phƣơng pháp đo độ nhớt của dung dịch polyme blend: khi trộn lẫn
hai polyme cùng hòa tan tốt vào một dung môi nếu hai polyme tƣơng hợp thì
độ nhớt của hỗn hợp tăng lên. Nếu hai polyme không tƣơng hợp thì độ nhớt
của hỗn hợp polyme giảm xuống.
1.1.6. Chất tương hợp trong polyme blend
Các chất tƣơng hợp trong polyme blend với mục đích làm tăng sự
tƣơng hợp các polyme blend không tƣơng hợp một phần hoặc không tƣơng
hợp hoàn toàn, giúp cho sự phân tán các pha polyme vào nhau tốt hơn. Ngoài
ra nó cũng tăng cƣờng sự bám dính bề mặt hai pha polyme. Các chất tƣơng
hợp cho các polyme thƣờng là các hợp chất thấp phân tử và các polyme.
Mạch của chất tƣơng hợp có cấu trúc khối hoặc ghép. Trong đó có một khối
có khả năng trộn hợp tốt với polyme thứ nhất, còn khối thứ hai có khả năng
trộn hợp tốt với polyme thứ hai [2].
Chất tƣơng hợp còn có tác dụng giảm ứng suất bề mặt giữa hai pha

Khi hai hay nhiều polyme ngƣng tụ đƣợc blend hóa ở trạng thái nóng
chảy, thƣờng có một vài phản ứng chuyển vị xảy ra. Kết quả của các phản
ứng chuyển vị là tạo thành các copolyme là chất tƣơng hợp trong quá trình
blend hóa.
1.1.7.4. Sử dụng các quá trình cơ hóa
Trong quá trình gia công blend hóa các polyme ở trạng thái nóng chảy
trên các máy gia công. Do tác dụng của lực cán, xé, lực nén, ép xảy ra các quá
trình phân hủy cơ học của các polyme tạo ra các gốc tự do đồng thời do sự
đứt mạch, ở cuối mạch polyme các gốc polyme khác nhau tạo thành có thể kết
hợp với nhau hoặc cộng vào các nối đôi của polyme khác để tạo thành
copolyme khối hoặc ghép. Nhƣ vậy quá trình blend hóa dễ dàng hơn.
1.1.7.5. Thêm vào hệ các chất khâu mạch chọn lọc
Trong phƣơng pháp này chất tƣơng hợp đƣa vào chỉ phản ứng với một
polyme thành phần. Nhƣ vậy đây là phƣơng pháp khâu mạch có chọn lọc (lƣu
Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

hóa động). Nó thƣờng đƣợc ứng dụng cho hệ polyme blend của cao su/nhựa
nhiệt dẻo do cao su khi khâu mạch hoàn toàn thì tính chất của vật liệu không
đƣợc bảo toàn vì vậy ngƣời ta chỉ lƣu hóa có chọn lọc pha phân tán để ngăn
ngừa chúng kết tụ lại với nhau.

1.1.7.6. Gắn vào các polyme thành phần các nhóm chức có tương tác đặc biệt
Khi biến tính hóa học các polyme thành phần với các nhóm chức có các

Trong phƣơng pháp này chất độn hoạt tính đóng vai trò nhƣ là chất
tƣơng trợ giữa hai polyme. Điều kiện tiên quyết của các chất độn hoạt tính là
phải nằm ở bề mặt phân chia hai pha [2].
1.1.8. Công nghệ và các phương pháp chế tạo vật liệu polyme blend
1.1.8.1. Công nghệ chế tạo
Điều quan trọng trong công nghệ chế tạo vật liệu tổ hợp là chọn ra
những polyme phối hợp đƣợc với nhau và đƣa lại hiệu quả cao. Những căn cứ
để lựa chọn là:
- Yêu cầu kỹ thuật của vật liệu cần có
- Bản chất và cấu tạo hóa học của polyme ban đầu
- Cấu trúc và tính chất vật lý của polyme
- Giá thành
Các polyme có bản chất hóa học giống nhau sẽ dễ phối hợp với nhau
còn những polyme khác nhau về cấu tạo hóa học cũng nhƣ độ phân cực sẽ
khó trộn hợp với nhau. Trong trƣờng hợp này ta phải dùng các chất làm tƣơng
hợp. Ta cũng cần biết một điều là trong polyme blend, cấu tử kết tinh một
phần làm tăng độ bền hóa chất, độ bền hình dạng với nhiệt độ và độ bền mài
mòn. Phần vô định hình làm tăng độ ổn định kích thƣớc cũng nhƣ độ bền
nhiệt dƣới tải trọng cao hơn.
Để tạo vật liệu tổ hợp, ngƣời ta có thể tiến hành trực tiếp trong các máy
trộn các polyme ở dạng huyền phù hoặc nhũ tƣơng. Đối với các polyme thông

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp



Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

cƣỡng bức lên các polyme thành phần, phụ gia,… trên máy gia công nhựa
nhiệt dẻo để trộn hợp chúng với nhau.
1.1.9. Ưu diểm của vật liệu polyme blend
- Việc chế tạo vật liệu polyme blend giúp cho các nhà khoa học và các
nhà kinh tế có thể cân đối, tối ƣu hóa về mặt giá thành và công nghệ chế tạo
cũng nhƣ tính chất vật liệu.
- Vật liệu polyme blend phối hợp đƣợc các tính chất quý của các vật
liệu thành phần, tạo ra các vật liệu có tính chất đặc biệt mà các vật liệu riêng
rẽ không có đƣợc. Do đó có thể đáp ứng đƣợc yêu cầu trong các lĩnh vực khoa
học, đời sống và kinh tế.
- Quá trình nghiên cứu chế tạo sản phẩm mới trên cơ sở vật liệu polyme
blend nhanh và thuận lợi hơn nhiều so với các vật liệu khác vì nó đƣợc chế
tạo từ những vật liệu và công nghệ sẵn có [1 ,9].
1.2. Vật liệu polyme blend trên cơ sở cao su thiên nhiên, cao su styren
butadien và polyetylen tỷ trọng thấp
1.2.1. Cao su thiên nhiên
1.2.1.1. Thành phần
Thành phần của cao su thiên nhiên gồm nhiều nhóm các chất hóa học
khác nhau: hiđrocacbon (chủ yếu), hơi nƣớc, các chất trích ly bằng axeton,
các chất chứa nitơ mà thành phần chủ yếu của nó là protein và các chất
khoáng. Hàm lƣợng các chất này có thể dao động tƣơng đối lớn và phụ thuộc
vào nhiều yếu tố: phƣơng pháp sản xuất, tuổi của cây cao su, cấu tạo thổ
nhƣỡng, khí hậu nơi cây sinh trƣởng, phát triển và mùa khai thác mủ cao su
[6].


1,5 - 3,5

2,20 - 3,45

3,60 - 5,20

2,20 - 3,50
0,30 - 0,85
0,25 - 0,85
0,20 - 0,90

2,40 - 3,80
0,20 - 0,40
0,16 - 0,85
0,20 - 0,90

4,20 - 4,80
5,50 - 5,72
1,50 - 1,80
1,00 - 2,50

1.2.1.2. Cấu tạo hóa học của cao su thiên nhiên
Thành phần chủ yếu của cao su thiên nhiên là polyisopren mà mạch đại
phân tử của nó đƣợc hình thành từ các mắt xích isopenten cis đồng phân liên
kết với nhau ở vị trí 1,4.
CH3

H
C=C

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

nóng chảy ở nhiệt độ 400C. Quá trình nóng chảy các cấu trúc tinh thể của
CSTN xảy ra ở cùng điều kiện với hiện tƣợng hấp phụ nhiệt (17KJ/kg).
Ở nhiệt độ 20-300C cao su sống dạng crep kết tinh ở đại lƣợng biến
dạng dãn dài 70%, hỗn hợp cao su đã đƣợc lƣu hóa kết tinh ở đại lƣợng biến
dạng dãn dài 200%.
CSTN tan tốt trong các dung môi hữu cơ mạch thẳng, mạch vòng,
tetraclorua cacbon và sunfua cacbon. CSTN không tan trong rƣợu, xeton. Khi
pha vào dung dịch cao su các dung môi hữu cơ nhƣ rƣợu, xeton xuất hiện hiện
tƣợng kết tủa (keo tụ) cao su từ dung dịch [6].
CSTN đƣợc đặc trƣng bằng các tính chất vật lý sau:
+ Khối lƣợng riêng
:
913
(kg/m3)
+ Hệ số dãn nở thể tích
:
656.10-4 (dm3/0C)
+ Nhiệt dẫn riêng
:
0,14
(w/m.0K)


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

Để đánh giá mức độ ổn định các tính chất công nghệ của CSTN trên
thƣơng trƣờng quốc tế còn sử dụng hệ số ổn định độ dẻo PRI.
PRI đƣợc đánh giá bằng tỷ số (tính bằng phần trăm) độ dẻo của cao su
đƣợc xác định sau 30 phút đốt nóng ở nhiệt độ 1400C so với độ dẻo ban đầu.
Hệ số PRI càng cao thì vận tốc hóa dẻo cao su đó càng nhỏ điều đó có nghĩa
là: cao su có hệ số PRI lớn có khả năng chống lão hóa càng tốt.
CSTN có khả năng phối trộn tốt với các loại chất độn và các chất phối
hợp trên máy luyện kín hoặc luyện hở. Hợp phần trên cơ sở CSTN có độ bền
kết dính nội cao, khả năng cán tráng, ép phun tốt, mức độ co gót kích thƣớc
sản phẩm nhỏ. CSTN có thể trộn hợp với các loại cao su không phân cực khác
(cao su polyisopren, cao su butadien, cao su butyl) với bất kỳ tỷ lệ nào [6].
* Tính chất cơ lý
CSTN có khả năng lƣu hóa bằng lƣu huỳnh phối hợp với các loại xúc
tiến lƣu hóa thông dụng. Tính chất cơ lý của CSTN đƣợc xách định theo tính
chất cơ lý của hợp phần cao su tiêu chuẩn.
Bảng 2: Thành phần tiểu chuẩn để xác định các tính chất cơ lý của CSTN
STT

Thành phần

Hàm lƣợng (pkl)

1

CSTN

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

+ Độ bền kéo đứt

Khoá luận tốt nghiệp

:

23

(MPa)

+ Độ dãn dài tƣơng đối :

700

(%)

+ Độ dãn dƣ

:

 12

(%)


Lớp K32A-Hoá học


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

mới của ngành xây dựng thủy lợi và tiến bộ khoa học kỹ thuật trong ứng dụng
thực tế của vật liệu blend cao su Việt Nam. Cho đến nay chúng ta đã thay thế
đƣợc 40% cao su tổng hợp bằng cao su thiên nhiên, nhƣng vẫn đảm bảo độ
bền vững và ổn định của đập.
- Vật liệu phục vụ vận tải biển và khai khoáng: blend trên cơ sở cao su
thiên nhiên và PE tỷ trọng thấp (LDPE) đã đƣợc dùng để chế tạo hàng loạt
đệm chống va đập cho tàu biển [8].
- Vật liệu sản xuất giầy chất lƣợng cao: bằng việc biến tính cao su thiên
nhiên bằng PE tỷ trọng thấp (LDPE) để giảm tỷ trọng và tăng khả năng bền
môi trƣờng [7].

1.2.2. Cao su styren butadien
Cao su styren butadien đƣợc nhà hóa học ngƣời Đức Walter Bock tổng
hợp thành công đầu tiên năm 1929 bằng phƣơng pháp nhũ tƣơng từ hai
monome butadien và styren. Cao su styren butadien công nghiệp lần đầu tiên
đƣợc sản xuất ở Mĩ năm 1962. Đây là loại cao su tổng hợp đầu tiên có khả
năng sử dụng ở quy mô kinh tế thƣơng mại.
1.2.2.1. Đặc điểm cấu tạo
Cao su styren butadien (SBR) là sản phẩm đồng trùng hợp butadien –
1,3 với styren trong dung dịch cacbuahiđro (hiđrocacbon) no với sự có mặt
của liti hữu cơ:
y


Lớp K32A-Hoá học

y


Trƣờng ĐHSP Hà Nội 2

Khoá luận tốt nghiệp

Khối lƣợng phân tử trung bình của cao su styren butadien vào khoảng
150.000 – 400.000 đvc. Nếu thay đổi tỷ lệ n:m sẽ thu đƣợc những loại cao su
khác nhau có tính chất khác nhau, tỷ lệ này thông thƣờng là 75:25.
1.2.2.2. Các phương pháp trùng hợp
Có hai phƣơng pháp tạo ra cao su styren butadien đó là phƣơng pháp
đồng trùng hợp trong dung dịch và phƣơng pháp đồng trùng hợp huyền phù.
Tính chất công nghệ, tính chất kỹ thuật của cả hai loại cao su đƣợc sản xuất
bằng hai phƣơng pháp trên là khác nhau không nhiều. Tuy nhiên cao su styren
butadien đồng trùng hợp trong dung dịch có độ tinh khiết cao hơn nên có khả
năng mài mòn, chống xé rách lớn hơn cao su styren butadien huyền phù.
Đặc trƣng kỹ thuật của cao su SBR đƣợc sản xuất bằng hai phƣơng
pháp khác nhau đƣợc trình bày trong bảng 3.
Bảng 3: Đặc trƣng kỹ thuật của cao su SBR đƣợc sản xuất bằng hai phƣơng
pháp khác nhau
Đặc trƣng kỹ thuật

Phƣơng pháp trùng hợp
STT
Dung dịch Huyền phù
1,4-cis

61
Tùy thuộc vào điều kiện trùng hợp (nhiệt độ, xúc tác, tỉ lệ cấu tử)
copolyme SBR có hai loai cấu trúc khác nhau:

Đinh Thị Thanh Dung

Lớp K32A-Hoá học