BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
NGUYỄN ĐẶNG ANH KIỆT
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC XÃ
HỘI HÓA GIÁO DỤC TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở
HUYỆN CHÂU THÀNH, TỈNH HẬU GIANG
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÍ GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học:
PGS. TS. NGÔ ĐÌNH PHƯƠNG
NGHỆ AN, 2013
LỜI CẢM ƠN
Luận văn này là kết quả học tập, nghiên cứu tại trường Đại học Vinh và
quá trình công tác của bản thân tại huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang.
Với tình cảm chân thành, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy giáo,
cô giáo trong Ban giám hiệu nhà trường và các thầy giáo, cô giáo khoa Sau đại
học của trường Đại học Vinh đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt
khóa học.
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới thầy giáo PGS.TS Ngô
Đình Phương đã tận tình hướng dẫn tác giả trong suốt quá trình hình thành và
hoàn thiện luận văn này.
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI..........................................................................12
1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề.......................................................................12
1.2. Các khái niệm cơ bản................................................................................15
1.2.1. Xã hội hoá...............................................................................................15
1.2.2. Xã hội hoá giáo dục................................................................................17
1.2.3. Quản lý....................................................................................................20
1.2.4. Quản lý công tác XHHGD......................................................................22
1.2.5. Giải pháp và giải pháp quản lý công tác XHHGD..............................23
1.3. Công tác XHHGD THCS............................................................................24
1.3.1. Bản chất của công tác XHHGD THCS..................................................24
1.3.2. Đặc trưng của công tác XHHGD THCS...............................................24
1.3.3. Vai trò của công tác XHHGD THCS......................................................26
1.3.4. Nội dung và phương thức thực hiện công tác XHHGD THCS...........28
1.4. Quản lý công tác XHHGD THCS..............................................................30
1.4.1. Mục tiêu quản lý công tác XHHGD THCS..........................................30
1.4.2. Nội dung quản lý công tác XHHGD THCS...........................................31
1.4.3. Các yếu tố quản lý ảnh hưởng đến công tác XHHGD THCS...........33
1.5. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề XHHGD và quản lý
công tác XHHGD THCS....................................................................................34
Quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam........................................34
Kết luận chương 1............................................................................................37
Chương 2
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC XHHGD THCS Ở HUYỆN CHÂU
THÀNH, TỈNH HẬU GIANG............................................................................38
2.1. Khái quát về tình hình phát triển KT-XH-GD ở huyện Châu Thành,
Tỉnh Hậu Giang.................................................................................................38
2.1.1. Điều kiện tự nhiên của huyện Châu Thành tỉnh Hậu Giang.............38
2.1.1.1. Đặc điểm về Địa lý, Kinh tế - Xã hội.............................................38
- Huyện Châu Thành hiện có 9 xã, thị trấn với diện tích tự nhiên là
13.477 ha. Dân số 8.607 người, mật độ dân số trung bình là 624
2.2.1. Việc triển khai công tác XHHGD ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu
Giang trong những năm qua.............................................................................46
2.2.2. Kết quả của cuộc vận động XHHGD THCS ở huyện Châu Thành
tỉnh Hậu Giang...................................................................................................47
2.2.3. Những khó khăn, hạn chế trong công tác XHHGD THCS ở huyện
Châu Thành tỉnh Hậu Giang.............................................................................58
2.3. Thực trạng quản lý công tác XHHGD THCS ở huyện Châu Thành tỉnh
Hậu Giang..........................................................................................................60
2.3.1. Thực trạng lập kế hoạch công tác XHHGD.........................................60
2.3.2. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch XHHGD...............................64
2.3.3. Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch XHHGD THCS....................73
2.3.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá công tác XHHGD................................75
2.4. Đánh giá chung về thực trạng quản lý công tác XHHGD THCS..........76
2.4.1. Thành công..............................................................................................76
2.4.2. Mặt hạn chế............................................................................................76
2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế..........................................................77
Kết luận chương 2............................................................................................78
Chương 3
MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC XHHGD THCS Ở HUYỆN
CHÂU THÀNH, TỈNH HẬU GIANG.................................................................80
3.1. Nguyên tắc đề xuất giải pháp..................................................................80
3.1.1. Đảm bảo tính mục đích.......................................................................80
3.1.2. Đảm bảo tính khoa học.........................................................................81
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả.........................................................................81
3.1.4. Đảm bảo tính khả thi............................................................................81
3.2. Một số giải pháp quản lý công tác XHHGD THCS ở huyện Châu
Thành, Tỉnh Hậu Giang....................................................................................82
3.2.1. Nâng cao nhận thức và năng lực cho các lực lượng tham gia công tác
CBQL
Cán bộ quản lý
2.
CSVC
Cơ sở vật chất
3.
GD
Giáo dục
4.
GD&ĐT
Giáo dục và Đào tạo
5.
GDTX
Giáo dục thường xuyên
6.
KT-XH
Kinh tế - xã hội
12.
NQ
Nghị quyết
13.
NV
Nhân viên
14.
NXB
Nhà xuất bản
15.
THCS
Trung học cơ sở
16.
1. Lý do chọn đề tài
Ngày nay, các quốc gia đều nhận thức rằng: Con người vừa là mục tiêu,
vừa là động lực của mọi sự phát triển. Vì vậy muốn phát triển xã hội thì phải
phát triển GD & ĐT để phát triển con người. Tuy nhiên để GD góp phần phát
triển xã hội có nhiều giải pháp và động lực khác nhau trong đó XHHGD là
một giải pháp có ý nghĩa, tác dụng về nhiều phương diện.
Văn bia tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám viết: “Hiền tài là nguyên
khí quốc gia, nguyên khí mạnh thì thế nước mạnh và thịnh, nguyên khí kém
thì thế nước yếu và suy, vì thế các bậc thánh đế minh vương không ai không
chăm lo việc gây dựng nhân tài bồi đắp nguyên khí”.
Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu,
đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển. Giáo dục là một nhân tố quyết
định cho sự phát triển của đất nước. Trong thời đại của chúng ta hiện nay trí
tuệ là nguồn tài nguyên quý giá nhất trong các nguồn tài nguyên của đất nước.
Nhiệm vụ của giáo dục là phải khai thác tối đa nguồn tài nguyên vô giá ấy
nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Xã hội hoá giáo dục là giải pháp quan
trọng nhằm thực hiện chiến lược phát triển giáo dục nước ta trong thời kỳ đổi
mới và hội nhập.
Trên quan điểm “Giáo dục và Đào tạo là nhiệm vụ của toàn Đảng, của
Nhà nước và của nhân dân”, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương,
chính sách về xã hội hóa công tác giáo dục. Nghị quyết TW6 Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ IX tiếp tục khẳng định: “Thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa,
xã hội hóa, đây là nhiệm vụ cơ bản và bao trùm sự nghiệp giáo dục trong
những năm tới”. Xã hội hoá giáo dục là nhiệm vụ chung của toàn xã hội, là sự
nghiệp thiêng liêng, cốt tử để tạo ra đội ngũ trí thức, những người quyết định
cho tương lai đất nước.
Thực hiện các Nghị quyết của Đảng, cuộc vận động xã hội hóa công tác
Công tác quản lý hoạt động XHHGD THCS
3.2. Đối tượng nghiên cứu
Các giải pháp quản lí công tác XHHGD THCS ở huyện Châu Thành, tỉnh
Hậu Giang.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu thực hiện đồng bộ, sáng tạo các giải pháp quản lý hoạt động
XHHGD ở huyện như luận văn đã nêu thì có tác dụng nâng cao chất lượng,
hiệu quả của XHHGD THCS ở huyện Châu Thành tỉnh Hậu Giang hiện nay.
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công tác XHHGD THCS
5.1.2. Đánh giá, phân tích thực trạng quản lý công tác XHHGD THCS ở
huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang.
5.1.3. Đề xuất các giải pháp thực hiện công tác XHHGD THCS ở huyện
Châu Thành, tỉnh Hậu Giang.
5.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu việc quản lý các hoạt động XHHGD
THCS ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang từ năm 2010 - 2013.
6. Phương pháp nghiên cứu
6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các văn bản của Đảng và Nhà nước các cấp liên quan đến đề
tài. Nghiên cứu các công trình khoa học, các đề án đã công bố liên quan đến
đề tài. Tổng hợp và phân tích các kết quả nghiên cứu.
6.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
PP điều tra, tổng kết kinh nghiệm giáo dục, phỏng vấn...nhằm phát hiện
thực trạng quản lý công tác XHHGD và các giải pháp quản lý đã được thực
hiện tại huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang.
6.3. Phương pháp khác
người, tồn tại và phát triển cùng với loài người. Chức năng đầu tiên, chức
năng nguyên thủy của giáo dục là xã hội hóa. Trong giáo dục tất cả mọi cái
đều mang tính xã hội, bất kỳ xã hội nào cũng đều là xã hội hóa giáo dục.
Trên thế giới nhiều nước phát triển như Mỹ, Nhật, Trung Quốc, Hàn
Quốc, Úc, Singapo... trong chương trình cải cách giáo dục và trong chiến lược
phát triển giáo dục của họ đều chú trọng tạo môi trường giáo dục năng động,
phong phú, coi giáo dục gắn bó với phát triển và khẳng định giáo dục là động
lực của sự phát triển Kinh tế - Xã hội.
Ở Việt Nam, thế kỷ XI (1070) thời Nhà Lý - vua Lý Thánh Tông rất
quan tâm đến GD&ĐT, ông cho xây dựng Quốc Tử Giám để đào tạo hiền tài.
Thế kỷ XVIII - Vua Quang Trung - Nguyễn Huệ cũng đã nói: “Dựng nước,
trước tiên phải lo việc học”;Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy rằng: “Giáo dục phải
cung cấp cho cán bộ kinh tế, kinh tế tiến bộ thì giáo dục mới tiến bộ được.
Nếu kinh tế không phát triển thì giáo dục cũng không phát triển được. Giáo
dục không phát triển thì không có đủ cán bộ kinh tế phát triển. Hai việc đó
liên quan mật thiết với nhau” [19, 225].
Từ khi nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (02/09/1945) ra đời, Đảng
và Nhà nước ta quyết tâm xây dựng nền giáo dục Việt Nam mới: Nền giáo
dục của toàn dân. Nhưng trong 30 năm chống Pháp và đế quốc Mỹ (1945 1975) với cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp, đất nước và nền giáo dục rơi
vào khủng hoảng, giáo dục không thật sự là sự nghiệp của toàn dân, bản chất
xã hội của giáo dục không được quan tâm và phát huy.
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng khẳng định:
“Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục và đào tạo. Rà soát, sắp xếp lại mạng lưới các
trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề. Đổi mới cơ
chế quản lý, nâng cao chất lượng các trường công lập; bổ sung chính sách ưu
đãi để phát triển các trường ngoài công lập và các trung tâm giáo dục cộng
đồng” [7, 208].
Trên cơ sở quan điểm của Đảng, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 90
rộng và lâu dài trong lịch sử nước ta và các nước trên thế giới. Bên cạnh các
công trình nghiên cứu khoa học về công tác XHHGD trong những năm gần
đây được nhiều CBQL giáo dục nước ta quan tâm, có những luận văn Thạc sĩ
đã đề cập đến và nêu nhiều giải pháp tăng cường công tác xã hội hóa giáo
dục. Tuy nhiên đó là những vấn đề cụ thể có tính chuyên sâu, gắn với công
tác quản lý nảy sinh ở từng địa phương và phạm vi công tác, các hoạt động
của XHHGD là vấn đề rộng lớn, do vậy việc nghiên cứu XHHGD vẫn có ý
nghĩa thực tiễn lớn lao.
Từ đó chúng ta thấy mỗi nước có một đặc điểm riêng về kinh tế xã hội
nhưng đều có điểm chung trong phương thức XHHGD là huy động mọi tiềm
lực của cộng đồng cho giáo dục. Và vấn đề XHHGD ở mỗi quốc gia là sự lựa
chọn có tính chất quyết định cho các mô hình phát triển độc đáo của mình.
Trong giai đoạn hiện tại và tương lai các quan điểm giáo dục mở rộng
ra đối với tất cả mọi người, giáo dục suốt đời “Giáo dục hướng tới mục tiêu
giúp cho con người học cách chung sống với nhau”...đã và đang trở thành các
quan điểm chủ đạo chi phối phương hướng, chiến lược của các nước. Vấn đề
XHHGD trở thành quan điểm chỉ đạo của các nhà lãnh đạo, hơn thế nó còn
được thể hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật, trong hiến pháp. Có thể
nói rằng XHHGD là một phương thức để làm giáo dục cho mọi quốc gia. Tuy
vậy, quá trình vận động này còn tuỳ thuộc ở điều kiện kinh tế- xã hội và chính
thể ở mỗi quốc gia.
Như vậy, vấn đề XHHGD đã được nghiên cứu cả về lý luận và thực
tiễn khá sâu rộng và lâu dài trong lịch sử nước ta và các nước trên thế giới.
Tuy nhiên chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào về các giải pháp
quản lý nâng cao hiệu quả và công tác XHHGD trên địa bàn huyện Châu
Thành, tỉnh Hậu Giang.
1.2. Các khái niệm cơ bản
1.2.1. Xã hội hoá
lâu dài toàn diện, làm một giải pháp xã hội có tính liên ngành cao nhằm huy
động các lực lượng xã hội tham gia một cách tích cực để giải quyết một vấn
đề xã hội nào đó. XHH hoạt động dưới góc nhìn của các nhà lãnh đạo, quản lý
là một quá trình tổ chức, quản lý và huy động nhiều lực lượng xã hội cùng
tham gia để giải quyết một vấn đề của xã hội theo một chiến lược xác định và
có kế hoạch. Đối với từng lực lượng xã hội, XHH được hiểu là một quá trình
phối hợp, lồng ghép các hoạt động của mình với hoạt động của các lực lượng
khác trong xã hội có liên quan để tạo ra hoạt động có tính liên ngành cao,
trong đó có sự phân công rõ trách nhiệm của từng lực lượng. Đối với mỗi
cộng đồng, mỗi gia đình, mỗi người dân, XHH hoạt động được hiểu là một
quá trình trong đó cần huy động sự tham gia hưởng ứng của nhiều người, của
cộng đồng vào các cuộc vận động nhằm động viên, thúc đẩy họ hành động
một cách chủ động, tích cực vì mục đích mở rộng và nâng cao chất lượng một
hoạt động xã hội nào đó.
XHH hoạt động xã hội còn được hiểu như là việc biến một nhiệm vụ,
một công việc thuộc trách nhiệm của một chủ thể thành nhiệm vụ, công việc
của một số chủ thể, của nhiều chủ thể hay của toàn bộ xã hội. XHH với nghĩa
tương đồng với việc huy động sức lực, trí tuệ (nguồn lực) của cả cộng đồng
cho việc hoàn thành một nhiệm vụ xã hội nào đó. Ở đây huy động sức người,
sức của, tài chính, phương tiện, vật chất... là những cái cần huy động, tổng
hợp, phân bổ và sử dụng cho việc hoàn thành nhiệm vụ. XHH theo nghĩa này
như một phương thức huy động xã hội, thông qua công tác tuyên truyền, giáo
dục, thuyết phục, vận động xã hội là chính. Mà trong nhiều trường hợp XHH
theo cách này đã huy động được không nhỏ sức lực, trí tuệ của cả xã hội cho
việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ xã hội.
Tuy nhiên cũng phải thấy rằng XHH các hoạt động không chỉ nghĩa là
tăng cường huy động cộng đồng mà coi nhẹ trách nhiệm Nhà nước hoặc trách
nhiệm các chủ thể chính mà ngược lại, đây chính là quá trình kết hợp chặt chẽ
nhiệm của ngành giáo dục, do Nhà nước đảm trách, đến mọi cá nhân, tập thể,
cộng đồng cùng chăm lo. Điều đó tạo nên động lực mới và sức mạnh tổng
hợp, tính công bằng xã hội của GD& ĐT.
Nghị quyết 90-CP của Chính phủ do Thủ tướng ký ngày 21-8-1997 đã
xác định khái niệm XHHGD như sau, đó là:
- Là vận động và tổ chức sự tham gia rộng rãi của nhân dân, của toàn
xã hội vào sự phát triển sự nghiệp giáo dục.
- Là xây dựng cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân và
đảng bộ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân, các cơ quan nhà nước, các
đoàn thể quần chúng, các tổ chức kinh tế, các doanh nghiệp đóng tại địa
phương và của từng người dân đối với việc tạo lập và cải thiện môi trường
kinh tế xã hội lành mạnh thuận lợi cho hoạt động giáo dục.
- Là mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác các tiềm năng về nhân lực,
vật lực và tài lực trong xã hội (kể cả từ nước ngoài); phát huy và sử dụng có
hiệu quả các nguồn lực này.
GS. TS. Phạm Minh Hạc cho rằng, XHHGD là: “Làm cho xã hội nhận
rõ trách nhiệm đối với giáo dục, giáo dục phục vụ đắc lực cho phát triển kinh
tế- xã hội, thực hiện việc kết hợp giáo dục trong nhà trường và ngoài nhà
trường, tạo điều kiện để giáo dục kết hợp với lao động, học đi đôi với hành; xã
hội hóa giáo dục có quan hệ hữu cơ với dân chủ hóa giáo dục” [ 14,17-18].
Như vậy, XHHGD là quá trình tăng cường tính xã hội của giáo dục lên
tầm cao mới, địa phương hóa nguồn lực, đa dạng hóa các loại hình đào tạo,
cộng đồng hóa trách nhiệm.
Xã hội hóa giáo dục đã được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm và
thực hiện từ nhiều thập kỷ qua, hoạt động XHHGD luôn vận động và phát triển.
Ở nước ta, XHHGD là điều kiện cần thiết và tất yếu để phát triển GD&
ĐT, XHHGD là chủ trương đúng đắn, mang tính chiến lược của Đảng. “Xã
hội hóa giáo dục là chính sách huy động mọi nguồn lực của nhân dân, của các
giữa các công việc cá nhân và hình thành những chức năng chung, xuất
hiện trong toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của bộ phận
riêng lẻ của nó” [30, 199].
PGS.TS Đặng Quốc Bảo quan niệm: “Quản lý về bản chất bao gồm quá
trình “quản” và quá trình “lý”. Quản là coi sóc, giữ gìn nhằm ổn định hệ
thống. Lý là thanh lý, xử lý, biện lý, sửa sang, chỉnh đốn nhằm làm cho hệ
thống phát triển.
- Hệ ổn định mà không phát triển tất yếu dẫn đến suy thoái.
- Hệ phát triển mà thiếu ổn định tất yếu dẫn đến rối ren.
- Như vậy: Quản lý = Ổn định + Phát triển.
Trong quản lý phải có mầm mống của lý và trong lý phải có hạt nhân
của quản. Điều này tạo ra mối liên hệ hiện thực: ổn định đi tới sự phát triển,
phát triển trong thế ổn định” [3, 176].
Theo chúng tôi, quản lý là sự tác động có hướng, đích của chủ thể
quản lý đến khách thể đối tượng quản lý trong một tổ chức, nhằm làm cho tổ
chức vận hành đạt mục tiêu và chất lượng cao bằng cách thực hiện các chức
năng kế hoạch tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
* Chức năng của quản lý:
Cho đến nay đa số các nhà quản lý đều cho rằng quản lý có 4 chức
năng cơ bản. Đó là:
- Chức năng kế hoạch: Là công tác xác định trước mục tiêu của tổ chức,
đồng thời chỉ ra các phương pháp, biện pháp để thực hiện mục tiêu, trong điều
kiện biến động của môi trường. Thực hiện chức năng kế hoạch là trả lời các
câu hỏi:
+ Hiện nay chúng ta đang ở đâu?
+ Chúng ta muốn đi đến đâu?
+ Cần phải làm gì để đi đến đó?
- Chức năng tổ chức: Là việc sắp xếp, phân công các nhiệm vụ, các
nước về giáo dục. Sự tăng cường quản lý của Nhà nước được thể hiện bằng
các văn bản pháp luật, các quy chế quản lý, những quyết định, chỉ thị … hệ
thống văn bản này chính là hành lang pháp lý, là những trụ cột căn bản để GD
& ĐT phát triển.
Do vậy, Nhà nước phải xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống
pháp luật đầy đủ, minh bạch để đảm bảo trách nhiệm, quyền lợi, tính công
bằng dân chủ và công khai trong hoạt động giáo dục. Trong khuôn khổ chính
sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, mọi tổ chức, cá nhân được tự do
tham gia XHHGD và Nhà nước chỉ can thiệp khi có dấu hiệu vi phạm pháp
luật, nhằm tránh những cách làm tuỳ tiện, lợi dụng, dẫn đến những vi phạm,
đặc biệt là trong việc huy động các nguồn lực tài chính phục vụ cho sự nghiệp
giáo dục và đào tạo.
Nội dung công tác XHHGD có thể xác định các nội dung quản lý khác
nhau dựa vào cách tiếp cận khác nhau. Tuy nhiên nhìn chung có thể xác định
các nội dung quản lý công tác XHHGD thông qua việc thực hiện các chức
năng quản lý:
- Lập kế hoạch công tác XHHGD.
- Tổ chức thực hiện kế hoạch công tác XHHGD.
- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch công tác XHHGD.
- Kiểm tra đánh giá kết quả công tác XHHGD.
1.2.5. Giải pháp và giải pháp quản lý công tác XHHGD
- Giải pháp
Theo Từ điển tiếng Việt, “giải pháp là phương pháp giải quyết một vấn
đề cụ thể” [25, 387].
Còn theo Nguyễn Văn Đạm, “giải pháp là toàn bộ những ý nghĩ có hệ
thống cùng với những quyết định và hành động theo sau, dẫn tới sự khắc
phục một khó khăn” [12, 325].
Để hiểu rõ hơn khái niệm giải pháp, chúng ta cần phân biệt nó với một
hội. Chỉ có sự tham gia của toàn xã hội vào giáo dục mới đảm bảo cho giáo
dục phát triển có chất lượng và hiệu quả.
1.3.2. Đặc trưng của công tác XHHGD THCS
Xã hội ngày một phát triển cũng như giáo dục qua các thời đại lịch sử
ngày càng tiến xa bản chất xã hội vốn có từ ban đầu. Trải qua các quá trình
thay đổi về mối quan hệ sản xuất, tiến bộ khoa học kỷ thuật, chuyên môn hoá,
giai cấp hoá, Nhà nước hoá đi đến độc quyền. Chất lượng giáo dục thấp, cơ sở
vật chất cho giáo dục còn nhiều bất cập, có nhiều nguyên nhân từ những vấn
đề này, dẫn đến chất lượng nguồn nhân lực trong xã hội thấp, nhất là nguồn
nhân lực trực tiếp sản xuất sau khi học xong THCS, THPT không học tiếp, tỷ
lệ không được đào tạo nghề rất cao. Những vấn đề còn tồn tại của giáo dục sẽ
dần được khắc phục khi giải quyết tốt bản chất xã hội liên quan mật thiết tới
giáo dục. Đảng ta đã khẳng định quan điểm “Giáo dục là sự nghiệp của quần
chúng”. Hội nghị lần thứ VI BCH TW Đảng khoá IX đã chỉ rõ: “Toàn Đảng,
toàn dân, toàn ngành giáo dục cần tiếp tục quán triệt và thực hiện tốt những
định hướng chiến lược về giáo dục trong Nghị quyết TW 2 (khoá VIII)... đẩy
mạnh XHHGD nhằm tạo nguồn nhân lực có số lượng và chất lượng đáp ứng
yêu cầu sự nghiệp CNH, HĐH”...
Qua đó chúng ta thấy rằng XHHGD không chỉ đơn thuần là huy động
sức mạnh tổng hợp của các ngành các cấp vào sự phát triển sự nghiệp giáo
dục mà còn có chiều ngược lại: Giáo dục tạo ra nguồn nhân lực có số lượng
và chất lượng đáp ứng yêu cầu của xã hội trong thời kỳ mới góp phần giải
quyết hiện tượng “thiếu thợ” trong xã hội. Thực ra có thể coi XHHGD là một
cách làm giáo dục được xác định bởi những đặc trưng cơ bản sau:
- Huy động toàn xã hội đóng góp nhân lực, tài lực, vật lực, thực hiện đa
dạng hoá các nguồn đầu tư cho giáo dục.
- Các lực lượng xã hội tham gia phát triển quy mô - số lượng giáo dục.
- Các lực lượng xã hội tham gia vào việc đa dạng hoá các hình thức
vật lực, tài lực), nguồn lực tinh thần (Sáng kiến kinh nghiệm, góp ý, tư vấn...),
nguồn lực vừa có ý nghĩa vật chất và tinh thần (thông tin và công nghệ thông
tin). Những nguồn lực này sẽ góp phần giải quyết được mâu thuẫn, khắc phục
những khó khăn của quá trình phát triển giáo dục.
Ở đây, chúng ta cần lưu ý rằng, huy động các nguồn lực của xã hội
không có nghĩa là từ đó khoán trắng cho xã hội, cũng như ngược lại, xã hội
Copyright: Tài liệu đại học ©